VI SA/Wa 1175/15

VI SA/Wa 1175/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-04-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Ewa Frąckiewicz /przewodniczący/
Jacek Fronczyk
Symbol z opisem
6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 156 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jacek Fronczyk Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2015 r. sprawy ze skargi S. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności oddala skargę w całości
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na spółkę S. Sp. z o. o. karę pieniężną w wysokości 29.100 złotych za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej nacisków osi na drogach czteroosiowego pojazdu samochodowego z dwiema osiami kierowanymi, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w opony bliźniacze, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 t, za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczepi i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami kładowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m o sumie nacisków osi powyżej 16,5 t do 17.5 t oraz przekroczenie dopuszczalnych nacisków na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 8,0 t dla podwójnej osi pojazdów silnikowych, przyczepi i naczep, przy odległości pomiędzy osiami składowymi nie mniejszej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,8 m, dla podwójnej osi napędowej pojazdów silnikowych, przy odległości pomiędzy osiami kładowymi nie mniejszej niż 1,3 i mniejszej niż 1,8 m, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w opony bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne, a maksymalny nacisk każdej z tych osi nie przekracza 7,6 t o sumie nacisków osi powyżej 17,2 t do 18,2 t, jak również za każde rozpoczęte przekroczenie o 1,0 t powyżej 17,5 t oraz
Pismem z dnia 30 kwietnia 2013 r. strona złożyła odwołanie od decyzji. Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 29.100 zł, za naruszenie przepisu art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych w związku z lp. 6 pkt. 4 lit. d załącznika Nr 2 ustawy o drogach publicznych, art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych w związku z lp. 6 pkt. 4 lit. e załącznika Nr 2 ustawy o drogach publicznych, art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych w związku z lp. 6 pkt. 10 lit. d załącznika Nr 2 ustawy o drogach publicznych, art. 41 ust. 6 ustawy o drogach publicznych w związku z lp. 6 pkt. 4 lit. e załącznika Nr 2 ustawy o drogach publicznych oraz naruszenie przepisu § 3 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów zakresu ich niezbędnego wyposażenia w związku z lp. 9 pkt. 15 lit. d załącznika Nr 2 ustawy o drogach publicznych.
Pismem z dnia 12 grudnia 2013 r. strona złożyła odwołanie od decyzji. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...]Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.
Pismem z dnia 12 maja 2014 r. strona wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt: VI SA/Wa 2031/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę.
Pismem z dnia 27 października 2014 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...].
Decyzją z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...].
Pismem z dnia 29 grudnia 2014 r. strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją. Strona zarzuciła, iż w/w decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z 127 § 3, 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 157 § 1 i 2 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku strony z dnia 29 grudnia 2014 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], utrzymującej w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 29.100 zł (słownie: dwadzieścia dziewięć tysięcy sto złotych) z tytułu przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w całości w mocy.
W opinii Głównego Inspektora Transportu Drogowego podkreślenia wymaga, iż działanie w trybie nadzoru na podstawie art. 156 k.p.a. polega na innym podejściu do sprawy niż w I instancji lub przed organem odwoławczym, czy też w innych trybach nadzwyczajnych. Uprawnienia organu stosującego art. 156 § 1 k.p.a. są węższe niż uprawnienia organu odwoławczego. Organ odwoławczy nie rozstrzyga bowiem ponownie sprawę pod względem merytorycznym, przeprowadzając w miarę potrzeby dalsze postępowanie wyjaśniające.
W ocenie organu zarzuty podniesione przez stronę nie znajdują uzasadnienia i nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...].
Odnosząc się do, wskazanego we wniosku o ponowne rozpatrzenie wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2014 r. o sygn. VI SA/Wa 2558/13 organ wskazał, że dotyczył innego postępowania prowadzonego w stosunku do podmiotu wykonującego przejazd drogowy, a nie załadowcy.
Biorąc pod uwagę podniesioną przez stronę kwestię nieprawidłowości miejsca ważenia pojazdów w miejscowości P., organ podniósł, że kontrole przeprowadzane przez uprawniony do tego organ, nie wykazały nieprawidłowości w miejscu ważenia. Ponadto organ zwrócił uwagę na fakt, że kontrolowany nie zgłosił żadnych uwag do protokołu kontroli w zakresie przeprowadzanej kontroli jak również miejsca ważenia.
Mając na uwadze okoliczności przedmiotowej sprawy organ stwierdził, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 roku nr [...] nie jest zasadny w związku z czym nie może zostać uwzględniony. W przedmiotowej sprawie nie zostało bowiem wykazane, iż ww. decyzja rażąco narusza prawo czy też została wydana bez podstawy prawnej. Organ nie dopatrzył się również innych przesłanek, na podstawie których mogłaby być stwierdzona nieważność decyzji, określonych w art. 156 k.p.a.
Pismem z dnia 30 marca 2015 r. S. Sp. z o. o. z siedzibą w S. reprezentowana przez pełnomocnika D.K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1. nieważność skarżonej decyzji, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa bowiem organ kontrolny wydając tą decyzję wiedział jaki zapadł wyrok WSA w Warszawie - VISA/Wa 2561/13 z 11.04.2014r, którym uchylił decyzję dotyczącą przewoźnika, stwierdzając, że wszystkie ustalenia dotyczące tego przewoźnika są bezprzedmiotowe, a przecież sprawy przewoźnika i załadowcy chociaż hipotetycznego, są tożsame jeżeli chodzi o meritum i istotę sporu, ten sam ładunek, ten sam piasek - art. 156 § 1 pkt 2,
2. naruszenie art. 7, art. 75, art. 77, art. 80 i art. 86 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. Z 2013r, poz. 267) przez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności mających na celu wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego i okoliczności sprawy oraz dowolną i życzeniową ocenę dowodów, w szczególności przez:
a) bezzasadne pominięcie oświadczenia przewoźnika, który jednoznacznie wykluczył stronę jako załadowcę przewożonego piasku
b) pominięcie umowy dzierżawy placu - 15 arów między firmą S. a przewoźnikiem Z., na której przewoźnik składował swój piasek i sprzedawał go,
c) nie wyjaśnienie kluczowej kwestii kogo reprezentował operator koparki, który załadował piasek na samochód objęty kontrolą w dniu 24.04.2012r tym bardziej, że skarżący nie zatrudniał operatora koparki, w efekcie stan faktyczny został ustalony głównie w oparciu o hipotezy i spekulacje.
Mając powyższe zarzuty na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego w Warszawie oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisowych.
W uzasadnieniu skarżąca spółka rozwinęła powyższe zarzuty, podnosząc że sprawy przewoźnika i załadowcy są oddzielne tylko z formalno-prawnego punktu widzenia, i natomiast są tożsame jeżeli chodzi o meritum i istotę sporu. Jeżeli Sąd stwierdził, że w przypadku przewoźnika organy Inspekcji nie wykazały nieprawidłowości w zakresie przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi w czasie przewozu piasku to dlaczego stawia się taki zarzut rzekomemu załadowcy gdy chodzi o ten sam transport piasku. Skarżący wskazał, że organ kontrolny przeprowadził w dniu 24 października 2012r. oględziny stanowiska do ważenia pojazdów usytuowanego w miejscowości P. przy drodze krajowej nr [...], a więc tego samego, na którym przeprowadzono kontrolę pojazdu skarżącego w dniu 24 kwietnia 2012r. Oględziny wykonał geodeta uprawniony dokonując ponownych pomiarów, wykonując ponowny jego szkic oraz sporządzając drugi protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Dokumenty sporządzone przez geodetę uprawnionego w roku 2005 i w dniu 24 października 2012 r. nie są identyczne. Z protokołu pomiaru z roku 2005 wynika, że stanowisko zostało usytuowane przy drodze krajowej nr [...] "kilometr 77 + 600", natomiast wg protokołu z dnia 24 października 2012r. usytuowano go "kilometr 105+400". Spadki pomierzone w roku 2005 wynosiły "spadek podłużny 0,60 %" i "spadek poprzeczny 0,31 %", a według pomiaru z dnia 24 października 2012r. ..spadek podłużny 0,59 %" i "spadek poprzeczny 0,81%". Chociaż oba spadki wykazane w obu protokołach pomiaru mieszczą się w granicach procentowo dozwolonych, jednakże wykazują różnice, co do których organ administracji nie odniósł się, w szczególności co do przyczyn tych różnic nie odnosząc się także do różnicy w kilometrach usytuowania przedmiotowego stanowiska do ważenia pojazdów wskazanych w obu protokołach.
Skarżący wskazał, że Sąd w powołanym wyroku podzielił stanowisko, iż doły fundamentowe, w których umieszczano wagi podczas kontroli pojazdu były nierówne, co miało istotne znaczenia dla ustalonych wyników pomiaru.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., dalej "ppsa").
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza prawa.
W niniejszym postępowaniu skarżąca spółka złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującą w mocy decyzję tego organu, którą nałożono na stronę jako załadowcę karę pieniężną w wysokości 29.100 zł, podnosząc że wydana ona została z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.
Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Zestawienie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności. Redakcja przepisu oraz nadzwyczajny charakter tej instytucji nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej i dlatego działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności wymaga innego podejścia do sprawy i zasadniczo różni się od postępowania prowadzonego w trybie zwykłym. Przedmiotem postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji jest wyłącznie zbadanie czy w danej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie kończące takie postępowanie może polegać na stwierdzeniu nieważności decyzji lub odmowie stwierdzenia nieważności (art. 158 § 1 k.p.a.) albo na stwierdzeniu, że wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem prawa (art. 158 § 2 k.p.a.).
Podkreślenia wymaga, że nie jest dopuszczalna w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji ocena innych zagadnień, w szczególności organ nadzorczy nie może rozstrzygać, co do meritum zagadnień będących przedmiotem postępowania w trybie zwykłym. Tryb kontroli sądowoadministracyjnej decyzji wydanej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest zawężony i odbywa się w oparciu o przepisy prawa obowiązujące w dniu wydania decyzji, której postępowanie dotyczy.
Zauważyć należy, że k.p.a. nie zawiera legalnej definicji rażącego naruszenia prawa, chociaż jest to jedna z przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji wymieniona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Treść pojęcia "rażące naruszenie prawa" ukształtowana została przez orzecznictwo i doktrynę. W orzecznictwie podkreśla się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, iż decyzja taka nie może być akceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa (patrz: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Wyd. C.H. BECK, Warszawa 2006 str. 743). Rozstrzygające dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności z powodu rażącego naruszenia jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu ani późniejsza zmiana prawa, ani tym bardziej zmiana interpretacji prawa. Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt IOSK 996/06 (LEX nr 354687), stwierdzając, że przy ustalaniu cech rażącego naruszenia prawa należy uwzględniać zasadę trwałości decyzji administracyjnej oraz istotę zastosowania sankcji nieważności decyzji administracyjnej, której zastosowanie powoduje pozbawienie mocy prawnej decyzji ze skutkiem ex tunc. Nie każde, zatem naruszenie przepisów prawa jest naruszeniem rażącym. Rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawnej niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych.
Przenosząc powyższe rozważania uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd doszedł do przekonania, że zgodnie z ustaleniami organów administracji publicznej nie zaistniała w odniesieniu do niej żadna z przesłanek nieważności, o których stanowi art. 156 § 1 k.p.a.
Źródła nieważności powołanej decyzji strona skarżąca upatrywała w fakcie, że w dniu 24 października 2012 r. przeprowadzone zostały oględziny stanowiska do ważenia pojazdów usytuowanego w miejscowości P. przy drodze krajowej nr [...], a więc tego samego, na którym przeprowadzono kontrolę pojazdu skarżącego w dniu 24 kwietnia 2012r. Oględziny wykonał geodeta uprawniony dokonując ponownych pomiarów, wykonując ponowny jego szkic oraz sporządzając drugi protokół z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Strona wskazała, że dokumenty sporządzone przez geodetę uprawnionego w roku 2005 i w dniu 24 października 2012 r. nie są identyczne. Z protokołu pomiaru z roku 2005 wynika, że stanowisko zostało usytuowane przy drodze krajowej nr [...] "kilometr 77 + 600", natomiast wg protokołu z dnia 24 października 2012 r. usytuowano go "kilometr 105+400". Spadki pomierzone w roku 2005 wynosiły "spadek podłużny 0,60 %" i "spadek poprzeczny 0,31 %", a według pomiaru z dnia 24 października 2012r. "spadek podłużny 0,59 %" i "spadek poprzeczny 0,81%". Na powyższe okoliczności zwrócił WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2561/13, uchylając decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego o nałożeniu na R.B., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Z., kary pieniężnej w wysokości 29.100 złotych za przejazd pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia.
W ocenie Sądu zgodzić należy się z organem, że powyższe okoliczności nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. utrzymującej w mocy decyzję tego organu, którą nałożono na stronę jako załadowcę karę pieniężną w wysokości 29.100 zł. W powołanym przez stronę wyroku Sąd zobowiązał jedynie organ do oceny rozbieżności wynikających z powyższych protokołów z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Sąd nie przesądził jednak w sposób jednoznaczny, że stanowisko do ważenia pojazdów nie spełniało wymogów określonych przepisami prawa. Nie zostało również przesądzone, że powyższe rozbieżności miały wpływ na dokonany pomiar kontrolowanego pojazdu, którego waga w dniu kontroli przekraczała o przeszło 15 ton dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Zauważyć również należy, że powołany wyrok z dnia 11 kwietnia 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2561/13, jest nieprawomocny.
Ponadto okoliczności te odnoszące się do stanu faktycznego sprawy mogłyby być podniesione przez stronę skarżącą w zwykłym trybie zaskarżenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. jednakże ze względów formalnych skarga spółki na decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. postanowieniem z dnia 23 września 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2031/14 została przez Sąd odrzucona.
W ramach postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ nie jest uprawniony do ponownego ustalania stanu faktycznego sprawy, a jedynie zbadania czy kontrolowana decyzja nie jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a.
Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie nie zostało wykazane, iż ww. decyzja rażąco narusza prawo czy też została wydana bez podstawy prawnej, w ocenie Sądu uznać należy stanowisko GITD odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. za prawidłowe.
Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.