VI SA/Wa 1192/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-08-17
NSAAdministracyjneŚredniawsa
drogi publicznezjazdybezpieczeństwo ruchu drogowegodecyzja ostatecznaart. 155 k.p.a.interes społecznysłuszny interes stronydroga krajowazarząd dróg

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji zezwalającej na zjazd z drogi krajowej, uznając, że utrzymanie dwóch zjazdów naruszałoby bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Sprawa dotyczyła wniosku o zmianę ostatecznej decyzji z 1999 r. zezwalającej na przeniesienie zjazdu z drogi krajowej, pod warunkiem likwidacji dotychczasowego zjazdu. Wnioskodawcy domagali się utrzymania obu zjazdów, powołując się na nowe plany inwestycyjne i opinię biegłego. Organy administracji wielokrotnie odmawiały zmiany decyzji, argumentując, że drugi zjazd stanowiłby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze o dużym natężeniu. Sąd administracyjny zgodził się z organami, uznając, że interes społeczny w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego przeważa nad słusznym interesem strony.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę E. S. i innych na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy odmowę zmiany ostatecznej decyzji z 1999 r. Decyzja ta zezwalała na przeniesienie zjazdu z drogi krajowej nr [...] na granicę działek nr [...] i [...], nakładając jednocześnie obowiązek likwidacji dotychczasowego zjazdu. Wnioskodawcy, reprezentowani przez adwokata, domagali się zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a., aby utrzymać oba zjazdy, powołując się na nowe plany inwestycyjne i opinię biegłego dotyczącą organizacji ruchu. Organy administracji, w tym Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, konsekwentnie odmawiały zmiany decyzji, argumentując, że istnienie dwóch zjazdów na drodze klasy GP o dużym natężeniu ruchu (ponad 10.916 pojazdów na dobę w 2000 r.) stanowiłoby zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego. Sąd administracyjny, analizując sprawę, uznał, że organy prawidłowo zastosowały art. 155 k.p.a., a postępowanie w tym trybie ma na celu weryfikację decyzji ostatecznej pod kątem interesu społecznego i słusznego interesu strony, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd podkreślił, że względy bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze krajowej o dużym natężeniu ruchu przemawiają za ograniczeniem liczby zjazdów. Uznał, że interes społeczny w postaci bezpieczeństwa jest ważniejszy niż słuszny interes strony, która nie została pozbawiona dojazdu do działki. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, zmiana lub uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. jest możliwe tylko wtedy, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W tym przypadku interes społeczny w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego przeważa nad interesem strony.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły, iż utrzymanie dwóch zjazdów na drodze krajowej o dużym natężeniu ruchu stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa. Interes społeczny w tym zakresie jest nadrzędny wobec interesu strony, która nie została pozbawiona dojazdu.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

k.p.a. art. 155

Kodeks postępowania administracyjnego

Umożliwia uchylenie lub zmianę decyzji ostatecznej, gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzeczenie sądu administracyjnego o oddaleniu skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 154 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosuje się odpowiednio do art. 155 k.p.a.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu.

k.p.a. art. 40 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism stronie.

k.p.a. art. 40 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczanie pism pełnomocnikowi.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona ma prawo brać udział w postępowaniu dowodowym.

k.p.a. art. 81

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek udostępniania stronom akt sprawy.

k.p.a. art. 89 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Okoliczności uzasadniające przeprowadzenie rozprawy.

k.p.a. art. 89 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Okoliczności uzasadniające przeprowadzenie rozprawy (uzgodnienie interesów, potrzeba wyjaśnienia sprawy).

k.p.a. art. 107 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Elementy decyzji.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnienie decyzji.

P.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

rozporządzenie MTiGM art. 9 § 1

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie

pkt 3 - stosowanie zjazdów na drogach klasy GP jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Interes społeczny w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze krajowej o dużym natężeniu ruchu jest ważniejszy niż słuszny interes strony w utrzymaniu drugiego zjazdu. Droga krajowa klasy GP podlega ścisłym ograniczeniom w stosowaniu zjazdów ze względu na bezpieczeństwo. Postępowanie w trybie art. 155 k.p.a. nie jest postępowaniem merytorycznym, a jedynie weryfikacją decyzji ostatecznej pod kątem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Wzrost natężenia ruchu na drogach jest faktem powszechnie znanym i uzasadnia obawy o bezpieczeństwo.

Odrzucone argumenty

Obraza przepisów postępowania (art. 107, 89, 75, 78, 77, 81 k.p.a.) poprzez nieujawnienie stron, zaniechanie rozprawy, niedopuszczenie dowodów, pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego. Błąd w ustaleniach faktycznych polegający na mylnym poglądzie o pogorszeniu warunków ruchu. Naruszenie art. 7, 10 § 1, 155 k.p.a. poprzez kwestionowanie poglądu organu o sprzeczności zmiany z interesem społecznym. Niedopuszczenie opinii biegłego jako dowodu. Niewystarczające uzasadnienie prawne i faktyczne decyzji.

Godne uwagi sformułowania

"Postępowanie prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony." "Droga krajowa nr [...] B. – G. przylegająca do działek strony skarżącej jest drogą klasy techniczno - użytkowej GP (droga główna ruchu przyspieszonego). W celu zapewnienia wymaganego poziomu płynności i bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach tej klasy obowiązują nader surowe ograniczenia stosowania zjazdów..." "Wzrosła nie tylko liczba samochodów osobowych, ale przede wszystkim samochodów o masie przekraczającej 3, 5 ton i sytuacja ta nakłada na organy zarządzające ruchem i drogami szczególne obowiązki związane z zapewnieniem bezpieczeństwa użytkownikom dróg."

Skład orzekający

Stanisław Gronowski

przewodniczący

Pamela Kuraś-Dębecka

członek

Agnieszka Łąpieś-Rosińska

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 155 k.p.a. w kontekście bezpieczeństwa ruchu drogowego i kolizji interesów strony ze społecznym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zjazdów z dróg krajowych klasy GP i zastosowania art. 155 k.p.a. w takich przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między interesem prywatnym a społecznym w kontekście infrastruktury drogowej i bezpieczeństwa ruchu. Jest to typowy przykład zastosowania art. 155 k.p.a.

Dwa zjazdy z drogi krajowej – czy bezpieczeństwo ruchu drogowego zawsze wygrywa z interesem strony?

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1192/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-08-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Pamela Kuraś-Dębecka
Stanisław Gronowski /przewodniczący/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Sygn. powiązane
I OSK 2017/06 - Wyrok NSA z 2008-01-30
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Asesor WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Protokolant apl. prok. Magdalena Morys po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi E. S., K. S., E. B., J. B., M. B., J. B., I. B. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie zjazdu z drogi publicznej oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2005 r. odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r. poprzez rezygnację z nałożonego w tej decyzji warunku likwidacji dotychczasowego zjazdu do działki nr [...]. Do wydania zaskarżonych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: decyzją
z dnia [...] maja 1999 r. Zastępca Dyrektora Oddziału [...] Generalnej Dyrekcji Dróg Publicznych po rozpatrzeniu wniosku E. S. oraz J. i E. B. wyraził zgodę na przeniesienie istniejącego zjazdu do działki nr [...] w miejscowości B. przy drodze krajowej nr [...] na granicę działek nr [...] i [...] nakładając równocześnie na strony obowiązek rozebrania dotychczas istniejącego zjazdu, będącego obiektem budowlanym.
Ponieważ obowiązek ten nie został przez strony wykonany, w dniu [...] grudnia 2003 r. na wniosek Zastępcy Dyrektora Oddziału Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad w K. zostało wszczęte przez Wojewodę M. postępowanie egzekucyjne w celu wykonania przez Panią E. S. obowiązku wynikającego z wydanej decyzji czyli rozbiórki "starego" zjazdu.
W dniu [...] lutego 2003 r. do Oddziału GDDKiA w K. wpłynął wniosek adwokata T. M. pełnomocnika ustanowionego przez E. i K. S. oraz J. B. o zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. poprzez rezygnację z likwidacji pierwotnego zjazdu z drogi krajowej nr [...] oraz wyrażenie zgody na utrzymanie obu faktycznie istniejących zjazdów
z jednoczesnym wprowadzeniem organizacji ruchu stosownie do założeń zawartych w opinii biegłego załączonej do wniosku. W uzasadnieniu tego wniosku wskazano,
iż proponowana organizacja ruchu poprawiłaby w sposób zasadniczy bezpieczeństwo ruchu w rejonie placu parkingowego, usytuowanego na nieruchomości wnioskodawców realizując w ten sposób cele sformułowane w § 77 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 43, poz. 430 - dalej jako rozporządzenie MTiGM).
W dniu [...] lutego 2003 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwano pełnomocnika wnioskodawców do uzupełnienia braków wniosku i przedłożenia w terminie 14 dni dokumentów pozwalających na ustalenie stron postępowania
(aktualnego wykazu właścicieli działek według rejestru gruntów, mapy ewidencyjnej
z oznaczonym usytuowaniem zjazdu, który miał ulec likwidacji). W odpowiedzi na wezwanie organu pełnomocnik wnioskodawców w piśmie z dnia [...] marca 2003 r. wyjaśnił, że wnioskodawcy E. S., K. S., E. i J. B. oraz I. B. są w zakresie własności działek objętych wnioskiem następcami prawnymi adresatów decyzji administracyjnej z dnia [...] maja 1999 r. Ponadto w związku z zawartymi umowami darowizny do stron (wnioskodawców) niniejszego postępowania należy zaliczyć M. B. oraz J. B. (s. S. i Z.). Do tego pisma zostały załączono stosowne dokumenty oraz pełnomocnictwo do reprezentowania podpisane przez E. B., J. B. i M. B..
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych
i Autostrad odmówił zmiany ostatecznej decyzji z dnia [...] maja 1999 r.
W uzasadnieniu powołując się na przepis § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia MTiGM wskazał, że stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu. Zdaniem organu, każdy zjazd z drogi jest potencjalnym punktem kolizji, stwarzającym zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu, zwłaszcza, iż na rozpatrywanym odcinku drogi obciążenie ruchem w 2000 r. wynosiło 10.916 pojazdów na dobę i to obciążenie ma tendencję wzrostową. Ponadto, w ocenie organu, przedmiotowy wniosek jest próbą uzyskania zgody na drugi zjazd w sytuacji, gdy zgody tej uprzednio odmówiono, zaś plany inwestycyjne wnioskodawców nie mogą stanowić wystarczającej przesłanki do wyrażenia zgody na dodatkowy zjazd.
We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy wnioskodawcy określeni jako E. i K. małż. S., J. (s. S. i Z.) i E. małż. B., J. (s. J. i E.) i M. małż. B. oraz I. B. zarzucili obrazę przepisów postępowania:
- art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nieujawnienie w treści decyzji występujących w charakterze strony J. B. (s. S. i Z.), E. B. i M. B., zaniechania uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji, wadliwe uzasadnienie faktyczne
- art. 89 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanej rozprawy administracyjnej
- art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie w charakterze dowodów dokumentacji projektowanej inwestycji
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin w terenie oraz opinii biegłego, a także pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego
- art. 81 k.p.a. poprzez uznanie za udowodnioną okoliczność obciążenia ruchem spornego odcinka drogi.
Zarzucono też błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przejawiający się w wyrażeniu mylnego poglądu jakoby uwzględnienie wniosku wiązało się z pogorszeniem warunków ruchu na spornym odcinku.
Ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż stosownie do art. 155 k.p.a. wzruszenie decyzji ostatecznej jest możliwe gdy przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W ocenie organu prawidłowo ograniczono się do zbadania czy w sprawie zachodzą przesłanki z art. 155 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Generalny Dyrektor stwierdził, że są one bezzasadne bowiem sprowadzają się w istocie do kwestionowania faktu, iż sprawa nie została ponownie merytoryczne rozpatrzona w zakresie obsługi komunikacyjnej działki, co w trybie art. 155 k.p.a. jest niedopuszczalne.
W skardze do Sądu E. i K. S., E. i J. B., M. i J. B., I. B. wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji podtrzymując swoje wcześniejsze zarzuty. Dodatkowo podnoszą naruszenie art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art. 155 k.p.a. Zasadniczym elementem skargi jest kwestionowanie poglądu organu, iż postulowana zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej pozostaje w sprzeczności z ważnym interesem społecznym w postaci bezpieczeństwa ruchu drogowego na drodze krajowej nr [...].
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Wyrokiem z dnia 29 kwietnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone decyzje podkreślając, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie z przyczyn w niej wskazanych. Mianowicie Sąd dopatrzył się nieprawidłowości w doręczaniu zaskarżonych decyzji stronom postępowania, albowiem w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej organ przyjął, iż wszyscy skarżący (wnioskodawcy) byli reprezentowani przez jednego pełnomocnika. W związku z tym tylko temu pełnomocnikowi były doręczone obie wydane w sprawie decyzje. Jednakże uszło uwadze organów administracji, że w przypadku I. B. pełnomocnictwo nie zostało złożone do akt sprawy. W tej sytuacji doszło do naruszenia przez organy przepisu art. 40 § 1 k.p.a., zgodnie z którym pisma doręcza się stronie, zaś pełnomocnikowi jedynie wówczas, gdy został on przez stronę ustanowiony (art. 40 § 2 k.p.a.). W konsekwencji uchybiono zasadzie ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu, która wymaga kierowania do strony wszystkich wezwań. Natomiast doręczenie wezwania osobie, która nie przedstawiła pełnomocnictwa jest w stosunku do strony bezskuteczne. Skoro zatem I. B. nie ustanowiła pełnomocnika w postępowaniu o zmianę decyzji z dnia [...] maja 1999 r. (w aktach administracyjnych przedstawionych Sądowi brak jest podpisu tej osoby na złożonych pełnomocnictwach), zatem organy, oprócz doręczenia decyzji pełnomocnikowi E. S., K. S., J. B., E. B., J. B. oraz M. B., powinny doręczyć obie decyzje I. B., czego jednak nie uczyniono. Niezależnie od powyższego Sąd zwrócił także uwagę na słuszne jego zdaniem stanowisko organu, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już w sprawie decyzji ostatecznej
z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie czy za zmianą (bądź uchyleniem) przemawia interes społeczny i słuszny interes strony. Na marginesie wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie wskazanie przez organ podstaw prawnych przeprowadzonego w 2000 r. badania natężenia ruchu oraz zapoznanie stron z tymi badaniami stosownie do art. 81 k.p.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a.
W związku z powołanym wyrokiem sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] września 2005 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] stycznia 2004 r. E. i K. S., E. i J. B., M. i J. B., I. B. ponownie odmówił zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 1999 r. i rezygnacji z nałożonego w decyzji warunku likwidacji dotychczasowego zjazdu do działki
nr [...]. W uzasadnieniu organ podniósł, iż postępowanie prowadzone w trybie
art. 155 k.p.a. jest samodzielnym i odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego istotę stanowi dokonanie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia wskazanych w cytowanym przepisie przesłanek, tj. interesu społecznego i słusznego interesu strony, natomiast celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. W ocenie organu wniosek strony stoi w sprzeczności
z interesem społecznym, albowiem pozostawienie zjazdu na spornym odcinku drogi odbiłoby się na płynności ruchu i stanie jej bezpieczeństwa. Organ wyjaśnił,
iż ograniczenia w stosowaniu zjazdów wynikają z faktu, że są one potencjalnymi punktami kolizji wpływającymi na stan bezpieczeństwa ruchu. Zagrożenie jest tym większe im większe jest natężenie ruchu na danej drodze, a na spornym odcinku drogi obciążenie ruchem w 2000 r. wynosiło 10.916 pojazdów na dobę i to obciążenie ma tendencję wzrostową. Mimo, iż na dzień wydawania decyzji brak było aktualnych pomiarów natężenia ruchu, (te przeprowadza się co pięć lat) to z obserwacji ciągle pogarszającej się płynności ruchu natężenie to w stosunku do roku 2000 niewątpliwie wzrosło. A taki stan nakłada na zarządcę drogi obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom drogi. Organ I instancji ustosunkował się również do żądania strony odnośnie przeprowadzenia rozprawy administracyjnej stwierdzając, że jej przeprowadzenie nie jest uzasadnione albowiem przedmiotem toczącego się postępowania nie była nowa sprawa wymagająca zbadania przez organ nowych nieznanych okoliczności, lecz sprawa już zbadana i zakończona ostateczną decyzją. Również opinia biegłego co do zmiany organizacji ruchu na wskazanym odcinku drogi opracowana na zlecenie stron nie mogła mieć wpływu na rozstrzygnięcie zarządcy drogi, albowiem postulowana zmiana nie należy do kwestii rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych, lecz w formie aktów władczych organów zarządzających ruchem podejmowanych na podstawie obowiązujących przepisów.
Decyzję już prawidłowo doręczono pełnomocnikowi E. i K. S., E. i J. B., M. i J. B. oraz I. B..
Pismami z dnia [...] października 2005 r. zarówno E. i K. S., E. i J. B., M. i J. B. reprezentowani przez adwokata T. M., jak i I. B. osobiście skierowali wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj.:
- art. 89 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanej rozprawy administracyjnej
- art. 75 § 1 k.p.a. i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie w charakterze dowodów dokumentacji projektowanej inwestycji
- art. 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia oględzin w terenie oraz opinii biegłego, a także pobieżne rozpatrzenie materiału dowodowego Zarzucono też błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przejawiający się w wyrażeniu mylnego poglądu jakoby uwzględnienie wniosku wiązało się
z pogorszeniem warunków ruchu na spornym odcinku.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych
i Autostrad po rozpoznaniu dwóch jednobrzmiących wniosków z dnia [...] października 2005 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2005 r. W uzasadnieniu organ po raz kolejny stwierdził, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym i odrębnym postępowaniem administracyjnym, którego istotę stanowi dokonanie weryfikacji decyzji ostatecznej z punktu widzenia wskazanych w cytowanym przepisie przesłanek, natomiast celem tego postępowania nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Tryb postępowania przewidziany w art. 155 k.p.a. służy organom administracji publicznej do eliminowania z obrotu prawnego decyzji ostatecznych, które organy uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. W uzasadnieniu został także przytoczony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 1991 r. (sygn. akt II SA 893/91, ONSA 1993, Nr 2, poz. 33) gdzie wyrażono pogląd, iż zmiana okoliczności faktycznych, jaka nastąpiła po dniu wydania dotychczasowej decyzji może mieć znaczenia tylko dla oceny występowania przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony; zasada ta ma zastosowanie także do postępowania prowadzonego w trybie art. 155 k.p.a. Wskazał, iż istnienie dwóch zjazdów stwarzałoby niebezpieczeństwo większej ilości kolizji na drodze bowiem pozostałyby dwa punkty potencjalnych kolizji. Ponadto planowanie przez skarżących podjęcia dodatkowych inwestycji na terenie pierwotnej działki nr [...] nie może stanowić przesłanki dla usankcjonowania dodatkowego zjazdu, gdyż nowe zagospodarowanie terenu nie było objęte postępowaniem administracyjnym. Plany inwestycyjne w przyległym do drogi publicznej terenie dostosowuje się do możliwości obsługi komunikacyjnej, biorąc pod uwagę ograniczoną dostępność do drogi. Natomiast postulowane przez skarżących przeprowadzenie rozprawy administracyjnej było nieuzasadnione ze względu na przedmiot sprawy. Również opinia biegłego z Polskiego Związku Motorowego opracowana na zlecenie stron zawierająca propozycję zmiany organizacji ruchu w rejonie działki nr [...] nie mogła mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia, gdyż sprawa organizacji ruchu należy do sfery administracji publicznej i nie jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej.
W dniu [...] maja 2006 r. E. i K. S., E. i J. B., M. i J. B. oraz I. B. reprezentowani przez adwokata T. M. skierowali do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzje wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podtrzymali swoje wcześniejsze zarzuty. Dodatkowo podnieśli naruszenie art. 7 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. i art. 155 k.p.a. W uzasadnieniu skarżący zakwestionowali stanowisko organu, iż ich zamiarem jest powtórne zbadanie przez organ administracji okoliczności uwzględnianych przy wydaniu decyzji z dnia [...] maja 1999 r. Zdaniem skarżących sprawa nie została wyjaśniona w sposób pełny i rzetelny stosownie do treści art. 7 i 77 k.p.a. Dopuszczenie przez organ wnioskowanych przez skarżących dowodów miało służyć wyjaśnieniu zasadności postulowanej zmiany w kontekście słusznego interesu stron oraz interesu społecznego, a zasadniczym elementem skargi jest kwestionowanie poglądu organu, iż postulowana zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej pozostaje
w sprzeczności z ważnym interesem społecznym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Zgodnie z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 z 2002 r. poz. 1270 z późniejszymi zmianami), dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami.
Rozpatrując wniesioną skargę z punktu widzenia powyższych kryteriów uznać należy, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2006 r. oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] września 2005 r. nie naruszają prawa. Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji w pełni odpowiada treści art. 107 § 3 k.p.a., w którym zarządca drogi ustosunkował się do wszystkich podnoszonych przez stronę skarżąca zarzutów.
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych
i Autostrad z dnia [...] kwietnia 2006 r. odmawiająca zmiany decyzji ostatecznej z dnia [...] maja 1999 r. mocą której organ wyraził zgodę na przeniesienie istniejącego zjazdu na granice działki nr [...] nakładając jednocześnie na stronę obowiązek rozebrania dotychczas istniejącego zjazdu będącego obiektem budowlanym. Podstawę materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji z stanowił art. 155 k.p.a. zgodnie, z którym decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał lub przez organ wyższego stopnia, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Nie budzi wątpliwości, iż postępowanie administracyjne prowadzone na podstawie art. 155 k.p.a. jest samodzielnym i odrębnym postępowaniem administracyjnym którego istotą jest ustalenie czy zachodzą wskazane w nim przesłanki. A zatem wzruszenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 k.p.a. - jak to wynika w sposób oczywisty z jego treści - jest możliwe tylko wówczas, gdy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Ocena, czy w konkretnej rozpatrywanej sprawie istnieją wymienione wyżej przesłanki przemawiające za wzruszeniem decyzji ostatecznej, należy do organu administracji państwowej. Z powyższego wynika więc, że celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych; podobnie w niepublikowanym wyroku NSA z dnia 13 sierpnia 1997 r., III SA 854/96, w którym stwierdzono, że: "Postępowanie prowadzone na podstawie art. 154 i 155 k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem - w przeciwieństwie do postępowania głównego (rozpoznawczego) - nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej z jednego tylko punktu widzenia, a mianowicie, czy za zmianą (uchyleniem) przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony". Jednocześnie z redakcji przepisu art. 155 k.p.a. wynika, że decyzja wydawana w tym trybie ma charakter uznaniowy, co nie oznacza jednak, iż uznanie to może być dowolne. Natomiast kontrola legalności decyzji odmawiającej zmiany decyzji ostatecznej dokonywana przez sąd jest ograniczona do badania czy ocena i przyjęte rozstrzygnięcie wynikają z racjonalnych i logicznych przesłanek oraz czy uzasadnienie takiej decyzji dotyczy wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności i nie narusza zasady zawartej w art. 7 k.p.a.
Zdaniem sądu rozpatrującego niniejszą sprawę wszystkie te aspekty zostały właściwie rozważone przez organ i znalazły swoje odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Zasadnie w ocenie Sądu organ odmawiając zmiany ostatecznej decyzji
z [...] maja 1999 r. uznał, iż przemawia za tym ważny interes społeczny determinowany względami bezpieczeństwa ruchu na omawianym odcinku drogi krajowej nr [...] i że jest on ważniejszy niż słuszny interes strony zwłaszcza ze strona nie została pozbawiona dojazdu do działki. Rację ma organ, iż w przedmiotowej sprawie żądanie strony zmierzające do utrzymania dwóch zjazdów jest nie do pogodzenia z ważnym interesem społecznym którego wyznacznikiem jest bezpieczeństwo ruchu drogowego. Droga krajowa nr [...] B. – G. przylegająca do działek strony skarżącej jest drogą klasy techniczno - użytkowej GP (droga główna ruchu przyspieszonego). W celu zapewnienia wymaganego poziomu płynności i bezpieczeństwa ruchu drogowego na drogach tej klasy obowiązują nader surowe ograniczenia stosowania zjazdów wynikające z przepisów Rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie. Zgodnie § 9 ust.1 pkt 3 stosowanie zjazdów na tych kategoriach dróg stosuje się wyjątkowo, gdy nie ma innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione, bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy L lub D do obsługi przyległych nieruchomości. W świetle zatem obowiązujących przepisów względy bezpieczeństwa ruchu na drogach krajowych zwłaszcza o dużym natężeniu ruchu (na rozpatrywanym odcinku drogi krajowej nr [...] obciążenie ruchem w 2000 r. wynosiło 10.916 pojazdów na dobę i to obciążenie ma tendencję wzrostową) przemawiają za tym, aby budowanie zjazdów wchodziło w grę jedynie w wyjątkowych sytuacjach. Jednocześnie za bezzasadne Sąd uznał zarzuty skargi, iż brak aktualnych wyników badań natężenia ruchu uniemożliwił ocenę bezpieczeństwa ruchu na wskazanym odcinku drogi. Chociaż na dzień wydawania decyzji brak było aktualnych pomiarów natężenia ruchu z 2005 r. (te przeprowadza się co pięć lat) zdaniem Sądu nie może budzić wątpliwości, iż natężenie ruchu na polskich drogach istotnie wzrosło i że jest to fakt powszechnie znany każdemu użytkownikowi polskich dróg. Wzrosła nie tylko liczba samochodów osobowych, ale przede wszystkim samochodów o masie przekraczającej 3, 5 ton i sytuacja ta nakłada na organy zarządzające ruchem i drogami szczególne obowiązki związane z zapewnieniem bezpieczeństwa użytkownikom dróg.
Ponadto zasadnie organ uznał, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie miały znaczenia okoliczności dotycząc inwestycji czy podziału działki nr [...]. Podkreślić należy, iż strona skarżąca nie jest pozbawiona dojazdu do działek
i zobowiązana jest przede wszystkim wykorzystać istniejące już rozwiązania.
O braku możliwości wybudowania drugiego zjazdu skarżący wiedzieli już w 1999 r. kiedy to strona ubiegała się o wykonanie drugiego zjazdu. Po decyzji odmownej wystąpiła o zgodę na przeniesienie istniejącego zjazdu, na co organ wyraził zgodę, nakładając jednocześnie na stronę obowiązek zlikwidowania dotychczasowego zjazdu. A zatem stronie znane było stanowisko organu odnośnie możliwości wykonania kolejnego zjazdu, a mimo to bez uprzedniego rozwiązania kwestii komunikacyjnej strona zdecydowała się na dokonanie podziału działki i zaplanowała dodatkowe inwestycje. Rację ma zdaniem sądu organ, że wniosek o zmianę decyzji z dnia [...] maja 1999 r. w rzeczywistości zmierzał do zachowania drugiego zjazdu w sytuacji, gdy zgody tej poprzednio odmówiono rozstrzygając te kwestię ostateczną decyzją. Podstawą odmowy były właśnie względy bezpieczeństwa na omawianym odcinku drogi i wskazanie na zagrożenia jakie dla bezpieczeństwa stwarza funkcjonowanie kolejnego zjazdu.
Zdaniem Sądu badanie przez organ interesu społecznego i słusznego interesu strony nie wymagało także przeprowadzenia rozprawy. Zgodnie z art. 89 k. p. a. organ administracji publicznej przeprowadzi w toku postępowania rozprawę w każdym przypadku, gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania bądź osiągnięcie celu wychowawczego albo gdy wymaga tego przepis prawa ( § 1 ). Organ powinien przeprowadzić rozprawę, gdy zachodzi potrzeba uzgodnienia interesów stron oraz gdy jest to potrzebne do wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków lub biegłych albo w drodze oględzin ( § 2 ). Organ zasadnie uznał, iż
w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przeprowadzenie rozprawy, a rozważenie przesłanek zastosowania art. 155 mogą odbyć się w formie postępowania gabinetowego.
Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut strony odnośnie nieuwzględnienia propozycji zmian organizacji ruchu przedstawione w opinii biegłego z Polskiego Związku Motorowego opracowaną na zlecenie stron. Jak podkreślał organ sprawa organizacji ruchu należy wyłącznie do kompetencji organów zarządzających ruchem i nie jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej. Ponadto opinia przedstawiała propozycję zmian uwzględniającą funkcjonowanie dwóch zjazdów, co zdaniem Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na wnioskowanym odcinku drogi ze względów opisanych wyżej nie może być uwzględnione.
Biorąc powyższe pod uwagę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak
w sentencji wyroku.