VI SA/Wa 1242/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-12-21
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowykara pieniężnalicencjatachografwykresówkaprawo wspólnotowepostępowanie administracyjneWSAkontrola drogowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje nakładające kary pieniężne za naruszenia przepisów o transporcie drogowym, wskazując na błędy proceduralne organów i nieprawidłowe zastosowanie przepisów wspólnotowych.

Sprawa dotyczyła nałożenia kar pieniężnych na spółkę "B." i S-ka Spółka Komandytowa za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, brak wykresówki oraz nieprawidłowości w tachografie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów wspólnotowych w kontekście daty kontroli. Sąd wskazał, że kary za naruszenie prawa wspólnotowego mogły być nakładane dopiero od 21 grudnia 2005 r., a kontrola miała miejsce wcześniej. Dodatkowo, Sąd uznał, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo charakteru przewozu i popełnił błędy proceduralne przy ocenie dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki "B." i S-ka Spółka Komandytowa na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nakładającą na spółkę karę pieniężną w łącznej wysokości 10.200 zł. Kary nałożono za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, nieokazanie wykresówki oraz za nieprawidłowości w tachografie. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że kary w wysokości 2.000 zł i 200 zł, nałożone za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących tachografu i wykresówek, zostały nałożone z naruszeniem prawa materialnego. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd stwierdził, że kary za naruszenie przepisów wspólnotowych mogły być nakładane dopiero od 21 grudnia 2005 r., po wejściu w życie ustawy nowelizującej, podczas gdy kontrola miała miejsce w lipcu 2005 r. Odnośnie kary w wysokości 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji, Sąd uchylił decyzję z powodu istotnych naruszeń przepisów postępowania. Wskazano, że organ I instancji nie ustalił prawidłowo charakteru przewozu (czy był to transport na potrzeby własne, czy zarobkowy), nie rozpatrzył wyczerpująco materiału dowodowego, a także popełnił błędy przy ocenie dowodów, w tym przy przesłuchaniu kierowcy. Sąd podkreślił, że spóźnione zgłoszenie do ZUS nie przesądza o braku stosunku pracy, a organ odwoławczy nie naprawił uchybień organu I instancji. Sąd zasądził od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej kwotę 2.815 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, naruszenie przepisów wspólnotowych nie podlegało karze pieniężnej w dacie kontroli (lipiec 2005 r.), ponieważ możliwość nakładania takich kar weszła w życie dopiero od 21 grudnia 2005 r. wraz z ustawą z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym kary za naruszenie prawa wspólnotowego mogły być nakładane dopiero od daty wejścia w życie przepisów krajowych wprowadzających taką sankcję. Wykładnia rozszerzająca jest niedopuszczalna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (13)

Główne

u.t.d. art. 92 § 1 pkt 6

Ustawa o transporcie drogowym

Przepis ten nie obejmował kar za naruszenie prawa wspólnotowego przed wejściem w życie nowelizacji z dnia 29 lipca 2005 r.

u.t.d. art. 92 § 1 i 4

Ustawa o transporcie drogowym

Podstawa do nałożenia kar pieniężnych za naruszenie obowiązków lub warunków wynikających z ustawy.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji organu administracji.

Pomocnicze

u.t.d. art. 87 § 1 i 2

Ustawa o transporcie drogowym

Obowiązek posiadania przy sobie i okazywania zapisów urządzenia rejestrującego.

u.t.d. art. 4 § pkt 4

Ustawa o transporcie drogowym

Definicja przewozu na potrzeby własne, wymagająca m.in. zatrudnienia kierowcy na umowę o pracę.

k.p. art. 2

Kodeks pracy

Definicja pracownika.

u.c.p.k. art. 31

Ustawa o czasie pracy kierowców

Obowiązek okazywania wykresówek lub zaświadczeń.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do orzeczenia o wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu wnikliwie i wszechstronnie.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 68

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wezwania strony do przedstawienia dowodów.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi uzasadnienia decyzji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez nakładanie kar za naruszenie przepisów wspólnotowych przed wejściem w życie odpowiednich przepisów krajowych. Istotne naruszenia przepisów postępowania przez organy administracji, w tym brak wszechstronnego zebrania dowodów i błędną ocenę materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organów administracji oparta na uznaniu przewozu za zarobkowy i stwierdzeniu naruszeń przepisów o transporcie drogowym, tachografie i wykresówkach.

Godne uwagi sformułowania

za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w tym powołanego wyżej Rozporządzenia Rady (EWG), możliwe jest nakładanie kar pieniężnych dopiero od 21 grudnia 2005 r. naruszenie prawa wspólnotowego z wyjątkiem naruszenia wiążących Polskę umów międzynarodowych nie było sankcjonowane przez prawo krajowe, a stosowanie wykładni rozszerzającej jest niedopuszczalne. Spóźnienie w złożeniu dokumentów w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych - samo w sobie - nie oznacza jeszcze braku umowy o pracę. Tak sporządzony protokół nie może stanowić żadnego dowodu w sprawie.

Skład orzekający

Halina Emilia Święcicka

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Gronowski

sędzia

Zbigniew Rudnicki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za naruszenie prawa wspólnotowego w transporcie drogowym oraz znaczenie prawidłowego postępowania dowodowego w sprawach administracyjnych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2005 r. w zakresie kar za naruszenie prawa wspólnotowego. Kwestia charakteru przewozu i oceny dowodów ma charakter ogólny dla postępowań administracyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne i nieprawidłowa interpretacja przepisów przez organy administracji mogą prowadzić do uchylenia decyzji, nawet jeśli faktyczne naruszenia miały miejsce. Podkreśla znaczenie daty wejścia w życie przepisów.

Błędy urzędników uchyliły kary za transport bez licencji – kluczowa data w prawie drogowym.

Dane finansowe

WPS: 10 200 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1242/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-12-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Halina Emilia Święcicka /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Zbigniew Rudnicki
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Sygn. powiązane
II GSK 60/08 - Wyrok NSA z 2008-05-06
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Jadwiga Rytych po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi "B." i S-ka Spółka Komandytowa w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz "B." i S-ka Spółka Komandytowa w K. kwotę 2.815 (dwa tysiące osiemset piętnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. nakładającą na "B." i S-ka Spółka Komandytowa w K. karę pieniężną 10.200 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, nieokazanie jednej wykresówki oraz za to, iż przyrząd kontrolny (tachograf) nie odpowiadał przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy. Do jej wydania doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] lipca 2005 r. w miejscowości N. B. na drodze krajowej nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego poddał kontroli drogowej samochód ciężarowy marki Renault nr rej. [...], będący własnością ww. spółki. Samochód wiózł sprzęt wyposażenia łazienek z firmy "B." i S-ka Spółka Komandytowa do Firmy "E." s.j. T. K., A. K., z K. do O. Samochód prowadził R. S., który okazał m. in. wypis z zaświadczenia nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wskazanej spółki. Jak wynika z protokołu kontroli, kierowca nie posiadał i nie okazał wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za ostatni dzień, w którym kierowca prowadził pojazd. Zainstalowany w pojeździe przyrząd kontrolny miał wykonany ostatni przegląd w dniu [...] czerwca 2003 r. Kierowca podpisał protokół bez uwag.
Po wszczęciu postępowania "B." i S-ka Spółka Komandytowa, (dalej jako skarżąca), przesłała umowę zlecenie z dnia 1 lipca 2005 r. zawartą między nią a kierowcą – R. S. oraz wskazywała, iż firmy świadczące usługi na przewozy drogowe na potrzeby własne nie mają obowiązku dokonywania zapisów prędkości jazdy, czasu jazdy i czasu postoju.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "B." i S-ka Spółkę Komandytową w K. karę pieniężną w łącznej wysokości 10.200 zł, w tym:
- 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, na podstawie art. 92 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz.2088) i lp.1.1.1. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że kontrolowany przewóz nie miał wymienionych w ustawie cech przewozu na potrzeby własne, gdyż kierowca nie był pracownikiem przedsiębiorcy, nie okazał licencji na wykonywanie transportu drogowego, zatem przewóz ten był transportem drogowym wykonywanym bez licencji:
- 2.000 zł za nieodpowiadanie przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy przyrządu kontrolnego, na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i lp.1.11.7 ust. 2. załącznika do tej ustawy. W uzasadnieniu nałożenia tej kary organ wskazał, że zgodnie z Załącznikiem nr I, Rozdział VI pkt 3 lit. B Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z 31 grudnia 1985), kontrola mająca na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniem rozdziału III, lit. F pkt 3 dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzana co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde państwo członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi kontrolami, dotyczy to pojazdów zarejestrowanych na swoim terytorium. Po każdej kontroli należy dokonać wymiany tabliczki pomiarowej. W przypadku Polski, zgodnie z zapisem art. 8 A ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o miarach (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 243, poz. 2441) oraz na podstawie art. 7 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 11 lutego 2005 r. w sprawie zezwoleń na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie instalacji lub napraw oraz sprawdzania urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym - tachografów samochodowych (Dz. U. Nr 33, poz. 295), sprawdzenie urządzenia rejestrującego zainstalowanego w pojeździe zarejestrowanym na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, o którym mowa w ust. 3 lit. b rozdział VI załącznika nr I do Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym, wykonuje się nie rzadziej niż co 24 miesiące, licząc od daty naniesionej na tabliczkę pomiarową. Niezastosowanie się do powyższych przepisów stanowi naruszenie lp. 4.1 pkt c rozdziału III załącznika nr I do wskazanego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85;
- 200 zł za brak 1 wykresówki, na podstawie art.92 ust.1 i 4 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 1.11.11 ust.1 lit. b załącznika do tej ustawy i art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz art. 31 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. Nr 92 poz.879). W uzasadnieniu organ wskazał, że kierujący pojazdem nie przedstawił wykresówki ani też dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za ostatni dzień poprzedniego tygodnia w którym kierowca prowadził pojazd. Okazana wykresówka z datą 7 sierpnia 2005 r. nie została uznana za właściwą.
Od tej decyzji odwołała się skarżąca. Podnosiła, że wykonywany był przewóz na potrzeby własne, co potwierdziła przeprowadzona kontrola. Przedłożyła dwie umowy o pracę z kierowcą: jedna z dnia [...] lipca 2005 r. na okres próbny (od dnia [...] lipca 2005 r. do dnia [...] lipca 2005 r.), druga z dnia [...] sierpnia 2005 r. na czas określony (od dnia [...] sierpnia 2005 r. do dnia [...] lutego 2006 r.).
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Uzasadniając uchylenie decyzji organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji nie ustalił, jaki charakter miał przewóz, czy kierowca w chwili kontroli był pracownikiem spółki w rozumieniu kodeksu pracy, czy tylko wykonywał zlecenie polegające na prowadzeniu pojazdu na podstawie cywilno-prawnej umowy zlecenia. Wskazał, iż strona winna być wezwana do przedstawienia odpowiednich dokumentów ZUS. Uznał ponadto, iż organ nie ustalił, czy okazana wykresówka datowana na dzień [...] sierpnia 2005 r. była wykresówką z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia, w którym kierowca prowadził pojazd.
Organ I instancji wezwał skarżącą o przedłożenie następujących dokumentów: ZUA – zgłoszenia do ubezpieczeń, ZZA – zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego, DRA – deklaracji rozliczeniowej, RCA – imiennego raportu miesięcznego o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach oraz wezwał kierowcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień.
Skarżąca nadesłała: ZZA – zgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego, z datą 1 lipca 2005 r. jako datą powstania obowiązku ubezpieczeń, wypełnione 9 września 2005 r.; DRA – deklarację rozliczeniową z 2 lipca 2005 r. wypełnione 22 września 2005 r. oraz RCX – imienny raport miesięczny o należnych składkach i wypłaconych świadczeniach z 2 lipca 2005 r. wypełnione 22 września 2005 r. Skarżąca wyjaśniła, iż nie został złożony dokument ZZA, który nie ma zastosowania do zatrudnionego kierowcy.
W nadesłanych Sądowi aktach sprawy znajduje się protokół przesłuchania świadka z dnia 24 stycznia 2006 r., w którym jako świadek został wskazany mł. insp. L. S.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na "B." i S-ka Spółkę Komandytową w K. karę pieniężną w łącznej wysokości 10.200 zł, na którą składały się kary pieniężne określone powyżej. Organ wskazał, iż stwierdzone naruszenia uzasadniają wymierzenie kary pieniężnej we wskazanej wysokości. Przesłanym przez stronę dokumentom nie dano wiary i jako nieistotne nie zostały uznane jako podstawa do uchylenia decyzji z uwagi na to, iż potwierdzają okres zatrudnienia kontrolowanego kierowcy dopiero od miesiąca września.
Z decyzją nie zgodziła się skarżąca składając odwołanie. Ponownie podnosiła, iż wykonywała przewóz na potrzeby własne, decyzja w uzasadnieniu także zawiera takie stwierdzenie. Zarzucała organowi nieuznanie za istotne dokumentów, których sam żądał oraz brak wyjaśnienia, dlaczego nie dał wiary zeznaniom kierowcy. Wskazywała, iż nie miała obowiązku instalowania tachografu oraz dokonywania ich przeglądu, również ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, nie wprowadza takiego obowiązku.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Jako podstawę prawną decyzji wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 31 cytowanej wyżej ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, art. 3 i art. 15 ust.7 cytowanego wyżej Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, art. 5, art. 87 ust. 1, art. 92 cytowanej wyżej ustawy o transporcie drogowym, oraz lp.1.1.1., 1.11.7 pkt 2 i 1.11.11. ust. 1 lit. b załącznika do tej ustawy.
Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie transportu drogowego bez licencji, nieokazanie wykresówki lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za ostatni dzień poprzednigo tygodnia, w którym prowadził pojazd a także brak ważności tachografu. Zgodnie z art. 92 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Konsekwencją tego rozwiązania są kary w wysokościach określonych w załączniku do ww. ustawy wraz ze wskazaniem rodzajów poszczególnych naruszeń.
W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał, że każdy przewóz, który nie spełnia którejkolwiek przesłanki definiującej przewóz na potrzeby własne jest transportem drogowym. Przesłanką uznania przewozu za przewóz na potrzeby własne jest prowadzenie pojazdu przez pracownika przedsiębiorcy. Określenie "pracownik" należy rozumieć zgodnie z art. 2 Kodeksu Pracy jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. W sprawie niniejszej kierowca pojazdu wykonywał czynności na podstawie umowy cywilnoprawnej, tj. umowy zlecenia zawartej w dniu [...] lipca 2005 r. W ocenie organu odwoławczego słusznie nie dano wiary twierdzeniom strony, jakoby kierowca był zatrudniony od [...] lipca 2005 r. na umowę o pracę. Z dokumentów przesłanych nie wynika fakt odprowadzania składek za kierowcę do zakładu ubezpieczeń za okres od [...] lipca 2005 r. Obowiązek zgłoszenia do ZUS, w terminie 7 dni, faktu zatrudnienia pracownika ciąży na pracodawcy, pracodawca zgłosił fakt zatrudnienia dopiero w dniu [...] września 2005 r. Możliwe jest, iż przedsiębiorca zawarł umowę o pracę z datą wsteczną w celu ominięcia odpowiedzialności administracyjnej. Ponadto nielogiczne jest zawieranie z pracownikiem dwóch umów, których przedmiot jest tożsamy, tzn. praca polegająca na kierowaniu pojazdem.
Stosownie do art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, podczas przejazdu po drogach krajowych kierowca pojazdu obowiązany jest mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli, między innymi zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 7 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85 kierowca jest obowiązany okazać wszystkie wykresówki z bieżącego tygodnia i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem. Natomiast stosownie do art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu – zaświadczenie wystawione przez pracodawcę.
Kierowca nie okazał wykresówki ani zaświadczenia za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem i z tego względu nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 200 zł. Organ powołał się na zeznania kierowcy zawarte w protokole przesłuchania świadka z dnia [...] stycznia 2006 r.
Odnośnie kary pieniężnej za brak okresowej legalizacji tachografu organ odwoławczy wskazał art. 3 Rozporządzenia Rady EWG nr 3821/85, w myśl którego urządzenie rejestrujące jest zainstalowane i używane w tych pojazdach, które są zarejestrowane w Państwach Członkowskich i są wykorzystywane do transportu drogowego osób lub rzeczy, z wyłączeniem pojazdów, o których mowa w art. 4 i art. 14 ust. 1 rozporządzenia (EWG) nr 3820/84. Pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Rozdział VI załącznika nr I do wskazanego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 stanowi o obowiązku badań i kontroli urządzeń rejestrujących. Zgodnie z jego zapisem państwa członkowskie wyznaczają instytucje, które przeprowadzają badania i kontrole. Kontrole okresowe urządzeń zamontowanych w pojazdach są przeprowadzane również pod kątem dokładności wskazań i rejestracji, w granicach błędów określonych w rozdziale III pkt 1 lit. f) ww. rozporządzenia. Badanie kontrolne mające na celu stwierdzenie zgodności z postanowieniami rozdziału III pkt 3 lit. f) dotyczącym maksymalnych dopuszczalnych błędów w eksploatacji jest przeprowadzane co najmniej raz na sześć lat, przy czym każde państwo członkowskie może ustalić krótszy odstęp między takimi badaniami.
Stosownie do załącznika nr 35 lp. 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie prawnej kontroli metrologicznej przyrządów pomiarowych (Dz. U. Nr 77, poz. 703), okresy ważności dowodów legalizacji ponownej dla tachografów samochodowych wynoszą 24 miesiące, przy czym ważność dowodów legalizacji dotycząca przyrządów kontrolnych zainstalowanych w pojazdach jest liczona od pierwszego dnia miesiąca daty podanej na tabliczce pomiarowej.
W chwili kontroli stwierdzono, iż zainstalowany w pojeździe tachograf nie odpowiada przepisom w zakresie rejestracji wymaganych okresów jazdy, ponieważ nie został poddany okresowemu sprawdzeniu, co uzasadnia nałożenie kary w wysokości 2.000 zł.
Powyższą decyzję "B." i S-ka Spółka Komandytowa w K. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosiła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2006 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaprzeczała, iż kontrolowany przewóz miał charakter zarobkowy co uzasadniałoby konieczność posiadania licencji na wykonywanie transportu drogowego. Wskazywała, iż wszystkie czynności wykonywane przez kontrolowanego kierowcę objęte umową o pracę jak i umową zlecenia wyczerpują elementy stosunku pracy. Zarzucała organowi dokonanie sprzecznych ustaleń z zebranym materiałem dowodowym. Podnosiła, iż ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców nie nakłada obowiązku zainstalowania tachografu.
Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie i wywodził jak w uzasadnieniu swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 z 2002 r. poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga "B." i S-ka Spółka Komandytowa w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2006 r. w zakresie kary pieniężnej w łącznej wysokości 10.200 zł zasługuje na uwzględnienie.
Podstawą nałożenia kar 2.000 zł i 200 zł było stwierdzone przez organ naruszenie przepisów Rozporządzenia Rady EWG 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym.
Zgodnie jednak ze stanowiskiem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 27 września 2006 r. I OSK 1261/05, z dnia 5 października 2006 r. I OSK 1319/05 oraz z dnia 20 października 2006 r. I OSK 1359/05 – za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych, w tym powołanego wyżej Rozporządzenia Rady (EWG), możliwe jest nakładanie kar pieniężnych dopiero od 21 grudnia 2005 r., tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz.1497), mocą której do art. 92 ust.1 dodano pkt 8, stanowiący podstawę do nakładania kar pieniężnych za wykonywanie transportu drogowego oraz innych czynności związanych z tym przewozem z naruszeniem przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych. Przed wejściem w życie tej zmiany, naruszenie prawa wspólnotowego z wyjątkiem naruszenia wiążących Polskę umów międzynarodowych nie było sankcjonowane przez prawo krajowe, a stosowanie wykładni rozszerzającej jest niedopuszczalne.
Ponieważ w sprawie niniejszej w dacie kontroli tj. w dniu [...] lipca 2005 r. wskazany przepis ustawy nowelizującej nie obowiązywał, naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących obowiązku posiadania wykresówek oraz obowiązku poddania okresowemu sprawdzeniu zainstalowanego w pojeździe tachografu nie podlegało karze. Podnieść należy, że przepisy o nakładaniu kar, także administracyjnych, muszą być interpretowane ściśle i w świetle zasady praworządności zawartej w art. 2 Konstytucji RP nie ma możliwości jakiejkolwiek interpretacji rozszerzającej. Skoro ustawodawca w art. 92 ust. 1 pkt 6 ustawy o transporcie drogowym ustanowił kary pieniężne za naruszenie obowiązków wynikających z umowy międzynarodowej, a nie za naruszenie obowiązków wynikających z prawa wspólnotowego tj. prawa ustanowionego przez organy Wspólnoty, to rozszerzająca interpretacja tego przepisu jest nieuprawniona. W tym stanie rzeczy nałożenie kary za niepoddanie okresowemu sprawdzeniu zainstalowanego w pojeździe tachografu oraz za brak wykresówki nie podlegało karze, który to obowiązek wynikał z prawa wspólnotowego - Rozporządzenia Rady (EWG), stanowiło naruszenie prawa materialnego.
Rozpoznając sprawę ponownie w uchylonym zakresie, organ weźmie pod uwagę okoliczność, że w dacie kontroli naruszenie przepisów wspólnotowych nie podlegało karze i zastosuje stosowne rozwiązanie procesowe.
Skarga odnośnie kary pieniężnej 8.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez licencji została uwzględniona z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, skarżąca w toku postępowania przedłożyła dwie umowy, jakie zawarła z kontrolowanym kierowcą: umowę o pracę i umowę zlecenia. Na podstawie tych umów wywodziła, iż przedmiotowy przewóz był przewozem na potrzeby własne.
Stosownie do art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym, tylko przewóz wykonywany przez kierowcę w ramach stosunku pracy i po spełnieniu pozostałych przesłanek wskazanych w tym przepisie jest uznany za przewóz na potrzeby własne, każdy inny przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do podstawowej działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 jest transportem drogowym. Pojęcie pracownika zostało zdefiniowane w art. 2 Kodeksu pracy, w myśl którego pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.
Ustalenie charakteru kontrolowanego przewozu było zagadnieniem kluczowym w sprawie. Obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący ciążył na organie. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego jako organ I instancji nie ustalił charakteru przewozu, odmówił uznania przedkładanych - na jego wezwanie - dokumentów, stwierdzając wręcz, że nie są istotne w sprawie. Nie wyjaśnił, dlaczego uznał zgłoszenie do ZUS-u, dokonane z uchybieniem terminu do ich złożenia, za równoznaczne z brakiem stosunku pracy łączącego kierowcę ze skarżącą. Spóźnienie w złożeniu dokumentów w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych - samo w sobie - nie oznacza jeszcze braku umowy o pracę. Organ przesłuchał wprawdzie kierowcę w charakterze świadka ale z powodu karygodnego błędu popełnionego przy sporządzaniu protokołu przesłuchania świadka zamienił je w przesłuchanie inspektora transportu drogowego. Tak sporządzony protokół nie może stanowić żadnego dowodu w sprawie.
Ponownie rozpatrując sprawę Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ odwoławczy tych uchybień nie naprawił i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję dodatkowo wskazując na nielogiczność zawierania z pracownikiem dwóch umów z tożsamym przedmiotem.
W ocenie Sądu wskazane wyżej naruszenia przepisów postępowania (art. 7, art. 77 § 1, art. 68, art. 107 § 3 k.p.a.), jako mające istotny wpływ na wynik sprawy uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kary pieniężnej 8.000 zł.
Organ ponownie rozpatrując sprawę ustali charakter kontrolowanego przewozu i w zależności od ustaleń podejmie właściwe rozstrzygnięcie.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O wstrzymaniu wykonania uchylonych decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152, zaś o kosztach postępowania Sąd na podstawie art. 200 powyższej ustawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI