VI SA/WA 1309/05

VI SA/Wa 1309/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6351 Zezwolenie na działalność gospodarczą w turystyce, uprawnienia przewodnika turystycznego lub pilota wycieczek
Skarżony organ
Minister Gospodarki Morskiej
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki, , Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.), Protokolant Anna Błaszczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r. sprawy ze skargi T. z siedzibą w H., N. na decyzję Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., nr [...]; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Gospodarki na rzecz skarżącej spółki T. z siedzibą w H., N. kwotę 455,- zł (czterysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], Minister Gospodarki i Pracy - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpoznaniu odwołania skarżącej spółki T. z siedzibą w H., N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r., nr [...], w sprawie wykreślenia z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...] wpisu nr [...] dotyczącego skarżącej spółki, obejmującego swoim zakresem działalność polegającą na organizowaniu imprez turystycznych oraz pośredniczeniu na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych na terenie kraju, krajów europejskich i krajów pozaeuropejskich - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż decyzją z dnia [...] czerwca 2004 r. Wojewoda [...] wydał skarżącej spółce T. z siedzibą w H. zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych w kraju, w krajach europejskich i krajach pozaeuropejskich oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych, na terenie kraju, krajów europejskich i krajów pozaeuropejskich.
Po wejściu w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173, poz. 1807 ze zm. - dalej także u.s.dz.g.) i ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2004 r. Nr 173., poz. 1808 - dalej także przep. wprow. u.s.dz.g.), zgodnie z art. 73 ust. 3 przep. wprow. u.s.dz.g. firma T. została z urzędu wpisana przez Wojewodę [...] do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...] pod nr [...].
Pismem z dnia [...] sierpnia 2004 r. Wojewoda [...] wskazał stronie skarżącej, iż z uwagi na obowiązek umieszczenia w przedmiotowym rejestrze danych, o których mowa w art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 223, poz. 2268 ze zm.), wzywa ją do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu, tj. przedstawienia Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP) w terminie 90 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem wykreślenia przedsiębiorcy z rejestru organizatorów i pośredników turystycznych, wskazując na art. 73 ust. 6 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, jako na podstawę wezwania. Jednocześnie Wojewoda [...] wezwał skarżącą spółkę do złożenia oświadczenia, powołując się na przepis art. 65 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej).
Pismo to pozostało bez odpowiedzi ze strony spółki T.
Pismem z dnia [...] stycznia 2005r. Wojewoda [...] zawiadomił skarżącą spółkę, iż w wyniku postępowania kontrolnego organ stwierdził, że T. nie dopełniła obowiązku rejestracji w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wojewoda - powołując się na przepis art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.s.dz.g. wskazał stronie, iż zgodnie z obowiązującymi w Polsce przepisami od zagranicznych osób prawnych wymaga się uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS). Wobec tego Wojewoda [...] poinformował skarżącą spółkę, iż wszczęto postępowanie mające na celu wykreślenie spółki T. z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...]. Jednocześnie w piśmie tym ustalono termin 7 dni od daty otrzymania zawiadomienia na złożenie ewentualnych wyjaśnień.
Powyższe pismo Wojewody [...] pozostało również bez odpowiedzi ze strony skarżącej spółki [...].
W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2005 r., nr [...] - działając na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej - wykreślił T. z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...]. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż przepis art. 14 ust. 1 u.s.dz.g. stanowi, że zagraniczna osoba prawna ma obowiązek uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Wojewoda podniósł, iż pismem z dnia [...] stycznia 2005 r. skarżąca została zawiadomiona o obowiązku uzyskania wpisu w KRS, pod rygorem wykreślenia firmy z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...]. Organ I instancji - powołując się na przepis art. 73 ust. 7 przep. wprow. u.s.dz.g. - stwierdził, iż po bezskutecznym upływie wyznaczonych stronie terminów zobowiązany był wykreślić spółkę z w/w rejestru.
W dniu [...] marca 2005 r. pełnomocnik skarżącej spółki złożył odwołanie od w/w decyzji Wojewody [...]. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji organu I instancji obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez przyjęcie, iż przepis ten stanowi podstawę do nałożenia na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązku uzyskania wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, a także art. 7 ust. 3 ustawy o usługach turystycznych w związku z przyjęciem, iż skarżąca spółka nie dopełniła wynikającego z tego przepisu obowiązku przedstawienia Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP), podczas, gdy przepis ten nakłada taki obowiązek jedynie na podmioty posiadające taki numer, oraz art. 73 ust. 7 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez przyjęcie, iż przepis ten może stanowić samodzielną podstawę do wykreślenia podmiotu z rejestru organizatorów turystyki w związku z nie złożeniem oświadczenia, o którym mowa w art. 65 u.s.dz.g. Ponadto pełnomocnik skarżącej spółki zarzucił organowi I instancji obrazę art. 107 k.p.a. - poprzez niewskazanie w decyzji wszystkich okoliczności faktycznych stanowiących podstawę jej wydania i niewskazanie, jakie konkretnie zachowania spółki spowodowały jej podjęcie oraz jakie przepisy prawa zachowania te naruszały.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], Minister Gospodarki i Pracy - utrzymał w mocy w/w decyzję Wojewody [...] dotyczącą wykreślenia skarżącej z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...]. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż zgodnie z art. 73 ust. 6 przep. wprow. u.s.dz.g. organ prowadzący rejestr działalności regulowanej może wezwać przedsiębiorcę do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu. w terminie 90 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 73 ust. 7 tej ustawy po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ prowadzący rejestr działalności regulowanej wydaje decyzję o wykreśleniu przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. Minister Gospodarki i Pracy - powołując się na przepisy art. 85. ust. 1 i 2, a także na art. 13 ust. 1 w zw. z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej - stwierdził, iż z przepisów tych wynika, że po wejściu w życie z dniem 21 sierpnia 2004 r. ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, zgodnie z art. 73 ust. 3 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, przedsiębiorcy zagraniczni mający siedzibę na terytorium Unii Europejskiej mogą podjąć działalność gospodarcza w zakresie usług turystycznych na takiej samej zasadzie, jak obywatele polscy. Zdaniem Ministra w przypadku zagranicznych osób prawnych istnieje obowiązek uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Jest to rozwiązanie zgodne z prawem Unii Europejskiej, nie ma bowiem - jak podniósł Minister - charakteru dyskryminacyjnego w stosunku do w/w przedsiębiorców zagranicznych, a zatem nie stanowi zakazanego, na mocy przepisów prawa Unii Europejskiej, ograniczenia swobody przedsiębiorczości. W ocenie organu II instancji wybór formy prawnej prowadzonej działalności należy do decyzji przedsiębiorcy, w tym również do przedsiębiorcy zagranicznego. Forma prawna przedsiębiorcy zagranicznego nie musi być taka sama, w jakiej prowadzi on działalność w kraju Unii Europejskiej. Tym samym, w opinii organu II instancji, Wojewoda [...] słusznie wezwał stronę o uzupełnienie danych objętych zakresem wpisu zgodnie z nowymi przepisami - tj. o przedstawienie dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym. Minister uznał tym samym, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca zagraniczny, chcący wykonywać działalność gospodarczą na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej musi wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak przedsiębiorcy polscy, czyli w przedmiotowym przypadku po uzyskaniu wpisu do rejestru przedsiębiorców w KRS, jako osoba prawna. Minister stwierdził, iż skarżąca spółka T., wobec nieutworzenia oddziału zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, dla wykonywania działalności gospodarczej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, faktycznie powinna spełniać wszystkie obowiązki, które mają zastosowanie do przedsiębiorców, w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Przedmiotowa działalność spółki T. polega na świadczeniu usług turystycznych na terytorium RP, umowy o organizowanie imprez turystycznych i pośrednictwo turystyczne spółka ta zawiera na terytorium RP. Dlatego, wobec nieutworzenia oddziału , spółka ta - zdaniem organu - musi być traktowana tak jak przedsiębiorca polski i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach, jak przedsiębiorcy polscy.
W dniu [...] czerwca 2005 r. pełnomocnik spółki T. - działając za pośrednictwem organu II instancji - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Ministra Gospodarki i Pracy. Przedmiotowym decyzjom strona skarżąca zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci naruszenia przepisu: art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez przyjęcie, iż przepis ten stanowi podstawę do nałożenia na przedsiębiorcę zagranicznego obowiązku uzyskania wpisu w Krajowym Rejestrze Sądowym, a także art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej - poprzez przyjęcie, iż przepis ten może stanowić samodzielną podstawę do wykreślenia podmiotu z rejestru organizatorów turystyki w związku z nie złożeniem potwierdzenia wpisu do Krajowego Rejestru Sądowego, oraz, że może być stosowany w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wymogi określone w ust. 6 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g. Wnosząc o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji, bądź też o ich uchylenie, w uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, że z uzasadnienia decyzji Ministra wynika, iż jedyną podstawą podjęcia decyzji o wykreśleniu skarżącej spółki z rejestru organizatorów turystyki jest fakt niedopełnienia przez stronę obowiązku rejestracji w KRS. Zdaniem pełnomocnika strony skarżącej z uzasadnienia rozstrzygnięcia Wojewody z kolei w ogóle nie wynika, jakie konkretne zdarzenia faktyczne i prawne spowodowały podjecie decyzji o wykreśleniu. W ocenie skarżącej wydanie decyzji o wykreśleniu spółki z rejestru w oparciu o przepis art. 73 ust 7 przep. wprow. u.s.dz.g., z uwagi na niedopełnienie przez spółkę obowiązku rejestracji, w sposób rażący narusza prawo, albowiem nawet, jeśli istniałby prawny obowiązek rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sadowym i spółka tego obowiązku nie dopełniłaby, to i tak ust. 7 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g. nie mógłby stanowić podstawy do podjęcia decyzji o jej wykreśleniu z rejestru - a żadna inna podstawa prawna nie została przez organy administracji ani w zaskarżonych decyzjach, ani w ich uzasadnieniach, wskazana. Zdaniem strony skarżącej ust. 7 art. 73 cyt. ustawy może być bowiem stosowany tylko wówczas, gdy organ uprzednio skieruje do przedsiębiorcy wezwanie w trybie ust. 6 tego artykułu, a w sprawie niniejszej, w odniesieniu do kwestii związanych z wpisem do rejestru, taka sytuacja nie miała miejsca, gdyż spółka otrzymała jedynie pismo zawierające zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia jej z rejestru, które to pismo nie przywoływało ust. 6 art. 73, jako podstawy działania organu administracji. Według strony należy zauważyć, że nawet przyznanie, że Wojewoda mógł z takim wezwaniem wystąpić, nie zmienia faktu, iż z nim nie wystąpił, a więc nie dopełnił wymogów formalnoprawnych niezbędnych do zastosowania art. 73 ust. 7 przep. wprow. u.s.dz.g. Ponadto pełnomocnik strony skarżącej podkreślił, iż brak jest podstaw prawnych do stosowania ust. 6 art. 73 jako podstawy do kierowania do przedsiębiorcy wezwania o spełnienie wymogu rejestracji w KRS. Zdaniem skarżącej żądanie dokonania rejestracji w KRS nie mieści się niewątpliwie w katalogu danych objętych zakresem wpisu, a żądanie złożenia potwierdzenia dokonania takiego wpisu nie mieści się wśród dokumentów, do których złożenia jest zobowiązany podmiot, który wnosi o dokonanie wpisu do rejestru. Niezależnie od powyższego, pełnomocnik stwierdził, iż - wbrew twierdzeniom organów obu instancji - nie istnieje prawny obowiązek rejestracji Spółki w KRS. Powołując się na przepis art. 7 ustawy o usługach turystycznych, pełnomocnik spółki stwierdził, iż przepisy tej ustawy zezwalają na prowadzenie przez przedsiębiorców zagranicznych, na terytorium Polski, działalności w zakresie świadczenia usług turystycznych, bez konieczności tworzenia oddziału. Jednocześnie skarżąca stwierdziła, że również ustawa z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2001 r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) nie przewiduje możliwości dokonania rejestracji w rejestrze przedsiębiorców KRS przedsiębiorcy zagranicznego, nieprowadzącego w Polsce działalności gospodarczej w formie oddziału. Strona wskazał, iż wniosek o braku możliwości dokonania rejestracji przedsiębiorcy zagranicznego w KRS potwierdza również opracowana na zlecenie Spółki opinia prawna autorstwa dr A. W. W. W ocenie strony skarżącej możliwość działania przedsiębiorców zagranicznych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, bez konieczności tworzenia oddziału, jak również bez konieczności dopełniania obowiązku rejestracji w KRS, stwarza art. 13 u.s.dz.g., zgodnie z którym osoby zagraniczne z państw członkowskich UE mogą podejmować i wykonywać działalność gospodarczą na takich samych zasadach jak przedsiębiorcy polscy, co oznacza, że w przypadku, gdy polskie przepisy prawa nakładają na przedsiębiorcę polskiego obowiązek zgłoszenia do rejestru lub ewidencji, obowiązek taki ciąży także na przedsiębiorcy zagranicznym, z tym jednakże zastrzeżeniem, że zgłoszenia do rejestru powinien on dokonać zgodnie z przepisami prawa państwa pochodzenia, a więc w przypadku skarżącej spółki - prawa [...]. Według pełnomocnika skarżącej spółki powyższa wykładnia obowiązujących przepisów jest zgodna także z zasadami Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE), której członkiem jest Polska od 1 maja 2004 roku, na mocy Traktatu o przystąpieniu do Unii Europejskiej oraz wprowadzoną w nim zasadą swobodnego przepływu osób, usług i kapitału, a w szczególności swobodą prowadzenia działalności gospodarczej.
W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2005 r. pełnomocnicy skarżącej spółki - podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w skardze - podnieśli dodatkowo, iż warunek postawiony przez Wojewodę, a polegający na wpisaniu T. do rejestru przedsiębiorców KRS był niemożliwy do spełnienia, albowiem skarżąca, jako [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie podlega wpisowi do KRS. A więc, aby wpisać się do KRS skarżąca musiałaby utworzyć nowy podmiot w Polsce. W takim przypadku - jak wskazała strona skarżąca - to ten nowy podmiot podlegałby wpisaniu do rejestru prowadzonego przez Wojewodę, a T. musiałaby zostać z tego rejestru wykreślona. Zdaniem pełnomocników strony skarżącej jest to rozumowanie w oczywisty sposób sprzeczne z art. 73 ust. 3 przep. wprow. u.s.dz.g., który gwarantuje podmiotom posiadającym zezwolenie prawo do dalszego prowadzenia działalności regulowanej w oparciu o wpis do rejestru prowadzonego przez Wojewodę. W ocenie skarżącej godziłoby to ponadto w konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych, albowiem w istocie oznaczałoby to, iż podmioty posiadające prawo do prowadzenia działalności regulowanej utracą to prawo i będą zmuszone do zakładania nowych podmiotów, które o nabycie tego prawa będą się ubiegać.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki i Pracy - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ podniósł dodatkowo, iż w opinii Ministerstwa Gospodarki i Pracy - niechęć skarżącej spółki do utworzenia w Polsce oddziału lub innego podmiotu podlegającego wpisowi do Krajowego Rejestru Sądowego lub ewidencji działalności gospodarczej, może mieć na celu unikanie płacenia w Polsce należnych podatków (CIT i VAT), wynikających z prowadzenia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalności gospodarczej w zakresie organizowania imprez turystycznych i pośrednictwa turystycznego w rozumieniu przepisów ustawy o usługach turystycznych lub też omijanie polskich przepisów prawa podatkowego.
Ustosunkowując się w toku postępowania sądowoadministracyjnego do propozycji skarżącej spółki przeprowadzenia postępowania mediacyjnego, Minister Gospodarki i Pracy nie znalazł podstaw prawnych do zawarcia ugody ze stroną skarżącą.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 8 lutego 2006 r. pełnomocnik skarżącej spółki popierając skargę wniósł o stwierdzenie nieważności obu zaskarżonych decyzji lub o ich uchylenie. Z kolei pełnomocnik organu - wnosząc o oddalenie skargi - stwierdził, iż podstawą prawną wykreślenia spółki z rejestru był brak rejestracji skarżącej spółki w KRS w związku z brakiem dotyczącym numeru NIP. Ponadto pełnomocnik Ministra - w odpowiedzi na pytanie Sądu - stwierdził, że w żądnym z pism znajdujących się w aktach sprawy Wojewoda nie wezwał strony skarżącej do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu, tj. o przedstawienie dokumentów potwierdzających wpis do rejestru przedsiębiorców KRS. Pełnomocnik wskazał również, iż istnieje sprzeczność między art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o usługach turystycznych z przepisami regulującymi działalność gospodarczą podmiotów zagranicznych na terenie RP.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną wyłącznie z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Sąd administracyjny nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki T. z siedzibą w H., N. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] maja 2005 r., nr [...], jak również utrzymana nią w mocy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] marca 2005 r. - naruszają prawo.
Przedmiotowe decyzje naruszają zarówno przepisy prawa materialnego wskazane w ustawie z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej oraz w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych, jak również przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a przede wszystkim przepis art. 7, art. 77 § 1, art. 80, oraz 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
W ocenie Sądu organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje naruszyły przede wszystkim art. 73 ust. 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, poprzez przyjęcie, iż przepis ten może stanowić samodzielną podstawę do wykreślenia podmiotu z rejestru organizatorów turystyki w związku z nie złożeniem dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem Sądu organy błędnie uznały również, że w/w przepis może być stosowany w sytuacji, gdy nie zostały spełnione wymogi określone w ust. 6 art. 73 cyt. ustawy.
Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w niniejszej sprawie nie został przede wszystkim wyczerpany tryb ustalony w ustawie - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej, albowiem wskazany, jako podstawa prawna decyzji Wojewody [...] (i uznany w uzasadnieniu decyzji Ministra Gospodarki i Pracy za zasadnie zastosowany przez Wojewodę) - art. 73 ust. 7 przep. wprow. u.s.dz.g, stanowi, iż po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w ust. 6, organ prowadzący rejestr działalności regulowanej wydaje decyzję o wykreśleniu przedsiębiorcy z rejestru działalności regulowanej. W tej sytuacji oczywistym jest, iż przepis ust. 7 art. 73 cyt. ustawy może mieć więc zastosowanie tylko po uprzednim zastosowaniu przez organ administracji ust. 6 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g., który stanowi, iż organ prowadzący rejestr działalności regulowanej może wezwać przedsiębiorcę do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu, w terminie 90 dni od dnia doręczenia wezwania. W trybie ust. 6 art. 73 w/w ustawy przedsiębiorca może więc być wezwany jedynie do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu, zaś konsekwencje przewidziane w ust. 7 art. 73 tego aktu normatywnego mogą być stosowane tylko w odniesieniu do przedsiębiorcy, który nie uzupełni danych objętych zakresem wpisu do rejestru organizatorów turystyki, na wezwanie skierowane do tego podmiotu zgodnie z ust. 6 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g.
W sprawie niniejszej, jak wynika z akt postępowania, do skarżącej spółki skierowane zostały dwa pisma - jedno z dnia [...] sierpnia 2004 r., zawierające wezwanie w trybie art. 73 ust. 6 przep. wprow. u.s.dz.g. o uzupełnienie danych objętych zakresem wpisu, poprzez przedstawienie numeru NIP oraz wezwanie do złożenia oświadczenia, którego druk został przesłany w załączeniu (w tym zakresie jako podstawa prawna wezwania wskazany został art. 65 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej), oraz drugie - pismo z dnia [...] stycznia 2005 r. zatytułowane "Zawiadomienie", zawierające informację o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia skarżącej spółki z rejestru z uwagi na niedopełnienie obowiązku rejestracji spółki w KRS. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, iż pismo z dnia 28 stycznia 2005 r. nie podaje podstawy prawnej wszczęcia tego postępowania. Okoliczność ta ma bardzo istotne znaczenie dla oceny postępowania przy wydawaniu zaskarżonych decyzji.
W tej sytuacji z akt sprawy wyraźnie wynika, iż skarżąca spółka T. otrzymała jedynie pismo zawierające zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia jej z rejestru organizatorów turystyki, które to pismo nie przywoływało ust. 6 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g., jako podstawy działania organu administracji. Z tej przyczyny - w ocenie Sądu - brak jest podstaw prawnych do wykreślenia spółki z przedmiotowego rejestru w oparciu o przepis ust. 7 art. 73 cyt. ustawy. Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odnosi się do tej kwestii w ogóle, pomija milczeniem fakt, że tego rodzaju wezwanie nie zostało do strony skarżącej skierowane, a jedynie stwierdza, że Wojewoda [...] mógł z takim wezwaniem wystąpić.
Należy zauważyć jednakże, iż na rozprawie przed Sądem w dniu 8 lutego 2006 r. pełnomocnik Ministra Gospodarki wyraźnie stwierdził, że w żadnym z pism, znajdujących się w aktach sprawy, Wojewoda [...] nie wezwał strony skarżącej do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu, tj. o przedstawienie dokumentów potwierdzających wpis do rejestru przedsiębiorców KRS.
Niezależnie od powyższego należy podkreślić - zgadzając się ze stanowiskiem strony skarżącej, że nawet przyznanie, iż Wojewoda mógł z powyższym wezwaniem wystąpić, nie zmienia faktu, że organ I instancji z nim nie wystąpił, a więc nie dopełnił wymogów formalnoprawnych niezbędnych do ewentualnego zastosowania art. 73 ust. 7 przep. wprow. u.s.dz.g. Nie ulega wątpliwości, że wprowadzenie wymogu uprzedniego wezwania ma służyć zwróceniu uwagi adresata na skutki, jakie może spowodować niedopełnienie przez niego określonego obowiązku, a takiej roli z całą pewnością nie spełnia zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wykreślenia. Takie wszczęcie postępowania może nastąpić dopiero po skierowaniu wezwania w trybie art. 73 ust. 6 w/w ustawy i niewykonaniu wezwania przez adresata, w terminie zakreślonym w wezwaniu, który to termin wynosi 90 dni, a nie 7 dni. Dopiero po przesłaniu wezwania, o którym mowa wyżej, i niewykonaniu tegoż wezwania przez adresata, następuje moment na podjęcie decyzji o wszczęciu postępowania w przedmiocie wykreślenia na skutek niewykonania wezwania. Nie można wszcząć postępowania w sprawie niewykonania wezwania, które nie zostało w ogóle skierowane do adresata.
Ponadto w ocenie Sądu organy obu instancji - poprzez przyjęcie, iż skarżąca spółka, będąca przedsiębiorcą zagranicznym w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, nie może prowadzić bezpośrednio działalności organizatora turystyki - dopuściły się naruszenia przepisu art. 1, art. 2 w zw. z art. 3 pkt 14 oraz art. 7 ust. 1 i 2 ustawy o usługach turystycznych.
Należy zauważyć, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych ustawa ta określa warunki świadczenia przez przedsiębiorców usług turystycznych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a także za granicą, jeżeli umowy z klientami o świadczenie tych usług są zawierane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 2 cyt. ustawy stanowi z kolei, iż zawieranie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w imieniu przedsiębiorcy zagranicznego umów z klientami o świadczenie usług turystycznych jest dopuszczalne, jeżeli przedsiębiorca ten prowadzi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej działalność gospodarczą na warunkach określonych w ustawie, o której mowa w art. 1 (a więc w ustawie o usługach turystycznych).
Należy również zwrócić uwagę na fakt, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy o usługach turystycznych jest przedsiębiorca i przedsiębiorca zagraniczny w rozumieniu ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (vide: art. 3 pkt 14 ustawy o usługach turystycznych).
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o usługach turystycznych, organem właściwym do prowadzenia rejestru jest wojewoda właściwy ze względu na siedzibę przedsiębiorcy, a w przypadku przedsiębiorcy zagranicznego - wybrany przez niego wojewoda, z zastrzeżeniem ust. 2.
Z kolei ust. 2 art. 7 w/w aktu normatywnego tanowi, iż w przypadku przedsiębiorcy zagranicznego, który utworzył oddział na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, organem właściwym do prowadzenia rejestru jest wojewoda właściwy ze względu na siedzibę oddziału.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z treści tych przepisów wynika wprost, iż działalność w zakresie świadczenia usług turystycznych może być na terenie Polski prowadzona zarówno przez przedsiębiorcę (polskiego), a ponadto przez przedsiębiorcę zagranicznego, który utworzył w Polsce swój oddział jak i przez przedsiębiorcę zagranicznego, który oddziału w Polsce nie utworzył - tak jak w przypadku skarżącej spółki T.
W tej sytuacji należy uznać, iż - wbrew twierdzeniom Ministra Gospodarki i Pracy - przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych zezwalają na prowadzenie przez przedsiębiorców zagranicznych, na terytorium Polski, działalności w zakresie świadczenia usług turystycznych, bez konieczności tworzenia oddziału.
W tej sytuacji należy przyjąć tezę, iż przedsiębiorca zagraniczny (np. [...] spółka prawa handlowego), prowadzący zgodnie z przepisami ustawy o usługach turystycznych działalność w zakresie świadczenia usług turystycznych na terytorium Polski bez tworzenia oddziału, nie ma prawnego obowiązku uzyskania wpisu do rejestru przedsiębiorców KRS. Zdaniem Sądu ze wskazanych przepisów cyt. ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. wynika to w sposób jednoznaczny.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie należy ponadto przyjąć, iż wydając zaskarżone decyzje, organy obu instancji naruszyły przepisy art. 73 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o swobodzie działalności gospodarczej w zw. z art. 13 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 7 ust. 3 i ust. 6 ustawy o usługach turystycznych, albowiem - po pierwsze - Wojewoda [...] błędnie przyjął, iż skarżąca spółka nie dopełniła wynikającego z tych przepisów obowiązku przedstawienia Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP), podczas, gdy przepis ten nakłada taki obowiązek jedynie na podmioty posiadające taki numer, a - po drugie - organy całkowicie bezpodstawnie uznały, że strona skarżąca nie dopełniła obowiązku przedstawienia dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru przedsiębiorców KRS, jako danej objętej zakresem wpisu do rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Wojewodę [...] na podstawie przepisów ustawy o usługach turystycznych.
Należy zauważyć, iż skarżąca spółka, jako podmiot prawa [...] nie ma obowiązku posiadać i nie posiada Numeru Identyfikacji Podatkowej (NIP), zaś zgodnie z treścią przepisu art. 7 ust. 3 pkt 2 ustawy o usługach turystycznych, obowiązek przedstawienia NIP ciąży jedynie na podmiotach posiadających przedmiotowy numer. Skoro więc skarżąca spółka numeru NIP nie posiada, nie może być - zdaniem Sądu - skutecznie zobowiązana do jego przedstawienia i tym samym z faktu nie wykonania wezwania organu administracji do przedstawienia numeru NIP nie mogą być wyciągane konsekwencje w postaci wykreślenia spółki z rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Wojewodę [...].
Zdaniem Sądu tylko w zakresie uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu do rejestru organizatorów turystyki może być do przedsiębiorcy kierowane wezwanie w trybie ust. 6 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g., konsekwencją którego to wezwania może być wykreślenie przedsiębiorcy z rejestru w trybie ust. 7 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g.
Mając na uwadze postanowienia przepisu art. 7 ust. 3 i ust. 6 ustawy o usługach turystycznych - należy zgodzić się ze stroną skarżącą i uznać, że żądanie dokonania rejestracji w KRS nie mieści się niewątpliwie w katalogu danych objętych zakresem wpisu, a żądanie złożenia potwierdzenia dokonania takiego wpisu nie mieści się wśród dokumentów, do których złożenia jest zobowiązany podmiot, który wnosi o dokonanie wpisu do Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...].
Pomijając fakt, iż - zdaniem Sądu - brak jest w treści przepisów ustawy o usługach turystycznych normy, która stanowić mogłaby podstawę prawną do domagania się od skarżącej spółki dokumentu potwierdzającego wpis do KRS, a nawet złożenia oświadczenia potwierdzającego fakt dokonania takowego wpisu i w konsekwencji do kierowania do strony wezwania w trybie ust. 6 art. 73 przep. wprow. u.s.dz.g. - należy przyjąć, iż organy obu instancji wydając zaskarżone decyzje dopuściły się również obrazy przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu organy obu instancji - wbrew zgromadzonemu w aktach sprawy materiałowi dowodowemu - przyjęły w uzasadnieniu decyzji administracyjnych, iż skarżąca spółka została wezwana przez Wojewodę [...] do uzupełnienia danych objętych zakresem wpisu do rejestru działalności regulowanej prowadzonego przez Wojewodę, poprzez przedstawienie dokumentu potwierdzającego wpis do rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego, pod rygorem wykreślenia spółki z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...]. W ocenie Sądu z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż z takim wezwaniem organ I instancji nie wystąpił nigdy do skarżącej spółki, co zresztą potwierdził również pełnomocnik Ministra Gospodarki na rozprawie w dniu 8 lutego 2006 r.
Ustosunkowując się do kwestii uprawnień podmiotów zagranicznych pochodzących z krajów Unii Europejskiej, w tym m.in. spółek kapitałowych opartych na prawie innego państwa członkowskiego, w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej w Polsce w kontekście obowiązujących w Unii Europejskiej swobód wspólnotowych, w tym przede wszystkim swobody przedsiębiorczości wynikającej z Art. 43 i Art. 48 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej z dnia 25 marca 1957 r. (TWE) - należy zauważyć, iż - wbrew stanowczym twierdzeniom obu stron niniejszego postępowania -powyższa kwestia, w świetle literatury przedmiotu oraz orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, nie wydaje się bynajmniej oczywista, ani też nie świadczy jednoznacznie na korzyść którejkolwiek z opcji prezentowanych przez strony w niniejszej sprawie.
Warto jedynie zaznaczyć, iż tzw. pierwotna swoboda przedsiębiorczości, obejmująca prawo do bezpośredniego podejmowania przez podmioty z innych państw członkowskich zakładania i prowadzenia przedsiębiorstw zakłada, iż powinno się to odbywać z zachowaniem warunków ustalonych w ustawodawstwie kraju, w którym działalność jest podejmowana. Swoboda pierwotna zakładania przedsiębiorstw nie obejmuje jednak przeniesienia całej spółki do innego państwa członkowskiego z zachowaniem jej tożsamości, gdyż wiąże się ono z zerwaniem więzi prawnej z krajem siedziby. Przyjmuje się, iż spółki, które zechcą skorzystać ze swobody przedsiębiorczości, tak jak inni przedsiębiorcy, muszą zdecydować się na wybór prawa spółek któregoś z państw członkowskich. Prawo to wywiera wpływ albo na podjęcie "pierwotnej" działalności gospodarczej przez założenie nowej spółki, albo na podjęcie "wtórnej" działalności gospodarczej, wyrażającej się w otwieraniu oddziałów, filii lub agencji w innym państwie członkowskim (tak m.in. /w:/ "Wolność Gospodarcza" pod red. Z. Brodeckiego, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2003, s. 166; podobnie: A. Cieśliński "Wspólnotowe prawo gospodarcze", Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 202-203; na temat swobody przedsiębiorczości patrz także m.in.: J. Barcz /w:/ "Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki." pod red. J. Barcza, Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Warszawa 2005, s. II-93 i nast., czy też M. Szydło "Swoboda prowadzenia działalności gospodarczej i swoboda świadczenia usług w prawie Unii Europejskiej", Toruń 2005, m.in. s. 48-66 i powołana tam literatura i orzeczenia ETS m.in. w sprawie 81/87 Daily Mail, Zbiór Orzeczeń 1988, s. 5483 oraz w sprawie C-208/00 Überseering Zbiór Orzeczeń 2002, s. I-9919).
Na marginesie wypada jedynie podkreślić, iż strona skarżąca - uzasadniając swoje stanowisko odnośnie wykładni obowiązujących w niniejszej sprawie przepisów krajowych - w sposób nieuprawniony powołała się jednocześnie na traktatową swobodę przedsiębiorczości (swobodę prowadzenia działalności gospodarczej) oraz na swobodę świadczenia usług (vide: strona 8 skargi), pomimo, że zgodnie z przyjętymi poglądami doktryny i orzecznictwem ETS uznaje się, że nie jest zasadne powoływanie się na obie te swobody jednocześnie. Warto wskazać jedynie, iż swoboda świadczenia usług wiąże się dla korzystającego z niej podmiotu z okresowym jedynie pobytem na terytorium innego państwa, a więc elementem wyróżniającym świadczenie usług jest okoliczność, że działalność objęta tą swobodą jest wykonywana na terytorium innego państwa członkowskiego czasowo. Ten element tymczasowości nie występuje w przypadku swobody przedsiębiorczości (tak m.in. E. Skrzydło-Tefelska /w:/ "Prawo Unii Europejskiej. Prawo materialne i polityki." pod red. J. Barcza, wydanie 2, s. II-124).
Niemniej ze względu na fakt, iż kwestia związana z unormowaniami wspólnotowymi zawartymi w TWE nie miała - w ocenie Sądu - jakiegokolwiek istotnego wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy, należy przyjąć, że z uwagi na wskazane wcześniej uchybienia organów obu instancji w zakresie zastosowania prawa krajowego, uzasadnione było wyeliminowanie z obrotu prawnego obu zaskarżonych decyzji, bez konieczności szczegółowego odwoływania się do regulacji unijnych.
Zdaniem Sądu trzeba jednak wyraźnie podkreślić, że brak jest racjonalnych podstaw do stwierdzenia, iż unormowania ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych są sprzeczne z prawem wspólnotowym regulującym działalność podmiotów gospodarczych, w tym z zasadami (swobodami) wynikającymi z TWE.
W ocenie Sądu brak jest w konsekwencji takich regulacji wspólnotowych (unijnych), które mogłyby stanowić uzasadnienie dla dokonanego przez Wojewodę [...] wykreślenia skarżącej spółki [...] z Rejestru Organizatorów Turystyki i Pośredników Turystycznych Województwa [...].
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd oparł się na normie prawa wyrażonej w art. 152 p.p.s.a.
Orzekając o zwrocie kosztów postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działał na podstawie przepisów art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).