VI SA/Wa 1229/18

VI SA/Wa 1229/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-07-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-07-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Aneta Lemiesz /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Wegner
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 1011/20 - Wyrok NSA z 2023-11-23
II GZ 322/20 - Postanowienie NSA z 2020-11-19
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 par. 1, art. 145 par. 3, art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 1639
art. 96 ust. 7, art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw.art. 56 ust. 1 pkt 1,
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 256
art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Sędzia WSA Joanna Wegner Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Bytner po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] lipca 2017 r., 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Komisji Nadzoru Finansowego na rzecz skarżącego P. S. kwotę 1.500 (tysiąc pięćset) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Komisja Nadzoru Finansowego ("KNF", "Komisja", "organ"), decyzją z dnia VISA/Wa kwietnia 2018 r. nr [...] , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej "kpa") w zw. z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 621 ze zm., dalej: "ustawa o nadzorze") oraz art. 96 ust. 6 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1639, ze zm., dalej: "ustawa o ofercie"), w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2016 r., poz. 615, dalej: "ustawa zmieniająca") w zw. z art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej - po rozpatrzeniu wniosku P. S. ("strona", "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymała w całości decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], o nałożeniu na P. S. kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł wobec stwierdzenia rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, przez spółkę C. S.A. z siedzibą w [...] w okresie pełnienia przez P. S.funkcji prezesa zarządu ww. spółki.
Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. KNF wszczęła z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie nałożenia na P. S. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, za rażące naruszenie obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ustawy o ofercie przez C. S.A. z siedzibą w [...] ("Spółka", "Emitent"), w okresie pełnienia przez stronę funkcji prezesa zarządu Spółki.
Postępowanie zostało wszczęte w związku z wydaniem przez Komisję w dniu [...] lutego 2017 r. decyzji o nałożeniu na Spółkę kary pieniężnej w wysokości 700.000 zł oraz bezterminowego wykluczenia akcji Spółki z obrotu na rynku regulowanym, wobec stwierdzenia, że Spółka wielokrotnie nienależycie wypełniła obowiązki informacyjne w zakresie sprawozdawczości finansowej m.in. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanych raportów rocznych i raportów rocznych za rok 2012, 2013 oraz 2014, a więc w okresie, w którym P. S. pełnił funkcję prezesa w jednoosobowym zarządzie Emitenta.
Decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. Komisja orzekła o nałożeniu na P. S. kary pieniężnej w wysokości 60.000 zł, wobec uprzedniego stwierdzenia rażącego naruszenia przez C. S.A. z siedzibą w [...] obowiązków informacyjnych, o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, która to Spółka:
I. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2012 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz.U. z 2014 r., poz. 133, ze zm. dalej "Rozporządzenie") w zw. z § 12 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 "Skonsolidowane i jednostkowe sprawozdania finansowe" (dalej "MSR 27") przyjętego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz.U. UE L. 320 z 29 listopada 2008 r. str. 1-481, ze zm.) (dalej "Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1126/2008") w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie rozporządzenia Komisji (UE) nr 1254/2012 z dnia 11 grudnia 2012 r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1126/2008 przyjmującego określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady w odniesieniu do Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 10, Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 11, Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 12, Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 27 (z 2011 r.) oraz Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 28 (z 2011 r.) (Dz.Urz. UE L. 360 z 29.12.2012 r., dalej "Rozporządzenie zmieniające"), poprzez nieobjęcie konsolidacją spółki G.S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2012,
2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 Rozporządzenia poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadniałem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie emitent podjął lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej Emitenta za rok 2012;
II. w związku ze sporządzeniem raportu rocznego za rok obrotowy 2012 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
1. w zw. z § 3 ust. t i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 oraz § 91 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 Rozporządzenia poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie emitent podjął lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom w sprawozdaniu zarządu z działalności emitenta za rok 2012;
III. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2013 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 36 lit. b i c Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 "Instrumenty Finansowe: ujawnianie informacji" (dalej "MSSF 7") przyjętego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008 poprzez niepełne ujawnienia dotyczące ryzyka kredytowego w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2013,
2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3, w zw. z § 91 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 12 MSR 27 poprzez nieobjęcie konsolidacją spółki G. S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2013,
3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 Rozporządzenia poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie emitent podjął lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej emitenta za rok 2013:
IV. w związku ze sporządzeniem raportu rocznego za rok obrotowy 2013 nienależycie wykonała obowiązek określony w: art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 91 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 36 lit. b oraz c MSSF 7 poprzez niepełne ujawnienia dotyczące ryzyka kredytowego w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2013,
2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 91 ust. 1 pkt 3 lit. b w zw. z § 91 ust. 6 pkt 5 Rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 maja 2016 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2016 r. poz. 860. dalej "Rozporządzenie zmieniające") poprzez brak ujawnień dotyczących transakcji zawartej na warunkach innych niż rynkowe w kontekście umowy zawartej przez Spółkę z jednostką zależną C.(CY) Ltd. w sprawozdaniu z działalności Emitenta za rok 2013,
3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 oraz § 91 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 91 ust, 6 pkt 11 Rozporządzenia poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie emitent podjął lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom w sprawozdaniu zarządu z działalności emitenta za rok 2013;
V. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2014 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. t pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 36 lit. b oraz c MSSF 7 poprzez niepełne ujawnienia dotyczące ryzyka kredytowego w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2014,
2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 58 i 59 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 39 "Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji" (dalej "MSR 39"), przyjętych Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 poprzez nieustalenie kwoty straty z tytułu utraty wartości przeterminowanych, nierozliczonych należności, z których część uległa renegocjacjom co do terminu płatności, pomimo istnienia obiektywnych dowodów utraty wartości tych aktywów w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2014,
3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 20 MSSF 10 "Skonsolidowane sprawozdania finansowe" (dalej "MSSF 10") przyjętego Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1126/2008 poprzez nieobjęcie konsolidacją spółki G. S.A. w skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2014,
4. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 w zw. z § 92 ust. 1 pkt 4 i ust. 3 w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 Rozporządzenia poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie emitent podjął lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom w sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej emitenta za rok 2014;
VI. w związku ze sporządzeniem raportu rocznego za rok obrotowy 2014 nienależycie wykonała obowiązek określony w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
1. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust, 1 pkt 3 w zw. z § 91 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 36 lit. b oraz c MSSF 7 poprzez niepełne ujawnienia dotyczące ryzyka kredytowego w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2014,
2. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 91 ust. 1 pkt 3 lit. b Rozporządzenia w zw. z par. 58 i 59 MSR 39 poprzez nieustalenie kwoty straty z tytułu utraty wartości przeterminowanych, nierozliczonych należności, z których część uległa renegocjacjom co do terminu płatności, pomimo istnienia obiektywnych dowodów utraty wartości tych aktywów w sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy 2014,
3. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 3 oraz § 91 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 91 ust. 6 pkt 11 Rozporządzenia poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień w odniesieniu do oceny, wraz z jej uzasadnieniem, dotyczącej zarządzania zasobami finansowymi, ze szczególnym uwzględnieniem zdolności wywiązywania się z zaciągniętych zobowiązań, oraz określenia ewentualnych zagrożeń i działań, jakie emitent podjął lub zamierza podjąć w celu przeciwdziałania tym zagrożeniom, w sprawozdaniu zarządu z działalności emitenta za rok 2014
- w okresie pełnienia przez P. S. funkcji prezesa zarządu C.S.A.
W dniu 30 sierpnia 2017 r. do Komisji wpłynął wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, względnie o jej uchylenie i umorzenie postępowania.
W odniesieniu do twierdzenia strony, że Komisja niewłaściwie zakwalifikowała poszczególne naruszenia jako rażące, KNF podkreśliła, że w decyzji z dnia [...] lutego 2017 r. nakładającej karę na Spółkę, wszystkie naruszenia prawa zaistniałe w okresie pełnienia funkcji członka zarządu Spółki przez stronę zostały zakwalifikowane jako rażące z uwagi, że każde z tych naruszeń, w ocenie Komisji, zniekształcało w sposób istotny obraz sytuacji finansowej i gospodarczej Spółki. Takie istotnie zaburzone sprawozdania były publikowane na rynku finansowym i tym samy inwestorzy giełdowi pozbawieni byli rzetelnych i kompletnych informacji o spółce publicznej. Komisja oceniła te kwestie także w postępowaniu wobec strony uznając, że waga każdego z ujawnionych naruszeń ma charakter rażącego naruszenia prawa. W ocenie Komisji każde z przedstawionych naruszeń doprowadzało do znacznego zniekształcenia obrazu finansowego Spółki i tym samym wprowadzało w błąd inwestorów.
Odnosząc się do kwestii intertemporalnych, organ wyjaśnił, że mocą art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017 r. poz. 791) dokonano zmiany w ww. brzmieniu art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie. Zmiana ta zdaniem organu nie ma żadnego wpływu na kwestię karalności za niewykonywanie lub nienależyte wykonywanie obowiązków informacyjnych przez Spółkę.
Organ wskazał, że do naruszeń dotyczących raportu rocznego i skonsolidowanego raportu rocznego za 2012 rok, raportu rocznego i skonsolidowanego raportu rocznego za 2013 rok oraz raportu rocznego i skonsolidowanego raportu rocznego za 2014 rok zastosowanie mają przepisy ustawy o ofercie przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej.
Zdaniem organu o tym, które przepisy sankcyjne mają zastosowanie do osoby wchodzącej w skład zarządu spółki w czasie, gdy doszło do rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych przez spółkę, rozstrzyga przepis art. 58 ust. 2 ustawy zmieniającej. Zgodnie z tym przepisem, przy wymierzaniu sankcji na członka zarządu, który w okresie rażącego naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków (zaistniałego przed wejściem w życie ustawy zmieniającej), o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, należy stosować przepisy ustawy o ofercie sprzed ww. zmiany. Od zasady tej należy odstąpić, gdy sankcja po nowelizacji byłaby względniejsza dla strony postępowania.
Komisja zaznaczyła również, że mocą art. 7 pkt 20 lit. i ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r, poz. 724) dokonano po raz kolejny zmian w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Zmiana ta polegała na tym, że obecnie, tj. z dniem 6 maja 2017 r., a więc z dniem wejścia w życie ww. ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. przesłanką nałożenia kary na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie nie jest stwierdzenie rażącego naruszenia prawa. Ustawodawca uznał, że do nałożenia kary na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie wystarczające jest tylko stwierdzenie w postępowaniu prowadzonym wobec emitenta naruszenia przez emitenta obowiązków informacyjnych na podstawie art. 96 ust. 1 e ustawy o ofercie, tj. stwierdzenie, że emitent wykonywał albo nienależycie wykonywał obowiązki, o których mowa w art. 56-56c ustawy o ofercie w zakresie informacji okresowych. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 724), za zachowania zaistniałe przed dniem wejścia w życie tej ustawy stanowiące naruszenie przepisów ustawy o ofercie w brzmieniu dotychczasowym, sankcję wymierza się według przepisów dotychczasowych, chyba że sankcja wymierzona według przepisów ustawy o ofercie w brzmieniu nadanym ww. ustawy z dnia 10 lutego 2017 r., byłaby względniejsza dla strony postępowania. Organ zaznaczył, że ww. ustawa nowelizująca nie dokonała zmian w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w innym zakresie niż wskazany powyżej, w szczególności w zakresie wysokości kary pieniężnej, dlatego też art. 96 ust. 6 w brzmieniu obowiązującym od 6 maja 2017 r. również nie byłby zatem względniejszy dla strony niniejszego postępowania.
Organ wskazał, że analiza przepisu art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie w brzmieniu sprzed oraz po nowelizacji dokonanej mocą ustawy zmieniającej wykazuje, że Komisja powinna zastosować art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie sprzed wejścia w życie tej nowelizacji. Sankcja wymierzona według przepisów ustawy o ofercie w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą nie byłaby względniejsza dla Strony, lecz surowsza, ponieważ wysokość maksymalnej kary pieniężnej, którą Komisja może nałożyć na osobę, która pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej w okresie naruszenia art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie w zakresie informacji okresowych została podniesiona ze 100.000 zł do 1.000.000 zł (art. 96 ust. 6 pkt 2 w zw. z art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej), a okres, w którym kara ta może zostać nałożona został wydłużony z 6 do 12 miesięcy (por. art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym po wejściu w życie ustawy zmieniającej).
Organ wskazał, iż decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną została wydana w dniu [...] lutego 2017 r. W związku z tym sześciomiesięczny termin na wydanie decyzji dotyczącej nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu ukaranej spółki został przez Komisję zachowany, bowiem zaskarżona decyzja została wydana przez Komisję w dniu [...] lipca 2017 r. (doręczona w dniu 16 sierpnia 2017 r.).
Wobec tego przesłanka wskazana w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie została spełniona, tj. termin wskazany w tym przepisie został zachowany.
Komisja uznała, wbrew twierdzeniem strony, że nałożona kara administracyjna na stronę jest adekwatna do naruszeń prawa dokonanych przez Spółkę kierowaną przez stronę.
Organ podkreślił, że ustalając wysokość kary pieniężnej działa w ramach uznania administracyjnego. Komisja wzięła pod uwagę w przedmiotowej sprawie takie czynniki, jak adekwatność nałożonej kary do stwierdzonego naruszenia prawa, czynniki wskazane w ww. art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie, w brzmieniu obowiązującym nadanym ustawą z dnia 10 lutego 2017 r. o zmianie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 724), a nadto względy prewencyjne oraz represyjne, jakie ma spełniać kara.
Komisja wskazała, że wzięła pod uwagę przede wszystkim okoliczności obciążające, takie jak: waga naruszeń, tj. ich rażący charakter oraz wielokrotność naruszeń (szesnastokrotnie naruszenie obowiązków informacyjnych), które miały miejsce w okresie pełnienia przez stronę stanowiska jedynego członka zarządu Spółki, tj. od dnia 22 kwietnia 2013 r. do dnia 10 marca 2017 r., rolę strony jako jedynego członka zarządu w wypełnianiu przez Spółkę obowiązków informacyjnych określonych w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie oraz uprzednią karalność. Ustalając wysokość kary pieniężnej Komisja uwzględniła przede wszystkim okoliczność obciążającą, tj. wagę naruszeń, a więc okoliczność, że w toku postępowania zidentyfikowano rażące naruszenia ustawy o ofercie, w związku z raportami okresowymi Emitenta, które zostały sporządzone i opublikowane w okresie kiedy P. S. pełnił funkcję jedynego członka zarządu Spółki, tj. raportów oraz raportów okresowych za lata 2012 - 2014.
Organ zaznaczył, że sytuacja finansowa strony została wzięta pod uwagę zarówno przed wydaniem decyzji z dnia [...] lipca 2017 r., jak i w II instancji, lecz ze względu na to, że innym kryteriom należało przypisać daleko bardziej istotne znaczenie przy miarkowaniu wysokości kary, ustalenia w zakresie sytuacji finansowej strony w nieznacznym stopniu wpływają w ocenie Komisji na wymiar kary.
Z uwagi na charakter dokonanych przez Spółkę naruszeń obowiązków informacyjnych organ zaznaczył, że nie można ustalić skali korzyści uzyskanych przez P. S. lub unikniętych przez niego strat w związku z dokonanymi przez Spółkę naruszeniami, jak również nie można ustalić strat osób trzecich poniesionych w związku z dokonanymi przez Spółkę naruszeniami, dlatego też Komisja biorąc te okoliczności pod uwagę nie mogła ich uwzględnić przy wymiarze kary.
Mając na uwadze powyższe, kara w wysokości 60.000 zł, tj. odpowiadająca 60 % ustawowego zagrożenia, jest w ocenie Komisji karą adekwatną, współmierną do stwierdzonych naruszeń i spełnia wymóg celowości.
Na ww. decyzję skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której zarzucił:
- uchybienie formalne polegające na niezachowaniu terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy z dnia 31 marca 2016 r. o zmianie ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz niektórych innych ustaw;
- naruszenie art. 7, art, 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 kpa, w zw. z art.11 ust. 5 ustawy o nadzorze polegające na zaniechaniu wyczerpującego zgromadzenia i wszechstronnego ponownego rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez nie pozwolenie skarżącemu wypowiedzenia się względem pracowników Komisji oraz zaniechane dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym pominięcie szeregu okoliczności faktycznych mających znaczenie dla sprawy, w szczególności wymagających informacji specjalistycznych z zakresu rachunkowości i jej międzynarodowych standardów, naruszając przewidzianą we wskazanych przepisach zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę zaufania obywatela do Państwa;
- naruszenie art. 136 § 1 kpa w zw. z art, 127 § 3 kpa w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze polegające na nieuwzględnieniu że strona wielokrotnie w poprzednich swoich relacjach z Komisją wyjaśniała swoje stanowisko i wątpliwości co nie zostało uwzględnione w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją i poprzedzającą ją decyzją z 2017 r. w związku z czym skarżący wniósł o przedłożenie do akt postępowania następujących materiałów:
1) pismo zarządu Spółki z dnia 26 września 2013 r.,
2) pismo B.sp. z o. o. z dnia 6 marca 2015 r.,
3) pismo zarządu Spółki z dnia 31 marca 2015 r, wraz z załącznikami,
4) pismo zarządu Spółki z dnia 26 czerwca 2015 r. wraz z załącznikami,
5) pismo zarządu Spółki z dnia 19 października 2015 r.,
6) pismo zarządu Spółki z dnia 30 października 2015 r. wraz załącznikami,
7) pismo zarządu Spółki z dnia 10 lutego 2016 r.,
8) pismo zarządu Spółki z dnia 31 marca 2016 r.,
9) pismo pełnomocnika Spółki z dnia 5 kwietnia 2016 r. wraz z załącznikiem,
10) pismo przesłane mailem przez K. K. w dniu 26 kwietnia 2016 r.,
11) pismo pełnomocnika Spółki z dnia 10 maja 2016 r.;
- naruszenie art. 84 § 1 w zw. z art. 7, art. 75 § 1 , art. 77 § 1 i art.80 kpa w zw. z art. 11 ust. 5 ustawy o nadzorze polegające na poczynieniu ustaleń faktycznych i prawnych wykraczających poza zakres kompetencji Komisji, do których wymagana są wiadomości specjalistyczne, a co za tym idzie wymagających przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego;
- naruszenie art. 96 ust. 1 pkt 1 i ust. 1h ustawy o ofercie polegające na nałożeniu sankcji, która - ze względu na jej dobór i wymiar - jest nieproporcjonalna i niekonieczna w demokratycznym państwie dla porządku publicznego (tym samym naruszając zasadę proporcjonalności ograniczeń korzystania z konstytucyjnych wolności praw przewidzianą w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), a także nie znajdują uzasadnienia w świetle uregulowanych tymi przepisami kryteriów wymiaru kary, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia moich praw majątkowych;
- naruszenie art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w zw. z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej oraz w związku z art. 2 Konstytucji RP polegające na wymierzeniu sankcji z tytułu zdarzeń, za które ewentualna odpowiedzialność administracyjnoprawna uległa przedawnieniu;
- naruszenie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię, tj. polegające na nieuzasadnionym przyjęciu, że odpowiedzialność za zarzucane naruszenia ustala się, a sankcje wymierza się, z pominięciem elementów subiektywnych, co spowodowało nieuwzględnienie na korzyść Strony przy ustaleniu tej odpowiedzialności, jak również przy doborze i wymiarze sankcji, szeregu okoliczności wskazujących na brak winy w ewentualnym nienależytym wykonaniu obowiązków informacyjnych, tj. aktywne kontakty z Komisją i przekazanie Komisji raportów okresowych wraz odpowiednimi sprawozdaniami finansowymi i skonsolidowanymi sprawozdaniami finansowymi wraz z opiniami i raportami biegłych rewidentów z badania i przeglądu przedmiotowych sprawozdań wraz z zastrzeżeniami, albo stanowiskami biegłych rewidentów zawierających zastrzeżenia.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lipca 2017 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Przed zamknięciem rozprawy w dniu 1 lipca 2020 r. skarżący wniósł o zasądzenie od Komisji kosztów postępowania sądowego na jego rzecz.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona. Trafny okazał się bowiem zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. przepisu art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, poprzez błędną wykładnię tego przepisu polegającą na przyjęciu, że przewidziany w tym przepisie 6 miesięczny termin przedawnienia do nałożenia kary na członka zarządu emitenta, o której mowa w art. 96 ust. 6 tej ustawy, jest zachowany jeżeli przed jego upływem doszło do wydania decyzji o nałożeniu kary na członka zarządu, a termin doręczenia tej decyzji jest prawnie irrelewantny.
Sąd wskazuje, że stosownie do art. 96 ust. 1 pkt 1 ustawy o ofercie w brzmieniu obowiązującym przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, w przypadku, gdy emitent lub sprzedający nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu. na czas określony lub bezterminowo, papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć, biorąc pod uwagę w szczególności sytuację finansową podmiotu, na który kara jest nakładana, karę pieniężną do wysokości 1.000.000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.
Z kolei według ust. 6 art. 96 powołanej ustawy, w przypadku rażącego naruszenia obowiązków, o których mowa w ust. 1, Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 100.000 zł.
Przy tym - jak stanowi ust. 7 - kara, o której mowa w ust. 6, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o której mowa w ust. 1, upłynęło więcej niż 6 miesięcy.
Kwestia liczenia terminu określonego art. 96 ust. 7 ww. ustawy była już przedmiotem rozważań NSA.
Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd NSA wyrażony w omawianym zakresie w wyroku z dnia 17 września 2013 r., II GSK 767/12 (podtrzymany w wyroku z dnia 27 stycznia 2014 r. II GSK 1626/12), w którym uznano, że "Początkiem biegu 6 miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych /.../, do nałożenia przez Komisję Nadzoru Finansowego /.../ kary na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej z tytułu rażącego naruszenia obowiązków informacyjnych, o których stanowi art. 96 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 56 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 ustawy o ofercie - jest data wydania przez KNF decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na spółkę publiczną, tzn. data jej sporządzenia zgodnie z wymogami art. 107 kpa i podpisania, nie zaś data jej doręczenia spółce. Z punktu widzenia art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, bez znaczenia jest załatwienie sprawy administracyjnej, które następuje z momentem doręczenia decyzji stronie, gdyż istotą problemu jest istnienie podstawy prawnej do zastosowania sankcji przez organ nadzoru w ustawowo określonym czasie. Termin 6 miesięczny, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, jest skierowany do organu i jest terminem materialnym, którego upływ powoduje, iż wygasa umocowanie organu nadzoru (KNF) do nałożenia kary pieniężnej, o której stanowi art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie".
Pogląd ten uznać należy za trafny i zasługujący na akceptację. Istotnie bowiem odróżniać należy wydanie decyzji - jako czynność procesową, wywołującą określone skutki prawne, co następuje z chwilą podpisania sporządzonej decyzji, od jej wejścia w życie - przez skuteczne doręczenie adresatowi, którego prawa/obowiązki decyzja ta kształtuje.
Zwrócenia uwagi wymaga jednak, że o ile początek biegu terminu, określonego omawianym przepisem, liczony jest od "wydania decyzji" - o nałożeniu kary na emitenta, o tyle upływ tego terminu następuje z chwilą "nałożenia kary" - decyzją skierowaną do osób pełniących funkcję członka zarządu spółki publicznej lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego. W ww. wyroku z dnia 27 stycznia 2014 r., II GSK 1626/12, NSA wyraził pogląd, że nie powinno budzić wątpliwości, że nałożenie kary decyzją następuje z chwilą wprowadzenia tej decyzji do obrotu, zatem z chwilą skutecznego jej doręczenia adresatowi.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy niesporne zaś jest, że decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną została wydana w dniu [...] lutego 2017 r., z kolei decyzja o nałożeniu kary na skarżącego, jako na osobę, która w istotnym dla sprawy okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, pochodzi z dnia 18 lipca 2017 r., jej doręczenie nastąpiło jednak dopiero w dniu 16 sierpnia 2017 r. Zgodnie z tym co wyżej powiedziano - to ta ostatnia data wyznacza w niniejszej sprawie dzień nałożenia kary, do którego nawiązuje się w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie.
Z tych też względów zarzut naruszenia art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie stanowi usprawiedliwioną podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającego ją rozstrzygnięcia Komisji z dnia [...] lipca 2017 r.
W takiej sytuacji bezcelowe było odnoszenie się przez Sąd orzekający do innych zarzutów skarżącego i dokonywanie dalej idącej kontroli zaskarżonej decyzji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", uchylił zaskarżoną decyzję. Uchybienia dostrzeżone w zaskarżonej decyzji tkwiły także w decyzji Komisji z dnia [...] lipca 2017 r. i dlatego Sąd uchylił i ten akt na podstawie art. 135 ww. ustawy. Biorąc zaś pod uwagę niedopuszczalność wydania decyzji w tej sprawie, Sąd na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie administracyjne. Na wniosek skarżącego złożony na rozprawie w dniu 1 lipca 2020 r. Sąd w związku z art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. zasądził na jego rzecz od organu koszty postępowania sądowego.