VI SA/Wa 119/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
biegły sądowyrękojmiazaufanie publiczneskazaniezatarcie skazanianieumyślnośćprawo karnepostępowanie administracyjnek.p.a.rozporządzenie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości utrzymującą w mocy odmowę ustanowienia biegłym sądowym z powodu prawomocnego skazania za przestępstwo, mimo zatarcia kary.

Skarżący J. R. domagał się ponownego ustanowienia go biegłym sądowym, jednak Prezes Sądu Okręgowego odmówił, powołując się na prawomocny wyrok skazujący za przestępstwo z art. 220 § 2 k.k. i art. 155 k.k., który podważał rękojmię należytego wykonywania obowiązków. Minister Sprawiedliwości utrzymał tę decyzję w mocy, argumentując, że zatarcie skazania nie przywraca utraconych przymiotów osoby zaufania publicznego. WSA oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak rękojmi, nawet po zatarciu skazania.

Skarżący J. R. złożył wniosek o ponowne wpisanie na listę biegłych sądowych z zakresu instalacji inżynieryjnej i sanitarnej, wskazując na 30-letnią praktykę i wcześniejsze pełnienie funkcji biegłego. Prezes Sądu Okręgowego odmówił, opierając się na prawomocnym wyroku Sądu Rejonowego z 2000 r., którym skarżący został skazany za przestępstwo z art. 220 § 2 k.k. i art. 155 k.k. na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem. Organ I instancji uznał, że okoliczność ta podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego, zgodnie z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości utrzymał decyzję w mocy, podkreślając, że biegły sądowy musi dawać rękojmię zaufania publicznego, sumienności i bezstronności, a fakt popełnienia przestępstwa, nawet z winy nieumyślnej i po zatarciu skazania, podważa te przymioty. Skarżący argumentował, że skazanie uległo zatarciu i nie było związane z pełnieniem funkcji biegłego, a organ nie ocenił wpływu czynu na jego osobę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo zinterpretowały pojęcie rękojmi, łącząc je z całością cech i zdarzeń składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego. Sąd uznał, że nawet po zatarciu skazania, fakt popełnienia przestępstwa może wpływać na ocenę rękojmi, a decyzje organów nie nosiły znamion dowolności, przedkładając interes społeczny nad indywidualny.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, prawomocne skazanie za przestępstwo, nawet po zatarciu skazania, może podważać rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego i stanowić podstawę do odmowy jego ustanowienia, ponieważ zatarcie skazania nie przywraca utraconych cech etyczno-moralnych niezbędnych dla osoby zaufania publicznego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że pojęcie rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego obejmuje całokształt cech i zdarzeń składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego. Popełnienie przestępstwa, nawet z winy nieumyślnej i po zatarciu skazania, podważa wiarygodność i nieskazitelny charakter kandydata, co jest sprzeczne z wymogami stawianymi biegłym sądowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (16)

Główne

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych art. 12 § ust. 1 pkt 4

Osoba daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.k. art. 220 § § 2

Kodeks karny

k.k. art. 155

Kodeks karny

k.k. art. 12

Kodeks karny

k.k. art. 106

Kodeks karny

k.p.c. art. 284

Kodeks postępowania cywilnego

k.k. art. 198 § § 1

Kodeks karny

Argumenty

Skuteczne argumenty

Prawomocne skazanie za przestępstwo, nawet po zatarciu, podważa rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. Zatarcie skazania nie przywraca utraconych cech etyczno-moralnych niezbędnych dla osoby zaufania publicznego. Biegły sądowy musi dawać rękojmię zaufania publicznego, sumienności i bezstronności.

Odrzucone argumenty

Skazanie uległo zatarciu i nie było związane z pełnieniem funkcji biegłego. Organ nie ocenił wpływu czynu na osobę skarżącego. Decyzja Ministra Sprawiedliwości jest dowolna i nie oparta na określonych regułach.

Godne uwagi sformułowania

rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego wizerunek jako osoby zaufania publicznego nie może nasuwać jakichkolwiek podejrzeń o stronniczość, brak obiektywizmu nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej zatarcie skazania nie oznacza zmiany oceny sprawcy w sferze etyczno-moralnej przedkładając interes społeczny nad indywidualnym interesem strony skarżącej

Skład orzekający

Grażyna Śliwińska

przewodniczący

Andrzej Czarnecki

członek

Piotr Borowiecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego w kontekście prawomocnego skazania i zatarcia kary, a także wymogów stawianych kandydatom na biegłych sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustanowieniem biegłym sądowym i wpływu przeszłych skazań na ocenę kandydatów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu zaufania publicznego i wymogów stawianych biegłym sądowym, a także interpretacji wpływu zatarcia skazania na ocenę kandydatów. Jest to istotne dla prawników i osób zainteresowanych wymiarem sprawiedliwości.

Czy zatarta kara kryminalna przekreśla szansę na zostanie biegłym sądowym?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 119/07 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2007-01-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Grażyna Śliwińska /przewodniczący/
Piotr Borowiecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6173 Biegli sądowi i tłumacze przysięgli
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki (spr.) Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], Minister Sprawiedliwości, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych (Dz.U. z 2005 r. Nr 15, poz. 133), po rozpatrzeniu odwołania J. R. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia biegłym sądowym - utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] grudnia 2005 r. skarżący J. R. wystąpił do Prezes Sądu Okręgowego w [...] z wnioskiem o ponowne wpisanie go na listę biegłych sądowych z zakresu instalacji inżynieryjnej i sanitarnej. W uzasadnieniu wskazał, iż do roku 2002 pełnił już funkcję biegłego, lecz ze względu na mający miejsce w 2002 r. wypadek w jego firmie nie mógł być dalej biegłym. Skarżący nadmienił również, że posiada 30-letnią praktykę w dziedzinie wskazanej we wniosku.
W wyniku rozpatrzenia złożonego przez stronę skarżącą wniosku Prezes Sądu Okręgowego w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...] odmówił ustanowienia J. R. biegłym sądowym w zakresie instalacji inżynieryjnej i sanitarnej. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż w toku postępowania ustalono, że skarżący J. R. biegłym w zakresie instalacji inżynieryjnej i sanitarnej po raz pierwszy został ustanowiony w dniu [...] grudnia 1985 r. i funkcję biegłego pełnił przez kilka kadencji. Organ podniósł, iż decyzją Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2000 r. został zwolniony z funkcji biegłego. W uzasadnieniu tej decyzji Prezes wskazał, że skarżący prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. uznany został za winnego popełnienia przestępstwa z art. 220 § 2 kk i art. 155 kk i skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres trzech lat. Okoliczność ta spowodowała, że biegły utracił rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. Mając to na względzie Prezes Sądu Okręgowego w [...] stwierdził, że wniosek skarżącego o ustanowieniu go biegłym sądowym nie zasługuje na uwzględnienie. Prezes powołał się na przepis § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, zgodnie z którym biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 390/92, Prezes Sądu Okręgowego stwierdził, że pojęcie rękojmi należy łączyć z całością cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby godnej zaufania publicznego. Wobec tego osoba biegłego- zdaniem organu - nie może nasuwać nie tylko jakichkolwiek podejrzeń o stronniczość, brak obiektywizmu, ale od biegłego wymagana jest także rzetelność, sumienność i poszanowanie prawa. W świetle tego Prezes Sądu Okręgowego w [...] uznał, że fakt skazania za popełnienie przestępstwa, nawet nie związanego z pełnieniem funkcji biegłego - podważa zaufanie sądu do kandydata i nie daje podstaw do stwierdzenia, że skarżący J. R. jest osobą, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. skarżący - działając za pośrednictwem organu I instancji - złożył odwołanie od w/w decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w [...]. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i ustanowienie go biegłym sądowym w zakresie instalacji inżynieryjnej i sanitarnej, skarżący podniósł w uzasadnieniu, iż w rozumieniu przepisów prawa karnego jest osobą nie karaną, gdyż jego skazanie uległo zatarciu. Ponadto skarżący stwierdził, iż skazanie, na które powołał się organ I instancji - nie było związane z pełnieniem funkcji biegłego. Zdaniem skarżącego w ramach podejmowanej decyzji Prezes Sądu Okręgowego w [...] nie rozważył wszystkich okoliczności. W ocenie strony organ I instancji nie dokonał przede wszystkim oceny, jaki wpływ ma wspomniane skazanie na utratę rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Według skarżącego Prezes Sądu Okręgowego ograniczył się wyłącznie do konstatacji samego faktu wyroku karnego bez dogłębnej oceny czynu objętego tym wyrokiem. Skarżący wskazał, że przestępstwo, za które został skazany, popełnione zostało z winy nieumyślnej. W jego ocenie popełniony czyn w żadnym wypadku nie był hańbiący, a więc nie powinien przekreślać jego szans na przyszłość. W tej sytuacji skarżący uznał, że decyzja została podjęta pochopnie i bez właściwego zbadania materiału faktycznego, a także wbrew słusznemu stanowisku Naczelnego Sądu Administracyjnego, według którego pojęcie rękojmi łączyć należy z całością cech i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek, jako osoby zaufania publicznego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2006 r., nr [...]w przedmiocie odmowy ustanowienia skarżącego biegłym sądowym. Minister stwierdził w uzasadnieniu decyzji, iż biegły sądowy jest organem pomocniczym sądu w wypadkach wymagających wiadomości specjalnych. Sporządzona przez niego opinia stanowi dowód w postępowaniu przed sądami oraz innymi władzami i organami wymiaru sprawiedliwości. Minister Sprawiedliwości, powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego - stwierdził, że od biegłego sądowego wymagane jest posiadanie nie tylko niekwestionowanej wiedzy i najwyższych kwalifikacji zawodowych, ale także zaufania publicznego, sumienności i bezstronności. Nadto - jak zauważył organ odwoławczy - osoba biegłego wymaga zaufania sądu (organ powołał się na przepisy art. 198 § 1 k.k. i art. 284 k.p.c.). Kierując się wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 1993 r., sygn. akt II SA 390/92, Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż pojęcie rękojmi należy łączyć z całością cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby godnej zaufania publicznego. Zdaniem Ministra wizerunek ten potwierdza swoim autorytetem Prezes Sądu Okręgowego, przy którym biegły jest ustanowiony. Organ II instancji uznał ponadto, powołując się na orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA 115/00, że osoba biegłego nie może być dotknięta żadną skazą, która podważałaby do niej zaufanie. Minister Sprawiedliwości podniósł, że fakt skazania za przestępstwo z art. 220 § 2 k.k. i art. 155 k.k. w zw. z art. 12 k.k. stanowił podstawę do zwolnienia skarżącego J. R. z funkcji biegłego sądowego w 2000 r. Zdaniem organu odwoławczego prawomocne skazanie za niedopełnienie obowiązków w zakresie bezpiecznej organizacji stanowisk roboczych oraz przestrzegania przepisów i zasad bezpieczeństwa pracy podległych pracowników budzi uzasadnione wątpliwości co do sumienności i rzetelności oraz prawidłowego sprawowania funkcji nadzorczych przez kandydata na biegłego. Ustosunkowując się do zarzutu strony skarżącej dotyczącego zatarcia skazania Minister Sprawiedliwości stwierdził, iż wykreślenie z rejestru osób skazanych, w związku z upływem okresu próby, powoduje ustanie skutków prawnych skazania, jednakże nie oznacza, że osoba, wobec której skazanie uległo zatarciu, uzyskuje na powrót m.in. takie cechy charakteru i przymioty osobiste, jakie posiadała przed popełnieniem przestępstwa, a jakie są niezbędne do uznania jej za osobę zaufania publicznego. Organ powołał się w tym zakresie na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 1998 r., sygn. akt II SA 737/98 oraz z dnia 3 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 3585/01. W konsekwencji Minister Sprawiedliwości uznał, że pomimo zatarcia skazania, popełnione przez skarżącego J. R. przestępstwo powoduje utratę zaufania do kandydata, jako osoby zaufania publicznego, a tym samym skutkuje niedopełnieniem jednej z zasadniczych przesłanek ustanowienia biegłym, o której mowa w przepisie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych. Minister Sprawiedliwości powołał się dodatkowo na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 lipca 2005, sygn. akt VI SA/Wa 189/05, w którym to orzeczeniu Sąd stwierdził, że nieposzlakowana opinia jest warunkiem niezbędnym do pełnienia funkcji biegłego sądowego.
W dniu [...] grudnia 2006 r. J. R. - działając za pośrednictwem organu II instancji - wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, skarżący stwierdził w uzasadnieniu, iż powołane przez Ministra Sprawiedliwości orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie są na tyle ogólne, że nie sposób wyciągnąć z nich precyzyjnych wniosków przydatnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Zdaniem skarżącego oczywiste jest, że biegły jako osoba zaufania publicznego powinien cechować się nieposzlakowaną opinią, aby dawać rękojmię należytego wykonywania swej funkcji. Według strony skarżącej z uzasadnienia decyzji Ministra nie wynika jednakże konkretnie, jakie znaczenie dla fachowego i bezstronnego wykonywania funkcji biegłego miałby mieć fakt, że sześć lat temu nieumyślnie strona nie dopełniła obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy. Zdaniem skarżącego przedmiotowe skazanie nie może stanowić takiej skazy na jego osobie, by nie mógł on już nigdy pełnić funkcji biegłego jako osoby zaufania publicznego. Skarżący stwierdził, że odnosi wrażenie, iż decyzja Ministra Sprawiedliwości jest dowolna, gdyż nie jest oparta na żadnych w miarę określonych regułach, a jako taka jest sprzeczna z porządkiem prawnym Rzeczypospolitej Polskiej, co czyni podstawę do jej uchylenia.
W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie. Organ odwoławczy podniósł, iż ustanowienie biegłego sądowego ma charakter fakultatywny i pozostawione zostało tzw. uznaniu administracyjnemu. Organ odwoławczy stwierdził jednakże, iż odmowa ustanowienia skarżącego biegłym sądowym nie miała charakteru dowolnego, albowiem przyczyny jej podjęcia zostały powołane w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Minister uznał, że - wbrew twierdzeniom skarżącego - nie można umniejszyć znaczenia faktu popełnienia przez niego czynu zabronionego i w konsekwencji przyjąć, że ponownie posiada on przymiot osoby zaufania publicznego, nawet jeśli wina skarżącego była nieumyślna oraz nastąpiło zatarcie skazania. Zdaniem Ministra naruszenie przez skarżącego przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy oraz niedopełnienie obowiązków w zakresie bezpiecznej organizacji stanowisk roboczych rzutuje na ocenę rękojmi należytego wykonywania przez niego obowiązków biegłego sądowego w ten sposób, że podważa jego odpowiedzialność i wiarygodność oraz nieskazitelny charakter. Organ wskazał ponadto, iż w aktach osobowych skarżącego brak jest informacji, by J. R. pełniący w 2000 r. obowiązki biegłego sądowego, powiadomił Prezesa Sądu Okręgowego w [...] o prawomocnym skazaniu go wyrokiem sądu, czy też o wcześniejszym prowadzeniu przeciwko niemu postępowania karnego. W tej sytuacji Minister Sprawiedliwości uznał, że w przedmiotowej sprawie pomimo zatarcia skazania zaszły ważne powody do odmowy ponownego ustanowienia skarżącego biegłym sądowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).
W ocenie Sądu analizowana pod tym kątem skarga Pana J. R. nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2006 r., oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. - nie naruszają prawa.
Przedmiotowa decyzja Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego, w tym przede wszystkim § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim art. 7, art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego, w sposób mogący mieć jakikolwiek istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną kwestionowanych decyzji stanowiły przepisy § 1 ust. 1 w zw. z § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r.
Zgodnie z dyspozycją przepisu § 1 ust. 1 w/w rozporządzenia biegłych sądowych ustanawia przy sądzie okręgowym prezes tego sądu.
Przepis § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. stanowi, iż biegłym sądowym może być ustanowiona osoba, która daje rękojmię należytego wykonywania obowiązków biegłego.
Należy wskazać, iż pojęcie "rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego" było wielokrotnie definiowane i określane w orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego jako całość cech, zdarzeń i okoliczności dotyczących osoby biegłego sądowego, składających się na jego wizerunek jako osoby zaufania publicznego. Na wizerunek osoby zaufania publicznego składają się takie cechy charakteru, jak: szlachetność, prawość, sumienność i bezstronność łącznie (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11.01.1993 r., sygn. akt II SA 390/92). Osoba biegłego sądowego nie może więc nasuwać jakichkolwiek podejrzeń, co do stronniczości, nierzetelności czy braku obiektywizmu. Nie może również być dotknięta żadną skazą, która podważałaby zaufanie do niej (tak m.in. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt II SA 115/00).
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo przyjęły, iż skazanie biegłego prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa uprawnia do przyjęcia, że nie spełnia on podstawowego warunku do wykonywania tej funkcji - rękojmi należytego wykonywania obowiązków biegłego. Nie może być bowiem obojętne dla oceny rękojmi należytego wykonywania obowiązków popełnienie z jego winy przestępstwa polegającego na niedopełnieniu obowiązków w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
Pogląd ten znajduje w pełni uzasadnienie w wyroku NSA z dnia 25 października 1999 r., sygn. II SA 1680/99, zawierającym w uzasadnieniu tezę, iż sam fakt uznania winnym popełnienia przestępstwa był wystarczający do uznania, że skarżący w chwili obecnej nie spełnia warunku z § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 8 czerwca 1987 r. w sprawie biegłych sądowych i tłumaczy przysięgłych.
Ustosunkowując się do zarzutów skarżącego odnoszących się do faktu zatarcia skazania należy zauważyć, iż co do zasady strona prawidłowo wskazała, iż w świetle prawa karnego (art. 106 k.k.) uznanie skazania za niebyłe oznacza przyjęcie swoistej fikcji niekaralności skazanego. Fikcja ta nie może jednak - zdaniem Sądu - być rozumiana zbyt szeroko i rozciągać się na wszelkie sfery aktywności życiowej strony, której skazanie uległo zatarciu.
Należy zauważyć, iż w uchwale z dnia 27 listopada 1984 r., III AZP 6/84 (OSNC 8/1985, poz. 105) Sąd Najwyższy stwierdził, iż "okoliczność, że skazanie za określone przestępstwo uległo zatarciu (...), nie wyłącza możliwości oceny zachowania się osoby, w stosunku do której zatarcie nastąpiło, celem ustalenia, czy spełnia ona warunki z ustawy (...) o szczególnych uprawnieniach kombatantów (...) do uzyskania świadczeń w tej ustawie przewidzianych". W uzasadnieniu tej uchwały zwrócono uwagę na fakt, że zatarcie skazania nie oznacza zmiany oceny sprawcy w sferze etyczno-moralnej.
Także w doktrynie przyjmuje się w konsekwencji, że można bronić przekonania, iż zatarcie skazania nie musi automatycznie usuwać zastrzeżeń co do wysokich walorów etycznych lub nieposzlakowanego charakteru sprawcy (tak m.in. G. Bogdan /w:/ G. Bogdan, Z. Ćwiąkalski, P. Kardas, J. Majewski, J. Raglewski, M. Szewczyk, W. Wróbel, A. Zoll, Kodeks karny. Część ogólna. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-116 k.k., Zakamycze, 2004, wyd. II., teza 6 komentarza do art. 106 k.k.).
Podnieść należy ponadto, że w świetle dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych również przyjmowano, że mimo zatarcia skazania popełnienie przez stronę wnioskującą przestępstwa nie może pozostać bez wpływu na ocenę rękojmi należytego wykonywania obowiązków (tak m.in. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 3585/01).
Ponadto - zdaniem Sądu - należy zauważyć, iż z uwagi na brzmienie przepisu § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. przyjąć trzeba, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] mają charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotem nieostrym (niedookreślonym) przy opisie stanu faktycznego uzasadniającego działanie organu (vide: zwrot "rękojmia należytego wykonywania obowiązków biegłego").
Takie sformułowanie treści przepisu § 12 ust. 1 pkt 4 cyt. rozporządzenia nie oznacza dowolności organów administracji publicznej.
Przede wszystkim organ nie może naruszać praw podmiotowych stron postępowania wynikających z innych przepisów prawa. Ponadto należy pamiętać, iż każdy akt normatywny, w tym również przedmiotowe rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r., i jego przepisy są wydane dla osiągnięcia pewnych celów, a więc organ może stosować przepisy tylko i wyłącznie dla osiągnięcia tych celów.
Użycie przez prawodawcę tzw. wyrażeń nieostrych zobowiązuje Wojewódzki Sąd Administracyjny, jako organ sądowy sprawujący kontrolę legalności decyzji wydanych na podstawie przepisów używających takich określeń, do rozważenia, czy dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego. Ponadto należy wyraźnie podkreślić, iż kontrola sądu administracyjnego ograniczona jest jedynie do kontroli legalności - zgodności decyzji z prawem, nie obejmuje zaś kwestii jej zasadności i celowości. Sąd zobowiązany jest więc do zbadania decyzji pod względem formalnoprawnym, jak również do zbadania, czy sprawę rozpatrzono w świetle całokształtu przepisów dotyczących danej sprawy, opierając się przy tym na aktach sprawy i uzasadnieniu decyzji.
Mając to na uwadze należy stanowczo uznać, iż Minister Sprawiedliwości wydając w dniu [...] listopada 2006 r. zaskarżoną decyzję nie naruszył wspomnianych zasad, a wydana przez niego decyzja znajduje oparcie zarówno w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, jaki i pozostaje w zgodzie z podstawowymi celami rozporządzenia, w tym m.in. z celem zagwarantowania dobrego wizerunku wymiaru sprawiedliwości w opinii społecznej i niewzbudzania jakichkolwiek wątpliwości do instytucji wymiaru sprawiedliwości opartych na zaufaniu publicznym.
Zdaniem Sądu działanie organów obu instancji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi sprawy.
Niewątpliwie organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjęły decyzje kierując się celami wskazanymi w przepisie § 12 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 24 stycznia 2005 r. w sprawie biegłych sądowych, przedkładając interes społeczny nad indywidualnym interesem strony skarżącej.
W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów rozporządzenia nie budzi zastrzeżeń.
Należy zgodzić się z oceną wyrażoną przez organy obu instancji i uznać, że z całą pewnością od kandydata na biegłego wymagać należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Sądu bezspornym jest, iż skarżący naruszając obowiązujący ład prawny takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji należytego sprawowania funkcji biegłego, jako osoby zaufania publicznego.
Zdaniem Sądu organy wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Minister Sprawiedliwości, a wcześniej Prezes Sądu Okręgowego w [...], nie dopuścili się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem rozstrzygnięcia oparto na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez samego skarżącego, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, oraz dokonując oceny znaczenia i wartości dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Tym samym Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Sprawiedliwości oraz utrzymana nią w mocy decyzja Prezesa Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] lipca 2006 r. o odmowie ustanowienia skarżącego J. R. biegłym sądowym, podjęte zostały zgodnie z obowiązującym prawem.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI