VI SA/Wa 12/20

VI SA/Wa 12/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-08-26
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6239 Inne o symbolu podstawowym 623
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 361/21 - Wyrok NSA z 2024-05-16
Skarżony organ
Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno  Spożywczych
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2164
art.30b, art.40a
Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych - teskt jedn.
Dz.U. 2019 poz 2325
151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. staż Agata Rosiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w [...] na zalecenia pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zaleceń pokontrolnych oddala skargę
Uzasadnienie
W dniach [...] września 2019 r. [...] inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych w [...] przeprowadził kontrolę w zakresie jakości handlowej produktów przemysłu cukrowniczego w podmiocie P. S.A. z siedzibą w P., miejsce kontroli: Cukrownia G. w Z. W kontrolowanych partiach produktów pn. "D." [...] stwierdzono następujące nieprawidłowości:
- brak podania na opakowaniu warunków przechowywania cukru, co narusza art, 9 ust. 1 lit. g oraz art. 25 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011 z dnia 25 października 2011 r. w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności, zmiany rozporządzeń Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 19Ź4/2006 i (WE) nr 1925/2006 oraz uchylenia dyrektywy Komisji 87/250/EWG, dyrektywy Rady 90/496/EWG, dyrektywy Komisji 1999/10/WE. dyrektywy 2000/13/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, dyrektyw Komisji 2002/67'/WE i 2008/5/WE oraz rozporządzenia Komisji (WE) nr 608/2004 (Dz. Urz. UE L 304 z dnia 22 listopada 2011 r., s. 18 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1169/2011",
- użycie w nazwie opisowej określenia "cukier brązowy", podczas gdy przedmiotowy produkt jest produktem złożonym składającym się ż cukru i karmelu, co narusza
art. 7 ust. 1 lit. a i d rozporządzenia nr 1169/2011.
W związku z powyższym, w dniu 24 października 2019 r. organ wydał zalecenia pokontrolne działając na podstawie art. 30 b ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 ze zm.), zwanej dalej "ustawą o jakości handlowej ". Zgodnie z ww. przepisem jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, wojewódzki inspektor przekazuje pisemnie jednostce kontrolowanej zalecenia pokontrolne
i wzywają do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.
Organ wezwał skarżącą do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości
w terminie 30 dni od daty otrzymania zaleceń, poprzez:
- podanie na opakowaniu produktu warunków przechowywania cukru;
- stosowanie nazwy produktu adekwatnej do cukru wprowadzanego do obrotu.
Ponadto organ zobowiązał skarżącą do przekazania informacji o sposobie wykonania zaleceń pokontrolnych, niezwłocznie po wykonaniu, nie później niż
w terminie 7 dni od daty upływu terminu wskazanego do usunięcia nieprawidłowości.
Jednocześnie organ pouczył Skarżącego o treści art. 40a ust. 2 ustawy o jakości handlowej, zgodnie z którym kto nie. usunął nieprawidłowości stwierdzonych podczas kontroli, o których mowa w ustawie, lub kontroli przeprowadzanych na podstawie przepisów odrębnych, w terminie określonym w zaleceniach pokontrolnych, podlega karze pieniężnej w wysokości do trzykrotnego przeciętnego wynagrodzenia za rok poprzedzający rok nałożenia kary. W dniu 2 grudnia 2019 r. do organu wpłynęła skarga z dnia 25 listopada 2019 r. na ww. zalecenia pokontrolne.
Pismem z dnia 25 listopada 2019r. P. S.A. z siedzibą w P. wniosła skargę do WSA w Warszawie na powyższą czynność, zarzucając:
1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 9 ust. 1 lit. g w zw. z art. 25 rozporządzenia nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności poprzez jego błędną wykładnię, nieuwzględniającą faktu,
że obowiązek podania warunków przechowywania dotyczy wyłącznie sytuacji,
w których środki spożywcze wymagają szczególnych warunków przechowywania lub warunków użycia, co nie ma miejsca w przypadku cukru, dla którego nie
są wymagane jakiekolwiek szczególne warunki przechowywania, jak również poprzez całkowite pominięcie w toku postępowania, że to podmiot wprowadzający środek spożywczy na rynek ponosi odpowiedzialność i jest właściwy do stwierdzenia, czy dany środek spożywczy rzeczywiście wymaga szczególnych warunków przechowywania co w konsekwencji doprowadziło do wydania arbitralnych, nieznajdujących podstaw prawnych zaleceń pokontrolnych w zakresie obowiązku podania warunków przechowywania, choć w przypadku cukru brązowego obowiązek ten nie znajduje zastosowania, co nastąpiło również z przekroczeniem uprawnień organu kontrolnego, który nie posiada wiedzy ani nie jest właściwy do oceny, czy dany produkt spożywczy wymaga szczególnych warunków przechowywania;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 rozporządzenia nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności,
a w szczególności jego ust, 2, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co w konsekwencji doprowadziło do niezasadnego przyjęcia, iż nazwa produktu "cukier brązowy" może wprowadzać konsumenta w błąd, podczas gdy dla kontrolowanego produktu nie istnieje ani nazwa określona w przepisach prawa, ani nazwa zwyczajowa, wobec czego producent zobowiązany był do stosowania nazwy opisowej, stworzonej samodzielnie, z podaniem odpowiednich określeń odróżniających ten rodzaj cukru od innych cukrów dostępnych na rynku, co przez dodanie odwołania "brązowy" uczynił z uwzględnieniem specyfiki rynku cukrowniczego i produktów cukrowych; naruszenie przepisów postępowania,
w szczególności art. 8 w zw. z art. 9 w zw. z art. 11 kpa poprzez wydanie zaleceń pokontrolnych pozbawionych uzasadnienia konkretnego, odnoszącego się precyzyjnie do konkretnych przyczyn przyjęcia przez organ, że:
a) nazwa opisowa zastosowana przez producenta rzekomo wprowadza w błąd (uzasadnienie zaleceń w tym zakresie zawiera się w istocie w jednym zdaniu),
b) cukier brązowy wymaga, zdaniem organu, szczególnych warunków przechowywania, co uzasadniałoby zastosowanie art, 25 rozporządzenia 1169/2011
podczas gdy bez precyzyjnego uzasadnienia - nawet przyjmując hipotetycznie,
że nazwa ta może zostać uznana za wprowadzającą w błąd, a produkt rzeczywiście wymaga szczególnego przechowywania - strona nie może w sposób bezpieczny
i wolny od błędów dokonać zmiany stosowanej nazwy opisowej czy stwierdzić, dlaczego - i w jaki sposób - miałaby umieścić na opakowaniu informację o warunkach przechowywania. Zastosowany przez organ sposób uzasadniania zaleceń w sposób rażący narusza fundamentalne zasady postępowania administracyjnego, a także uniemożliwia stronie kompleksową obronę stanowiska, jak i ewentualne prawidłowe wykonanie zaleceń pokontrolnych, jak również przemawia za uznaniem, iż zalecenia pokontrolne wydane zostały w sposób arbitralny, bez przeprowadzenia kompleksowego postępowania dowodowego, a organ - wydając je - kierował się wyłącznie własnym, subiektywnym i niepopartym jakimikolwiek dowodami czy analizami przekonaniami;
3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 i 77 kpa oraz w zw. z art. 80 kpa, poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, z całkowitym pominięciem przytaczanych przez producenta dowodów na okoliczność stosowania nazwy "cukier brązowy" w odniesieniu do tożsamego produktu przez innych producentów na rynku, co uzasadnia i potwierdza twierdzenia strony, iż nazwa ta nie wprowadza konsumentów w błąd, a jednocześnie w sposób zgodny z wymaganiami art. 17 ust 2 rozporządzenia 1169/2011 określa, z jakim produktem mają do czynienia, jak również z pominięciem w ocenie dodatkowych oznaczeń i informacji umieszczonych na opakowaniu produktu kontrolowanego,
w szczególności informacji o stosowaniu przy produkcji tego cukru karmelu, rozumianego jako środek spożywczy; naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7
i 77 kpa oraz w zw. z art. 80 kpa, poprzez przekroczenie zasad swobodnej oceny dowodów i dokonanie oceny dowolnej, z całkowitym pominięciem przytaczanych przez producenta oświadczeń, iż powszechnie wiadomym jest, że cukier nie wymaga jakichkolwiek szczególnych warunków przechowywania, wobec czego w niniejszej sprawie art. 25 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 w ogóle nie znajduje zastosowania. 6) naruszenie przepisów prawa materialnego, jak i postępowania, z których każde ma istotny wpływ na wynik prowadzonego postępowania administracyjnego, poprzez sformułowanie zaleceń pokontrolnych w sposób ogólny, naruszający zarówno art. 30b ustawy o jakości handlowej, jak i podstawowe zasady postępowania administracyjnego, wymienionego w pkt. 4 zarzutów - organ w zaleceniach pokontrolnych w zasadzie w ogóle nie uzasadnił, na jakiej podstawie przyjął,
że w sprawie rzekomo znajduje zastosowanie art. 25 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011 - i to pomimo wyraźnych informacji od producenta, że produkt ten nie wymaga szczególnych warunków przechowywania, a ponadto nie wyjaśnił w żaden sposób, dlaczego nazwa produktu dwuskładnikowego poprzez odniesienie do koloru wprowadza, zdaniem organu, w błąd, wobec czego nie jest możliwe "adekwatne" dostosowanie nazwy produktu, przyjmując hipotetycznie, że zarzuty organu można byłoby uznać za uzasadnione (co, jak skarżący podkreśla wyraźnie, nie jest jakkolwiek uzasadnione).
W oparciu o tak sformułowane zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonego aktu oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.
Skarżąca spółka po pierwsze podkreśliła, że produkt dwuskładnikowy, jak ten wprowadzany przez stronę pod nazwą "cukier brązowy", składający się z cukru rafinowanego (a więc oczyszczonego) oraz karmelu (rozumianego jako środek spożywczy uzyskany poprzez obróbkę termiczną cukru), nie posiada nazwy określonej przepisami ani nazwy zwyczajowej, do których stosowania zobowiązany byłby producent. Producenci cukru, w przypadku gdy kolor brązowy dotyczy innych rodzajów cukru, np. cukru trzcinowego lub nierafinowanego, umieszczają na opakowaniach wyraźną informację na ten temat, gdyż cukier nierafinowany jest produktem słabiej oczyszczonym, zaś nazwa "cukier trzcinowy" odwołuje się do innego niż burak cukrowy surowca, z które powstał cukier.
Cukier brązowy z uwagi na brak rafinacji, jak również cukier barwy brązowej
z uwagi na pochodzenie z trzciny cukrowej, nie są przez producentów oznaczane wyłącznie jako "cukier brązowy", tylko zawsze z odwołaniem do dodatkowych określeń. Skarżąca strona przedstawiał przykłady funkcjonujących na rynku opakowań. Konieczność zawarcia takiej informacji wynika z faktu, że dla posługiwania się pojęciem "cukru", rozumianego jako cukier biały (użycie samego słowa "cukier" jest - zgodnie z rozumieniem polskiego ustawodawcy - odwołaniem do cukru białego) lub dla posłużenia się pojęciem cukru rafinowanego, zgodnie z przepisami rozporządzenia o znakowaniu poszczególnych rodzajów środków spożywczych, konieczne jest spełnienie określonych, daleko posuniętych wymagań co do stopnia przetworzenia cukru i jego wybarwienia.
Skarżąca spółka podkreśliła, że na wszystkich opakowaniach cukru brązowego nierafinowanego lub cukru trzcinowego brązowego, znajdują się dodatkowe określenia "trzcinowy" bądź "nierafinowany", jak i dodatkowo występuje wyróżniająca te produkty kolorystyka itp. Tymczasem sama nazwa "cukier brązowy" (bez innych określeń) na rynku europejskim odnosi się do produktów dwuskładnikowych z karmelem, na co strona zwracała uwagę organu już w toku kontroli, pokazując przykłady innych opakowań Dodatkowo strona umieszcza na opakowaniach produktu "cukier brązowy" szerokie informacje o zastosowaniu karmelu, który nadaje produktowi inny niż "zwykły" cukier posmak, co ma znaczenie np. w cukiernictwie (wpływa na smak wypieku). W składzie produktu również wymieniony został karmel.
Wobec powyższego strona skarżąca nie zgodziła się z organem, który jednozdaniowo i arbitralnie, bez poparcia tego stwierdzenia jakimikolwiek dowodami, stwierdził, iż nazwa "cukier brązowy" wprowadza w błąd, gdyż jest to produkt dwuskładnikowy.
Zdaniem strony skarżącej postępowanie dowodowe na okoliczność ustalenia ocen konsumentów czy funkcjonowania nazw produktów cukrowych na rynku zostało więc przeprowadzone z rażącym przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów: niektórych z nich organ nie uwzględnił w ogóle, a całość swoich wywodów oparł wyłącznie na własnym, gołosłownym i arbitralnym przekonaniu. Naruszył tym samym organ przepis art. 107 § 3 k.p.a., jak również inne, wymienione w zarzutach.
Przyjmując, że nazwa "cukier brązowy" stosowana także przez innych producentów cukru nie jest jeszcze nazwą zwyczajową, dodanie określenia "brązowy", odnosząca się do koloru produktu zapewnionego przez karmel oraz wyraźne podanie w opisie produktu, iż zarówno barwę, jak i aromat, zawdzięcza on dodatkowi karmelu, spełnia wymagania nazwy opisowej. Nazwa ta jest bowiem jasna dla konsumenta, podobnie jak opis produktu.
Nazwa "cukier brązowy" stosowana jest zatem w celu odróżnienia od innych produktów, w tym przede wszystkim cukru białego. Zastosowanie samej nazwy "cukier" mogłoby wprowadzić błąd co do tego artykułu.
W tym kontekście i mając na uwadze ww. wyjaśnienia oraz okoliczności faktyczne i prawne, skarżąca spółka stwierdziła, że P. nie wprowadza konsumentów w błąd poprzez użycie nazwy "cukier brązowy", ponieważ:
- nazwa ta stanowi odróżnienie od cukru białego,
- cukier ten rzeczywiście dzięki dodatkowi karmelu ma brązowy odcień, a karmel takie zabarwienie nadaje, poza właściwościami aromatyzującymi,
- na opakowaniu konsumentowi przekazywana jest informacja o składzie, gdzie wśród składników podawany jest karmel,
- P. jak i inni producenci cukru stosują na opakowaniach znamiona wyraźnie odróżniające cukier trzcinowy (kolorystyka, przymiotnik, obraz trzciny cukrowej),
- informacja, że cukier jest nierafinowany (w odróżnieniu od rafinowanego) podawana jest na opakowaniu a tym samym konsumenci są świadomi, że sięgając po opakowanie cukru nieopatrzone ww. oznaczeniami, nie kupują cukru trzcinowego ani nierafinowanego.
W odniesieniu do zarzutu, jakoby producent wbrew obowiązkowi nie podawał na opakowaniu warunków przechowywania cukru brązowego, skarżący wskazał, że obowiązek ten w niniejszej sprawie w ogóle nie znajduje zastosowania. To, czy produkt wymaga szczególnych warunków przechowywania, nie wynika z arbitralnego przekonania o tym danego organu czy podmiotu, choćby konsumenta, a ze specyfikacji jakościowej i wiedzy producenta, który ponosi pełną odpowiedzialność za ocenę, czy jego produkt, dla zapewnienia bezpieczeństwa żywności, wymaga tych szczególnych warunków przechowywania, czy też nie. Cukier ten nie wymaga jakichkolwiek szczególnych warunków przechowywania - jest to kwestia całkowicie oczywista także dla konsumentów, gdyż wynika to ze specyfiki tego produktu sypkiego. Cukier nie posiada też terminu przydatności do spożycia, co znalazło wyraz także w możliwości zwolnienia producentów cukru z obowiązku podawania tego terminu wprost w załączniku do rozporządzenia 1169/2011, a które to dwie kwestie są ze sobą powiązane, Cukier nie posiada terminu przydatności do spożycia, gdyż nie ulega procesom chemicznym, które powodowałyby jego zepsucie, jak również nie wymaga jakichkolwiek szczególnych warunków przechowywania dla zachowania swojej trwałości.
Zdaniem strony skarżącej organ całkowicie bezpodstawnie i arbitralnie stwierdził, że jego zdaniem warunki przechowywania winny zostać umieszczone na opakowaniu, pomijając informacje producenta, iż wg przeprowadzonych przez niego badań i analiz, produkt ten nie wymaga jakichkolwiek szczególnych warunków przechowywania. Z uwagi na powyższe zalecenia w powyższym zakresie należy uznać za sprzeczne z przepisami prawa materialnego i procesowego, arbitralne
i wydane z przekroczeniem uprawnień organu, a jako takie - za podlegające uchyleniu.
Skarżąca spółka podniosła, że wykonanie zaleceń wiązać się będzie
z poniesieniem przez niego wysokich kosztów:
a) wycofania przygotowanych i opakowanych już produktów, gotowych do wysyłki;
b) wstrzymaniem dystrybucji do czasu uzyskania nowych, gotowych opakowań, co biorąc pod uwagę czas działania producentów opakowań jest czasochłonne;
c) kosztów utylizacji dotychczasowych opakowań, materiałów marketingowych;
d) kosztem rozpakowania i ponownego pakowania cukru brązowego w nowe opakowania;
e) kosztów ewentualnych strat podmiotów, z którymi wiążą już skarżącego umowy sprzedaż tego produktu
f) utraty marki i rynku zbytu dla produktu obecnego pod ta nazwą już wiele lat.
Koszty te oszacować można na co najmniej kilka milionów złotych, co - uwzględniając ciężar gatunkowy wskazanych powyżej zarzutów i rodzaj naruszeń organów - stanowić będzie szkodę w majątku skarżącego wysokich rozmiarów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenia zaskarżony akt administracyjny z punktu widzenia zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, obowiązującymi w dacie jego wydania.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi są zalecenia pokontrolne. Zgodnie z art. 30b ustawy
z dnia 21 grudnia 2000 r. o jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2164 ze zm.), jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono nieprawidłowości, wojewódzki inspektor przekazuje pisemnie jednostce kontrolowanej zalecenia pokontrolne i wzywa ją do usunięcia nieprawidłowości w określonym terminie.
Podstawą wydania zaskarżonych zaleceń pokontrolnych z dnia [...] października 2019 r. są nieprawidłowości stwierdzone w wyniku kontroli zakończonej protokołem z dnia [...] września 2019 r. W protokole kontroli szczegółowo opisano nieprawidłowości, wskazano podstawę prawną oraz materiał dowodowy
W ocenie sądu ustalone w toku kontroli nieprawidłowości uzasadniały wydanie przez organ zaleceń pokontrolnych będący przedmiotem zaskarżenia. Zgodnie bowiem z treścią art. 8 w związku z art. 16 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, zwanego dalej ,,rozporządzeniem nr 178/2002 ", prawo żywnościowe ma na celu zapobieganie oszukańczym lub podstępnym praktykom, fałszowaniu żywności oraz wszelkim praktykom mogącym wprowadzić konsumenta w błąd, w tym właśnie poprzez zapobieganie działaniom oraz praktykom takiego znakowania produktów, które może wprowadzać ich w błąd.
Dlatego też podawanie na opakowaniach mylących czy niepełnych informacji, może wprowadzić klienta w błąd co do ich składu, właściwości czy zasad przechowywania.
Jak słusznie zauważa organ w ochronie konsumenta, który ma prawo do rzetelnej informacji o produkcie przeznaczonym do spożycia oraz gwarancji co do jego składu i właściwości - dostrzeżone uchybienia winny zostać wyeliminowane w terminie jak najkrótszym od ich stwierdzenia. Ponadto ustawodawca nie uzależnia realizacji obowiązku wydania zaleceń pokontrolnych od ewentualnych kosztów, związanych z ich wykonaniem. Powyższe ma związek z nadrzędnym charakterem ochrony interesu konsumentów oraz niewątpliwym obowiązkiem producenta zapewnienia właściwej jakości produktów wprowadzanych do obrotu.
W pierwszej kolejności, w ocenie sądu, organ zasadnie stwierdził, że na opakowaniu kontrolowanego cukru nie podano warunków przechowywania cukru. Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 lit. g rozporządzenia nr 1169/2011 obowiązkowe jest podanie wszelkich specjalnych warunków przechowywania lub warunków użycia. Informację dotyczącą warunków przechowywania należy obowiązkowo podać, gdy środek spożywczy wymaga szczególnych warunków przechowywania lub warunków użycia (art. 25 ust. 1 rozporządzenia nr 1169/2011).
Zdaniem sądu, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, w przypadku cukru podanie informacji o warunkach, w jakich należy przechowywać produkt, jest istotne dla zachowania jego właściwej jakości handlowej, zwłaszcza przechowywanie w suchym i chłodnym miejscu. Potwierdzeniem są dokumenty określające warunki przechowywania produktu gotowego tj.:
- dokument systemu zarządzania jakością "Cukier brązowy" nr [...] z dnia [...] października 2014 r., w którym znajduje się zapis: "Chronić przed wilgocią. Zalecane warunki: wilgotność max 70 RH, temperatura 10-25˚C,";
- receptura Cukier brązowy/2019 nr F/XVI/01/00/01, wersja 2 z dnia 16 marca 2019r., w której znajduje się zapis: "cukier należy przechowywać w suchym miejscu
w następujących warunkach; temperatura powietrza w magazynach powinna wynosić minimum 10˚C, maksymalnie 25˚C, wilgotność względna powietrza nie powinna przekraczać 70%".
Ponadto w dokumencie systemu zarządzania jakością "Cukier brązowy" nr [...] z dnia [...] października 2014 r. informacja o zalecanych konkretnych parametrach wilgotności i temperatury znajduje się po sformułowaniu "Chronić przed wilgocią".
Wobec powyższego stwierdzić należy, że przechowywanie cukru w miejscu
o zbyt dużej wilgoci czy zmieniającej się temperaturze przechowywania będzie miało bezpośredni wpływ na jakość (konsystencję) tego produktu. Przechowywanie cukru wymaga zatem zachowania warunków innych niż standardowe.
Dlatego, w ocenie sądu, zalecenia organu w tym zakresie z pewnością znajdują uzasadnienie i nie mogą zostać uznane za arbitralne. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony skarżącej, że nastąpiło naruszenie przez organ art. 9 ust. 1 lit. g w zw. z art. 25 rozporządzenia nr 1169/2011 w sprawie przekazywania konsumentom informacji na temat żywności.
Zdaniem sądu za zasadne uznać należy także stanowisko organu dotyczące nieprawidłowości polegającej na użyciu w nazwie opisowej określenia "cukier brązowy", podczas gdy jest to produkt złożony składający się z cukru i karmelu. Stosownie do treści art. 7 ust. 1 lit. a i d rozporządzenia nr 1169/2011, informacje na temat żywności nie mogą wprowadzać w błąd w szczególności: a) co do właściwości środka spożywczego, a w szczególności co do jego charakteru, tożsamości. właściwości, składu, ilości, trwałością kraju lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, d) przez sugerowanie poprzez wygląd, opis lub prezentacje graficzne, że chodzi o określony środek spożywczy lub składnik, mimo że w rzeczywistości komponent lub składnik naturalnie obecny lub zwykle stosowany w danym środku spożywczym został zastąpiony innym komponentem lub innym składnikiem.
Podczas czynności kontrolnych ustalono, że do cukru białego z buraków cukrowych dodawany jest preparat pn. "Caramelin ® - 03", tj. karmelizowany syrop uzyskiwany poprzez kontrolowane ogrzewanie cukru, bez stosowania dodatków. Cukier uzyskany w ten sposób charakteryzuje się posmakiem karmelu i posiada brązowe kryształy pomimo, że jest cukrem rafinowanym. W przypadku cukru nie poddanego procesowi rafinacji brązowy kolor kryształów zawdzięcza się melasie, która nie jest usuwana tak jak w przypadku cukru białego (rafinowanego). Pominięcie etapu oczyszczania sprawia, że ten rodzaj cukru nie jest czystą sacharozą. Zawiera np. żelazo, wapń, magnez czy potas.
Jak zauważyła strona skarżąca w odniesieniu do cukru zawierającego
w nazwie określenie "brązowy", brak jest szczegółowych przepisów prawnych regulujących to zagadnienie. Przepisy odnoszą się do cukru białego. Zgodnie
z treścią przepisu § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 grudnia 2014r. w sprawie znakowania poszczególnych rodzajów środków spożywczych (Dz. U. z 2015r. poz. 29 ze zm.) w oznakowaniu cukru ekstra białego (cukru rafinowanego) zamiast nazwy "cukier biały ekstra" albo "cukier rafinowany" można zastosować nazwę "cukier biały". Zgodnie jednak z art. 17 ust 1 i 2 rozporządzenia nr 1169/2011, nazwą środka spożywczego jest jego nazwa przewidziana w przepisach. W przypadku braku takiej nazwy nazwą środka spożywczego jest jego nazwa zwyczajowa, a jeśli nazwa zwyczajowa nie istnieje łub nie jest stosowana, przedstawia się nazwę opisową tego środka spożywczego. Dozwolone jest stosowanie w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy jest wprowadzany na rynek, nazwy środka spożywczego, pod którą produkt ten jest legalnie produkowany i wprowadzany na rynek w państwie członkowskim produkcji.
W przypadku gdy stosowanie innych przepisów niniejszego rozporządzenia, w szczególności zawartych wart. 9, uniemożliwiałoby jednak konsumentom w państwie członkowskim, w którym środek spożywczy jest wprowadzany na rynek, poznanie prawdziwego charakteru tego środka spożywczego oraz odróżnienie go od środka spożywczego, z którym mógłby być mylony, nazwa tego środka spożywczego jest uzupełniana innymi informacjami opisowymi, które znajdują się w pobliżu nazwy tego środka spożywczego.
Sąd w pełni podziela stanowisko organu, że użycie w nazwie wyrobu wyłącznie określenia "brązowy" sugeruje konsumentowi cukier nierafinowany. Sformułowanie "brązowy" nie jest neutralnym określeniem niepowiązanym w żaden sposób z produktem, a elementem opisu tego środka spożywczego. Taki sposób oznakowania cukru będzie bardziej korzystny marketingowo, gdyż będzie sugerował znajdujący się na rynku cukier nierafinowany (cukier posiadający brązowe kryształy).
Nazwa produktu, w przeciwieństwie do wykazu składników, jest pierwszą informacją, która trafia do świadomości konsumenta podczas procesu decyzyjnego. Przeciętny konsument polega na pierwszej dostrzeżonej w oznakowaniu informacji, rzadko korzystając z informacji umieszczonych na opakowaniu drobnym, mniej widocznym drukiem.
W przedmiotowej sprawie, producent w głównym polu widzenia wyeksponował nazwę produktu " D." Cukier brązowy. Nazwa ta zamieszczona została dużo większą czcionką niż wykaz składników. Słowo "brązowy" zostało dodatkowo zapisane czerwonymi literami, co powoduje jego dużo większe wyróżnienie od pozostałych informacji zapisanych kolorem ciemnoniebieskim. Brak widocznej informacji, że jest w istocie cukier biały z dodatkiem karmelu.
Jak słusznie zauważył organ konsumenci często poszukują produktów
o określonych cechach jakościowych, np. cukru nierafinowanego mającego kolor brązowy lub cukru uzyskanego z trzciny cukrowej, a dokonując tych wyborów, kierują się w dużej mierze nazwą produktu. Oznaczenie cukru rafinowanego z dodatkiem karmelu podobnym oznaczeniem bezsprzecznie stwarza o takim produkcie mylne wyobrażenie. Wskutek tego, taki produkt staje się w odbiorze potencjalnego konsumenta atrakcyjniejszy w porównaniu z innymi tożsamymi produktami, nieoznakowanymi w ten sposób. W takim przypadku, nawet przy założeniu, że konsument jest rozważny (jak zauważa strona skarżąca) zostaje wprowadzony
w błąd poprzez niewłaściwe oznakowanie artykułu rolno-spożywczego.
A zatem podanie nazwy niezgodnej z przepisami dotyczącymi jakości handlowej poszczególnych artykułów rolno- spożywczych, stanowi zafałszowanie, o którym mowa w art. 3 pkt 10 lit. b ustawy o jakości handlowej, gdyż zastosowanie dla cukru rafinowanego z dodatkiem karmelu oznaczenia sugerującego cukier nierafinowany w istotny sposób narusza interesy konsumentów finalnych.
Bez znaczenia dla rozpoznania sprawy pozostaje okoliczność występowania na rynku innych podobnych artykułów. Istotą kontroli jest bowiem sprawdzenie i dokonanie oceny konkretnego produktu wprowadzonego do obrotu przez dany podmiot.
Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.