VI SA/Wa 1136/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-11-20
NSAAdministracyjneWysokawsa
media publiczneradiofonii i telewizjimisja publicznafinansowanieopłaty abonamentowesprawozdawczośćKRRiTuchwałasąd administracyjnylikwidacja spółki

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił uchwałę KRRiT dotyczącą zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania środków na misję publiczną, uznając ją za niezgodną z prawem.

Skarżący, w tym spółki publicznej radiofonii i telewizji w likwidacji, zakwestionowali uchwałę KRRiT nakładającą dodatkowe obowiązki sprawozdawcze, które miały warunkować wypłatę środków na misję publiczną. Sąd uznał skargi za zasadne, stwierdzając, że uchwała została wydana bez podstawy prawnej i narusza przepisy dotyczące finansowania mediów publicznych. Uchylono zaskarżoną uchwałę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał połączone skargi kilkunastu spółek publicznej radiofonii i telewizji w likwidacji, które kwestionowały uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (KRRiT) z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie określenia zasad sprawozdawczości z wydatkowania środków na misję publiczną. Skarżący zarzucili KRRiT naruszenie przepisów ustawy o opłatach abonamentowych oraz ustawy o radiofonii i telewizji, wskazując, że uchwała nakłada dodatkowe, nieprzewidziane prawem obowiązki sprawozdawcze, od których uzależniono wypłatę środków. Sąd uznał skargi za zasadne. W pierwszej kolejności sąd rozstrzygnął kwestię dopuszczalności skargi, uznając, że zaskarżona uchwała, jako akt władczy dotyczący uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Sąd odrzucił argumentację KRRiT dotyczącą likwidacji spółek, podkreślając, że otwarcie likwidacji nie pozbawia spółki osobowości prawnej ani prawa do środków na misję publiczną, a domniemanie prawdziwości wpisów w KRS nie zostało obalone. W dalszej kolejności sąd stwierdził, że KRRiT nie miała podstaw prawnych do nałożenia dodatkowych obowiązków sprawozdawczych i uzależnienia od nich wypłaty środków. Zaskarżona uchwała została uznana za naruszającą przepisy ustawy o opłatach abonamentowych i ustawy o radiofonii i telewizji, a także zasadę działania organów administracji na podstawie i w granicach prawa. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną uchwałę i zasądził od KRRiT na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała ta podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., ponieważ ma charakter władczy, dotyczy uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa oraz kształtuje indywidualne prawa i obowiązki jednostek.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że uchwała KRRiT ma charakter publicznoprawny, zewnętrzny, indywidualny i konkretyzujący, spełniając tym samym przesłanki określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., co umożliwia jej zaskarżenie do sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

P.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia zaskarżonej uchwały.

u.o.a. art. 8 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

Wpływy z opłat abonamentowych przeznaczane wyłącznie na realizację misji publicznej.

u.o.a. art. 8 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

Podstawa do ustalania przez KRRiT sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych.

u.r.t. art. 9 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Podstawa do wydawania przez KRRiT rozporządzeń i uchwał.

u.r.t. art. 21 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Definicja i cel misji publicznej.

Pomocnicze

P.p.s.a. art. 146 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy uznania uprawnienia skarżących z mocy prawa.

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

P.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zasądzenia kosztów postępowania.

u.o.a. art. 1

Ustawa z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych

Cel poboru opłat abonamentowych.

u.r.t. art. 31 § ust. 4

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Potwierdzenie celu poboru opłat abonamentowych.

u.r.t. art. 6 § ust. 1

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Rola KRRiT jako strażnika ładu medialnego.

u.r.t. art. 31b

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Obowiązek sporządzania sprawozdania z realizacji misji publicznej.

u.r.t. art. 26 § ust. 2

Ustawa z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji

Określenie formy prawnej jednostek publicznej radiofonii i telewizji.

Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c

Podstawa do zasądzenia kosztów zastępstwa prawnego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zaskarżona uchwała KRRiT została wydana bez podstawy prawnej. Uchwała KRRiT narusza przepisy ustawy o opłatach abonamentowych i ustawy o radiofonii i telewizji. KRRiT nie miała prawa nakładać dodatkowych obowiązków sprawozdawczych i uzależniać od nich wypłaty środków. Otwarcie likwidacji spółki nie pozbawia jej prawa do środków na misję publiczną ani możliwości kwestionowania uchwał KRRiT.

Odrzucone argumenty

Uchwała KRRiT nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Spółki w likwidacji nie mogą realizować misji publicznej i nie mają prawa do środków abonamentowych. KRRiT działała w ramach swoich kompetencji, dbając o interes publiczny i misję mediów.

Godne uwagi sformułowania

uchwała KRRiT [...] w przedmiocie określenia zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych środków na wykonywaną misję publiczną zarzucili rażące naruszenie albo naruszenie przez KRRiT art. 8 ust. 2 i ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych KRRiT usiłuje wyposażyć się w samoistne kompetencje wobec jednostek publicznej radiofonii i telewizji polegające na ocenie realizacji przez te jednostki dodatkowo nakładanych przez KRRiT "odrębną uchwałą" obowiązków Przewodniczącemu KRRiT przekazywanie zaliczkowo jednostek publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji jedynie na podstawie sposobu podziału wpływów, określonych w ust. 2, nie zaś na podstawie jakichkolwiek dodatkowych przesłanek i do tego uznaniowo interpretowanych przez KRRiT. skarżona uchwała jest nie tylko bezpośrednio sprzeczna z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych, lecz jest ponadto nie do pogodzenia z ratio legis ustawy o radiofonii i telewizji organ podniósł w odpowiedziach na skargi, że skarżona uchwała nie jest aktem podlegającym kontroli z mocy art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a. ani tym bardziej z art. 3 § 2 pkt. 1 P.p.s.a. Sąd stwierdza, że skargi na zaskarżoną uchwałę KRRiT są zasadne. Ratio legis uregulowania prawnego z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej Zaskarżoną uchwałą Rada nałożyła na jednostki publicznej radiofonii i telewizji zobowiązanie do złożenie KRRiT informacji o wydatkowaniu środków z wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. na wykonywaną misję publiczną Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem NSA zawartym w cyt. wyroku, że czynność przekazania środków jednostkom publicznej radiofonii i telewizji na realizację misji publicznej ma charakter publicznoprawny, zewnętrzny, indywidualny (indywidualne uprawnienia podmiotów) oraz konkretyzujący i wykonawczy względem uchwały KRRiT podejmowanej na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a. Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do skutecznego podważenia legitymacji prawnej Skarżących do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zaskarżoną uchwałę. KRRiT nie miał podstaw prawnych do nałożenia na jednostki publicznej radiofonii i telewizji dodatkowych sprawozdawczych obowiązków, od realizacji których uzależniona byłaby wypłata poszczególnych rat środków z opłat abonamentowych na realizację przez te podmioty misji publicznej.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Kołodziejczak-Osetek

sędzia

Grzegorz Nowecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Kontrola sądowa uchwał organów administracji, kompetencje KRRiT, finansowanie mediów publicznych, status prawny spółek w likwidacji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z finansowaniem mediów publicznych w Polsce.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy finansowania mediów publicznych i kompetencji KRRiT, co jest tematem o znaczeniu społecznym i prawnym. Wyrok sądu administracyjnego wyjaśnia istotne kwestie proceduralne i materialnoprawne.

Sąd administracyjny uchyla uchwałę KRRiT: Media publiczne z prawem do środków na misję, nawet w likwidacji.

Sektor

media

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1136/25 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-04-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Grzegorz Nowecki
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną uchwałę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 146 § 1 w zw. z art. 146 § 2 i art. 200 oraz art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 1935
§14 ust. 1 pkt 1 lit.c
rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant st. sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skarg: 1. [...], 2. [...], 3. [...], 4. [...], 5. [...], 6. [...], 7. [...], 8. [...], 9. [...], 10. [...], 11. [...], 12. [...], 13. [...], 14. [...], 15. [...] na uchwałę Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie określenia zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych środków na wykonywaną misję publiczną 1. uchyla zaskarżoną uchwałę; 2. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] S.A. w likwidacji kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] S.A. w likwidacji kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 4. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] S.A. w likwidacji kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 5. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 6. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 7. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 8. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 9. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 10. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 11. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 12. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 13. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 14. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 15. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 16. zasądza od Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji na rzecz skarżącej [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem skarg wniesionych przez: 1) [...]S.A. w likwidacji, 2) [...] w W. [...]S.A. w likwidacji, 3) [...]w B. [...]S.A. w likwidacji, 4) [...]w K. [...]S.A. w likwidacji, 5) [...]w B. [...]S.A. w likwidacji, 6) [...]w [...]- S.A. w likwidacji. 7) [...] w P."[...]S.A. w likwidacji, 8) [...] w S. "[...]S.A. w likwidacji, 9) [...]w L. [...]S.A. w likwidacji, 10) [...]w K. "[...]S.A. w likwidacji. 11) [...]w K. [...]S.A. w likwidacji r. pr. H. S., z substytucji r. pr. P. S., 12) [...]w O. "[...]" S.A. w likwidacji, 13) [...]" - [...]w R. S.A. w likwidacji, 14) "[...] w W. - [...]- S.A." w likwidacji, 15) [...]w O. [...]S.A. w likwidacji (dalej: "Strony", "Spółki", "Skarżący"), jest uchwała Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (dalej: "organ", Rada", "KRRiT") nr [...]z dnia 12 lutego 2025 r. w sprawie określenia zasad sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych na podstawie uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. środków na wykonywaną misję publiczną.
W skargach Skarżący co do zasady zarzucili rażące naruszenie albo naruszenie przez KRRiT art. 8 ust. 2 i ust. 1 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 1722, dalej: "u.o.a."), a także art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 29 grudnia 1992 r. o radiofonii i telewizji (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "u.r.t."), w zw. z art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 4, art. 6 ust. 1 u.r.t. oraz art. 1 u.o.a.
Skarżący w większości wnieśli o:
1) uchylenie stosownie do art. 146 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: "P.p.s.a."), zaskarżonej uchwały w całości,
2) uznanie na podstawie art. 146 § 2 P.p.s.a. uprawnienia Skarżących z mocy prawa zgodnie z art. 8 ust. 2 u.o.a., do otrzymania bezwarunkowej wypłaty w wysokościach wskazanych w skargach, tytułem udziału we wpływach z opłat abonamentowych w 2025 r.,
3) zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych,
4) wydanie postanowienia sygnalizacyjnego z art. 155 P.p.s.a., informującego właściwy organ tj. Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego o istotnych naruszeniach prawa, których dopuścił się organ administracji w zaskarżonej uchwale, uzależniając realizację przez KRRiT obowiązku ustawowego w sprawie wypłat z art. 8 ust. 2 u.o.a., na rzecz Skarżących od dodatkowo stawianych przez KRRiT bezpodstawnych warunków, sprzecznych z obowiązującymi przepisami prawa.
[...]w G. [...]" S.A. w likwidacji wniosło o stwierdzenie nieważności albo uchylenie w całości zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie na Jego rzecz zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
[...]w K. "[...]S.A. w likwidacji wniosło o uchylenie stosownie do art. 146 § 1 P.p.s.a., zaskarżonej uchwały w całości oraz zasądzenie na rzecz Skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych.
Skarżący w uzasadnieniach skarg podnieśli co do zasady podobną argumentację wskazując m.in. że zaskarżona uchwała została wydana na podstawie § 4 uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. w sprawie sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. między jednostki publicznej radiofonii i telewizji. Skarżący wskazali, że powyższa uchwała została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie § 4 tej uchwały z zarzutem rażące naruszenie prawa materialnego w postaci art. 8 ust. 2 i ust. 1 u.o.a. Zdaniem Skarżących treść § 4 uchwały KRRiT nr [...]świadczy o tym, że KRRiT usiłuje wyposażyć się w samoistne kompetencje wobec jednostek publicznej radiofonii i telewizji polegające na ocenie realizacji przez te jednostki dodatkowo nakładanych przez KRRiT "odrębną uchwałą" obowiązków o nieokreślonej treści z dziedziny sprawozdawczości z wydatkowania środków na misję publiczną i na uzależnianiu wykonywania przez KRRiT i jej Przewodniczącego ustawowych obowiązków płatniczych od wyników tej oceny.
Skarżący podkreślili, że treść art. 8 ust. 3 u.o.a., wyraźnie nakazuje Przewodniczącemu KRRiT przekazywanie zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji jedynie na podstawie sposobu podziału wpływów, określonych w ust. 2, nie zaś na podstawie jakichkolwiek dodatkowych przesłanek i do tego uznaniowo interpretowanych przez KRRiT.
Zdaniem Skarżących bezpodstawność zaskarżonej uchwały wynika także z przywołanych w jej treści przepisów prawnych, mających służyć za podstawę jej wydania tj.: art. 9 ust. 1, art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 4, art. 6 ust. 1 u.r.t. oraz art. 1 u.o.a. Skarżący podkreślili, że żaden z tych przepisów prawnych nie daje podstaw do wydania zaskarżonej uchwały.
Skarżący podnieśli, że po stronie jednostek publicznej radiofonii i telewizji stosowne obowiązki prawne z dziedziny sprawozdawczości już występują z mocy powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Nie występuje zatem żadna potrzeba przypisywania sobie przez KRRiT kompetencji do nakładania w sposób jednostronny dodatkowych obowiązków nieprzewidzianych przepisami prawa.
Skarżący podnieśli, że art. 31b oraz art. 31c u.r.t. zawierają kompletne unormowanie sposobu rozliczania przychodów jednostek publicznej radiofonii i telewizji z tytułu wpływów z opłat abonamentowych. Rozliczenie wpływów z opłat abonamentowych następuje w skali całego roku poprzez podsumowanie kosztów realizacji misji publicznej.
Zdaniem Skarżących zaskarżona uchwała jest nie tylko bezpośrednio sprzeczna z przepisami ustawy o opłatach abonamentowych, lecz jest ponadto nie do pogodzenia z ratio legis ustawy o radiofonii i telewizji, której obowiązujące przepisy prawa przewidują w sposób kompletny i wyczerpujący mechanizm kontrolowania wykonywanego przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji obowiązku realizacji misji publicznej oraz sposób wydatkowania wpływów z opłat abonamentowych. Mechanizm ten polega na rozliczaniu otrzymanych wpływów z poniesionymi kosztami realizacji misji publicznej w skali całego roku kalendarzowego oraz przewiduje sposób rozliczania ewentualnych nadwyżek na przyszłość, a zatem który nie powoduje utraty bieżących, spodziewanych i wymaganych ustawą o opłatach abonamentowych przychodów w całości - które notabene Przewodniczący KRRiT ma bezwzględny i bezwarunkowy obowiązek wypłacać.
Rada w odpowiedziach na skargi wniosła o: 1) odrzucenie skarg w całości, oraz 2) na podstawie art. 208 P.p.s.a., nałożenie na Skarżących obowiązku zwrotu kosztów, w przypadku konstatacji niesumienności lub oczywistej niewłaściwości postępowania Skarżącej.
Organ podniósł w odpowiedziach na skargi, że skarżona uchwała nie jest aktem podlegającym kontroli z mocy art. 3 § 2 pkt. 4 P.p.s.a. ani tym bardziej z art. 3 § 2 pkt. 1 P.p.s.a. Zdaniem organu droga sądowa przed sądem administracyjnym nie przysługuje w zakresie zaskarżenia uchwał wydawanych na podstawie ustawy o opłatach abonamentowych. Reżim ustawy o opłatach abonamentowych nie wprowadza stosowania przepisów k.p.a. Nie przewiduje też wydawania decyzji administracyjnych. Organ podniósł, że także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wielokrotnie uznał, że nie przysługuje skarga na uchwałę wydaną na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a.
Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie Rada nie wydała rozstrzygnięcia indywidualnego (nie wydała też rozstrzygnięcia, które odnosiłoby się do konkretnej spółki skarżącej w likwidacji), a wyłącznie do spółek określonych w art. 26 u.r.t. Co więcej treścią uchwały nie przesądziła ani o prawach, ani o obowiązkach żadnego podmiotu.
Organ wskazał, że w art. 26 ust. 2 u.r.t. ustawodawca określił w sposób bezwzględnie obowiązujący (niepodlegający możliwości modyfikacji w statucie spółki) firmę spółki akcyjnej, a także cele normatywne tej spółki. Są nimi tworzenie i rozpowszechnianie: 1) ogólnokrajowych programów ogólnotematycznych I i II, wyspecjalizowanego programu informacyjno-publicystycznego oraz programu o tematyce kulturalno-artystycznej, 2) programów skierowanych do odbiorców za granicą, 3) regionalnych programów telewizyjnych, 4) innych programów i usług realizujących misję publiczną, o której mowa wart. 21 ust. 1 u.r.t., określonych w karcie powinności, w tym programów wyspecjalizowanych innych niż wymienione w pkt. 1 powyżej. Otwarcie natomiast likwidacji powoduje wszczęcie postępowania, które ma pewne specyficzne cechy. Okres między dniem otwarcia a dniem zamknięcia likwidacji spółki to okres likwidacji spółki. Likwidacja jest postępowaniem, w którym zmienione są zasady funkcjonowania spółki. Celem spółki jest bowiem zakończenie bieżących interesów spółki, ściągnięcie wierzytelności, wypełnienie zobowiązań, spieniężenie majątku spółki i ewentualny podział między wspólników. Celem więc działania takiego podmiotu prawa nie jest już prowadzenie działalności w określonym przedmiocie, ale dokonanie "zwinięcia" przedsiębiorstwa i interesów spółki. Od tego momentu nie chodzi już o kontynuowanie dotychczasowej działalności spółki, ale o jej całkowite zakończenie. Spółka nie powinna w tej sytuacji rozpoczynać nowych interesów, jeżeli nie jest to konieczne do przeprowadzenia likwidacji i wynika z rachunku ekonomicznego. Dalej skutkiem wszczęcia procesu likwidacji -jak w niniejszej sprawie-spółki akcyjnej jest w również: przekształcenie się spółki ze spółki akcyjnej w spółkę akcyjną w likwidacji wraz z obowiązkiem posługiwania się w obrocie prawnym firmą spółki uzupełnioną o dodatek "w likwidacji" i zmiana organu uprawnionego do reprezentowania spółki - w miejsce członków zarządu wchodzą likwidatorzy, wygasają udzielone przez spółkę prokury i nie mogą być udzielone nowe.
Zdaniem Rady, mając powyższe na uwadze nie można pominąć tego, że konsekwencję tę należy analogicznie stosować do jednostek publicznej radiofonii i telewizji z uwzględnieniem wskazanej wyżej ich odrębności w tym zakresie. Oznacza to więc, że Skarżący znajdując się w stanie likwidacji, nie są już nakierowani na realizację misji publicznej (bo nie mogą, ale właśnie na zakończenie działalności, zatem dla organu nie jest zasadnym podnoszenie przez Skarżących m.in. rzekomej utraty płynności finansowej.
Celem działania Spółek Skarżących "w likwidacji" przestała być bowiem realizacja misji publicznej określonej w 21 ust. 1 u.r.t., a jedynie zakończenie dotychczasowych interesów i rozliczenie się z wierzycielami. Nadto w sytuacji gdy art. 26 ust. 2 u.r.t. wprost przewiduje, że telewizję publiczną tworzy spółka "[...]oraz jej terenowe oddziały - Skarżący nie spełniają nawet wymogów ustawy o radiofonii i telewizji w zakresie chociażby formy prawnej, w której jednostki publicznej radiofonii i telewizji winny prowadzić swą działalność.
KRRiT podniosła, że organem kontrolującym m.in. obowiązek wykonywania misji publicznej jest konstytucyjny organ państwowy - organ kontroli państwowej i ochrony prawa, jakim jest Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, której zadaniem jest egzekwowanie przepisów dotyczących tzw. ładu medialnego. Jego filarem jest natomiast "misyjna" działalność spółek radiofonii i telewizji publicznej, finansowana także z wpływów abonamentowych. Zależność pomiędzy wpływami abonamentowymi, a tą działalnością, jest natomiast taka, że w całości muszą być one przeznaczane na realizację zadań wymienionych w art. 21 u.r.t.
Zdaniem Rady, rola strażnika określonych wartości konstytucyjnych wymaga stworzenia efektywnego mechanizmu wpływania KRRiT na funkcjonowanie publicznej radiofonii i telewizji. Nie tylko obejmuje to uprawnienia regulacyjne lub kontrolne, ale także zakłada podejmowanie działań o charakterze nadzorczym, przyznających KRRiT rolę organu mającego w konkretnych sytuacjach głos decydujący.
Organ podkreślił, że przez brak podstawy prawnej należy rozumieć to, że dana decyzja rzeczywiście nie posiada podstawy prawnej, a nie to, że jej nie wymienia czy wymienia niewłaściwy przepis. Tymczasem art. 9 ust. 1 u.r.t. wprowadza uprawnienie Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji do udziału w procesie stanowienia prawa oraz jego stosowania. Uprawnienia przewidziane w art. 9 ust. 1 i ust. 3 u.r.t. korespondują z art. 213 ust. 2 (a tym samy z art. 2 i art. 7) Konstytucji RP, zgodnie z którym Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji wydoje rozporządzenia, a w sprawach indywidualnych podejmuje uchwały. W przypadku Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji mają one zróżnicowany charakter. W doktrynie przyjmuje się wręcz, że akty te mogą być podejmowane w sprawach indywidulanych i ogólnych. Stanowi to też logiczną konsekwencję obowiązywania fundamentalnej w państwie prawnym konstytucyjnej zasady legalizmu. Możność podejmowania przez KRRiT tego rodzaju działań, niewątpliwie stanowiących bezpośrednie wykonywanie zadań państwa, jest więc w świetle definicji administracji w ujęciu funkcjonalnym istotną cechą administracji publicznej, zaś sama KRRiT wykonuje zadania wiążące się z władczą ingerencją w sferę praw i wolności oraz obowiązków różnych podmiotów - w tym Skarżących Spółek.
Zdaniem organu, KRRiT nie mogła więc pozostać obojętna na sprzeczne z interesem publicznym i misją publiczną (mające na celu obejście przepisów ustawy o radiofonii i telewizji) działania zmierzające do zlikwidowania mediów publicznych i skorzystała ze swoich uprawnień.
Rada dodała, że ustawodawca w art. 26 u.r.t. przesądził, iż telewizję publiczną tworzy spółka [...]zaś radiofonię publiczną tworzą [...]" oraz "spółki radiofonii regionalnej". Zdaniem organu regulacja zawarta w ustawie o radiofonii i telewizji powinna być traktowana jako kompletna, a więc - w omawianym zakresie - nie ma miejsca dla zastosowania postanowień i wykładni kodeksu spółek handlowych. Na tle bowiem zasady niezależności publicznego radia i telewizji oraz wobec ich szczególnej misji społecznej, nie można ustawowych uprawnień Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego jako reprezentanta Skarbu Państwa interpretować w sposób rozszerzający. Skoro zatem ustawodawca - mocą swojej woli wyrażonej w ustawie - postanowił o utworzeniu konkretnych jednostek publicznej radiofonii i telewizji, to ich zniesienie możliwe jest także tylko w ten sam sposób. A więc wolą ustawodawcy - wyrażoną w ustawie. Inne rozumowanie tj. dopuszczające likwidację tych podmiotów jakąkolwiek formą woli władzy wykonawczej byłoby naruszeniem podstawowej konstytucyjnej zasady podziału władzy.
Organ wskazał również, że przepisy ustawy o radiofonii i telewizji upoważniły ministra właściwego ds. Skarbu Państwa jedynie do "zawiązania" spółek radiofonii i telewizji nie dając w tym zakresie żadnego uprawnienia do ich likwidacji. Prowadzi to jednoznacznie do sytuacji, w której likwidacja Spółki może nastąpić dopiero po uchwaleniu stosownej ustawy w tym zakresie.
Organ podkreślił, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 18 stycznia 2024 r., w sprawie o sygn. K 29/23 potwierdził niemożność wszczęcia i prowadzenia postępowania likwidacyjnego jednostki publicznej radiofonii i telewizji, którymi są Skarżący, wyłącznie w oparciu o przepisu Kodeksu spółek handlowych.
Sąd na rozprawie postanowił na podstawie art. 111 § 1 P.p.s.a., połączyć sprawy o sygnaturach VI SA/Wa 1136/25, VI SA/Wa 1152/25, VI SA/Wa 1153/25, VI SA/Wa 1154/25, VI SA/Wa 1183/25, VI SA/Wa 1184/25, VI SA/Wa 1185/25, VI SA/Wa 1186/25, VI SA/Wa 1187/25, VI SA/Wa 1188/25, VI SA/Wa 1278/25, VI SA/Wa 1279/25, VI SA/Wa 1280/25, VI SA/Wa 1282/25 oraz VI SA/Wa 1304/25 w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia oraz prowadzić je dalej pod wspólną sygnaturą VI SA/Wa 1136/25.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd stwierdza, że skargi na zaskarżoną uchwałę KRRiT są zasadne.
Punktem wyjścia dla rozstrzygnięcia sporu prawnego w niniejszej sprawie jest ustalenie charakteru prawnego zaskarżonej uchwały co pozwoli na udzielenie odpowiedź na pytanie, czy uchwała ta podlega kognicji sądu administracyjnego, a więc czy dopuszczalna jest na nią skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego umożliwiająca poddanie legalności zaskarżonej uchwały kontroli tego sądu.
W myśl art. 3 § 1 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie również w sprawach skarg na akty i czynności, wskazane w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a więc: "inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (...)".
Ratio legis uregulowania prawnego z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., rozszerzającego kontrolę sądu administracyjnego poza sferę decyzji lub postanowień, jest związane z umożliwieniem sądowej kontroli również takich działań administracji publicznej, które dotyczą praw i obowiązków obywateli i innych podmiotów w sferze publicznej oraz z potrzebą zapewnienia im gwarancji procesowych w ich relacjach z organami administracji publicznej i w zakresie zadań realizowanych przez te organy (T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, H. Knysiak – Molczyk, M. Romańska, T. Woś (red.). Wydanie 5. Warszawa 2012, s. 69 – 70). Tym samym mają oni zapewnioną ochronę na drodze sądowej w sytuacji, gdy odnoszący się do nich akt lub czynność ma cechy określone w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., mogą bowiem zaskarżyć do sądu administracyjnego takie akty i czynności organu administracji publicznej. Działania administracji, do których odnosi się omawiany przepis zostały scharakteryzowane przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 września 2013 r., sygn. akt I OPS 2/13 (ONSAiWSA 2014/1/2), co pozwala przyjąć, że akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.:
a) mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia, te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 – 3 P.p.s.a.;
b) są podejmowane w sprawach indywidualnych;
c) mają charakter publicznoprawny, ponieważ tylko w tym zakresie działalność administracji została poddana kontroli sądów administracyjnych;
d) dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisu prawa, co oznacza, że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym daną czynność (por. uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 lutego 2008 r. I OPS 3/07, z 3 września 2013 r. I OPS 2/13).
Nadto akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4) P.p.s.a. każdorazowo musi odnosić się do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który jednocześnie określa uprawnienia lub obowiązek (A. Kabat, [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 23. i s. 25).
Skargi w niniejszej sprawie dotyczą uchwały określającej zasady sprawozdawczości jednostek publicznej radiofonii i telewizji z wydatkowania otrzymanych na podstawie uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. środków na wykonywaną misję publiczną. Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała mieści się w katalogu aktów z zakresu administracji publicznej, dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Jako podstawę prawną zaskarżonej uchwały organ wskazał w jej treści art. 9 ust. 1 w zw. z art. 21 ust. 1, art. 31 ust. 4, art. 6 ust. 1 u.r.t. oraz art. 1 i art. 8 ust. 1 u.o.a., a także § 4 uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. w sprawie sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. między jednostki publicznej radiofonii i telewizji.
Jak wynika z art. 9 ust. 1 u.r.t., na podstawie ustaw i w celu ich wykonania Krajowa Rada wydaje rozporządzenia i uchwały.
W świetle art. 21 ust. 1 u.r.t., publiczna radiofonia i telewizja realizuje misję publiczną, oferując, na zasadach określonych w ustawie, całemu społeczeństwu i poszczególnym jego częściom, zróżnicowane programy i inne usługi w zakresie informacji, publicystyki, kultury, rozrywki, edukacji i sportu, cechujące się pluralizmem, bezstronnością, wyważeniem i niezależnością oraz innowacyjnością, wysoką jakością i integralnością przekazu.
Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 1 u.o.a., wpływy, o których mowa w art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 3 i art. 7 ust. 4, z wyłączeniem potrąceń przewidzianych w art. 6 ust. 2 i art. 7 ust. 8, są przeznaczane wyłącznie na realizację przez nadawców publicznej radiofonii i telewizji misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, w wysokości nieprzekraczającej wydatków ponoszonych w związku z realizacją tej misji.
Wyjaśnienia wymaga, że podstawę prawną dla wydania przez Radę uchwały nr [...]z dnia 30 września 2024 r. w sprawie sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. między jednostki publicznej radiofonii i telewizji, stanowił ust. 2 art. 8 u.o.a., zgodnie z którym Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ustala corocznie, po analizie planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizie określonych w nich kosztów, nie później niż do dnia 30 września, sposób podziału wpływów, o których mowa w ust. 1, między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w następnym roku kalendarzowym, w tym minimalny udział terenowych oddziałów spółki, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji.
Ustalone w ten sposób środki są następnie przekazywane przez Przewodniczącego Rady jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, na podstawie ust. 3 art. 8 u.o.a., zgodnie z którym Przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji przekazuje zaliczkowo jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środki na realizację misji, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy o radiofonii i telewizji, na podstawie sposobu podziału wpływów, o którym mowa w ust. 2.
W ocenie Sądu, dla oceny charakteru prawnego zaskarżonej uchwały istotne są rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II GSK 447/25, w którym NSA jednoznacznie uznał, że przekazanie zaliczkowe jednostkom publicznej radiofonii i telewizji środków na realizację misji publicznej jest czynnością objętą zakresem art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. NSA stwierdził, że: "Przekazywane środki mają charakter publicznoprawny. Opłaty abonamentowe służą bowiem realizacji misji publicznej, będącej podstawowym zadaniem publicznej radiofonii i telewizji, określonym w art. 21 u.r.t. Ustawa o radiofonii i telewizji czyni z wpływów z tytułu opłat abonamentowych taki dochód, który w ogóle nie jest objęty coroczną debatą budżetową. Stwarza to dla organu władzy publicznej, jakim jest KRRiT, a także dla publicznej radiofonii i telewizji znaczące uprawnienia zapewniające stabilność i przewidywalność wydatków na realizację określonej ustawowo misji (por. wyrok TK z 4 listopada 2009 r., sygn. akt Kp 1/08, pkt 6.2, 6.3, opubl. OTK-A z 2010 r., z. 10, poz. 145). Opinię tę potwierdzają także, m.in art. 1 i powoływany przez organ (ale dla innego uzasadnienia) art. 7 ust. 3 oraz omawiany art. 8 u.o.a., czy art. 21c u.r.t. Skoro zatem jednostka publicznej radiofonii i telewizji ma obowiązek realizować misję publiczną, w myśl art. 21 u.r.t. i na ten cel są przeznaczone wypłacane przez Przewodniczącego KRRiT zaliczki, to należy uznać wynikające z ustawy uprawnienie dla ww. jednostki publicznej radiofonii i telewizji do uzyskania tychże środków, zwłaszcza że zgodnie z art. 31b ust. 1 u.r.t. jednostka ta ma obowiązek złożenia sprawozdania do KRRiT do 30 kwietnia następnego roku za poprzedni rok kalendarzowy z realizacji misji publicznej."
Zaskarżoną uchwałą Rada nałożyła na jednostki publicznej radiofonii i telewizji zobowiązanie do złożenie KRRiT informacji o wydatkowaniu środków z wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. na wykonywaną misję publiczną, otrzymanych na podstawie uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. (§ 1 pkt 2 zaskarżonej uchwały). Jednostki publicznej radiofonii i telewizji są zobowiązanie do przekazywania informacji, o której mowa w pkt 2 począwszy od otrzymania pierwszej transzy wpływów, w terminie do 5 dnia miesiąca, w którym ma zostać przekazana następna transza wpływów zgodnie z Harmonogramem przekazywania wpływów z opłat abonamentowych z rachunku bankowego KRRiT dla spółek publicznej radiofonii i telewizji na podstawie uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 roku oraz w związku z art. 21d ust. 2 ustawy o radiofonii i telewizji (§ 1 pkt 4 zaskarżonej uchwały). Ponadto z § 4 zd. 2 uchwały KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. w sprawie sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. między jednostki publicznej radiofonii i telewizji wynika, że uchybienie tym obowiązkom sprawozdawczym skutkuje brakiem możliwości czynienia na rzecz danej spółki jakichkolwiek dalszych wypłat w roku 2025.
Sąd całkowicie zgadza się ze stanowiskiem NSA zawartym w cyt. wyroku, że czynność przekazania środków jednostkom publicznej radiofonii i telewizji na realizację misji publicznej ma charakter publicznoprawny, zewnętrzny, indywidualny (indywidualne uprawnienia podmiotów) oraz konkretyzujący i wykonawczy względem uchwały KRRiT podejmowanej na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a. W ocenie Sądu taki sam charakter ma niewątpliwie zaskarżona uchwała stanowiąc akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Zaskarżona uchwała nakładająca na jednostki publicznej radiofonii i telewizji opisane powyżej obowiązki sprawozdawcze warunkujące przekazywanie powyższych środków na realizację misji publicznej w istotny i władczy sposób wpływa na sposób przekazywania tych środków jednostkom publicznej radiofonii i telewizji, w konsekwencji wpływając na realizację misji publicznej przez te jednostki. Zaskarżona uchwała zatem ma również charakter publicznoprawny, zewnętrzny, indywidualny (kształtuje indywidualne uprawnienia i obowiązki jednostek publicznej radiofonii i telewizji, do których jest skierowana) oraz konkretyzujący i wykonawczy względem uchwały KRRiT podejmowanej na podstawie art. 8 ust. 2 u.o.a. Spełnia więc wszystkie przesłanki pozwalające zakwalifikować ją jako akt o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
W konsekwencji należy przyjąć, że omawiany akt – zaskarżona uchwała podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a.
Odnosząc się do zarzutów związanych z otwarciem likwidacji Spółek Skarżących oraz związaną z tym faktem niemożnością realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., należy zauważyć, za Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. wyrok z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II GSK 447/25), że otwarcie likwidacji spółki (art. 461 § 1 k.s.h.) prowadzi do zmiany zasad prowadzenia jej spraw i reprezentacji, ale nie do utraty osobowości prawnej (art. 461 § 2 i § 3 k.s.h.). Zmiany w powyższym zakresie (zob. art. 462 i nast. k.s.h.) nie mają wpływu na uprawnienie Spółek Skarżących do pozyskiwania środków z opłat abonamentowych na realizację misji publicznej, skoro nadal w KRS pozostają one wpisane jako jednostki nadające programy radiofoniczne, działające w formie spółki akcyjnej, której jedynym udziałowcem jest Skarb Państwa. Wpisy w KRS potwierdzają zatem, że Skarżące Spółki są jednostkami publicznej radiofonii i telewizji, i z mocy ustawy mają prawo do środków na realizację misji publicznej.
Podkreślenia przy tym wymaga, że zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o KRS domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Dla Sądu istotne jest zatem to, że do Rejestru wpisano likwidację Spółek Skarżących, a Sąd – podobnie jak i organ administracji, którym jest KRRiT - obowiązuje domniemanie prawidłowości wpisu. Uwagi dotyczące otwarcia likwidacji Skarżącej zawarte przez organ w odpowiedzi na skargi Sąd uznał w związku z tym za bezzasadne.
Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 12 marca 2025 r. sygn. akt II GSK 2731/24 stwierdzając, że: "Zgodnie bowiem z art. 17 ust. 1 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym domniemywa się, że dane wpisane do Rejestru są prawdziwe. Jak podkreśla się w orzecznictwie, domniemanie ustanowione na gruncie przywołanego przepisu prawa jest domniemaniem prawnym w rozumieniu art. 234 k.p.c., wiąże zatem sąd w postępowaniu cywilnym – a także, jak w pełni zasadnie należałoby przyjąć, sąd administracyjny w postępowaniu sądowoadministracyjnym – z tym, że może być obalone, ponieważ ustawa tego nie wyłącza. Domniemanie to dotyczy wpisów, obejmuje więc treść zamieszczoną w odpowiednim dziale rejestru, natomiast nie dotyczy danych znajdujących się w aktach rejestrowych, jeżeli nie zostały wpisane do rejestru. Ustawodawca przyjmuje więc, że – co do zasady – wszystkie dane wpisane do rejestru są zgodne z prawdziwym stanem rzeczy, czyli z obiektywną rzeczywistością. Odpis z rejestru jest zaś dokumentem – środkiem dowodowym określonego stanu, nie zawsze zgodnym ze stanem rzeczywistym (por. wyrok SN z dnia 14 marca 2012 r., sygn. akt II CSK 328/11). W tym też kontekście trzeba również podkreślić, że jakkolwiek z regulacji ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym nie wynika, aby wprowadzały one domniemanie zgodności wpisów ze stanem prawnym, to jednak za uzasadniony należałoby uznać wniosek, że swoistą gwarancję takiej zgodności przewiduje art. 23 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa, co prowadzi do wniosku, że na etapie rozpoznawczym poprzedzającym wpis sąd rejestrowy nie jest pozbawiony uprawnienia do weryfikowania zgodności danych zgłoszonych do rejestru z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 23 ust. 2). Jakkolwiek wpisy w Krajowym Rejestrze Sądowym mają na ogół charakter jedynie deklaratoryjny, co odnosi się w szczególności do wpisów dotyczących składu organów podmiotów wpisanych do tego rejestru, to jednak wbrew treści tychże wpisów nie można całkowicie dowolnie uznawać, że określona osoba nigdy nie została skutecznie powołana do pełnienia funkcji wynikającej z tych wpisów, co w rozpatrywanej sprawie należałoby odnieść do wpisu danych dotyczących likwidatora spółki, jako konsekwencji poprzedzającego ten wpis, wpisu o otwarciu likwidacji spółki. Zwłaszcza, gdy w tej mierze podkreślić również, że wpis do rejestru jest dokonywany przez sąd rejestrowy postanowieniem (art. 6495 k.p.c.), zaś do postanowień o wpisie – zgodnie z art. 13 § 2 k.p.c. – stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące wyroków, w tym art. 365 § 1 k.p.c., zgodnie z którym orzeczenie prawomocne wiąże strony i sąd, który je wydał, a także inne sądy i inne organy państwowe oraz organy administracji publicznej."
W świetle powyższego należy wskazać, że wynikające z art. 17 ust. 1 ustawy KRS, domniemanie prawdziwości wpisów w Rejestrze wiąże tak długo, dopóki nie zostanie obalone, w niniejszej sprawie natomiast KRRiT nie obaliła tego domniemania w odniesieniu do Spółek Skarżących. Sąd całkowicie zgadza się przy tym ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnyego wyrażonym w wyroku z 23 czerwca 2025 r. sygn. akt II GSK 447/25 odnośnie powołanego przez Radę wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 18 stycznia 2024 r., sygn. akt K 29/23, że ocena jego znaczenia dla sprawy ważności i skuteczności czynności zdziałanych przez, w tym przypadku Likwidatorów Spółek Skarżących oraz ustawionych przez nich pełnomocników procesowych może i powinna nastąpić we właściwych postępowaniach przed sądem powszechnym, który zachowuje wyłączną właściwość w tym zakresie. Wobec powyższego nie ma podstaw do podważania domniemania prawidłowości wpisów rejestrowych dotyczących Spółek Skarżących, dopóki zachowują one moc, a zatem nie zostaną usunięte lub zmienione na podstawie wiążących dokumentów, w tym prawomocnych orzeczeń sądu powszechnego.
W świetle powyższych wyjaśnień Sąd stwierdza, że brak jest podstaw prawnych i faktycznych do skutecznego podważenia legitymacji prawnej Skarżących do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zaskarżoną uchwałę.
Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej uchwały, w ocenie Sądu, wbrew stanowisku Rady uzasadnieniem dla jej wydania nie może być powoływanie się na okoliczność, że Skarżące Spółki znajdują się w stanie likwidacji, co miałoby oznaczać, zdaniem KRRiT, iż jej działalność nie jest już nakierowana na realizację misji publicznej. Jak było to już wcześniej wskazane, samo otwarcie likwidacji spółki akcyjnej nie powoduje żadnych skutków w zakresie jej bytu prawnego, poza kwestią przejęcia prowadzenia jej spraw i reprezentacji przez likwidatorów. KRRiT nie może natomiast kreować swoich kompetencji w zakresie przekazywania jednostkom publicznej radiofonii i telewizji należnych im środków, na realizację przez nie misji publicznej, na podstawie jakiejkolwiek swojej oceny w zakresie wywiązywania się przez jednostki publicznej radiofonii i telewizji z nałożonego na nie na podstawie art. 21 ust. 1 u.r.t. obowiązku – w tym konkretnym przypadku poprzez uznanie, że na skutek otwarcia likwidacji Skarżących Spółek, przestały one realizować ten obowiązek – wykraczającej poza unormowany w ustawie tryb przyznawania środków na realizację misji publicznej. Ustawa o radiofonii i telewizji wprowadziła w tym zakresie odpowiedni tryb. I tak zgodnie z art. 31b u.r.t., jednostki publicznej radiofonii i telewizji są obowiązane do sporządzenia i złożenia Radzie oraz udostępnienia na swoich stronach internetowych, w terminie do dnia 30 kwietnia danego roku kalendarzowego, sprawozdania za poprzedni rok kalendarzowy z realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1, zawierającego: 1) informację o realizacji określonych w przepisach prawa oraz karcie powinności zadań wynikających z misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1; 2) informację o wysokości i sposobie wykorzystania środków pochodzących z poszczególnych źródeł, o których mowa w art. 31 ust. 1 i 2; 3) informację o sposobie realizacji zasad, o których mowa w art. 31a ust. 1; 4) informację o całkowitym koszcie realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1, ze wskazaniem kosztów realizacji poszczególnych zadań oraz informację o dochodzie z pozostałej działalności; 5) wyliczenie kosztu netto realizacji misji publicznej zgodnie w art. 31 ust. 6 oraz nadwyżek, o których mowa w art. 31 ust. 7 lub 8, jeżeli powstały; 6) propozycję przeznaczenia nadwyżki, o której mowa w art. 31 ust. 7, jeżeli powstała. Rada na podstawie oceny sprawozdania, o którym mowa w ust. 1, podejmuje do dnia 30 czerwca każdego roku kalendarzowego uchwałę o jego przyjęciu albo o odmowie jego przyjęcia. Uchwały są udostępniane na stronie internetowej Krajowej Rady (ust. 2). Podejmując uchwałę, o której mowa w ust. 2, Krajowa Rada może określić zalecenia dotyczące sposobu realizacji przedsięwzięć określonych w karcie powinności oraz planie, o którym mowa w art. 21c ust. 1, w kolejnym roku kalendarzowym oraz może polecić podjęcie określonych działań naprawczych, wskazując termin na realizację zaleceń lub działań naprawczych (ust. 3). Jednostka publicznej radiofonii i telewizji, której dotyczą zalecenia lub działania naprawcze, o których mowa w ust. 3, jest obowiązana do zawarcia w sprawozdaniu, o którym mowa w ust. 1, za kolejny rok kalendarzowy informacji o sposobie ich wykonania (ust. 4).
W świetle powyższych przepisów, jak również przepisów wskazanych jako podstawę prawną wydania zaskarżonej uchwały, KRRiT nie miał podstaw prawnych do nałożenia na jednostki publicznej radiofonii i telewizji dodatkowych sprawozdawczych obowiązków, od realizacji których uzależniona byłaby wypłata poszczególnych rat środków z opłat abonamentowych na realizację przez te podmioty misji publicznej. Żaden przepis ustawy o opłatach abonamentowych, jak i ustawy o radiofonii i telewizji, nie statuuje po stronie KRRiT uprawnienia do modyfikacji sposobu podziału wpływów z abonamentu między jednostki publicznej radiofonii i telewizji w danym roku kalendarzowym, ustalonego już uprzednio przez KRRiT, w oparciu o upoważnienie ustawowe ujęte w art. 8 ust. 2 u.o.a., w roku poprzedzającym (nie później niż do dnia 30 września), poprzez wprowadzanie dodatkowych warunków, które muszą spełnić te jednostki – w tym przypadku poprzez wprowadzenie dodatkowych obowiązków sprawozdawczych, które nie wynikają z przepisów prawa. Podstawy takiej nie stanowi art. 9 ust. 1 u.r.t., zgodnie z którym to przepisem na podstawie ustaw i w celu ich wykonania Krajowa Rada wydaje rozporządzenia i uchwały. Oczywistym jest bowiem, że przepis ten nie może per se stanowić podstawy do wydania przez KRRiT rozstrzygnięcia w formie bądź rozporządzenia bądź uchwały, skoro są one podejmowane przez KRRiT zawsze: "na podstawie ustaw i w celu ich wykonania". Czyli muszą każdorazowo mieć podstawę materialnoprawną wynikającą z przepisu rangi ustawowej.
Dopuszczalności wydania przez KRRiT zaskarżonej uchwały, nie sposób dopatrzeć się także w oparciu o przesłanki wykładni celowościowej przepisu art. 8 ust. 1 i ust. 2 u.o.a., skoro z ust. 1 wynika, że wpływy z opłat abonamentowych są przeznaczane wyłącznie na realizację przez nadawców publicznej radiofonii i telewizji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., a ust. 2 wprost przewiduje, że ustalenie przez KRRiT sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych między jednostki publicznej radiofonii i telewizji, następuje z obligatoryjnym przeprowadzeniem analizy planu programowo-finansowego, o którym mowa w art. 21c ust. 1 u.r.t., oraz sprawozdania, o którym mowa w art. 31b ust. 1 tej ustawy, za poprzedni rok kalendarzowy i analizy określonych w nich kosztów. Zatem nałożenie na jednostki publicznej radiofonii i telewizji dodatkowych obowiązków sprawozdawczych – na podstawie uchwały nr [...]z dnia 30 września 2024 roku w sprawie sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych w 2025 r. między jednostki publicznej radiofonii i telewizji, nie znajduje podstawy w art. 8 ust. 1 i ust. 2.
Podstawy dla wydania zaskarżonej uchwały nie stanowią również art. 21 ust. 1 u.r.t., określający zadanie publicznej radiofonii i telewizji jako realizację określonej w tym przepisie misji publicznej, art. 1 u.o.a., który określa cel poboru opłat abonamentowych jako umożliwienie realizacji misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t., jak również art. 31 ust. 4 u.r.t., który potwierdza cel poboru opłat abonamentowych stanowiąc, że przychody pochodzące m.in. z opłat abonamentowych przeznacza się wyłącznie na realizację misji publicznej, o której mowa w art. 21 ust. 1 u.r.t.
Podstawy dla wydania zaskarżonej uchwały nie stanowią również art. 6 ust. 1 u.r.t., określający rolę KRRiT jako organu, który stoi na straży wolności słowa w radiu i telewizji, samodzielności dostawców usług medialnych oraz dostawców platform udostępniania wideo, interesów odbiorców usług i użytkowników oraz który zapewnia otwarty i pluralistyczny charakter radiofonii i telewizji.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd stwierdza, że wydając w oparciu o powyższe przepisy zaskarżoną uchwałę Rada uchybiła tym przepisom poprzez ich niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię i naruszyła również wprost art. 9 ust. 1 u.r.t. oraz mający walor zasady konstytucyjnej (art. 7 Konstytucji RP), obowiązek działania organów administracji publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Sąd stwierdza, że w sprawie nie występują podstawy do zastosowania art. 146 § 2 P.p.s.a. i uznania uprawnienia Skarżących do otrzymania bezwarunkowej wypłaty środków w wysokościach wskazanych w skargach, tytułem udziału we wpływach z opłat abonamentowych w 2025 r., ponieważ podstawę wypłaty tych środków nie stanowi zaskarżona uchwała lecz uchwała KRRiT nr [...]z dnia 30 września 2024 r. w sprawie sposobu podziału wpływów z opłat abonamentowych w 2025 roku miedzy jednostki publicznej radiofonii i telewizji.
Sąd uznał, że w sprawie nie wystąpiła konieczność sygnalizacji na podstawie art. 155 § 1 P.p.s.a., stwierdzonego w sprawie istotnego naruszenia prawa.
O kosztach postępowania Sąd orzekł (punkty 2-16 sentencji wyroku) na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964), oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1935), zasądzając od organu na rzecz każdego ze Skarżących, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, kwoty obejmujące wpis od skargi w wysokości 200 złotych, wynagrodzenie radcy prawnego bądź adwokata będącego pełnomocnikiem Skarżących w wysokości 480 złotych oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych jeżeli do akt zostało złożone potwierdzenie jej uiszczenia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI