VI SA/Wa 1265/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-10-31
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykary pieniężnetachografwykresówkiopłaty drogoweprawo wspólnotoweodpowiedzialność administracyjnoprawnaWSA

WSA w Warszawie uchylił karę 100 zł za nieprawidłowe działanie tachografu, uznając, że przepisy UE nie pozwalały na jej nałożenie przed nowelizacją ustawy, a oddalił skargę w pozostałej części, w tym za brak opłaty za przejazd.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na decyzję Głłównego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił karę 100 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego (tachografu), wskazując na brak podstawy prawnej w prawie wspólnotowym przed nowelizacją ustawy. W pozostałej części skargę oddalono, uznając zasadność kary za brak opłaty za przejazd po drogach krajowych, podkreślając odpowiedzialność administracyjnoprawną niezależną od winy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę M. J. na decyzję Głłównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy częściowo decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na skarżącego kary pieniężne w łącznej kwocie 5300 zł. Zarzuty dotyczyły m.in. braku ciągłości zapisów na wykresówkach tachografu, samowolnej zmiany wskazań urządzenia, nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego oraz nieokazania karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej kary 100 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego. Uzasadniono to tym, że przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym, na który powołano się w decyzji, sankcjonował jedynie naruszenie umów międzynarodowych, a nie prawa wspólnotowego, jakim jest rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85. Dopiero późniejsza nowelizacja ustawy umożliwiła karanie za naruszenie prawa wspólnotowego. Sąd wskazał również na brak wystarczającego uzasadnienia organu w zakresie zastosowania art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy o czasie pracy kierowców. W pozostałej części skargę oddalono. Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych jest jednoznaczny, a jego naruszenie, stwierdzone podczas kontroli (brak okazania karty opłaty), skutkuje odpowiedzialnością administracyjnoprawną niezależną od winy kierowcy czy przedsiębiorcy. Podkreślono, że okoliczność, iż brak wypełnionej karty opłaty wynikał z zaniedbania kierowcy, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia w tej części. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisów z Konstytucją, uznając, że nie ma podstaw do analogii z orzeczeniem TK w innej sprawie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie prawa wspólnotowego nie mogło być podstawą do nałożenia kary na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przed nowelizacją tej ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., która dodała pkt 8 do ust. 1, obejmujący naruszenie prawa wspólnotowego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym sankcjonował jedynie naruszenie umów międzynarodowych, a nie prawa wspólnotowego. Rozporządzenia wspólnotowe, choć wiążące, nie są umowami międzynarodowymi. Dopiero nowelizacja ustawy z 2005 r. umożliwiła karanie za naruszenie prawa wspólnotowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

u.t.d. art. 42 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Statuuje obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych przez wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne.

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 2

Ustawa o transporcie drogowym

Sankcjonuje naruszenie przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców.

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 6

Ustawa o transporcie drogowym

Sankcjonuje naruszenie przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych. Przed nowelizacją z 2005 r. nie obejmował naruszenia prawa wspólnotowego.

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 8

Ustawa o transporcie drogowym

Dodany w nowelizacji z 2005 r., obejmuje naruszenie prawa wspólnotowego.

u.t.d. art. 93 § 1 i 3

Ustawa o transporcie drogowym

Dotyczy kar pieniężnych i nadawania im rygoru natychmiastowej wykonalności.

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 art. 13

Dotyczy obowiązków pracodawców i kierowców odnośnie użytkowania i zasad eksploatacji urządzeń rejestrujących.

Rozporządzenie Rady (EWG) Nr 3821/85 art. 15 § 2

Dotyczy obowiązków pracodawców i kierowców odnośnie użytkowania i zasad eksploatacji urządzeń rejestrujących.

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. art. 4 § 2

Określa sposób uiszczania opłat za przejazd po drogach krajowych, w tym przez nabycie i wypełnienie karty opłaty.

Pomocnicze

u.t.d. art. 87 § 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

u.c.p.k. art. 31

Ustawa o czasie pracy kierowców

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji administracyjnej.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a i c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 206

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak podstawy prawnej do nałożenia kary za naruszenie prawa wspólnotowego (rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85) na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przed nowelizacją z 2005 r.

Odrzucone argumenty

Argumentacja skarżącego dotycząca braku winy przedsiębiorcy za naruszenie przepisów o opłatach za przejazd po drogach krajowych. Wniosek o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją RP.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie prawa wspólnotowego nie może być utożsamiane z umową międzynarodową odpowiedzialność o charakterze administracyjnoprawnym, która nie opiera się na winie lub jej braku tylko wiąże się z obiektywnym naruszeniem przepisu

Skład orzekający

Magdalena Bosakirska

przewodniczący

Jolanta Królikowska-Przewłoka

sprawozdawca

Andrzej Kuna

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, w szczególności rozróżnienie między umowami międzynarodowymi a prawem wspólnotowym jako podstawą sankcji, a także zasady odpowiedzialności administracyjnoprawnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji ustawy o transporcie drogowym z 2005 r. w zakresie prawa wspólnotowego. Interpretacja odpowiedzialności administracyjnoprawnej jest ogólna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak istotne jest precyzyjne brzmienie przepisów i jak zmiany legislacyjne mogą wpływać na możliwość nakładania kar. Pokazuje też kluczową różnicę między odpowiedzialnością opartą na winie a odpowiedzialnością obiektywną w prawie administracyjnym.

Czy naruszenie unijnych przepisów o tachografie mogło być karane przed 2005 rokiem? WSA wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 100 PLN

Sektor

transportowe

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1265/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuna
Jolanta Królikowska-Przewłoka /sprawozdawca/
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 1119/14 - Postanowienie NSA z 2014-05-27
II GSK 43/08 - Postanowienie NSA z 2008-04-15
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska – Przewłoka(spr.) Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Krzysztof Wierzbicki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 października 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2006 r. nr [...] w przedmiocie kar pieniężnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie kary 100 (sto) złotych za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego; 2. stwierdza, że decyzja, o której mowa w pkt. 1 w uchylonym zakresie nie podlega wykonaniu; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz M. J. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1, ust. 1 pkt 2, ust. 1 pkt 2 i pkt 6, ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. 2004 r., Nr 204, poz. 2088), lp. 1.4.1., lp. 1.11.13., lp. 1.11.9. ust. 1 lit. c, lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy, art. 15 ust. 2 i 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, § 4 ust. 2 rozporządzenia z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczenia przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 150, poz. 1684 z późn. zm.), art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. J. prowadzącego działalność gospodarczą – P., skarżącego w niniejszej sprawie, karę pieniężną w łącznej kwocie 5300 zł., w tym 3000 zł. za wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, 2000 zł. za samowolną zmianę wskazań urządzeń pomiarowo - kontrolnych zainstalowanych w pojeździe przy wykonywaniu transportu drogowego lub na potrzeby własne, 100 zł za nieprawidłowe działanie przyrządu kontrolnego, 200 zł. za nie okazanie wykresówek. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: w dniu [...] października 2005 r. w miejscowości Z. na drodze krajowej nr [...] zatrzymany został do kontroli samochód m-ki [...] o nr rej. [...] (dopuszczalna masa pojazdu 3200 kg) wraz z naczepą o nr rej. [...] (dopuszczalna masa całkowita przyczepy - 700 kg), należący do ww. przedsiębiorcy, kierowany przez D. H.. W trakcie czynności kontrolnych kierowca wydobył z przyrządu kontrolnego (tachografu) i okazał dwie wykresówki, a także na żądanie kontrolującego okazał kolejnych siedem wykresówek rejestrujących czas pracy w ostatnim okresie. Kierowca nie okazał na żądanie kontrolującego karty opłaty za przejazd po drogach krajowych. Na podstawie okazanych wykresówek organ ustalił, że brak jest ciągłości zapisów stanu licznika kilometrów na kolejnych wykresówkach, brak ten dotyczył przejechanych 282 kilometrów, kierowca zaś nie dysponował wykresówkami lub dokumentem potwierdzającym fakt nieprowadzenia pojazdu na tym odcinku trasy. Analiza wykresówek wydobytych z tachografu stanowiła też podstawę ustaleń organu, że w kontrolowanym pojeździe dokonano samowolnej zmiany wskazań tachografu polegającej na samowolnym założeniu do tachografu dwóch wykresówek i spowodowaniu zafałszowania wskazań urządzenia pomiarowego. Efektem takiego działania było nieprawidłowe działanie tego urządzenia, co w połączeniu z nieokazaniem przez kierowcę karty opłat za przejazd po drogach krajowych skutkowało nałożeniem kary łącznej, za powyższe nieprawidłowości, w kwocie 5300 zł.
W odwołaniu od tej decyzji M. J. wniósł o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że w dniu [...] października 2005 r. kierowca okazał podczas kontroli licencję na międzynarodowy transport drogowy rzeczy oraz nieprawidłowo wypełnioną tarczę tachografu. Nadto kierowca nie posiadał winiety drogowej o wartości 5 zł. za dzień, w którym wykonując przewóz posługiwał się pojazdem o DMC 3900 kg tj. pojazdem o DMC 3200 kg wraz z przyczepką lekką o DMC 700 kg co stanowi łącznie 400 DMC więcej niż granica dla której wymagane jest posiadanie winiety.
Istotnym pozostaje jednakże w jego ocenie fakt, że pojazd podlegał obowiązkowi zarówno co do opłaty winietowej jak i przepisów o czasie pracy kierowców dopiero od dnia [...] października 2005 r. od godzin wieczornych, kiedy to podjął przyczepkę o DMC 700 leg. Tym samym dopiero od tego momentu podlegał w ocenie strony reżimowi przepisów o czasie pracy kierowców. W kwestii nieprawidłowego używania wykresówek w tachografie strona podtrzymała swoje stanowisko przedstawione w trakcie postępowania, iż było to efektem pomyłki kierowcy w obsłudze nowo wprowadzonego urządzenia. Ponadto podniosła, iż ukaranie przedsiębiorcy karą pieniężną, za niewłaściwe wykonywanie obowiązków przez jego pracownika narusza zasadę wyrażoną w art. 42 ust. 1 Konstytucji, bowiem w jego ocenie nie można karać przedsiębiorcy za niedbalstwo kierowcy, który prawidłowo pouczony o spoczywających na nim obowiązkach nie potrafi się z nich wywiązać.
Decyzją z dnia [...] maja 2005 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 5 ust 1, art. 42 ust. 1, art. 87 ust. 1, art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.) oraz Ip. 1.4.1, lp. 1.11.11. ust. 1 lit. b, lp. 1.11.13, lp. 1.11.9 ust. 1 lit. c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088 ze zm.), § 4 ust. 1 i 2 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych (Dz. U. Nr 150, poz. 1684 ze zmianami) art. 13, art. 14 ust. 1 i art. 15 Rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31 grudnia 1985 r.), art. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Nr 3820/85 z 20 grudnia 1985 r., w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. U. WE L 370 z 31 grudnia 1985 r., str.1 - 7 ze zm.), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92, poz. 879): Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej samowolnej zmiany wskazań urządzeń pomiarowo - kontrolnych zainstalowanych w pojeździe, oraz w części dotyczącej nie okazania wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji, w pozostałym zaś zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, dotyczących części decyzji utrzymanej w mocy, organ wskazał, iż jego zdaniem z zebranego w sprawie materiału dowodowego bezsprzecznie i jednoznacznie wynika, że w dniu dokonania kontroli kierowca pojazdu nie okazał karty opłaty za przejazd po drogach krajowych, zaś obowiązujące przepisy nakładają na kierowcę obowiązek posiadania przy sobie i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi dowodu uiszczenia ww. opłaty. Wyłączny dowód potwierdzający uiszczenie świadczenia stanowi, w takim przypadku, prawidłowo wypełniona przed rozpoczęciem przejazdu karta opłaty.
Nie budzi także wątpliwości organu fakt, iż w 24 godzinnym okresie rozliczeniowym użyto w kontrolowanym samochodzie dwóch wykresówek, co spowodowało nieprawidłowe funkcjonowanie przyrządu kontrolnego oraz zatarcie zapisu czasu pracy kierowcy. W efekcie powyższego nie było możliwe odczytanie rzeczywistego czasu pracy kierowcy i jego kontrola. Organ wskazał w tym miejscu, iż stanowi to naruszenie art. 3, 13 i 15 ust 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r., które to przepisy określają obowiązki pracodawców i kierowców odnośnie użytkowania i zasad eksploatacji urządzeń rejestrujących oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, wskazujący sankcje za wykonywanie transportu drogowego w sposób naruszający przepisy wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych.
W skardze na tę decyzję M. J. wniósł o jej uchylenie w zakresie w jakim utrzymała w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005 r., zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa prawnego, a nadto o skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego zapytania o stwierdzenie niezgodności art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym z art. 41 ust. 1 Konstytucji, w związku z orzeczeniem Trybunału z dnia 29 czerwca 2005 r. w sprawie o analogicznym, w jego ocenie, stanie faktycznym. W uzasadnieniu skargi strona podniosła argumenty na poparcie tezy o niekonstytucyjności przepisów powołanych powyżej oraz podtrzymała swoje stanowisko prezentowane w trakcie postępowania administracyjnego, iż kwestionowana przez organ tarcza tachografu była wypisana w sposób prawidłowy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podtrzymał argumenty wskazane w decyzji pierwszej i drugiej instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dalej zwanej p.p.s.a. - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.)
Badając skargę według powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie w części, w jakiej zarzuca wadliwość zaskarżonej decyzji w zakresie kary 100 zł. nałożonej z tytułu nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego. W tym bowiem zakresie zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie.
Na mocy traktatu o przystąpieniu Rzeczpospolitej Polskiej do Unii Europejskiej z dniem 1 maja 2004 r. zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, które obowiązuje bądź bezpośrednio, bądź wymaga wdrożenia do krajowego porządku prawnego. Na porządek prawny Unii Europejskiej składa się prawo pierwotne oraz prawo wtórne, uzupełniane orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (dalej zwany ETS). Podstawową zasadą prawa wspólnotowego, ustaloną w orzecznictwie ETS, jest zasada nadrzędności, która przewiduje, że prawo pierwotne oraz akty wydane na jego podstawie będą stosowane przed prawem krajowym. Do aktów prawa pierwotnego zalicza się przede wszystkim traktaty wraz z towarzyszącymi im załącznikami i protokołami, zaś do prawa wtórnego min. rozporządzenia, które zgodnie z art. 249 traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej są aktami wiążącymi w całości i bezpośrednio stosowanymi w każdym państwie członkowskim. Rozporządzenia te mają moc obowiązującą w każdym państwie członkowskim, a ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.
Biorąc pod uwagę powyższe, w Polsce od 1 maja 2004 r. wprost obowiązuje prawo wspólnotowe i powinno ono być przestrzegane, jednakże podstawą nałożenia kary w sprawie niniejszej był art. 92 ust. 1 pkt. 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, który w dacie orzekania przez organy stanowił, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (pkt 2) lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych (pkt 6), podlega karom pieniężnym, których katalog zawarty został w załączniku do ww. ustawy. W przedmiotowej sprawie, co wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji przepis art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy znalazł zastosowanie w związku ze stwierdzonym przez organ naruszeniem art. 13 i art. 15 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących używanych w transporcie drogowym w zakresie nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego spowodowanego nieuzasadnionym użyciem przez kierowcę przedsiębiorcy kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu. Podnieść jednak należy, iż art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym przewiduje jedynie sankcję za naruszenie przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, zaś rozporządzenie Rady (EWG) jest prawem wspólnotowym wtórnym, które nie może być utożsamiane z umową międzynarodową.
Takie stanowisko wyraził NSA w wyroku z dnia 27 września 2006 r. sygn. akt I OSK 126/05. Zdaniem NSA dopiero od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz. 1497) mocą, której do art. 92 ust. 1 dodano p. 8 obejmujący naruszenie prawa wspólnotowego tj. od dnia 21 grudnia 2005 r. możliwe jest nałożenie kary pieniężnej za naruszenie obowiązków wynikających z przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych.
W wyroku z dnia 5 października 2006 r. sygn. akt I OSK 1319/05 NSA także stwierdził, że rozporządzenia są źródłem praw i obowiązków dla państw i ich obywateli jako podmiotów wspólnoty, jednakże są one innym od umowy międzynarodowej aktem prawa wspólnotowego i do czasu uzupełnienia regulacji zawartej w art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym dokonanego w/cyt. ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. naruszenie prawa wspólnotowego z wyjątkiem naruszenia wiążących Polskę umów międzynarodowych nie było sankcjonowane przez prawo krajowe. Takie naruszenie jako nie podlegające w świetle art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy penalizacji nie rodziło odpowiedzialności po stronie winnego tego naruszenia.
Stwierdzenie przez organ naruszenia przez skarżącego wskazanych przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. nie mogło zatem skutkować nałożeniem kary w wysokości 100 zł., o której mowa w lp. 1.11.9 ust. 1 lit. c załącznika do ustawy.
Stosownie bowiem do art. 92 ust. 1 pkt 6 cyt. ustawy karze podlegało naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej nie zaś naruszenie obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego. Nałożenie powyższej kary nastąpiło zatem z naruszeniem prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy w tej części.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż stwierdzone naruszenie w postaci nieprawidłowego działania przyrządu kontrolnego w zw. z nieuzasadnionym użyciem kilku wykresówek w ciągu tego samego 24 godzinnego okresu zostało zakwalifikowane również jako naruszenie przepisów ustawy o czasie pracy kierowców. Organ odwołał się bowiem także do art. 92 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Na okoliczność takiej kwalifikacji naruszenia organ nie przedstawił w ogóle swego stanowiska ograniczając się do powołania w uzasadnieniu decyzji w/powołanego przepisu. Taki stan rzeczy stanowi o niespełnieniu wymogu z art. 107 § 3 k.p.a. i uniemożliwia dokonanie przez Sąd kontroli w tym zakresie. Z tych też względów Sąd w powyższej części skargę uwzględnił orzekając w pkt 1 sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. a w pkt 2 stosownie do art. 152 p.p.s.a.
Rzeczą organu będzie zatem uwzględnienie w ponownie prowadzonym postępowaniu odwoławczym, iż naruszenie przepisów w/cyt. rozporządzenia Rady (EWG) nie podlegało w świetle art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym penalizacji i wyjaśnienie kwestii zastosowania art. 92 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Jeżeli bowiem stwierdzone naruszenie skutkuje zastosowaniem tego przepisu to obowiązkiem organu, stosownie do obowiązującej procedury jest jednoznaczne i dokładne uzasadnienie takiego stanu rzeczy.
W pozostałej części Sąd oddalił skargę. Rozstrzygnięcie w zakresie dot. nałożenia kary za wykonywanie transportu drogowego bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych odpowiada bowiem prawu.
Przepis art. 42 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym jest w swej treści jednoznaczny. Statuuje on po stronie wykonującego transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.
Nie ma też w świetle § 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie uiszczania przez przedsiębiorców opłat za przejazd po drogach krajowych wątpliwości co do tego, iż uiszczenie opłaty następuje przez nabycie przez przedsiębiorcę karty opłaty i jej wypełnienie. Tylko bowiem właściwie (stosownie do przepisów w/cyt. rozporządzenia) wypełniona karta opłaty stanowi dokument potwierdzający jej uiszczenie.
Ustalenia faktyczne poczynione przez organy nie są przez stronę podważane. Z ustaleń tych wynika, że kierowca nie okazał w czasie przeprowadzonej w dniu [...] października 2005 r. kontroli karty opłaty za przejazd drogowy pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej 3900 kg. Skarżący w skardze przyznaje, iż stan faktyczny jest bezsporny, bo kierowca, tak jak ustalono, nie posiadał w dniu kontroli wypełnionej winiety. Istotną dla skarżącego w jego ocenie jest okoliczność, iż brak jest po jego stronie winy za powyższy stan rzeczy, bo nie jest on w stanie znajdować się przy każdym zatrudnionym kierowcy i kontrolować na bieżąco, czy i jak wypisują winiety drogowe, o którym to obowiązku wypełniania karty opłaty są przez niego informowani.
W powyższej okoliczności i jej nieuwzględnieniu przez organ skarżący dopatruje się wadliwości zaskarżonej decyzji w tej części, a także odwołując się do orzeczenia TK z dnia 29 czerwca 2005 r. sygn. akt SK 34/04 wnosi o niezgodności art. 93 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym z art. 42 Konstytucji RP i żąda skierowania przez Sąd wniosku do Trybunału Konstytucyjnego zapytania o stwierdzenie niezgodności cyt. przepisy ustawy z cyt. przepisem Konstytucji RP.
Nie jest bowiem, zdaniem skarżącego dopuszczalne obciążanie go karą administracyjną za naruszenie, za które winy nie ponosi.
Podnieść zatem należy, iż naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym skutkują odpowiedzialnością o charakterze administracyjnoprawnym, która nie opiera się na winie lub jej braku tylko wiąże się z obiektywnym naruszeniem przepisu. Stwierdzenie takiego naruszenia niezależnie od tego, w jakich okolicznościach do niego doszło rodzi zatem odpowiedzialność o powyższym charakterze. Taki stan rzeczy ma miejsce w rozpoznawanej sprawie. Obowiązkiem wykonującego przewóz drogowy, w tym przypadku skarżącego, było uiszczenie opłaty za przejazd po drogach krajowych i okoliczność, iż w jego ocenie brak wypełnionej karty opłaty jest następstwem niewykonania przez kierowcę powierzanych mu obowiązków, nie ma dla rozstrzygnięcia w powyższej części istotnego znaczenia. Karze podlega bowiem, stosownie do art. 92 ust. 1 i art. 93 ust. 1 powołanej ustawy ten, kto wykonuje transport drogowy.
Treść tych przepisów, a także art. 93 ust. 3 stanowiącego o nadawaniu decyzji, o której mowa w ust. 1 rygoru natychmiastowej wykonalności nie rodzi wątpliwości natury konstytucyjnej, o których mowa w skardze. Sąd nie uwzględnił zatem wniosku o skierowanie określonego w skardze zapytania do Trybunału Konstytucyjnego. Podnieść przy tym należy, iż skarżący powyższe wątpliwości wiąże z w/w orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego podczas, gdy treść tego orzeczenia stosowania analogii nie uzasadnia.
Skoro zatem w czasie kontroli pojazdu karty opłaty drogowej nie okazano i taka opłata nie została przez stronę uiszczona, to niezależnie od przyczyny takiego stanu rzeczy doszło do naruszenia przepisów powołanej ustawy, co zgodnie z lp. 1.4.1. skutkuje karą w wysokości 3000 zł. i taka kara została na skarżącego nałożona.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż rozstrzygnięcie w tej części prawu odpowiada i w konsekwencji na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w pkt 3 sentencji, zaś o kosztach orzeczono stosownie do art. 206 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI