VI SA/Wa 1152/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2011-08-30
NSAAdministracyjneWysokawsa
drogi publicznepasa drogowysieć wodociągowaurządzenie infrastruktury technicznejobiekt budowlanyopłatadecyzja administracyjnaprawo budowlaneustawa o drogach publicznychWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje zezwalające na zajęcie pasa drogowego na umieszczenie sieci wodociągowej, uznając ją za urządzenie infrastruktury technicznej, a nie obiekt budowlany, co skutkowało błędnym naliczeniem opłaty.

Spółka Z. Sp. z o.o. wniosła o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego na umieszczenie sieci wodociągowej. Organ administracji uznał sieć za obiekt budowlany i naliczył opłatę zgodnie z art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 ustawy o drogach publicznych. Spółka argumentowała, że jest to urządzenie infrastruktury technicznej, podlegające odmiennej regulacji (art. 40 ust. 2 pkt 2 i ust. 5). Sąd przychylił się do stanowiska spółki, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, uznając błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ.

Sprawa dotyczyła wniosku Z. Sp. z o.o. o zezwolenie na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej na umieszczenie sieci wodociągowej. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wydał decyzję zezwalającą na zajęcie i ustalającą opłatę, traktując sieć wodociągową jako obiekt budowlany w rozumieniu Prawa budowlanego. Spółka zakwestionowała tę kwalifikację, argumentując, że sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej, co powinno skutkować zastosowaniem innych przepisów ustawy o drogach publicznych i odmiennym naliczeniem opłaty. Spółka powołała się na definicje z innych ustaw (ustawa o gospodarce nieruchomościami, ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę) oraz na wcześniejsze stanowisko organu. Organ administracji podtrzymał swoje stanowisko, odwołując się do definicji z Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że organ błędnie zakwalifikował sieć wodociągową jako obiekt budowlany, zamiast jako urządzenie infrastruktury technicznej. Sąd podkreślił, że ustawa o drogach publicznych, w szczególności art. 39 ust. 1a, rozróżnia obiekty budowlane od urządzeń infrastruktury technicznej, do których zalicza się m.in. sieci wodociągowe. W związku z tym, organ naruszył przepisy prawa procesowego (zasada prawdy obiektywnej) i materialnego, błędnie ustalając stan faktyczny i stosując niewłaściwe przepisy. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że nie podlegają one wykonaniu, oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie obiektem budowlanym.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o drogach publicznych (art. 39 ust. 1a), które rozróżniają obiekty budowlane od urządzeń infrastruktury technicznej, do których zalicza się sieci wodociągowe. Podkreślono, że inne ustawy (np. o gospodarce nieruchomościami) również wyodrębniają te pojęcia. W związku z tym, kwalifikacja organu jako obiektu budowlanego była błędna.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (27)

Główne

u.d.p. art. 39 § ust. 1a

Ustawa o drogach publicznych

wyłącza z zakazu umieszczania urządzeń infrastruktury technicznej, w tym sieci wodociągowych

u.d.p. art. 40 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 6

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 39 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

u.d.p. art. 39 § ust. 1a

Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

u.d.p. art. 40 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 2

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 2

Ustawa o drogach publicznych

pkt 3 - dotyczy obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego

u.d.p. art. 40 § ust. 3

Ustawa o drogach publicznych

u.d.p. art. 40 § ust. 5

Ustawa o drogach publicznych

dotyczy opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia urządzeń infrastruktury technicznej

u.d.p. art. 40 § ust. 6

Ustawa o drogach publicznych

dotyczy opłaty za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia obiektów budowlanych

u.d.p. art. 39 § ust. 1

Ustawa o drogach publicznych

Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych art. 62 § pkt 4 lit.a

k.p.a. art. 8

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 3 § pkt 1 lit. b

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie art. 140 § ust. 2

wymienia przewody wodociągowe jako urządzenia infrastruktury

k.c. art. 49

Kodeks cywilny

u.g.n. art. 143 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu art. 18 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej, a nie obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy o drogach publicznych. Niewłaściwe zastosowanie przepisów ustawy o drogach publicznych przez organ administracji. Naruszenie przez organ zasady prawdy obiektywnej i obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego.

Odrzucone argumenty

Argumentacja organu oparta na definicji obiektu budowlanego z Prawa budowlanego, bez uwzględnienia specyfiki ustawy o drogach publicznych.

Godne uwagi sformułowania

Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie. Najistotniejszą kwestią jest ustalenie czy sieć wodociągowa jest obiektem budowlanym, czy urządzeniem infrastruktury technicznej... W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że pod to pojęcie podpada sieć wodociągowa. Organ narusza bowiem prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego.

Skład orzekający

Magdalena Maliszewska

przewodniczący

Ewa Frąckiewicz

członek

Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kwalifikacja prawna sieci wodociągowych jako urządzeń infrastruktury technicznej w pasie drogowym oraz zasady naliczania opłat za ich zajęcie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej interpretacji przepisów ustawy o drogach publicznych w kontekście Prawa budowlanego i innych ustaw.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu zajmowania pasów drogowych przez infrastrukturę techniczną i sposobu naliczania opłat, co jest istotne dla wielu podmiotów gospodarczych i samorządów.

Sieć wodociągowa w pasie drogowym: urządzenie czy obiekt budowlany? Sąd wyjaśnia zasady naliczania opłat.

Dane finansowe

WPS: 10 916,06 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1152/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2011-08-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Frąckiewicz
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska /przewodniczący/
Symbol z opisem
6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne
Drogi publiczne
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
art. 39 ust. 1 pkt 1, art. 40 ust. 2 pkt 3, 3,  ust. 5, ust. 6
Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
Dz.U. 1999 nr 43 poz 430
par. 140 ust. 2
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Dz.U. 2010 nr 106 poz 675
art. 62 pkt 4 lit.a
Ustawa z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 7, art. 8, art. 77, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na zajęcie pasa drogi 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad na rzecz skarżącej Z. Sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 2854 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad (dalej jako "Generalny Dyrektor") decyzją Nr [...] z dnia [...] marca 2011 r., wskutek rozpoznania wniosku Z. Spółki z o.o. z siedzibą w R. o ponowne rozpatrzenia sprawy, utrzymał w całości w mocy swoją wcześniejszą decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., którą zezwolił tejże Spółce na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] dla umieszczonej sieci wodociągowej w ul. G. w R. i określił opłatę za to zajęcie.
Do powyższych rozstrzygnięć doszło w oparciu o następujące ustalenia:
Spółka wystąpiła do Generalnego Dyrektora z wnioskiem o wydanie na okres od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia 2011 r. zezwolenia na zajęcie pasa drogowego drogi krajowej nr [...] na ul. G. w R. celem umieszczenia w nim obiektu budowlanego – sieci wodociągowej, nie związanego z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Generalny Dyrektor w wyniku rozpatrzenia wniosku w pkt 1 decyzji z dnia [...] stycznia 2011 r. zezwolił wnioskodawczyni na zajęcie przedmiotowego pasa drogowego, a w pkt 2 ustalił z tego tytułu opłatę w wysokości 10.916,06 zł za 365 dni. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ powołał art. 40 ust. 1, ust. 2 pkt 3, ust. 3 oraz ust. 6 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. nr 19, poz. 115 z późn. zm.), dalej jako: "u.d.p.", § 4 ust. 1 pkt 1b rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 1 czerwca 2004 r. w sprawie określenia warunków udzielania zezwoleń na zajęcie pasa drogowego (Dz. U. Nr 140, poz. 1481 z późn. zm.), dalej jako: "rozporządzenie z 1.6.2004 r." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), dalej jako: "k.p.a.".
Spółka - z zachowaniem terminu - zwróciła się do dyrektora Generalnego o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jednocześnie sprecyzowała wniosek w ten sposób, iż zażądała wydania pozwolenia nie dla obiektu budowlanego, ale dla urządzeń infrastruktury technicznej nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego. Uznała bowiem, że sieć wodociągowa w rozumieniu art. 40 u.d.p. jest tego rodzaju urządzeniem a nie obiektem budowlanym. W pozostałym zakresie wniosek nie był zmieniany. Spółka wskazała, że skoro sieć wodociągowa jest urządzeniem infrastruktury technicznej nie związanym z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, to opłata za zajęcie pasa drogowego została niewłaściwie naliczona, gdyż w sprawie zastosowanie winien mieć art. 40 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 u.d.p., a nie art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p. Jej zdaniem organ błędnie uznał, iż sieć wodociągowa jest obiektem budowlanym, a nie urządzeniem infrastruktury technicznej, w konsekwencji czego powołał niewłaściwą podstawę zezwolenia (art. 40 ust. 2 pkt 3 u.d.p.), jak i niewłaściwie ustalił/naliczył opłatę za zajęcie pasa drogowego (art. 40 ust. 6 u.d.p.). Jej zdaniem opłata winna zostać pobrana za każdy rok tego zajęcia (art. 40 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 u.d.p.), a nie za każdy dzień (art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p.). Skarżąca przyznała, że wprawdzie w polskim prawie budowlanym urządzenia infrastruktury technicznej są traktowane jako obiekty budowlane, jednakże nie jest to wystarczającą podstawą do zastosowania w niniejszej sprawie art. 40 ust. 2 pkt 3 i pkt 6 u.d.p. Dowodząc tego twierdzenia wskazała, że ustawodawca w ustawie o drogach publicznych (art. 40 ust. 2 pkt 2 i ust. 5 u.d.p.) wyłączył z pojęcia "obiekty budowlane" takie obiekty, które są urządzeniami infrastruktury technicznej i przewidział dla tych urządzeń odmienną regulację. Na poparcie swego stanowiska odwołała się także do uregulowań innych ustaw uznających sieć wodociągową jako urządzenie infrastruktury: art. 2 pkt 16 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 z późn. zm.) oraz art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późn. zm.), dalej jako: "u.g.n.".
Generalny Dyrektor w uzasadnieniu cytowanej decyzji z dnia [...] marca 2011 r. stwierdził, że skoro w ustawie o drogach publicznych nie istnieją definicje "obiektu budowlanego" i "urządzenia infrastruktury technicznej", to stosuje on definicję "obiektu budowlanego" zawartą w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., nr 243, poz. 1623), dalej jako: "Prawo budowlane". Stwierdził, że za prawidłowością przyjętej przez niego wykładni pojęcia "obiektu budowlanego" i ustalenia, że sieć wodociągowa jest takim obiektem przemawiają reguły techniki prawodawczej ustalone w załączniku do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. 2002 r., Nr 100, poz. 908). Ponadto Wojewoda [...] w decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej zezwolenia Prezydentowi R. na budowę omawianej sieci wodociągowej potraktował tę sieć jako obiekt budowlany, klasyfikując ją do XXVI kategorii obiektów budowlanych.
Spółka w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego, poprzez błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie przepisów w odniesieniu do stanu faktycznego, występującego w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko stwierdziła, że istotnie w ustawie o drogach publicznych nie ma zawartych definicji spornych pojęć, dlatego też należy je wywieść z innych aktów prawnych. Przywołała na tę okoliczność legalną definicję pojęcia "urządzenie infrastruktury technicznej" zawartą w art. 143 ust. 2 u.g.n. Nadto stwierdziła, iż wszystkie urządzenia infrastruktury technicznej stanowią obiekty budowlane, ale nie wszystkie obiekty budowlane będą urządzeniami infrastruktury technicznej i odniosła się do czasowości umieszczania niektórych obiektów budowlanych w pasach drogowych, podając że w przypadku sieci wodociągowej nie jest ona umieszczana tymczasowo. Jednocześnie podkreśliła, że przedmiotowa sieć została wybudowana w 2008 r. i do tej pory Generalny Dyrektor nie miał wątpliwości, że jest to urządzenie infrastruktury technicznej, za umieszczenie którego nakładał opłatę w oparciu o art. 40 ust. 5 u.d.p.
W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w swoich decyzjach. Powołał się także na orzecznictwo sądów administracyjnych, w myśl którego legalne definicje pojęć zawartych w art. 3 Prawa budowlanego są istotne przy interpretacji takich samych pojęć występujących w innych aktach normatywnych, niezawierających odmiennych definicji. Zdaniem organu skarżąca nie uzasadniła przekonywująco, dlaczego przedmiotową sieć wodociągową należy uznać za urządzenie infrastruktury technicznej, a nie - za obiekt budowlany. Podkreślił przy tym, że zmiana dotychczasowego stanowiska wyrażonego w decyzjach z lat poprzednich, nie może stanowić podstawy do odstąpienia od obecnie przyjętego, wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości zarówno materialnych, jak i procesowych aspektów stosunku administracyjnoprawnego, skonkretyzowanego w zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny może uchylić zaskarżony akt (lub stwierdzić jego nieważność) tylko wówczas, jeśli stwierdzi, że akt ten narusza prawo materialne lub procesowe, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpatrując niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.
W rozpoznawanym przypadku najistotniejszą kwestią jest ustalenie czy sieć wodociągowa jest obiektem budowlanym, czy urządzeniem infrastruktury technicznej, a co za tym idzie, ustalenie, czy Generalny Dyrektor dokonał prawidłowej subsumcji przepisów prawa materialnego do rzeczywiście istniejącego stanu faktycznego sprawy.
Bezspornym bowiem jest, że wniosek dotyczył umieszczenia w pasie drogowym sieci wodociągowej, nie związanej z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego.
Generalny Dyrektor uznając przedmiotową sieć wodociągową za obiekt budowlany powołał się na definicję zawartą w art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego. W myśl tego przepisu obiektem budowlanym jest m.in. budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Przepis ten zawiera pojęcie budowli, zdefiniowane w pkt 3 ww. przepisu. Zgodnie z nim budowlą jest każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych, elektrowni jądrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Z powyższych unormowań organ wywiódł, że sieć wodociągowa skarżącej jest budowlą, o której mowa w pkt 3, a co za tym idzie obiektem budowlanym zdefiniowanym w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji takiego stanowiska zastosował art. 40 ust. 2 pkt 3 i ust. 6 u.d.p.
Natomiast w myśl art. 40 ust. 1 u.d.p. zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Zezwolenie takie dotyczy (ust. 2):
1) prowadzenia robót w pasie drogowym;
2) umieszczania w pasie drogowym urządzeń infrastruktury technicznej niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego;
3) umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam;
4) zajęcia pasa drogowego na prawach wyłączności w celach innych niż wymienione w pkt 1-3.
Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 u.d.p.). Zgodnie z ust. 5 art. 40 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy urządzenia i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego pobieranej za każdy rok umieszczenia urządzenia w pasie drogowym, przy czym za umieszczenie urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim przez okres krótszy niż rok opłata obliczana jest proporcjonalnie do liczby dni umieszczenia urządzenia w pasie drogowym lub na drogowym obiekcie inżynierskim. Z kolei według ust. 6 art. 40 u.d.p. opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego.
Należy jednakże zauważyć, że interpretacji art. 40 u.d.p. nie można dokonywać w oderwaniu od art. 39 u.d.p., który określa zasady dokonywania w pasie drogowym czynności nie związanych z potrzebami zarządzania drogą lub potrzebami ruchu drogowego. Przede wszystkim art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. stanowi, iż zabrania się dokonywania w pasie drogowym czynności, które mogłyby powodować niszczenie lub uszkodzenie drogi i jej urządzeń albo zmniejszenie jej trwałości oraz zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego, w szczególności: lokalizacji obiektów budowlanych, umieszczania urządzeń, przedmiotów i materiałów niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego.
Odstępstwo od powyższego zakazu przewiduje art. 39 ust. 1a u.d.p., mówiąc, że ust. 1 pkt 1 nie stosuje się do umieszczania, konserwacji, przebudowy i naprawy infrastruktury telekomunikacyjnej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. - Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800, z późn. zm.) oraz urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz urządzeń związanych z ich eksploatacją, a także do innych czynności związanych z eksploatacją tej infrastruktury i urządzeń, jeżeli warunki techniczne i wymogi bezpieczeństwa na to pozwalają. W przepisie tym wymienia się urządzenia, a nie – obiekty budowlane, do których nie ma zastosowania zakaz z art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p. Wśród tych urządzeń wskazano urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów. W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że pod to pojęcie podpada sieć wodociągowa. W tym zakresie doprecyzowuje pojęcie urządzeń infrastruktury § 140 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430 z późn. zm), który w pkt 2 wymienia także przewody wodociągowe. Nie można tej regulacji uznać jako wykraczającej poza zakres ustawowy, ale właśnie jako doprecyzowanie uregulowań ustawy o drogach publicznych. Należy przy tym zauważyć, że rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw architektury i budownictwa. Oznacza, że organy współdziałające przy wydawaniu omawianego rozporządzenia nie stwierdziły jego kolizji z rozwiązaniami Prawa budowlanego i dopuszczały wyłączenie w ustawie o drogach publicznych spod definicji obiektu budowlanego (w rozumieniu Prawa budowlanego) urządzeń infrastruktury. To rozróżnienie potwierdza jedynie art. 39 ust. 1a u.d.p. wprowadzony na mocy art. 62 pkt 4 li. a) ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci usług telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675), która weszła w życie od dnia 17 lipca 2010 r. (art. 87 tej ustawy).
Zresztą takie wyodrębnienie urządzeń infrastruktury przewidują także art. 49 Kodeksu cywilnego oraz art. 143 ust. 2 u.g.n.
Zatem skoro ustawodawca w art. 39 ust. 1a u.d.p. wskazał, co zalicza do urządzeń i to tych, o których stanowi art. 39 ust. 1 pkt 1 u.d.p., a nadto ten ostatni przepis rozdziela obiekty budowlane od urządzeń, to brak jest podstaw do akceptacji stanowiska organu, że obiekty budowlane należy określać zgodnie z uregulowaniami Prawa budowlanego. W taki sam sposób należy odczytywać uregulowania zawarte w art. 40 u.d.p., dotyczące urządzeń infrastruktury i obiektów budowlanych.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, stanowisko organu co do interpretacji art. 40 u.d.p. jest błędne.
Wobec powyższego Dyrektor Generalny błędnie ustalił stan faktyczny, czym naruszył dyspozycję art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., gdzie ustawodawca umieścił zasadę prawdy obiektywnej. Stosownie do tej zasady organy administracji publicznej w toku postępowania stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Konkretyzuje i rozwija tę zasadę art. 77 k.p.a. stanowiący, iż organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Istotą zasady prawdy obiektywnej jest obowiązek organu do wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Organ narusza bowiem prawo nie tylko w wypadku wadliwej oceny prawnej stanu faktycznego, wadliwego zastosowania prawa, ale i w równym stopniu wtedy, gdy prawidłowo zastosuje prawo do wadliwie ustalonego stanu faktycznego. Niezgodne z prawdą ustalenie stanu faktycznego prowadzi w postępowaniu do naruszenia prawa (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 kwietnia 2000 r. sygn. akt I SA/Lu 1608/98).
Z powyższą sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Generalny Dyrektor wadliwie ustalił stan faktyczny przyjmując, że sieć wodociągowa jest obiektem budowlanym, w konsekwencji czego następnie zastosował niewłaściwe przepisy prawa. Sąd zauważa również, że błędu organu nie usprawiedliwia fakt, iż skarżąca spółka w pierwotnym wniosku o wydanie zezwolenia wskazała, że dotyczy on obiektu budowlanego. To rzeczą organu – Generalnego Dyrektora, było i jest czuwanie nad prawidłowym ustaleniem stanu faktycznego sprawy, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
Nadto w rozpoznawanym przypadku Generalny Dyrektor obowiązany był zgodnie z art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśnić skarżącej spółce powody odstąpienia od dotychczasowego stanowiska wyrażonego we wcześniejszych decyzjach. Fakt, że Generalny Dyrektor uprzednio uznawał ową kanalizację za urządzenie infrastruktury technicznej, nie wyklucza możliwości zmiany stanowiska, jednakże w takim przypadku organ obowiązany był dokładnie i wyczerpująco wyjaśnić przyczyny tej zmiany.
Wobec tego Sąd uznał, iż Generalny Dyrektor wydając zaskarżoną decyzję dopuścił się w toku postępowania administracyjnego istotnego naruszenia przepisów prawa procesowego oraz materialnego, polegającego na błędnym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, skutkującym błędną wykładnią przepisów prawa, a w konsekwencji na niewłaściwym ich zastosowaniu w sprawie.
Generalny Dyrektor ponownie rozpoznając sprawę związany jest, zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." oceną prawną i wskazaniami, co do dalszego postępowania wyrażonymi przez Sąd w niniejszej sprawie.
W takiej sytuacji Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu Sąd działał w oparciu o art. 152 p.p.s.a.
Zasądzając zwrot kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 200 i art. 205 § 2 i 3 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "a" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI