VI SA/Wa 1217/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-16
NSAinneWysokawsa
własność przemysłowapatentunieważnienie patentuograniczenie patentuzawieszenie postępowaniak.p.a.Urząd Patentowy RPpostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienie Urzędu Patentowego o zawieszeniu postępowania w sprawie unieważnienia patentu, uznając, że wniosek o ograniczenie patentu nie stanowi zagadnienia wstępnego.

Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Urzędu Patentowego RP o zawieszeniu postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek. Urząd zawiesił postępowanie, uznając wniosek o ograniczenie patentu za zagadnienie wstępne. Sąd uchylił postanowienie, stwierdzając, że postępowanie o unieważnienie i postępowanie o ograniczenie patentu są odrębne i nie ma podstaw do zawieszenia postępowania głównego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Przedmiotem skargi była decyzja Urzędu Patentowego RP utrzymująca w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek. Urząd Patentowy zawiesił postępowanie, ponieważ uznał wniosek o ograniczenie patentu, złożony przez uprawnionego, za zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżąca spółka zarzuciła błędną wykładnię przepisów, w szczególności art. 891 p.w.p. i przepisów intertemporalnych, twierdząc, że wniosek o ograniczenie patentu nie mógł być dopuszczony w trakcie trwającego postępowania unieważnieniowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że Urząd Patentowy nieprawidłowo zastosował art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ postępowanie o unieważnienie patentu i postępowanie o jego ograniczenie są odrębnymi postępowaniami i nie ma między nimi zależności, która uzasadniałaby obligatoryjne zawieszenie postępowania. Sąd podkreślił, że zagadnienie wstępne musi mieć charakter prawny i stanowić bezwzględną przeszkodę do wydania decyzji, a w tym przypadku taka przeszkoda nie wystąpiła. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające i zasądził od Urzędu Patentowego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek o ograniczenie patentu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawie o unieważnienie patentu, ponieważ są to dwa odrębne postępowania, które nie pozostają ze sobą w zależności uzasadniającej zawieszenie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie o unieważnienie patentu i postępowanie o jego ograniczenie są odrębnymi postępowaniami, które toczą się niezależnie. Rozstrzygnięcie w sprawie o ograniczenie patentu nie warunkuje rozstrzygnięcia w sprawie o unieważnienie, a zatem nie zachodzą przesłanki do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zawieszenie postępowania jest obligatoryjne, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Sąd uznał, że wniosek o ograniczenie patentu nie stanowi takiego zagadnienia w sprawie o unieważnienie patentu.

k.p.a. art. 256 § ust. 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

p.w.p. art. 891 § 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Uprawnionemu przysługuje prawo do ograniczenia patentu poprzez zmianę zastrzeżeń patentowych. Sąd uznał, że wniosek złożony na tej podstawie nie stanowi zagadnienia wstępnego w sprawie o unieważnienie patentu.

p.w.p. art. 256 § ust. 1

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Polski Kodeks Postępowania Cywilnego

Sąd uchyla zaskarżony akt administracyjny.

p.p.s.a. art. 135

Polski Kodeks Postępowania Cywilnego

Sąd rozstrzyga sprawę w zakresie kontroli działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 206

Polski Kodeks Postępowania Cywilnego

Sąd może odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

p.w.p. art. 891 § 5-7

Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

Ustawa zmieniająca art. 3

Ustawa z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Do postępowań w sprawie o unieważnienie patentu, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie Ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd uznał, że przepis ten nie wyklucza możliwości złożenia wniosku o ograniczenie patentu w trakcie postępowania unieważnieniowego.

p.p.s.a. art. 205 § 2

Polski Kodeks Postępowania Cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie o unieważnienie patentu i postępowanie o jego ograniczenie są odrębnymi postępowaniami i nie ma między nimi zależności uzasadniającej zawieszenie postępowania głównego. Wniosek o ograniczenie patentu nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepisy intertemporalne nie wykluczają możliwości złożenia wniosku o ograniczenie patentu w trakcie trwającego postępowania unieważnieniowego.

Godne uwagi sformułowania

zagadnienie wstępne stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji zagadnienie wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych prawnie doniosła zależność pomiędzy postępowaniem w sprawie sprzeciwu/unieważnienia patentu a rozpatrzeniem wniosku o ograniczenie patentu wynika wyłącznie z przepisu szczególnego, tj. art. 891 ust. 7 p.w.p., który nie miał zastosowania w sprawie.

Skład orzekający

Aneta Lemiesz

sprawozdawca

Sławomir Kozik

członek

Zdzisław Romanowski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawach patentowych, rozróżnienie postępowań o unieważnienie i ograniczenie patentu, interpretacja przepisów intertemporalnych w prawie własności przemysłowej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zawieszenia postępowania w Urzędzie Patentowym RP w związku z wnioskiem o ograniczenie patentu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego w prawie patentowym, które może mieć wpływ na przebieg postępowań przed Urzędem Patentowym RP. Wyjaśnia relacje między różnymi rodzajami postępowań dotyczących patentów.

Czy wniosek o ograniczenie patentu zatrzyma postępowanie o jego unieważnienie? WSA odpowiada.

Sektor

własność intelektualna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1217/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-04-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Sławomir Kozik
Zdzisław Romanowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Zawieszenie/podjęcie postępowania
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 97 par 1 pkt 4;
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2021 poz 324
art. 256; art. 89 indeks 1 par 1, 5-7;
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 listopada 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. z siedzibą w [...] na postanowienie Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 23 lutego 2022 r. nr Sp. 189.2019 w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia 4 lutego 2021 r.; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej na rzecz skarżącej A. z siedzibą w Warszawie kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
VI SA/Wa 1217/22
UZASADNIENIE
Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2022 r. - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 144 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2021 r., poz. 324, dalej "p.w.p."), utrzymujące w mocy postanowienie Urzędu Patentowego RP z dnia [...] lutego 2021 r. o zawieszeniu postępowania w sprawie o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Sposób wspomagania zasilania elektrycznej sieci trakcyjnej prądu stałego i układ do wspomagania zasilania elektrycznej sieci trakcyjnej prądu stałego" o numerze [...] (dalej: "Postanowienie").
Postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.
W dniu 3 czerwca 2019 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw A. sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("wnoszący sprzeciw", "spółka", "skarżąca") wobec decyzji Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu na wynalazek pt.: "Sposób wspomagania zasilania elektrycznej sieci trakcyjnej prądu stałego i układ do wspomagania zasilania elektrycznej sieci trakcyjnej prądu stałego" o numerze [...], na rzecz Instytutu Kolejnictwa z siedzibą w Warszawie ("uprawniony", "uczestnika postępowania").
W piśmie z dnia 25 sierpnia 2020 r. uprawniony poinformował, że w dniu 28 lipca 2020 r. złożył w Urzędzie Patentowym RP wniosek o ograniczenie spornego patentu.
Postanowieniem z dnia z 4 lutego 2021 r. Urząd Patentowy RP, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art 256 ust 1 p.w.p., zawiesił postępowanie w sprawie o unieważnienie spornego patentu, uznając, że sprawa o ograniczenie patentu wszczęta na podstawie art. 891 ust. 1 p.w.p. jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do sprawy głównej.
Wnoszący sprzeciw wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy w przedmiocie zawieszenia postępowania.
W Postanowieniu, Urząd Patentowy ponownie rozpatrując sprawę, uznał, że organ zasadnie - powołując się na treść art 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesił z urzędu postępowanie w przedmiotowej sprawie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu wniosku uprawnionego o ograniczeniu spornego patentu na wynalazek.
Urząd przytoczył treść art. 3 przepisów przejściowych i końcowych ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo własności przemysłowej oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2309, ze zm., dalej: "Ustawa zmieniająca") i wskazał, że pojawienie się w obowiązującym porządku prawnym instytucji ograniczenia patentu, o jakim mowa w art 891 ust 1 p.w.p., ze skutkiem określonym w art 891 ust 10 p.w.p. daje możliwość skorzystania z tego uprawnienia niezależnie od tego, czy uprawniony z patentu był stroną niezakończonego postępowania w sprawie o jego unieważnienie. Konsekwencją powyższego jest zatem możliwość skorzystania przez uprawnionego z przyznanego mu przez ustawodawcę prawa do ograniczenia patentu i z takiej możliwości uprawniony, będący stroną niniejszego postępowania, skorzystał. Nie sposób bowiem treścią art. 3 tłumaczyć brak możliwości działania uprawnionego na podstawie art. 891 ust. 1 p.w.p. i uznać, że przepis ten, w okolicznościach, w jakich znalazł się uprawniony, nie mógł stanowić podstawy jego działania.
Urząd Patentowy RP ponownie rozpatrujący sprawę podkreślił, że uprawniony z patentu złożył wniosek o jego ograniczenie na podstawie art. 891 ust. 1 p.w.p., nie zaś na podstawie art. 891 ust. 5 p.w.p., i tym samym organ wydając zaskarżone postanowienie nie musiał odwoływać się do treści art. 891 ust. 5 p.w.p. w uzasadnieniu postanowienia, jak i wskazywać art. 891 ust. 7 p.w.p. w jego komparycji. Nie zmienia to faktu, że Urząd Patentowy RP zasadnie wskazał art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jako podstawę rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym postanowieniu z uwagi na oczywisty związek istniejący między przywołanymi w sprawie postępowaniami. W świetle art. 891 ust. 10 p.w.p. rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji w sprawie sprzeciwu zależy bowiem od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w sprawie zainicjowanej przez uprawnionego w celu ograniczenia spornego patentu ze skutkiem ex tunc. Dlatego - zdaniem Urzędu, treść art. 891 ust 5 p.w.p., odnoszącego się do warunków rozpatrywania ograniczenia patentu w trybie postępowania spornego, nie można interpretować w taki sposób, który uniemożliwiałby uprawnionemu w każdym czasie wystąpienie o ograniczenie patentu w zwykłym trybie administracyjnym na podstawie art. 891 ust. 1 p.w.p.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła Urzędowi Patentowemu RP następujące naruszenia przepisów postępowania:
1) poprzez błędną wykładnię art. 891 ust. 1 p.w.p. i uznanie, że wniosek uczestnika postępowania o ograniczenie patentu zgłoszony na podstawie art. 891 ust. 1 p.w.p. może być dopuszczony w trakcie trwającego postępowania w sprawie o unieważnienie patentu, w sytuacji kiedy prawidłowo należało odmówić przyjęcia tego wniosku, ewentualnie uznać go za złożony bez związku z toczącym się postępowaniem unieważnieniowym;
2) poprzez zastosowanie art. 97 §1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. i uznanie, że w sprawie występuje zagadnienie wstępne w postaci wniosku o ograniczenie patentu, uzasadniające obligatoryjne zawieszenie postępowania w sprawie o unieważnienie patentu;
3) poprzez niezastosowanie art. 3 Ustawy zmieniającej i dopuszczenie na podstawie art. 891 ust. 1 p.w.p. wniosku o ograniczenie patentu, czyli instytucji która została wprowadzona do porządku prawnego w trakcie trwającego postępowania unieważnieniowego, a przepisy intertemporalne wykluczały jej zastosowanie w sprawie wszczętej i niezakończonej;
4) poprzez niezastosowanie art. 6 i 7 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. i działanie na podstawie nieobowiązujących przepisów prawa;
5) poprzez niezastosowanie art. 8 §1 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. i nieuwzględnienie interesów skarżącej wynikających z ochrony praw stron toczących się już postępowań przed zmianą stanu prawnego, w sytuacji, gdy skarżąca działała w zaufaniu do prawa oraz organów administracji publicznej;
6) poprzez zastosowanie art. 138 §1 w związku z art. 144 oraz art. 127 §3 k.p.a. w związku z art. 256 ust. 1 p.w.p. i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia, w sytuacji kiedy zaskarżone postanowienie było obarczone wadami prawnymi, które to naruszenia miały istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ skutkowały utrzymaniem stanu zawieszenia postępowania unieważnieniowego, w sytuacji kiedy nie było ku temu podstaw faktycznych i prawnych.
Skarżąca wniosła o:
1. uchylenie w całości zaskarżonego Postanowienia oraz postanowienia go poprzedzającego na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;
2. zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, na podstawie art. 200 p.p.s.a.
W uzasadnieniu skargi spółka wskazała m.in., że kluczowe dla prawidłowego rozpatrzenia tej sprawy są przepisy art. 891 ust. 1-10 p.w.p. - wprowadzone Ustawą zmieniającą, które weszły w życie w dniu 27 lutego 2020 r. Wprowadziły one instytucję ograniczenia patentu. Dodatkowo w szczególny sposób uregulowały możliwość ograniczenia patentu w trakcie trwania postępowania w sprawie o unieważnienie spornego patentu. Uzależniły to od momentu złożenia wniosku, tj. przed rozprawą.
Zgodnie z art. 3 Ustawy zmieniającej do postępowań w sprawie o unieważnienie patentu, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie Ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Postępowanie w tej zaś sprawie zostało wszczęte sprzeciwem skarżącej wniesionym w dniu 3 czerwca 2019 r., a więc przed wejściem w życie ww. przepisów. Nie mają one więc zastosowania w tej sprawie o unieważnienie patentu, a co za tym idzie, zdaniem skarżącej, uczestnik postępowania nie mógł złożyć wniosku o ograniczenie patentu w trakcie trwania tego postępowania unieważnieniowego.
Zdaniem skarżącej, organ dokonał błędnej wykładni przepisów dotyczących wprowadzonej instytucji ograniczenia patentu, z pominięciem jej celu oraz przepisów intertemporalnych. W szczególności organ błędnie uznał, że art. 891 ust. 1 p.w.p. pozwala na złożenie wniosku o ograniczenie patentu bez względu na toczące się postępowanie w sprawie o unieważnienie spornego patentu. Skutkiem tego było błędne uznanie, że wniosek o ograniczenie patentu złożony przez uczestnika postępowania jest zagadnieniem wstępnym w stosunku do postępowania głównego i uzasadnia zawieszenie tego postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalanie. Wskazał, że decyzją z dnia [...] listopada 2021 r. został ograniczony patent na sporny wynalazek. W ocenie Urzędu - a wbrew twierdzeniom skarżącej - decyzja ta będzie oddziaływać na zakres rozpatrywania sprawy o unieważnienie spornego patentu i ewentualne, merytoryczne jej rozstrzygnięcie. W odpowiedzi na skargę podniesiono także, że Urząd, w związku z wydaniem ww. decyzji, postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r., podjął zawieszone postępowanie w sprawie.
W piśmie z dnia 21 października 2022 r., zawierającym stanowisko procesowe uczestnika postępowania, wniesiono o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
skarga jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające naruszają prawo.
Organ nieprawidłowo zastosował w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Przepis ten nakłada na organ obowiązek zawieszenia postępowania, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zgodnie zaś z art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym RP w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a.
Nie budzi przy tym zastrzeżeń fakt, że uprawnionemu przysługiwało - na podstawie art. 891 § 1 p.w.p. wprowadzonego w życie Ustawą zmieniającą z dniem 27 lutego 2020 r. - prawo do ograniczenia patentu poprzez zmianę zastrzeżeń patentowych. Postępowanie zainicjowane na ww. podstawie prawnej jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie sprzeciwu/unieważnienia patentu dlatego nie znajdzie w sprawie zastosowania przepis art. 3 Ustawy zmieniającej.
Nie jest też sporne, że organ nie zastosował w sprawie przepisów art. 891 § 5-7 p.w.p.
W zaskarżonym postanowieniu Urząd Patentowy RP uznał, że rozpatrzenie sprawy sprzeciwu wobec prawomocnej decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek jest uzależnione - w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - od prawomocnego rozstrzygnięcia w odrębnym postępowaniu wniosku uprawnionego o ograniczeniu ww. patentu na wynalazek.
Należy zauważyć, że zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., stanowi materialnoprawną przeszkodę powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. Jest to zagadnienie odrębne od sprawy, na której tle wystąpiło. Podkreślenia wymaga, że w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym obowiązuje zasada, w myśl której organ obowiązany jest rozstrzygać sprawę administracyjną z uwzględnieniem wszelkich okoliczności faktycznych i prawnych istniejących w chwili orzekania. Zaistnienie niezbędnej sfery faktów i sfery okoliczności prawnych obliguje organ administracji do podjęcia rozstrzygnięcia, nawet wtedy, gdy istnieje prawdopodobieństwo zmiany tych okoliczności w przyszłości. Jak wynika z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji". Użycie w tym wypadku koniunkcji wskazuje, że chodzi o wydanie decyzji w wyniku rozpatrzenia sprawy, tzn. decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia zależy "rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji" jest zatem zagadnieniem warunkującym merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.
Zagadnienie to musi dotyczyć w pierwszym rzędzie kwestii materialnoprawnej, która warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej dla indywidualnej sytuacji i determinuje tym samym treść merytorycznego rozstrzygnięcia. Zależy od niej zarówno treść przyszłego rozstrzygnięcia administracyjnego, jak i możliwość kontynuowania postępowania jurysdykcyjnego. Regulacja art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji obowiązany jest z urzędu zawiesić postępowanie, gdy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego zależy nie tylko rozpatrzenie sprawy, ale i wydanie decyzji, potwierdza tezę, że przeszkoda, jaką stanowi zagadnienie wstępne ma bezpośredni wpływ na sprawę administracyjną.
Wystąpienie zagadnienia wstępnego i brak jego rozstrzygnięcia wyklucza zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony merytoryczne zakończenie postępowania administracyjnego. Samo zatem stwierdzenie, że wynik innego postępowania może mieć, a nawet niewątpliwie będzie miał wpływ na losy sprawy administracyjnej, nie daje jeszcze podstaw do zawieszenia postępowania, jeżeli w chwili orzekania możliwe jest rozpatrzenie sprawy przez organ administracyjny i wydanie decyzji (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 26 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 111/12).
Kodeks postępowania administracyjnego nie określa przy tym kryteriów tej zależności, ani jej podstaw prawnych.
Judykatura przyjmuje, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej i w nich nakazuje ich poszukiwać (v. wyroki NSA: z dnia 22 października 1991 r., sygn. akt SA/Wr 936/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz. 90 oraz z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1160/93, ONSA 1995 Nr 1, poz. 21). Z kolei w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II - komentarz do art. 97 k.p.a.).
Związek zagadnienia wstępnego - w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się zatem relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji przez organ orzekający w sprawie.
W sytuacji, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania.
Zasadnicze znaczenie wobec tak postrzeganej istoty zagadnienia wstępnego ma zatem to, że prejudykat powinien mieć charakter prawny, a nie faktyczny. Jego treścią może być tylko wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Nadto przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być taka okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie administracyjne może ocenić we własnym zakresie, nawet gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach. Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest podstawowym obowiązkiem organów administracji, dlatego też organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd (wyrok WSA w Lublinie z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 300/08 - LEX nr 509846). NSA w wyroku z dnia 8 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1559/07 (LEX nr 516077) stwierdził wręcz, że zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogą być wyłącznie kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. W przepisie tym chodzi o kwestie, których rozstrzygnięcie nie mieści się w kompetencji organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie. Zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy, gdyż należy to wyłącznie do obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne w danej sprawie, ale zagadnienie materialnoprawne, które warunkuje możliwość wyznaczenia konsekwencji normy prawnej w danej sytuacji faktycznej, czyli kreowania sytuacji prawnej zainteresowanego podmiotu, a poprzez to determinuje możliwość merytorycznego rozstrzygnięcia.
Odnosząc powyższe rozważania do rozpatrywanej sprawy, Sąd wskazuje, że w pełni podziela stanowisko, jakie na gruncie analizowanych przepisów wypowiedział już tut. Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 26 lipca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 80/22.
Z uzasadnienia ww. wyroku wynika, że Urząd Patentowy - inaczej niż w rozpoznawanej sprawie - odmówił wtedy zawieszenia postępowania o unieważnienie patentu na wynalazek w związku z wniesieniem przez uprawnionego wniosku o ograniczenie patentu. Organ stanął bowiem na stanowisku, iż w sprawie niedopuszczalne jest zastosowanie przepisu art. 891 ust. 7 p.w.p., jak również nie zachodzą przesłanki do zastosowania przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż aktualnie zakres ochrony spornego patentu jest sprecyzowany, a zatem możliwe jest merytoryczne rozpoznanie przedmiotowego wniosku o unieważnienie i nie ma przeszkody do wydania w tym przedmiocie rozstrzygnięcia.
Tut. Sąd w wyroku z dnia z dnia 26 lipca 2022 r. trafnie wskazał, że postępowanie o unieważnienie patentu oraz postępowanie o jego ograniczenie to dwa odrębne postępowania. Mimo, że w obydwu sprawach występują te same strony, a ich przedmiotem jest to samo prawo ochronne, to nie pozostają one ze sobą w zależności czy nadrzędności, jak również żadne z nich nie stanowi kwestii wstępnej wobec drugiego. Obydwa postępowania toczą się swoim niezależnym biegiem (...).
Sąd orzekający wskazuje, że prawnie doniosła zależność pomiędzy postępowaniem w sprawie sprzeciwu/unieważnienia patentu a rozpatrzeniem wniosku o ograniczenie patentu wynika wyłącznie z przepisu szczególnego, tj. art. 891 ust. 7 p.w.p., który nie miał zastosowania w sprawie.
Reasumując, w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły warunki ustanowione w hipotezie przepisu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem rozstrzygnięcie w postępowaniu o ograniczenie spornego patentu nie warunkuje rozstrzygnięcia w sprawie sprzeciwu wobec decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek. Nie zachodzi zatem konieczność ustalania w odrębnym postępowaniu zakresu spornego patentu, skoro jest on znany, niezmieniony, i jako taki może być przedmiotem samodzielnego postępowania przed Urzędem Patentowym RP.
Na koniec Sąd wskazuje, że sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej. pod względem zgodności z prawem (legalności), według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania zaskarżonego aktu administracyjnego. Dlatego w sprawie bez znaczenia pozostaje fakt podjęcia przez organ zawieszonego postępowania postanowieniem z dnia 21 kwietnia 2022 r.
Uwzględniając powyższe Sąd - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. - uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 4 lutego 2021 r. Natomiast o kosztach postępowania, orzeczono na podstawie art. 206 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Sąd może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu. Analiza cytowanego przepisu prowadzi do wniosku, że na podstawie tego przepisu Sąd administracyjny działa w sposób uznaniowy, dokonując na tle konkretnej sprawy oceny, czy występują w niej szczególnie uzasadnione względy pozwalające na odstąpienie od zasądzenia zwrotu kosztów w całości lub w części. Określając wysokość wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika procesowego Sąd uwzględnia zarówno stopień zawiłości sprawy jak i nakład pracy tu rzecznika patentowego, przyczyniający się do wyjaśnienia sprawy pod względem faktycznym jak i wyjaśnienia istotnych zagadnień prawnych, które mogą budzić wątpliwości judykatury bądź doktryny. Określenie wysokości wynagrodzenia fachowego pełnomocnika powinno następować także z uwzględnieniem czasu poświęconego na przygotowanie się do prowadzenia sprawy, liczby stawiennictw w sądzie, w tym na rozprawach i posiedzeniach.
Orzekając zatem w tym zakresie Sąd wziął pod uwagę, nakład pracy pełnomocnika i stopień zawiłości sprawy ograniczający się do kwestii procesowych oraz to, że pełnomocnik nie brał udziału w rozprawie, bowiem sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym. Zdaniem Sądu, wskazane okoliczności mają wpływ na ocenę poniesionego nakładu pracy i uzasadniają miarkowanie kosztów.
Mając na uwadze powyższe Sąd postanowił zasądzić tylko część stawki minimalnej z tytułu wynagrodzenia rzecznika patentowego należnego na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 kwietnia 2017 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1431 t.j) reprezentującego stronę skarżącą, tj. do kwoty 480 złotych oraz kwoty 17 złotych z tytułu uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Natomiast w pełnej wysokości Sąd orzekł o zwrocie wpisu sądowego w wysokości 100 zł.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI