VI SA/WA 1160/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2006-09-25
NSAAdministracyjneWysokawsa
notariuszpowołanienieskazitelność charakterurękojmiaMinister Sprawiedliwościizba notarialnaprawo o notariaciepostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą powołania na stanowisko notariusza, uznając, że organ nie wykazał w sposób dostateczny niespełnienia przez kandydatkę wymogu nieskazitelności charakteru.

Skarga dotyczyła decyzji Ministra Sprawiedliwości odmawiającej powołania I. K.-G. na stanowisko notariusza. Minister oparł się na negatywnej opinii Rady Izby Notarialnej, która zmieniła wcześniejszą pozytywną opinię po doniesieniach prasowych o odwołaniu kandydatki ze stanowiska prezesa zarządu spółki. Sąd uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ nie wykazał w sposób dostateczny, iż kandydatka nie spełnia wymogu nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, opierając się jedynie na jednym epizodzie z życia zawodowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. K.-G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości odmawiającą jej powołania na stanowisko notariusza. Minister Sprawiedliwości odmówił powołania, opierając się na negatywnej opinii Rady Izby Notarialnej, która z kolei zmieniła swoją wcześniejszą pozytywną opinię po doniesieniach prasowych dotyczących odwołania kandydatki ze stanowiska prezesa zarządu spółki "U.". Kandydatka podnosiła, że zarzuty opierają się na artykule prasowym i nie mają uzasadnienia faktycznego ani prawnego, a także naruszają zasady postępowania administracyjnego. Minister Sprawiedliwości argumentował, że praca na stanowisku prezesa zarządu podważa pozytywną ocenę postawy moralno-etycznej kandydatki. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że Minister Sprawiedliwości nie wykazał w sposób dostateczny, iż kandydatka nie spełnia wymogu nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Sąd podkreślił, że ocena ta została oparta głównie na jednym epizodzie z życia zawodowego, podczas gdy kandydatka posiadała wieloletnią nienaganną pracę na stanowisku radcy prawnego. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Sprawiedliwości.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, samo odwołanie ze stanowiska prezesa zarządu spółki, wynikające z konfliktu ze związkami zawodowymi, nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia niespełnienia wymogu nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, jeśli organ nie wykaże w sposób dostateczny negatywnego wpływu tego zdarzenia na postawę moralno-etyczną kandydata.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ administracji publicznej nie wykazał w sposób dostateczny, iż kandydatka nie spełnia przesłanki nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Ocena ta została oparta głównie na jednym epizodzie z życia zawodowego (odwołanie ze stanowiska prezesa zarządu spółki), podczas gdy brak było wystarczających dowodów na negatywny wpływ tego zdarzenia na postawę moralno-etyczną kandydatki, zwłaszcza w kontekście jej wieloletniej, nienagannej pracy na stanowisku radcy prawnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

p.o.n. art. 11 § pkt 2

Ustawa Prawo o notariacie

Nieskazitelność charakteru i dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza to kluczowe przesłanki do powołania. Przez rękojmię należy rozumieć zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Nieskazitelność charakteru oznacza takie cechy jak szlachetność, prawość, uczciwość, oceniane w sferze etyczno-moralnej.

Pomocnicze

p.o.n. art. 10 § § 1

Ustawa Prawo o notariacie

Notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.

p.o.n. art. 10 § § 3

Ustawa Prawo o notariacie

Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza tylko wtedy, gdy kandydat nie spełnia wymogów określonych w art. 11-13 ustawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wskazania dowodów uznanych za udowodnione i wyjaśnienia przyczyn odmowy wiarygodności innym dowodom.

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia decyzji administracyjnej w przypadku naruszenia przepisów postępowania lub prawa materialnego.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ administracji nie wykazał w sposób dostateczny niespełnienia przez kandydatkę wymogu nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. Ocena kandydata została oparta wybiórczo na jednym epizodzie z życia zawodowego, z pominięciem wieloletniej, nienagannej pracy na stanowisku radcy prawnego. Organ naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Kandydatka nie spełnia wymogu nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza z uwagi na okoliczności odwołania ze stanowiska prezesa zarządu spółki. Decyzja Ministra Sprawiedliwości została podjęta po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego i nie nosi cech dowolności.

Godne uwagi sformułowania

nieskazitelność charakteru i dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu należy rozumieć zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność nieskazitelność charakteru oznacza takie cechy jak, szlachetność, prawość, uczciwość organ administracji nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej

Skład orzekający

Andrzej Czarnecki

przewodniczący

Ewa Marcinkowska

sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogu nieskazitelności charakteru i rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, a także zasady prowadzenia postępowania administracyjnego przez Ministra Sprawiedliwości w sprawach o powołanie na stanowisko notariusza."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kandydata na notariusza, ale zasady oceny charakteru i postępowania administracyjnego mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne są nie tylko kwalifikacje formalne, ale także ocena charakteru kandydata na stanowisko zaufania publicznego, oraz jak istotne jest prawidłowe prowadzenie postępowania administracyjnego.

Czy konflikt ze związkami zawodowymi może przekreślić marzenia o karierze notariusza?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1160/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-09-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki /przewodniczący/
Andrzej Wieczorek
Ewa Marcinkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6172 Notariusze i aplikanci notarialni
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2006 r. sprawy ze skargi I. K. - G. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2006 r.; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu
Uzasadnienie
I. K. - G. wniosła skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] marca 2006 r. nr [...]utrzymującą w mocy wcześniejszą decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2006 r. w przedmiocie odmowy powołania skarżącej na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w K.
Z przedstawionych przez organ akt administracyjnych wynika, iż I. K. - G. złożyła w dniu [...] listopada 2003 r. do Ministra Sprawiedliwości wniosek o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w K. Kancelarię zamierzała prowadzić na zasadach spółki cywilnej ze swoim ojcem Z. K., którego zgodę dołączyła do wniosku. Z treści wniosku oraz załączonych do niego dokumentów wynikało, że kandydatka ukończyła [...] czerwca 1988 r. wyższe studia prawnicze na Uniwersytecie im. M. K. w T. z wynikiem dobrym, uzyskując tytuł magistra prawa. Po odbyciu aplikacji adwokackiej w latach 1989 - 1993 zdała egzamin adwokacki z wynikiem bardzo dobrym i w dniu [...] czerwca 1993 r. uzyskała wpis na listę radców prawnych w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w T. Zawód radcy prawnego wykonuje do chwili obecnej. W tym czasie zatrudniona była w wielu różnych firmach, jak np. "R." spółka z o.o. z siedzibą w W., Urzędzie Rejonowym w B., Sejmiku Samorządowym Województwa B., Urzędzie Gminy N., a od lutego 1999 r. do chwili obecnej jest zatrudniona w [...]Urzędzie Wojewódzkim w B. z tym, że w okresie od [...] grudnia 1999 r. do [...] stycznia 2001 r. pracowała również na stanowisku prezesa Zarządu Spółki "U.".
Do wniosku kandydatka dołączyła opinie z trzech ostatnich miejsc pracy tj. [...] Urzędu Wojewódzkiego w B., Sejmiku Samorządowego Województwa B. oraz Urzędu Rejonowego w B. podkreślające jej wysoki poziom zawodowy, sumienność i dokładność w wykonywaniu obowiązków.
Rada Izby Notarialnej w G. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 r. w całości pozytywnie zaopiniowała wniosek I. K. - G. o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej w K. uznając, po przeprowadzonej rozmowie z kandydatką, że jej wieloletnia praktyka zawodowa uzasadnia dobre przygotowanie merytoryczne do wykonywania zawodu notariusza.
Po zawiadomieniu stron przez Ministra Sprawiedliwości pismem z dnia [...] lipca 2004 r. o zakończeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie powołania I. K. - G. na stanowisko notariusza Rada Izby Notarialnej w G. podniosła nowe okoliczności w sprawie, odnoszące się do odwołania kandydatki ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki "U.", które nie były znane Radzie w dacie wydania pozytywnej opinii i złożyła wniosek o przeprowadzenie w tej sprawie dodatkowych dowodów. Źródłem informacji, jakie podała Rada był artykuł zamieszczony w "G." w dniu [...] listopada 2000 r., w którym opisano fakt wystąpienia do Ministra Skarbu z wnioskiem o odwołanie kandydatki ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki przez Radę Nadzorczą tejże spółki, oraz cztery związki zawodowe.
Rada Izby Notarialnej w G. od dnia [...] sierpnia 2004 r., mimo licznych ponagleń ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości, nie była w stanie wyjaśnić podniesionych przez siebie nowych okoliczności w sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] lipca 2005 r. Rada Izby Notarialnej w G.wznowiła postępowanie w sprawie wydania opinii w przedmiocie wniosku kandydatki o powołanie na stanowisko notariusza i następnie w dniu [...] października 2005 r. podjęła uchwałę o negatywnym zaopiniowaniu jej wniosku. W uzasadnieniu Rada stwierdziła, że kandydatka nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza, a zatem nie spełnia przesłanek wymienionych w art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, ponieważ uchyliła się od udzielenia Radzie informacji o przyczynach odwołania jej ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki "U.". Ponadto Rada stwierdziła, iż kandydatka jest "osobą apodyktyczną, konfliktową, nie posiadającą zdolności krytycznej samooceny i umiejętności współpracy uprzednio z organizacjami związkowymi i organami spółki, a obecnie z organem samorządu notarialnego".
I. K. - G. ustosunkowując się do tego stanowiska Rady wskazała, że zarzuty dotyczące nieskazitelności charakteru oparte są jedynie na artykule prasowym, co graniczy z próbą zniesławienia jej osoby i ma na celu dalsze przewlekanie sprawy. Kandydatka podkreśliła ponadto, że przeciwko niej nie toczyło się żadne postępowanie dyscyplinarne w Okręgowej Izbie Radców Prawnych, czy też w Okręgowej Radzie Adwokackiej. Dołączyła też kilka informacji prasowych opublikowanych w regionalnym dzienniku, popierających zmiany wprowadzone przez nią w "U.". Artykuły te zostały opublikowane w tym samym dzienniku i w zbliżonym czasookresie, co artykuł będący podstawą zmiany stanowiska Rady.
Ministerstwo Skarbu Państwa w piśmie, które wpłynęło do Ministerstwa Sprawiedliwości w dniu [...] lipca 2005 roku wskazało, że przyczyną odwołania kandydatki ze składu Zarządu Spółki "U." były złe stosunki panujące wewnątrz Zarządu. W opinii Rady Nadzorczej, istniejący w Spółce konflikt pomiędzy Prezes I. K. - G., a jednym z członków Zarządu został zawiniony przez wnioskodawczynię. Ponadto w Spółce tej trwał konflikt pomiędzy Prezesem, a wszystkimi działającymi w niej organizacjami związkowymi.
Z uwagi na ogólną treść powyższej informacji, nie wskazującej przyczyny odwołania kandydatki ze stanowiska Prezesa Zarządu, Ministerstwo Sprawiedliwości zwróciło się do Ministerstwa Skarbu Państwa o przysłanie kserokopii posiadanych dokumentów w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi Ministerstwo Skarbu Państwa przesłało plik dokumentów, w tym protokół i uchwałę Nr [...] (jednogłośnie podjętą) z dnia [...] grudnia 2000 r. Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki "U." Spółka z o.o. o odwołaniu I. K. -G. ze składu Zarządu Spółki oraz obszerną korespondencję czterech związków zawodowych z okresu od [...] września do [...] grudnia 2000 r. żądających podjęcia natychmiastowej decyzji w sprawie jej odwołania.
Wspólna Reprezentacja Związkowa "U." Spółka z o.o. w swoim piśmie z dnia [...] grudnia 2000 r. stwierdziła, iż przewodnim "mottem w pracy kandydatki jest karanie i zwalnianie pracowników mających odwagę kreować jawnie swoje poglądy, a obce są jej rozmowy i negocjacje w najistotniejszych sprawach spółki". Zarzuciła ponadto, iż "działania Pani Prezes są bezprawne i uwłaczają jakimkolwiek zasadom i normom prawnym, a także są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i stosunków międzyludzkich, które powinien kreować pracodawca".
Decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. Minister Sprawiedliwości odmówił powołania I. K. - G. na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej w K.
W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż bezspornym w sprawie jest fakt, że kandydatka spełnia warunki wymienione w art. 11 pkt 1, 3 i 7 oraz art. 12 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o notariacie do powołania jej na stanowisko notariusza. Kwestią sporną natomiast jest, czy spełnia ona wymóg z art. 11 pkt 2 tej ustawy dotyczący nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania przez nią zawodu notariusza.
Minister Sprawiedliwości powołał się w tym zakresie na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 1999 roku (sygn. akt II SA 1131/99), a także na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stwierdzające, że decyzje Ministra Sprawiedliwości o powołaniu na stanowisko notariusza osób, które spełniają wymogi określone w art. 11 i 12 ustawy Prawo o notariacie podejmowane są w ramach uznania administracyjnego. Minister podkreślił, że w ramach tego uznania ma szczególny obowiązek dokładnego zbadania i rozważenia okoliczności indywidualnych w danej sprawie w celu jej prawidłowego rozwiązania przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
Bezspornym w niniejszej sprawie jest natomiast okoliczność, że na zmianę opinii Rady Izby Notarialnej w G. o kandydatce z pozytywnej na negatywną miały wyłącznie wpływ informacje związane z okolicznościami odwołania jej ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki "U." opisane w G. z dnia [...] listopada 2000 r. Nadesłana przez Radę informacja prasowa spowodowała podjęcie przez Ministra Sprawiedliwości działań z urzędu zmierzających do wyjaśnienia tej istotnej okoliczności. W oparciu o zebrane informacje i materiały dotyczące odwołania kandydatki ze stanowiska Prezesa Zarządu Minister Sprawiedliwości uznał, iż z uwagi na charakter pracy notariusza - osoby zaufania publicznego - po stronie I. K. - G. zachodzi brak spełnienia jednej z podstawowych przesłanek do powołania na stanowisko notariusza, a mianowicie nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza (art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie). Bowiem praca kandydatki na stanowisku Prezesa Zarządu Spółki "U." podważa pozytywną ocenę jej postawy moralno - etycznej i jest naganna z punktu widzenia opinii publicznej, pomimo nienagannej wieloletniej pracy kandydatki na stanowisku radcy prawnego w różnych instytucjach. Minister Sprawiedliwości podkreślił przy tym, że kandydatka przez cały czas postępowania administracyjnego miała, zgodnie z art. 10 k.p.a., zapewniony czynny w nim udział, z czego jednak nie korzystała i nie złożyła żadnych dokumentów ani opinii poświadczających pozytywną ocenę spełnianych przez nią obowiązków Prezesa Zarządu Spółki. Organ stwierdził w konkluzji, że decyzja o odmowie powołania kandydatki na stanowisko notariusza nie nosi cech dowolności i została wydana po gruntownym przeanalizowaniu dowodów zebranych w sprawie.
I. K. - G. wystąpiła do Ministra Sprawiedliwości z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i uwzględnienie jej wniosku.
W uzasadnieniu wniosku zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz zasad postępowania administracyjnego, mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
naruszenie art. 11 ustawy Prawo o notariacie poprzez stwierdzenie, że po stronie kandydatki zachodzi brak spełnienia jednej z podstawowych przesłanek do powołania na stanowisko notariusza, tj. nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu, bez żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, poprzez oparcie się na wybiórczo przyjętych niektórych okolicznościach związanych z pełnieniem przez kandydatkę przez rok funkcji Prezesa Zarządu Spółki, a pominięcie 15-letniego okresu nienagannej pracy na stanowisku radcy prawnego,
naruszenie procedury kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 10, 77 i 80 tj. naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także zasady uznaniowej oceny tegoż materiału poprzez przyjęcie, nieistotnych i jednostronnie zebranych materiałów za podstawę rozstrzygnięcia,
naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie danych niezgodnych z ustalonym stanem faktycznym oraz wybiórczo uznawanie okoliczności przemawiających przeciwko kandydatce,
naruszenie przepisów art. 11 i 107 k.p.a. tj. obowiązku wskazania dowodów uznanych za udowodnione i wyjaśnienia przyczyny odmówienia wiarygodności innym dowodom.
Ponadto kandydatka zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. oraz rażącą przewlekłość postępowania.
Minister Sprawiedliwości rozpoznając ponownie sprawę decyzją z dnia [...] marca 2006 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] stycznia
2006 r.
W uzasadnieniu decyzji stwierdził, iż wbrew zarzutom skarżącej, decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. została podjęta po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, a zawarte w niej szczegółowe uzasadnienie w pełni odzwierciedla przesłanki zasadności dokonanego rozstrzygnięcia, w których wnikliwie i wszechstronnie ocenione zostały zgromadzone w sprawie materiały. Art. 11 i 12 ustawy - Prawo o notariacie szczegółowo określają, w sposób wyczerpujący, konieczne warunki jakie muszą być spełnione przy powołaniu na stanowisko notariusza. Przy takim zapisie ustawy jedynym elementem ocennym kwalifikacji kandydata do zawodu notariusza pozostaje nieskazitelność jego charakteru i dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza. W świetle natomiast orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego przez pojęcie nieskazitelności charakteru należy rozumieć całokształt cech indywidualnych, zdarzeń i okoliczności składających się na wizerunek przyszłego notariusza, jako osoby zaufania publicznego. Nie bez znaczenia dla ukazania tego wizerunku są fakty i zdarzenia ze sfery życia zawodowego i poza zawodowego, które podważałyby pozytywną ocenę postawy moralno-etycznej, naganną z punktu widzenia opinii publicznej. Rękojmia oznacza natomiast taki zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jego wiarygodność.
Minister Sprawiedliwości ponownie stwierdził, że okoliczności związane z odwołaniem kandydatki ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki "U.oraz stawiane jej w związku z tym zarzuty, mimo jej nienagannej i wieloletniej pracy na stanowisku radcy prawnego, stanowią podstawę do przyjęcia braku spełniania przez nią jednego z podstawowych wymogów do powołania na stanowisko notariusza tj. nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza (art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie). W sprawie nie zaistniały natomiast nowe okoliczności, które mogłyby spowodować zmianę wydanej wcześniej decyzji, zgodnie z żądaniem skarżącej. Minister Sprawiedliwości podkreślił przy tym, że w toku postępowania dowodowego dokonał niezbędnych ustaleń faktycznych i rozstrzygnął sprawę mając na względzie zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes obywateli, a dokonana ocena nie jest dowolna. W sprawie nie doszło też do wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, a tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.
W skardze na tę decyzję wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie I. K. - G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. zarzucając ponownie organowi naruszenie przepisów prawa materialnego oraz zasad postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: 1. naruszenie przepisu art. 11 ustawy Prawo o notariacie poprzez stwierdzenie, iż po stronie kandydatki "zachodzi brak spełnienia jednej z podstawowych przesłanek do powołania na stanowisko notariusza, a mianowicie nieskazitelności charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu" - bez żadnego uzasadnienia faktycznego i prawnego poza ogólnikowym sformułowaniem o "podważeniu postawy moralno - etycznej kandydatki", z zupełnym brakiem powołania jakiejkolwiek okoliczności, gdyż brak jest faktów z życia wnioskodawczyni nagannych moralno - etycznie czy bezprawnych, które uzasadniałoby powyższą tezę, a tym samym przekroczenie w tym zakresie granic swobodnej oceny dowodów w sferze uznania administracyjnego, gdyż ewentualny konflikt prezesa zarządu firmy ze związkami zawodowymi nie może być oceniany jako naganny moralno - etycznie, gdyż brak jest naruszenia zarówno zasad moralnych, jak i etycznych i nie może zostać oceniony jako bezprawny, czy też rzutujący na nieskazitelność charakteru wydającego polecenia gospodarcze, z uwagi na brak ku temu jakichkolwiek podstaw, a ponadto naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przez organ administracji publicznej, poprzez przyjęcie wybiórczo niektórych okoliczności związanych z incydentalnym pełnieniem przez rok, przez kandydata funkcji gospodarczej w postaci prezesa zarządu spółki, a pominięcie pozostałych okoliczności związanych z tą pracą około 15 - letniego okresu nienagannej pracy w zawodzie prawniczym, w tym ponad 10 lat na stanowisku radcy prawnego, co naruszyło słuszny interes kandydatki jako strony, tym bardziej w okoliczności, iż te niektóre zdarzenia związane z pełnieniem funkcji prezesa zarządu oceniane również były przez prasę i opinię publiczną jako "wyprowadzenie firmy na prostą" m. in. przez "likwidację kominów płacowych",
2. naruszenie zasad postępowania administracyjnego poprzez przyjęcie niedopuszczalnego, z punktu widzenia zarówno przepisów ustawy Prawo o notariacie, jak i przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - na zasadach art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. "wznowienia postępowania" o wydanie opinii przez stronę postępowania jaką była Izba Notarialna, a tym samym uwzględnienia przez Ministra Sprawiedliwości w zaskarżonej decyzji okoliczności nieważnych z punktu widzenia prawa, z pominięciem okoliczności, iż powyższe zostało dostatecznie wyjaśnione w rozmowie kwalifikacyjnej kandydatki i nie miało wpływu na wydanie opinii pozytywnej w zakresie przydatności do zawodu notariusza,
3. naruszenie procedury postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 10, 77 i 80 k.p.a. tj. naruszenie zasady prawdy obiektywnej oraz obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a także zasady uznaniowej oceny tegoż materiału poprzez przyjęcie sprzecznie z powyższymi zasadami nieistotnych i jednostronnie zebranych materiałów za podstawę rozstrzygnięcia i zastosowanie pojęć nieostrych i niedookreślonych, bez żadnych ku temu podstaw oraz bez dowodów uzasadniających rzekomą nieprzydatność kandydatki do zawodu notariusza, 4. naruszenie art. 8 k.p.a. to jest zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa poprzez przyjęcie danych niezgodnych z ustalonym stanem faktycznym oraz wybiórcze uznawanie okoliczności przemawiających, zdaniem organu, przeciwko wnioskowi kandydatki na stanowisko notariusza, a ponadto naruszenie zasady szybkości i prostoty postępowania poprzez rażąco przewlekłe i mało wnikliwe prowadzenie postępowania z brakiem jakiegokolwiek uzasadnienia merytorycznego na co wskazuje fakt, iż od momentu złożenia wniosku w 2003 r. do momentu wydania decyzji w 2006 r. upłynęły ponad 2 lata, przy rażących okresach bezczynności organu maskowanej sporządzaniem notatek, jak i rażącej bezczynności Rady Izby Notarialnej w G.,
5. naruszenie art. 11 i 107 k.p.a. - obowiązku wskazania dowodów, które organ uznał za udowodnione i w oparciu o które została wydana decyzja oraz dlaczego innym dowodom organ odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a nadto poprzez nie wskazanie dlaczego nie została spełniona zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia przez organ słusznego interesu strony, w sytuacji gdy nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny.
Minister Sprawiedliwości w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W jego ocenie, wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z dnia [...] stycznia 2006 r. zostały podjęte po wyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego uzasadniającym brak jednej z podstawowych przesłanek do uwzględnienia wniosku, wynikającym z przepisu art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie, a mianowicie posiadanie nieskazitelnego charakteru i dawanie rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne powołane są do badania legalności, czyli zgodności zaskarżonych decyzji lub postanowień z przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji lub postanowienia.
Sąd administracyjny nie bada natomiast celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu.
Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga w niniejszej sprawie zasługuje, w ocenie Sądu, na uwzględnienie, gdyż organ administracji nie wyjaśnił dostatecznie stanu faktycznego istotnego dla rozstrzygnięcia sprawy naruszając tym samym zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, natomiast art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z
2002 r. Nr 42, poz. 369 z późn. zm.) stanowi, iż notariusza powołuje i wyznacza siedzibę jego kancelarii Minister Sprawiedliwości, na wniosek osoby zainteresowanej, po zasięgnięciu opinii rady właściwej izby notarialnej.
Zgodnie z kolei z § 3 tego artykułu - Minister Sprawiedliwości może odmówić powołania na stanowisko notariusza osoby, o której mowa w § 1, tylko wtedy, gdy kandydat ten nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 11-13 tej ustawy. Ministrowi Sprawiedliwości oraz organom samorządu notarialnego opiniującym kandydata na notariusza przysługuje prawo wglądu do akt osobowych i dyscyplinarnych osoby składającej wniosek.
Minister Sprawiedliwości rozpoznając wniosek o powołanie na stanowisko notariusza ma więc obowiązek sprawdzić, czy kandydat spełnia wymogi formalne określone w ustawie Prawo o notariacie do powołania na to stanowisko, w tym także wymóg określony w art. 11 pkt 2 tej ustawy, a więc czy jest nieskazitelnego charakteru i daje rękojmie prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Sądu Najwyższego przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu należy rozumieć zespół cech osobistych charakteru i zachowań składających się na wizerunek osoby zaufania publicznego, na której nie ciążą żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Nieskazitelność charakteru oznacza takie cechy jak, szlachetność, prawość, uczciwość. Są to zatem cechy wartościujące konkretną osobę nie w sferze intelektualnej i profesjonalnej, lecz wyłącznie etyczno-moralnej. O posiadaniu tego rodzaju przymiotów mogą świadczyć opinie i okresy dotychczasowego zatrudnienia, aplikacji jak i wymagane rekomendacje. Ocenie winno podlegać postępowanie i zachowanie danej osoby zarówno w sferze zawodowej, jak i prywatnej w dłuższym okresie czasu (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2001 r., sygn. akt II SA 1610/00, LEX nr 53475).
O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Na rękojmię ... składają się dwa elementy: cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie ... "Dotychczasowe zachowanie" oznacza natomiast takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, które gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu... (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 kwietnia 2001 r. II SA 725/00 LEX nr 53476).
Jest faktem bezspornym w niniejszej sprawie, że kandydatka spełnia warunki wymienione w art. 11 pkt 1, 3 i 7 oraz art. 12 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o notariacie do powołania na stanowisko notariusza.
W ocenie Sądu Minister Sprawiedliwości nie wyjaśnił natomiast w sposób dostateczny, czy kandydatka spełnia przesłankę określoną w art. 11 pkt 2 tej ustawy.
Minister Sprawiedliwości stwierdzając, że kandydatka nie spełnia wymogu posiadania nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza oparł się na jednym fakcie z jej życia zawodowego dotyczącym odwołania kandydatki, na podstawie uchwały Rady Nadzorczej, poprzedzonej wnioskami organizacji związkowych, ze stanowiska Prezesa Zarządu Spółki "U.".
W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dotyczący okoliczności odwołania skarżącej z tego stanowiska nie dawał jednak organowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia, iż nie spełnia ona wymogu z art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu z dnia [...] stycznia 2006 r. wynika natomiast jednoznacznie, iż okoliczności związane z pracą skarżącej na stanowisku Prezesa Zarządu oraz odwołaniem jej z tego stanowiska były jedyną przesłanką, która zadecydowała o uznaniu przez organ, iż nie spełnia ona wymogu posiadania nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Z załączonych do akt kopii wycinków prasowych z prasy lokalnej wynika, iż praca skarżącej na stanowisku Prezesa Zarządu nie była oceniana jednoznacznie, pojawiały się zarówno głosy krytyczne, jak też pozytywne oceny podejmowanych przez nią decyzji. Należy przy tym mieć na uwadze, że Spółka "U." znajdowała się w tym czasie w fazie restrukturyzacji, a więc pewne decyzje Prezesa Zarządu, godzące w doraźne interesy załogi lub pewnych grup zawodowych, mogły wywoływać protesty organizacji związkowych. W aktach postępowania administracyjnego brak natomiast informacji o tym, jakim wynikiem finansowym zakończyła się działalność Spółki "U." za rok 2000, gdy skarżąca pełniła funkcję Prezesa Zarządu tej Spółki oraz, czy Zarządowi Spółki udzielono absolutorium za ten okres. Brak też jakichkolwiek informacji o tym, czy skarżącej postawiono jakieś zarzuty ewentualnie, czy toczyło się jakieś postępowanie przygotowawcze lub sądowe w następstwie odwołania jej ze stanowiska Prezesa Zarządu.
Ocena, czy kandydatka spełnia warunki niezbędne do powołania na stanowisko notariusza określone w ustawie Prawo o notariacie została więc dokonana przez organ z naruszeniem zasad określonych w kodeksie postępowania administracyjnego.
Rozpoznając ponownie wniosek I. K. - G. o powołanie na stanowisko notariusza Minister Sprawiedliwości musi ocenić jeszcze raz, po uprzednim uzupełnieniu i rozpatrzenia całego materiału dowodowego dotyczącego okresu pracy skarżącej na stanowisku prezesa Zarządu Spółki "U." oraz okoliczności odwołania jej z tego stanowiska, czy kandydatka spełnia przesłankę z art. 11 pkt 2 ustawy Prawo o notariacie. Dotychczas zebrany w sprawie materiał dowodowy, w ocenie Sądu, nie uzasadniał bowiem stwierdzenia, że kandydatka nie spełnia wymogu posiadania nieskazitelnego charakteru oraz dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu notariusza.
Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.