VI SA/Wa 1221/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-10-20
NSAtransportoweWysokawsa
transport drogowytowary niebezpiecznekara pieniężnaADRcysternapostępowanie administracyjneodpowiedzialność przewoźnika

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję nakładającą karę pieniężną za naruszenia przepisów dotyczących przewozu towarów niebezpiecznych, uznając, że przepisy ADR stosują się również do pustych, nieoczyszczonych cystern.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakładającą karę pieniężną w wysokości 10.000 zł na wspólników spółki cywilnej za naruszenia przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych. Naruszenia obejmowały brak wymaganej instrukcji pisemnej dla kierowcy oraz nieaktualne świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR. Sąd uznał, że przepisy ADR stosują się również do pustych, nieoczyszczonych cystern, a stwierdzone uchybienia były wynikiem zaniedbań przewoźnika. Skarga została oddalona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł na wspólników spółki cywilnej M. G. i E. B. Kara została nałożona za naruszenia przepisów o przewozie towarów niebezpiecznych, w tym brak wymaganej instrukcji pisemnej dla kierowcy oraz nieaktualne świadectwo dopuszczenia pojazdu ADR. Kluczową kwestią sporną było zastosowanie przepisów ADR do przewozu pustą, nieoczyszczoną cysterną po rozładunku towaru niebezpiecznego. Sąd uznał, że przepisy ADR mają zastosowanie również w takim przypadku, podkreślając, że umowa ADR zawiera regulacje dotyczące pustych, nieoczyszczonych cystern. Sąd stwierdził, że stwierdzone uchybienia były wynikiem zaniedbań po stronie przewoźnika i nie zachodziły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary. Zarzut naruszenia art. 864 k.c. dotyczący odpowiedzialności solidarnej wspólników został uznany za niezasadny, gdyż sprawa należy do prawa administracyjnego, a kara została nałożona na spółkę jako całość. Sąd oddalił skargę, uznając decyzje organów za prawidłowe.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy umowy ADR stosują się do pustych, nieoczyszczonych cystern, ponieważ umowa ta zawiera szczegółowe regulacje dotyczące takich sytuacji, a przewóz towarów niebezpiecznych nie kończy się z chwilą rozładunku, lecz z chwilą prawidłowego oczyszczenia cysterny.

Uzasadnienie

Umowa ADR zawiera uregulowania dotyczące pustych, nieoczyszczonych cystern, co świadczy o tym, że takie pojazdy są nadal traktowane jako wykonujące przewóz towarów niebezpiecznych i obowiązują je wszystkie wymogi ADR.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

u.p.t.n. art. 4

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 11

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 59

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 107 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 107 § ust. 4 pkt 1

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 110 § ust. 1

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 109 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

u.p.t.n. art. 2 § pkt 5 oraz pkt 8

Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189a § 2 pkt 1 - 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189e

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189 f

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.c. art. 864

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy ADR stosują się do pustych, nieoczyszczonych cystern. Naruszenia przepisów (brak instrukcji, nieaktualne świadectwo ADR) uzasadniają nałożenie kary pieniężnej. Stwierdzone uchybienia były wynikiem zaniedbań przewoźnika, a nie zdarzeń losowych. Spółka cywilna jako całość jest podmiotem odpowiedzialnym za naruszenia, a nie poszczególni wspólnicy odrębnie.

Odrzucone argumenty

Przepisy ADR nie mają zastosowania do przewozu pustą, nieoczyszczoną cysterną. Naruszenia nie zagrażały bezpieczeństwu publicznemu. Niewłaściwe zastosowanie art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych. Niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (kiedy i w jakiej ilości ostatnio transportowano UN 1170). Organ zobowiązany był do uchylenia decyzji organu I instancji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Naruszenie art. 864 k.c. poprzez wyłączenie ustawowej odpowiedzialności solidarnej wspólników.

Godne uwagi sformułowania

przewóz "na pusto" natomiast wszelkie sankcje dotyczą przewozu towarów niebezpiecznych brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że wymogi ADR nie odnoszą się do pojazdu-cysterny, który opróżniony, ale nieoczyszczony wracał do bazy po przewozie i rozładunku towaru niebezpiecznego. Przewóz towarów niebezpiecznych nie kończy się w chwili rozładunku, lecz z chwilą prawidłowego oczyszczenia próżnej cysterny, zaś do tego czasu przewoźnika obowiązują wszystkie wymogi ADR dotyczące przewozu towaru niebezpiecznego cysterną próżną, nieoczyszczoną. kwestia ewentualnej egzekucji świadczenia określonego decyzją podlegać będzie innemu trybowi rozpoznania sprawy. Spółka cywilna, choć nie jest odrębnym podmiotem prawa, oznacza zobowiązanie się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego [...], a więc do wspólnego działania, które należy traktować, jako jedno działanie dwóch lub więcej wspólników, nie zaś, jako sumę ich działań indywidualnych.

Skład orzekający

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

przewodniczący

Aneta Lemiesz

członek

Robert Żukowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ADR w kontekście pustych, nieoczyszczonych cystern oraz odpowiedzialność wspólników spółki cywilnej w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu towarów niebezpiecznych i stosowania przepisów ADR.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa w transporcie towarów niebezpiecznych i wyjaśnia, że przepisy ADR mają zastosowanie nawet do pustych cystern, co może być zaskakujące dla wielu.

Czy pusta cysterna po towarach niebezpiecznych nadal podlega rygorom ADR? Sąd Administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 10 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1221/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /przewodniczący/
Aneta Lemiesz
Robert Żukowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Kara administracyjna
Transport
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 § 1 pkt 1, art. 189a § 2 pkt 1 - 2, art. 189e, art. 189 f, art. 107 § 1, art. 7, art. 77, art. 107 § 3,
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 756
art. 4, art. 11, art. 59, art. 107 ust. 1 i 2, ust. 4 pkt 1, art. 110 ust. 1, art. 109 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 5 oraz pkt 8,
Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych - t.j.
Dz.U. 1964 nr 16 poz 93
art. 864,
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Asesor WSA Robert Żukowski (spr.) Protokolant spec. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2022 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2022 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 10 lutego 2022 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej GITD) utrzymał w mocy decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej WITD) z 17 czerwca 2021 r., którą nałożono karę pieniężną w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych na przedsiębiorcę M. G. prowadzącego działalność gospodarczą [...] jako wspólnika spółki cywilnej oraz na przedsiębiorcę E. B. prowadzącą działalność gospodarczą pod własnym nazwiskiem jako wspólnika spółki cywilnej. Jako podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm. – dalej "kpa") oraz art. 4, art. 11, art. 59 oraz art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 i art. 110 ust. 1 ustawy z ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 756 – dalej "u.p.t.n."), przepisy: 1.4.1.1, 5.4.3.1, 5.4.3.2, 8.1.2.2, 9.1.3.1, 9.1.3.4 Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2019 r., poz. 769) oraz przepisy lp. 2.7, lp. 2.9 załącznika nr 1 do ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 8 marca 2021 r. na drodze ekspresowej [...] w Miejscu Obsługi Podróżnych [...], przeprowadzono kontrolę zestawu pojazdów składającego się z ciągnika marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którego łączna dopuszczalna masa całkowita wynosiła powyżej 3,5 tony. Pojazdem kierował Pan R. M..
W toku kontroli ustalono m.in. iż :
- przedmiotowym zespołem pojazdów oznakowanym tablicami barwy pomarańczowej z przodu i z tyłu wykonywano kontrolowany przewóz rzeczy tzw. "pusty" przejazd po rozładunku towaru niebezpiecznego UN 1170 z L. do B. "próżna nieoczyszczona cysterna",
- z okazanego wypisu nr 1 z licencji nr 45/2013 wynikało, iż spółka oznaczona jako "[...] ul. [...], [...] wykonywała kontrolowany przewóz, zaś wg dokumentu przewozowego ADR przewoźnikiem był podmiot oznaczony jako [...]. ul. [...] , [...]
- stwierdzono naruszenia wg l.p. 2.7. i 2.9. zał. nr 1 do ustawy z dnia 19.08.2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 756 z późn. zm.) oraz konieczności jednoznacznego ustalenia podmiotu wykonującego kontrolowany przewóz. Kierowca nie posiadał właściwej (zgodnej z przepisem 5.4.3 umowy ADR 2019) instrukcji pisemnej dla kierowcy pomimo, że uprzednio przewoził kontrolowaną cysterną towar niebezpieczny tj. UN 1170, niepodlegający jakimkolwiek wyłączeniom, a podczas kontroli wykonywał próżny przewóz nieoczyszczoną cysterną. Ponadto ustalono, iż przedstawione przez Kierowcę świadectwa pojazdów tj. ciągnika siodłowego i naczepy, do przewozu niektórych towarów niebezpiecznych są nieaktualne (data ważności obu świadectw do 7 lutego 2021 r.).
Następnie w oparciu o informacje uzyskane ze Starostwa Powiatowego (pismo z 29 marca 2021 r.) oraz po analizie danych spółki cywilnej o nr NIP: [...] zawartych w aplikacji CEIDG ustalono, że: od dnia 09.03.2020r. wspólnikami Spółki [...] s.c. są: Pan M. G. oraz E. B. . Na podstawie uzyskanych informacji, stwierdzono także, iż jeden ze wspólników tej spółki Pani E. B. uprawnienia do wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy uzyskała dopiero w dniu 13.03.2021 r.
Pismem z 20 kwietnia 2021 r. zawiadomiono ww. wspólników o wszczęciu z urzędu postępowania w związku z ww. naruszeniami oraz wezwano do przedstawienia brakujących dokumentów oraz wyjaśnień w związku z ustalonymi nieprawidłowościami.
W dniu 6 maja 2021 r. wpłynęły żądane przez organ dokumenty dotyczące kontrolowanego przewozu: umowa na doradztwo, aneks do umowy spółki cywilnej, Listo przewozowy, Faktura VAT z 8 marca 2021 r. za wykonanie transportu, Świadectwo dopuszczenia pojazdu (naczepy i ciągnika siodłowego) do przewozu towarów niebezpiecznych wystawione 9 marca 2021 r.
Pismem z 7 czerwca 2021 r. WITD zawiadomił ww. wspólników o zakończeniu postępowania dowodowego.
Decyzją z 17 czerwca 2021 r. nr [...] nałożono na ww. podmiot wykonujący przewóz drogowy karę w wysokości 10.000 zł. W uzasadnieniu przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. W opinii Organu wykazane w trakcie przeprowadzonej kontroli pojazdu naruszenie przepisów w postaci niewyposażenia załogi pojazdu w wymagane instrukcje pisemne oraz brak w dacie kontroli aktualnego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR na ciągnik siodłowy i naczepę jest w świetle materiału zebranego w sprawie oczywiste i uzasadniało wymierzenie kary w maksymalnym zakresie 10.000 zł. Przewóz wykonywano pojazdem członowym (ciągnik siodłowy i naczepa) dlatego też krotność naruszenia obliczono x 2 (6000 x 2).
Organ wyjaśnił m.in. iż do wykonania kontrolowanego przewozu był upoważniony podmiot oznaczony jako "[...] M. G. E. B., lecz wspólnik E. B. uprawnienia do wykonywania krajowego transportu drogowego rzeczy uzyskała dopiero w dniu 13.03.2021r. - zatem po kontroli drogowej.
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strony podniosły, iż stosowne świadectwa dopuszczenia pojazdu zostały wydane w dniu 9 marca 2021 r. a zaistniałe naruszenia nie zagrażały bezpieczeństwu publicznemu.
Decyzją z 10 lutego 2022 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego orzekając jako organ II instancji utrzymał zaskarżoną decyzje w mocy podtrzymując stanowisko co do stwierdzonych naruszeń i obowiązku organu co do nałożenia w związku z tym kary na przewoźnika. W uzasadnieniu decyzji organ przytoczył dotychczasowy przebieg postępowania, zarzuty odwołania oraz treść zastosowanych przepisów prawa. Organ II instancji wskazał m.in., iż do stwierdzonych uchybień doszło na skutek zaniedbań i braku wyposażenia kierowcy w wymagane dokumenty, za co odpowiedzialność ponosi nie kto inny jak strona skarżąca. Brak było zatem w ocenie organu podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 109 ust. 1 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych, zgodnie z którym nie nakłada się kary pieniężnej jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że uczestnik przewozu nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek działania osób trzecich lub wskutek zdarzeń i okoliczności, którym podmiot nie mógł zapobiec.
Uzasadniając wysokość ustalonej kary organ wyjaśnił, iż za naruszenie polegające na niewyposażeniu załogi pojazdu w wymagane pisemne instrukcje kara nakładana na przewoźnika wynosi 300 zł (lp. 2.7 załącznika nr 1 do uoptn). Natomiast jak wynika z lp. 2.9 załącznika nr 1 do uoptn nieuzyskaniu wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 6.000,00 zł.
Organ odwoławczy wyjaśnił także, że w niniejszej sprawie nie znalazł zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-2 k.p.a. Ponadto zastosowania w sprawie nie miał także art. 189 e kpa i art. 189 f k.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia bowiem kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o przewozie towarów niebezpiecznych w art. 109 ust. 1 pkt 1.
W skardze na powyższą decyzję ww. wspólnicy podnieśli naruszenie w sprawie:
- art. 864 k.c. poprzez wyłączenie w decyzji Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego znak: [...] z dnia 17 czerwca 2021 r. ustawowej odpowiedzialności solidarnej wspólników za zobowiązania spółki,
- art. 107 ust. 1 i 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych poprzez ich błędne zastosowanie,
- art, 7, art. 77 § 1 kpa polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy, tj. nieustaleniu kiedy oraz w jakiej ilości wyrażonej w litrach ostatni raz transportowany był materiał UN 1170 ETANOL kontrolowanym zestawem pojazdów,
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne utrzymanie w mocy decyzji WITD z dnia 17 czerwca 2021 r. w sytuacji, gdy organ zobligowany był na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o oddalenie skargi.
Postanowieniem z 24 czerwca 2022 r. odrzucono skargę wspólnika M. G., które status w dalszym rozpoznaniu sprawy zmienił się w świetle popierania skargi przez drugiego wspólnika ze strony skarżącej na uczestnika postępowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Sąd nie dopatrzył się po stronie organu naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na ostateczną treść rozstrzygnięcia, a w konsekwencji prowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Podstawę faktyczną nałożenia kary pieniężnej w kwocie 10.000 złotych stanowiło wykonywanie przez przedsiębiorstwo skarżącej i uczestnika postępowania przejazdu próżnym nieoczyszczonym pojazdem cysterną po towarze niebezpiecznym UN - 1202 Paliwo do silników diesla.
Przechodząc do oceny zaskarżonej decyzji, wskazać należy, że stosownie do treści przepisu art. 2 pkt 5 oraz pkt 8 u.p.t.n. przewóz drogowy towarów niebezpiecznych oznacza każde przemieszczenie towarów niebezpiecznych pojazdem po drodze publicznej lub po innych drogach ogólnodostępnych, z uwzględnieniem postojów wymaganych podczas przewozu oraz czynności związanych z tym przewozem.
Zgodnie zaś z art. 4 u.p.t.n. w sprawach nieuregulowanych tym aktem do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się odpowiednio ADR, RID lub ADN.
Uczestnikami przewozu towarów niebezpiecznych, w myśl art. 2 pkt 8 u.p.t.n., są podmioty wymienione w ADR, RID lub ADN lub jednostka wojskowa, prowadząca działalność związaną z przewozem towarów niebezpiecznych.
W niniejszej sprawie kwestią sporną było czy skarżąca była uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych. Skarżąca i uczestnik wskazywali bowiem, iż jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie w dacie kontroli stwierdzono tzw. przewóz "na pusto" natomiast wszelkie sankcje dotyczą przewozu towarów niebezpiecznych.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do spornej i zasadniczej dla oceny sprawy okoliczności podlegania lub wyłączenia z przepisów o ADR w ocenie Sądu ustalenia organu wbrew twierdzeniom skarżących przeprowadzone zostały w tej kwestii prawidłowo. Po pierwsze wyjaśnić należy, iż jak wynika z bezspornych ustaleń w momencie kontroli przedmiotowym zespołem pojazdów nie był już przewożony towar niebezpiecznych UN 1170, gdyż został rozładowany w miejscowości L. jednakże cysterna w której przewożono wcześniej towar w dniu kontroli nie była oczyszczona. Tym samym brak jest podstaw prawnych do twierdzenia, że wymogi ADR nie odnoszą się do pojazdu-cysterny, który opróżniony, ale nieoczyszczony wracał do bazy po przewozie i rozładunku towaru niebezpiecznego. Z uregulowań ADR wynika wprost, że pojazd-cysterna bezpośrednio po rozładunku towaru niebezpiecznego, nieoczyszczony, jest nadal pojazdem wykonującym przewóz drogowy towarów niebezpiecznych i obowiązują go wszystkie rygory i wymogi zawarte w ADR, o czym najlepiej świadczą zawarte w ADR liczne uregulowania dotyczące próżnych, nieoczyszczonych cystern (vide p. 4.3.2.4., 5.1.3, 5.4.1.1.1.6.). Gdyby przejazd cysterny próżnej, nieoczyszczonej po rozładunku towaru niebezpiecznego, nie stanowił przewozu towaru niebezpiecznego, umowa ADR, jako regulująca przewóz towarów niebezpiecznych, w ogóle nie zawierałaby takich uregulowań. Przewóz towarów niebezpiecznych nie kończy się w chwili rozładunku, lecz z chwilą prawidłowego oczyszczenia próżnej cysterny, zaś do tego czasu przewoźnika obowiązują wszystkie wymogi ADR dotyczące przewozu towaru niebezpiecznego cysterną próżną, nieoczyszczoną.
W związku z powyższym nietrafne jest stanowisko skarżącej i uczestnika co do braku zastosowania w sprawie rygorów ADR a zarzuty skargi w tym zakresie uznać należało za nieuzasadnione.
Mając na uwadze, iż w przedmiotowej sprawie doszło do przewozu cysterny nieoczyszczonej do którego to zdarzenia stosuje się umowę o ADR oraz zważywszy na kwestię niespornego stanu faktycznego co do braku odpowiedniej instrukcji oraz aktualnych świadectw dopuszczenia pojazdu wskazać należy, iż zgodnie z brzmieniem art. 107 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 756 z późn. zm.), uczestnik przewozu towarów niebezpiecznych, który narusza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 10.000 zł. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ww. ustawy. Kary pieniężne nakłada w drodze decyzji administracyjnej wojewódzki inspektor transportu drogowego. Zgodnie z treścią lp. 2.7 załącznika do ww. ustawy, karą pieniężną w wysokości 300 zł jest sankcjonowane niewyposażenie środka transportu przewożącego towary niebezpieczne w prawidłowe instrukcje pisemne wymagane przy przewozie towaru niebezpiecznego. Jak wynika natomiast z treści lp 2.9 załącznika nr 1 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych za naruszenie polegające na nieuzyskaniu wymaganego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR, wymierzana jest karą pieniężną w wysokości 6.000,00 zł (słownie: sześć tysięcy złotych). Dodać także należy, iż w przedmiotowej sprawie brak aktualnego świadectwa dopuszczenia pojazdu ADR dotyczył ciągnika siodłowego oraz naczepy co uzasadniało podwójne obliczenie stawki kary za naruszenie lp 2.9.
W związku z powyższym okoliczności faktyczne sprawy uzasadniały nałożenie przedmiotowej kary w związku z określonymi powyżej naruszeniami. Organy administracyjne zasadnie obniżyły wymiar kary z uwagi na treść art. 110 uoptn, zgodnie z którym to przepisem uczestnik przewozu drogowego towarów niebezpiecznych za naruszenia określone w załączniku nr 1 do ustawy, stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 10 000 zł.
W ocenie Sądu skarżąca skutecznie nie zakwestionowała prawidłowości prowadzonego postępowania administracyjnego. Mając tutaj na uwadze zarzuty skargi w zakresie niekompletnego wyjaśniania sprawy wskazać trzeba, iż przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem dołączoną do niego dokumentacją fotograficzną, inną dokumentacją istotną w sprawie (faktura, list przewozowy), które to dokumenty korespondowały z oświadczeniami kontrolowanego kierowcy. Mając na uwadze powyższe, Sąd podziela stanowisko organu, że okoliczność przewozu cysterny nieoczyszczonej oznaczonej z resztą tablicami koloru pomarańczowego jest wystarczająca do ustalenia podlegania odpowiedzialności w świetle umowy ADR a tym samym powoływane tu przez Skarżącą kwestie braków ustaleń ilości pozostałego w cysternie Etanolu nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
W tej sytuacji zarzut skargi dotyczący niepełnych ustaleń faktycznych nie mógł odnieść zamierzonego skutku.
W ocenie Sądu organy prawidłowo przyjęły, że powstanie opisywanego uchybienia nie mieściło się wśród okoliczności, na których powstanie przewoźnik nie miał wpływu bądź nastąpiły wskutek zdarzeń, którym skarżący nie mógł zapobiec, a zatem pod przesłanki z art. 109 ust. 1 pkt 1 u.p.t.n. wyłączające odpowiedzialność strony. Okoliczności, o których mowa w w/w przepisie prawa, w zasadzie odnoszą się do sytuacji i zdarzeń nieoczekiwanych, nadzwyczajnych, których nie można przewidzieć, którym nie można zapobiec (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2017 r., sygn. akt II GSK 2750/16, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Ma rację organ, że stwierdzone uchybienie było wynikiem zaniedbań po stronie przedsiębiorcy.
Odnosząc się do postępowania dowodowego nadto wskazać trzeba, że to na stronie skarżącej jako uczestniku przewozu towarów niebezpiecznych spoczywa ciężar wykazania, że dołożyła należytej staranności i nie miała wpływu na naruszenie prawa, bowiem sprawą przedsiębiorcy jest takie zorganizowanie działalności prowadzonego przez siebie przedsiębiorstwa, by nie dochodziło do naruszenia obowiązującego prawa.
Mając na względzie powyższe, Sąd uznał, że poczynione przez organy obu instancji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów cyt. ustawy oraz ww. Umowy ADR - nie budzi zastrzeżeń. Brak jest więc usprawiedliwionych podstaw, aby podważać zasadność i prawidłowość wydanych w sprawie decyzji.
Organy Inspekcji Transportu Drogowego obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej, co koresponduje z treścią art. 7 i art. 77 k.p.a. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 k.p.a., w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 k.p.a. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Natomiast w uzasadnieniu prawnym przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono podstawy prawne decyzji. Z kolei sam fakt, że nałożona kara pieniężna jest rozstrzygnięciem niekorzystnym dla skarżącej, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia powoływanych w skardze przepisów.
Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 864 kodeksu cywilnego polegający na niezastosowaniu tego przepisu, a zwłaszcza braku określenia wprost solidarnej odpowiedzialności wspólników spółki wyjaśnić trzeba, że wskazany przepis nie był stosowany. Nie można natomiast naruszyć normy, której nie stosowano, bo przecież przedmiot sprawy nie należy do sfery prawa cywilnego, ale administracyjnego. Dla oceny kontrolowanego wyroku ma to decydujące znaczenie bowiem kwestia ewentualnej egzekucji świadczenia określonego decyzją podlegać będzie innemu trybowi rozpoznania sprawy. W ocenie Sądu konstrukcja zaskarżonej decyzji mimo braku wskazania odpowiedzialności solidarnej (właściwej dla stosunków cywilnych) jest prawidłowa bowiem wbrew obawom strony skarżącej wymierzona została jedna kara w wysokości 10.000 zł na przewoźnika jakim z racji przyjętej formy prawnej są dwaj wskazani w decyzji wspólnicy. Nie powinno zatem dojść do sytuacji egzekwowania za popełnione przy jednej kontroli naruszenie kary wyższej niż przewidziana we wskazanych wyżej przepisach prawa (tj. większej łącznie niż 10.000 zł).
Pobocznie wskazać tutaj należy na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 31.10.2017 r. (II GSK 7/16), które Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela, iż Spółka cywilna, choć nie jest odrębnym podmiotem prawa, oznacza zobowiązanie się do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego (art. 860 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny), a więc do wspólnego działania, które należy traktować, jako jedno działanie dwóch lub więcej wspólników, nie zaś, jako sumę ich działań indywidualnych. W konsekwencji przewóz wykonywany w ramach spółki cywilnej jest jednym przewozem podlegającym zarachowaniu łącznie na rzecz wszystkich wspólników, a nie przewozem każdego z nich z osobna. To z kolei prowadzi do wniosku, że sprawa o ukaranie za naruszenie przepisów o transporcie drogowym podczas wykonywania transportu drogowego w ramach spółki cywilnej jest jedną sprawą administracyjną dotyczącą wspólnego naruszenia (naruszeń) dokonanych podczas jednego wspólnego przewozu (por. wyroki NSA: z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 2325/13, z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1134/11; z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt: II GSK 325/11, II GSK 1376/11, II GSK 1990/11; z dnia 28 września 2012 r., sygn. akt II GSK 1291/11; z dnia 11 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2052/11).
W świetle powyższego za błędne uznać należy takie rozumowanie, że skoro przedsiębiorcą jest każdy ze wspólników z osobna to każdy z nich (z osobna) powinien odpowiadać za wykonywanie danego przewozu drogowego. Objęcie każdego ze wspólników odrębnym ukaraniem za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, w ramach tego samego przewozu prowadziłoby do dwukrotnego ukarania za to samo naruszenie.
W takim stanie rzeczy, wydane w sprawie decyzje należy uznać za prawidłowe, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.
Z uwagi na powyższe, na mocy art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł, jak w sentencji

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI