VI SA/Wa 124/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-07-07
NSAAdministracyjneWysokawsa
koncesjawody leczniczeinteres prawnystrona postępowaniaprawo wodneprawo geologiczne i górniczeodpowiedzialność deliktowak.p.a.WSAMinister Środowiska

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego, uznając, że spółka M. Sp. z o.o. miała interes prawny w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie wód leczniczych.

Spółka M. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Środowiska o umorzeniu postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie wód leczniczych innej spółce. Skarżąca twierdziła, że posiada interes prawny, ponieważ prace objęte koncesją mogą negatywnie wpłynąć na jej działalność opartą na pozwoleniu wodnoprawnym. Minister Środowiska uznał, że spółka M. nie ma interesu prawnego. WSA uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że spółka M. wykazała swój interes prawny, który może wynikać również z przepisów prawa cywilnego dotyczących odpowiedzialności deliktowej.

Sprawa dotyczyła skargi M. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2004 r., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych spółce "I." K. S., J. S. sp. jawna. Skarżąca spółka M. twierdziła, że powinna być stroną w tym postępowaniu, ponieważ prace objęte koncesją, prowadzone na tym samym obszarze, mogą negatywnie wpłynąć na jej działalność opartą na pozwoleniu wodnoprawnym. Podnosiła również zarzuty merytoryczne dotyczące samej koncesji. Minister Środowiska uznał, że spółka M. nie posiada interesu prawnego, ponieważ korzysta ze zwykłych wód podziemnych, a projektowane prace nie będą miały wpływu na jej działalność. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że Minister Środowiska naruszył art. 28 k.p.a., odmawiając spółce M. przymiotu strony. Sąd stwierdził, że interes prawny może wynikać nie tylko z przepisów prawa administracyjnego, ale także z prawa cywilnego, w tym z przepisów dotyczących odpowiedzialności deliktowej za szkodę (art. 415 k.c.). Uznał, że realna obawa poniesienia szkody przez spółkę M. uzasadnia przyznanie jej statusu strony postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, podmiot taki może mieć interes prawny, który może wynikać również z przepisów prawa cywilnego dotyczących odpowiedzialności deliktowej za szkodę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że realna obawa poniesienia szkody przez spółkę M. Sp. z o.o. w wyniku działalności koncesjonowanej spółki "I." sp. jawna uzasadnia przyznanie spółce M. przymiotu strony postępowania administracyjnego, nawet jeśli jej interes prawny opiera się na przepisach prawa cywilnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja strony postępowania administracyjnego i przesłanki posiadania interesu prawnego.

k.c. art. 415

Kodeks cywilny

Podstawa odpowiedzialności deliktowej za szkodę, jako potencjalne źródło interesu prawnego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania odwoławczego.

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do podejmowania wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek organu do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.

P.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa uchylenia decyzji administracyjnej.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Stwierdzenie, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

p.p.s.a. art. 205 § 2 i 3

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Szczegółowe zasady zasądzania zwrotu kosztów postępowania.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c

Podstawa ustalenia wysokości kosztów zastępstwa procesowego.

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych

Kryteria zaliczania wód do leczniczych i warunki udzielania koncesji.

Prawo wodne

Ustawa – Prawo wodne

Przepisy dotyczące pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka M. Sp. z o.o. posiada interes prawny w postępowaniu o udzielenie koncesji, ponieważ prace objęte koncesją mogą negatywnie wpłynąć na jej działalność opartą na pozwoleniu wodnoprawnym. Interes prawny może wynikać z przepisów prawa cywilnego, w tym z art. 415 k.c. (odpowiedzialność deliktowa).

Odrzucone argumenty

Minister Środowiska uznał, że spółka M. nie ma interesu prawnego, ponieważ korzysta ze zwykłych wód podziemnych poza obszarem koncesyjnym i nie ma dowodów na współdziałanie otworów. Minister twierdził, że samo prowadzenie badań hydrogeologicznych nie wpłynie negatywnie na działalność skarżącej spółki.

Godne uwagi sformułowania

interes prawny to prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną realna możliwość wyrządzenia stronie skarżącej szkody, w wyniku realizacji decyzji koncesyjnej, w pełni uzasadnia przyznanie skarżącej spółce możliwości wyrażenia swojego stanowiska w postępowaniu administracyjnym

Skład orzekający

Magdalena Bosakirska

przewodniczący

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Grażyna Śliwińska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uznanie, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym może wynikać z przepisów prawa cywilnego, w tym z potencjalnej odpowiedzialności deliktowej za szkodę, nawet jeśli nie dotyczy to bezpośrednio przepisów prawa administracyjnego materialnego."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której działalność koncesjonowana może potencjalnie wpłynąć na istniejącą działalność opartą na pozwoleniu wodnoprawnym. Konieczność wykazania realnej obawy poniesienia szkody.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak szeroko można interpretować pojęcie 'interesu prawnego' w postępowaniu administracyjnym, dopuszczając jako jego źródło przepisy prawa cywilnego. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Czy prawo cywilne otwiera drzwi do bycia stroną w postępowaniu administracyjnym? WSA odpowiada.

Dane finansowe

WPS: 1255 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 124/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-01-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grażyna Śliwińska
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6061 Projektowanie i wykonywanie prac geologicznych oraz zagospodarowywanie złoża
Skarżony organ
Minister Środowiska
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędziowie: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant: Paweł Muszyński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2005 r. sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie i rozpoznawanie złoża wód leczniczych 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. kwotę 1.255,- zł (tysiąc dwieście pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...], Minister Środowiska – działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. – po rozpatrzeniu wniosku spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem koncesji Ministra Środowiska nr [...] z dnia [...] października 2004 r. na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych udzielonej "I." K. S., J. S. sp. jawna z siedzibą w K. – umorzył postępowanie odwoławcze.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] października 2004 r. Minister Środowiska wydał decyzję, na podstawie której udzielił "I." K. S., J. S. sp. jawna koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych na terenie miejscowości [...], gmina [...] i [...], gmina [...], woj. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ koncesyjny wskazał, iż celem projektowanych prac jest poszukiwanie, rozpoznanie i udokumentowanie zasobów eksploatacyjnych wód leczniczych, przeznaczonych w przyszłości do butelkowania. Zamierzone prace geologiczne obejmują – jak wskazano w koncesji – wykonanie trzech otworów poszukiwawczo-rozpoznawczych do głębokości 200 m oraz wykonanie badań i obserwacji hydrogeologicznych zgodnie z załączonym projektem tych prac.
W dniu [...] listopada 2004 r. wniosek do Ministra Środowiska o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem w/w koncesji nr [...] z dnia [...] października 2004 r. wniósł pełnomocnik skarżącej spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej koncesji pełnomocnik skarżącej podniósł w uzasadnieniu, iż spółka M. Sp. z o.o. winna być stroną w postępowaniu o udzielenie koncesji "I." K. S., J. S. sp. jawna, gdyż na terenie objętym zaskarżoną koncesją, w szczególności w [...] w gminie [...], wykonała i eksploatuje otwory [...] – [...]. Zdaniem pełnomocnika skarżącej pojawienie się na tym samym geograficznym terytorium nowego podmiotu, mającego wykonywać prace mogące mieć wpływ na działalność spółki M., musi skutkować tym, iż w toczącym się postępowaniu spółka ta ma interes prawny. Zdaniem strony skarżącej interes prawny spółki M. Sp. z o.o. opiera się na pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wody z ujęcia w [...], udzielonym przez Starostę [...]. Tym samym – zdaniem wnioskodawcy – jego interes prawny w sprawie o udzielenie koncesji jest: indywidualny (gdyż koncesja wywiera bezpośrednio negatywne skutki dla strony, albowiem wbrew przepisom prawa zezwala na prowadzenie prac geologicznych innemu podmiotowi), konkretny i aktualny (gdyż wnioskodawca jest podmiotem istniejącym i prowadzącym już działalność gospodarczą w zakresie wydobywania wód mineralnych na podstawie w/w pozwolenia wodnoprawnego), a także sprawdzalny obiektywnie (gdyż wszelkie informacje, podane we wniosku mogą być zweryfikowane przez organ administracyjny w toku prowadzonego postępowania). Ponadto pełnomocnik podniósł zarzuty merytoryczne dotyczące decyzji Ministra Środowiska z dnia [...] października 2004 r., twierdząc, iż w świetle rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2001 r. w sprawie złóż wód podziemnych zaliczonych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych (Dz.U. z 2001 r. Nr 156, poz. 1815) - nie ma możliwości udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznawanie złóż wód leczniczych na terenie miejscowości [...]. W konsekwencji pełnomocnik strony skarżącej stwierdził, iż w tej części koncesja z dnia [...] października 2004 r. jest nieważna, gdyż skutecznie mogła zostać udzielona tylko na teren miejscowości [...], która jest wymieniona w cyt. rozporządzeniu. Tak więc okoliczność wydania koncesji na teren miejscowości, gdzie w ogóle nie występują wody lecznicze – jest wystarczającą podstawą do uchylenia w/w decyzji Ministra Środowiska. Ponadto skarżąca spółka zarzuciła Ministrowi błędne wskazanie w koncesji nazwy gminy, na terenie której znajduje się miejscowość [...].
Pismem z dnia [...] listopada 2004 r. spółka M. uzupełniła swój środek zaskarżenia załączając kopie stosownych dokumentów potwierdzających zasadność uznania tego podmiotu za stronę postępowania o udzielenie w/w koncesji.
W wyniku rozpatrzenia środka zaskarżenia wniesionego przez spółkę M. Sp. z o.o., Minister Środowiska decyzją z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] – działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. – umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż spółka M. Sp. z o.o. nie miała i nie ma interesu prawnego w postępowaniu w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych przede wszystkim z uwagi na to, że korzysta ze zwykłych wód podziemnych w [...], których wydobywanie może odbywać się na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydawanego na podstawie przepisów ustawy – Prawo wodne. Minister Środowiska podniósł, iż projektowany do wykonania w ramach koncesji udzielonej "I." sp. jawna otwór [...] w [...], wbrew temu co stwierdza wnioskodawca, jest zlokalizowany w odległości ponad 2,5 km od najbliższego otworu wchodzącego w skład ujęcia zwykłych wód podziemnych wydobywanych przez M. Sp. z o.o. Organ dodał również, iż wyznaczony w decyzji koncesyjnej obszar badań, w obrębie którego realizowane będą prace geologiczne objęte koncesją wynosi 0,46 km2, a z merytorycznej wiedzy Ministerstwa Środowiska wynika, że pomiędzy otworami służącymi do wydobywania zwykłych wód podziemnych przez M. Sp. z o.o. i projektowanymi otworami poszukiwawczymi spółki "I." nie będzie współdziałania. Minister dodał jednakże w uzasadnieniu decyzji, iż nawet gdyby w toku wykonywania badań stwierdzono jednak negatywny wpływ otworów badawczych na istniejące otwory spółki M. Sp. z o.o., to skutkowałoby to określeniem w dokumentacji geologicznej sporządzonej w wyniku wykonywania badań, że nie można dopuścić do wydobywania wód leczniczych ujętych tymi odwiertami. Minister zauważył jednocześnie, iż wydobywanie wód leczniczych, które mają być badane na podstawie zaskarżonej koncesji, będzie możliwe dopiero po zakończeniu wykonywania zaskarżonej decyzji i przyjęciu bez zastrzeżeń dokumentacji hydrogeologicznej ustalającej zasoby eksploatacyjne dla poszczególnych otworów, a ponadto dopiero po uzyskaniu w odrębnym postępowaniu koncesji na wydobywanie wód leczniczych. Zdaniem organu o braku interesu prawnego strony skarżącej świadczy również to, iż nie ma przepisu prawa, który wskazywałby na posiadanie interesu prawnego w postępowaniu w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych przez podmiot, który posiada pozwolenie wodnoprawne, nawet nie w obszarze poszukiwania i rozpoznawania kopaliny, lecz 2,5 km dalej. Ponadto organ ustosunkował się również do zarzutów merytorycznych zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, uznając, iż są one niezasadne i nie mają wpływu na rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie.
W dniu [...] grudnia 2004 r. pełnomocnik spółki M. Sp. z .o.o. z siedzibą w Z. – działając za pośrednictwem organu - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2004 r. Skarżąca spółka - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra – zarzuciła organowi naruszenie prawa, poprzez wadliwą interpretację obowiązujących przepisów prawa oraz błędy w ustaleniach stanu faktycznego sprawy, mające istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu pełnomocnik strony skarżącej podniósł, iż Minister Środowiska odmawiając spółce M. przymiotu strony błędnie uznał, iż nie ma przepisu prawa, który wskazywałby na posiadanie interesu prawnego. Nawiązując do swoich dotychczasowych argumentów oraz powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego – pełnomocnik skarżącej spółki wskazał, iż interes prawny to prawo podmiotowe, rozumiane jako przyznanie przez przepis prawa konkretnych korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym, o ile interes ten charakteryzuje się pewnymi cechami, a więc jest konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie. Zdaniem strony skarżącej takie właśnie cechy posiada jej interes prawny w niniejszej sprawie. Pełnomocnik spółki wskazał ponadto, iż zgodnie z poglądami doktryny interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 28 k.p.a., może wynikać nie tylko z przepisów administracyjnego prawa materialnego, lecz także z prawa cywilnego. W konsekwencji należy – zdaniem strony – stwierdzić, iż bez wątpienia działalność "I." K. S., J. S. sp. jawna może narazić skarżącą na szkodę, albowiem spółka ta będzie poszukiwała (i docelowo wydobywała) wody z tego samego regionu hydrogeologicznego. W ocenie skarżącej Minister Środowiska popadł zresztą w tym zakresie we wzajemną sprzeczność, twierdząc z jednej strony w uzasadnieniu decyzji, iż pomiędzy otworami spółki M. i projektowanymi otworami poszukiwawczymi spółki "I." sp. jawna nie będzie współdziałania, by w innym fragmencie swego uzasadnienia stwierdzić, iż granice występowania tych złóż, jako wciąż niedostatecznie rozpoznane hydrogeologicznie - nie są wyznaczone. Ponadto skarżąca zarzuciła organowi, iż stwierdzając brak współdziałania pomiędzy otworami wydobywczymi obu spółek, powołał się w tym zakresie na "merytoryczną wiedzę Ministra Środowiska", pomimo, iż wiedza dotycząca sfery występowania wód podziemnych należy do wiadomości specjalnych i nie powinna być oparta na arbitralnym, niczym nieuzasadnionym stwierdzeniu organu. Z tej przyczyny strona uznała, iż zaniechanie przeprowadzenia stosownych dowodów powoduje, że rozstrzygnięcie w części dotyczącej współdziałania otworów skarżącej oraz koncesjonariusza zapadło bez prawidłowego wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, czym dopuszczono się naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Zdaniem strony z uwagi na fakt, iż według wiedzy spółki M. zachodzić będzie jednak bardzo istotne współdziałanie pomiędzy otworami skarżącej i spółki "I.", organ zobowiązany będzie w toku ponownego postępowania wykazać, jakie konkretnie fakty i ustalenia legły u podstaw stanowiska Ministra.
W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, iż przedsiębiorca korzystający ze zwykłych wód podziemnych poza obszarem koncesyjnym na poszukiwanie i rozpoznanie wód leczniczych, wyznaczonym w tej koncesji, nie może być stroną postępowania o udzielnie koncesji, gdyż nie legitymuje się interesem prawnym w toczącym się postępowaniu. Pozwolenie wodnoprawne i koncesja na poszukiwanie i rozpoznanie wód leczniczych stanowią odrębne uprawnienia, które określone są ponadto w przepisach różnych ustaw i kształtujących prawa w odniesieniu do różnych pod względem prawnym elementów środowiska. W ocenie Ministra Środowiska skarżąca spółka M. Sp. z o.o. posiada w postępowaniu o udzielenie koncesji wyłącznie interes faktyczny w zablokowaniu działalności polegające na poszukiwaniu i rozpoznaniu wód leczniczych, które w przyszłości mogłyby być wykorzystywane do sprzedaży stanowiąc konkurencję dla skarżącej. Zdaniem Ministra nieuzasadnione jest również stwierdzenie skarżącej, iż wykonywanie prac geologicznych polegających na odwierceniu jednego odwiertu w [...] do 200 m głębokości i wykonaniu w nim badań hydrogeologicznych, będzie miało negatywne skutki dla działalności prowadzonej przez spółkę M. Sp. z o.o.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2005 r. pełnomocnik skarżącej spółki podniósł, iż obszar poszukiwań "I." sp. jawna i obszar wydobywania wody przez spółkę M. jest tożsamy. W tym zakresie nie jest więc prawdziwe twierdzenie organu, jakoby skarżący korzystał ze zwykłych wód podziemnych poza obszarem koncesyjnym. Strona jako dowód przedłożyła opinię hydrogeologiczną, z której wynika – jak podniósł pełnomocnik strony – iż wszelkie wody w miejscowości [...] należą do tej samej strefy. W konsekwencji należy uznać – zdaniem strony – iż istnieje realna groźba wyrządzenia skarżącej spółce poważnej i nieodwracalnej szkody wskutek wierceń dokonanych przez "I." sp. jawna, a okoliczność ta – w świetle poglądów doktryny i orzecznictwa – jest wystarczająca dla wskazania interesu prawnego przez skarżącego, albowiem – według pełnomocnika strony - istnieje możliwość wywiedzenia owego interesu prawnego z przepisów prawa cywilnego, w tym z przepisów dotyczących odpowiedzialności deliktowej za wyrządzenie szkody.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie w dniu 23 czerwca 2005 r. pełnomocnik strony skarżącej, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko – wskazał, iż interes prawny do występowania w sprawie spółka wywodzi z art. 415 k.c., albowiem skarżąca może doznać szkody na skutek realizacji koncesji przez uprawnionego, gdyż może popsuć się jakość wody wydobywanej przez skarżącą spółkę. Pełnomocnik organu, wnosząc o oddalenie skargi, podniósł, iż samo prowadzenie badań hydrogeologicznych nie wpłynie negatywnie na działalność skarżącej spółki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga spółki M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Środowiska z dnia [...] listopada 2004 r., nr [...] - narusza prawo.
Mając na względzie dyspozycję przepisu art. 28 k.p.a. oraz normy prawa materialnego powołane przez skarżącą spółkę, mające uzasadniać jej interes prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, iż Minister Środowiska odmawiając spółce M. przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym udzielenia firmie "I." K. S., J. S. sp. jawna koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych - dopuścił się obrazy w/w art. 28 k.p.a., w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie organ administracji uznał, iż po stronie wnioskodawcy brak jest przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a., z uwagi na brak wykazania interesu prawnego.
Z tej przyczyny Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, badając legalność zaskarżonej decyzji, zobowiązany był przede wszystkim ustalić, czy Minister Środowiska wydając przedmiotową decyzję, nie uchybił powołanemu przepisowi postępowania administracyjnego.
Zgodnie z przepisem art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie.
Pojęcie interes prawny, użyte w przepisie art. 28 k.p.a., rozumiane w bezpośrednim znaczeniu tego pojęcia oznacza interes oparty na prawie lub chroniony przez prawo. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie interes prawny, w rozumieniu omawianego przepisu k.p.a., to interes oparty na konkretnym przepisie prawa materialnego. O istnieniu interesu prawnego decydują, w myśl ugruntowanych poglądów orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepisy prawa materialnego przyznające stronie konkretne, indywidualne i aktualne korzyści (vide: wyrok NSA w Warszawie z dnia 26 listopada 1998 r., sygn. akt II SA 1390/98). Również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, NSA przyjął, iż pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym oznacza więc ustalenie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można żądać skutecznie czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Zdaniem NSA od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającymi stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji (tak również: /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 22 lutego 1984 r., sygn. akt I SA 1748/83, niepublik.). Niewątpliwie szczególnymi cechami interesu prawnego jest po pierwsze bezpośredniość związku między sytuacją danego podmiotu, a wspomnianą normą prawa administracyjnego, na której budowany jest interes prawny. Oznacza to, że interes prawny mają tylko te z podmiotów, których sytuacja prawna wynika wprost z normy prawa materialnego, a nie powstaje za pośrednictwem drugiego podmiotu. Drugą szczególną cechą interesu prawnego jest jego realność, interes ten musi rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może to być interes tylko przewidywany w przyszłości ani hipotetyczny (podobnie /w:/ wyroku NSA w Warszawie z dnia 19 marca 2002 r., sygn. akt IV SA 1132/00 oraz cyt. tam orzecznictwo i literatura).
Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga więc – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - ustalenia owego związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Interes taki powinien być bezpośredni, konkretny, realny i znajdować potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, które uzasadniają zastosowanie normy prawa materialnego.
Zdaniem Sądu skarżąca spółka M. Sp. z o.o. z siedzibą w Z. zobowiązana była wykazać w toku postępowania, iż posiada indywidualny interes prawny, który bezpośrednio ją dotyczy. W ocenie Sądu strona skarżąca – wbrew twierdzeniom organu - wykazała w niniejszym postępowaniu, iż służy jej wspomniany interes.
Jeśli chodzi o wskazane przez skarżącą, jako źródło jej interesu prawnego w sprawie - przepisy kodeksu cywilnego dotyczące odpowiedzialności deliktowej za szkodę, w tym w szczególności przepis art. 415 k.c. - należy stwierdzić, iż w/w przepisy materialnego prawa cywilnego mogą być w niniejszej sprawie podstawą uznania skarżącej spółki za stronę w postępowaniu w sprawie udzielenia koncesji na poszukiwanie i rozpoznanie złoża wód leczniczych.
Na przepisy prawa cywilnego, jako źródło interesu prawnego, wskazywano nie tylko w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: np. /w:/ wyrok NSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 629/97, czy też wyrok NSA w Warszawie z dnia 2 lipca 1998 r., sygn. akt IV SA 1306/96, a także uchwała NSA z dnia 26 listopada 2001, sygn. akt OPK 19/01), ale również w doktrynie prawa administracyjnego (tak np. /w:/ powołanych przez stronę skarżącą poglądach S. Jędrzejewskiego – OSP 1997/4/82, czy też J. Zimmermanna – OSP 1997/4/83; tak również m.in. /w:/ R. Kędziora "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz.", C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 105, a także A. Matan /w:/ G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan "Postępowanie administracyjne ogólne.", C.H. Beck, Warszawa 2003, s. 281).
Również w dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przyjmuje się, iż źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a., może być prawo cywilne (tak np. /w:/ wyroku WSA w Warszawie z dnia 13 lipca 2004 r., sygn. akt 6 II SA 1237/03).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną. Nie można wobec tego wypowiadać się o jego istnieniu, bądź nieistnieniu w tej konkretnej sprawie, bez wszechstronnego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji koncesyjnej wydanej przez Ministra Środowiska na sferę praw strony skarżącej. W szczególności nie można obiektywnie stwierdzić, że decyzja koncesyjna w/w organu z dnia [...] października 2004 r., będąca przedmiotem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez skarżącą, nie dotyczy sfery jej praw i obowiązków, bez odniesienia się do podnoszonych przez M. Sp. z o.o. zarzutów.
Zdaniem Sądu pojęcie interesu prawnego rozumiane winno być jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. W tym kontekście należy uznać, iż skoro skarżąca spółka wywodzi swój interes prawny z realnej – w jej ocenie - obawy poniesienia szkody poprzez eksploatowanie przez spółkę "I." sp. jawna wody leczniczej z odwiertu umiejscowionego w tym samym regionie hydrogeologicznym, co odwierty skarżącej, to Minister Środowiska nie może odmawiać jej przymiotu strony.
W ocenie Sądu realna możliwość wyrządzenia stronie skarżącej szkody, w wyniku realizacji decyzji koncesyjnej, w pełni uzasadnia przyznanie skarżącej spółce możliwości wyrażenia swojego stanowiska w postępowaniu administracyjnym, w tym możliwość zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych potwierdzających jej tezy, rolą zaś Ministra Środowiska jest ewentualne wykazanie, w toku postępowania odwoławczego, całkowitej bezzasadności stawianych przez spółkę M. Sp. z o.o. zarzutów.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, iż skarżąca spółka wykazała, iż w postępowaniu zakończonym decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] października 2004 r. przysługuje jej interes prawny, o którym mowa w przepisie art. 28 k.p.a.
Z tej przyczyny Sąd orzekł, jak w sentencji, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W oparciu o przepis art. 152 p.p.s.a. Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Zasądzając zwrot kosztów postępowania sądowoadministracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oparł się na dyspozycji przepisu art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI