VI SA/Wa 1133/21
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę płatnika składek, potwierdzając, że umowy nazwane 'o dzieło' dotyczące montażu elementów meblowych były w rzeczywistości umowami o świadczenie usług, podlegającymi obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Sprawa dotyczyła zakwalifikowania umów zawartych przez płatnika składek (E. B.) z H. P. jako umów o dzieło lub umów o świadczenie usług. Płatnik twierdził, że umowy te dotyczyły wykonania konkretnego dzieła (montażu elementów złączy meblowych) i powinny być traktowane jako umowy o dzieło. Organ rentowy (Prezes NFZ) oraz WSA uznały, że charakter prac (powtarzalność, brak samoistnego rezultatu, wykorzystanie materiałów zamawiającego, brak odpowiedzialności za wady dzieła) wskazuje na umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. W konsekwencji, wykonawca podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrzył skargę E. B. (płatnika składek) na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję o objęciu H. P. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Spór dotyczył kwalifikacji umów zawartych między stronami, które płatnik nazwał 'umowami o dzieło', a dotyczyły one montażu elementów złączy meblowych. Organ rentowy i sąd uznali, że charakter tych umów, w tym powtarzalność czynności, brak samodzielnego rezultatu dzieła, wykorzystanie materiałów zamawiającego oraz brak odpowiedzialności wykonawcy za wady dzieła, wskazuje na umowę o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu. W związku z tym, H. P. podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu jako zleceniobiorca. Sąd oddalił skargę płatnika, podzielając stanowisko organów administracji i podkreślając, że o kwalifikacji umowy decyduje jej treść i sposób wykonywania, a nie nazwa. Sąd szczegółowo analizował różnice między umową o dzieło (umowa rezultatu) a umową zlecenia/o świadczenie usług (umowa starannego działania), wskazując, że montaż elementów meblowych nie stanowił samodzielnego dzieła, lecz etap procesu produkcyjnego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Umowy te należy kwalifikować jako umowy o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy o zleceniu, a nie jako umowy o dzieło.
Uzasadnienie
Charakter prac (powtarzalność, brak samoistnego rezultatu, wykorzystanie materiałów zamawiającego, brak odpowiedzialności za wady dzieła) wskazuje na umowę o świadczenie usług, a nie umowę o dzieło, która jest umową rezultatu. Montaż elementów meblowych stanowił etap procesu produkcyjnego, a nie wytworzenie samodzielnego dzieła.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (40)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 66 § ust. 1 pkt 1 lit. e
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia.
k.c. art. 627
Kodeks cywilny
Definicja umowy o dzieło jako zobowiązania do wykonania oznaczonego dzieła.
k.c. art. 750
Kodeks cywilny
Do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.
Pomocnicze
ustawa o świadczeniach art. 85 § ust. 4
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający.
u.s.u.s. art. 13 § pkt 2
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy.
u.s.u.s. art. 6 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.
k.c. art. 734
Kodeks cywilny
Definicja umowy zlecenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 7
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 77
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 8
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 9
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 11
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 75 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 78 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 108 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 80
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 107 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 106 § § 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 15zzs4 § ust. 2 i 3
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw art. 16
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 75 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1 i § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Charakter prac montażowych jako umowy o świadczenie usług, a nie umowy o dzieło, ze względu na brak samodzielnego rezultatu, powtarzalność czynności i wykorzystanie materiałów zamawiającego. Podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu przez wykonawcę umowy o świadczenie usług (zlecenie).
Odrzucone argumenty
Kwalifikacja umów jako umowy o dzieło, co wyłączałoby obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. Zarzuty dotyczące zaniechania należytego zgromadzenia materiału dowodowego, wadliwej oceny dowodów, nierozpoznania wniosków dowodowych, naruszenia zasad procedury administracyjnej i prawa do obrony.
Godne uwagi sformułowania
Nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy. Sama terminologia, jaką posługiwał się wnioskodawca w umowach, określonych jako umowy o dzieło, jest bez znaczenia przy interpretowaniu i oznaczaniu faktycznego stosunku prawnego łączącego strony. Umowa o dzieło jest umową o 'rezultat usługi'. Umowa zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu.
Skład orzekający
Dorota Dziedzic-Chojnacka
przewodniczący sprawozdawca
Magdalena Maliszewska
sprawozdawca
Dorota Pawłowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Kwalifikacja umów cywilnoprawnych (umowa o dzieło vs umowa zlecenia/o świadczenie usług) w kontekście obowiązku ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych, zwłaszcza w przypadku prac fizycznych i produkcyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego (montaż elementów meblowych), ale zasady interpretacji umów są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między umową o dzieło a umową zlecenia, który ma bezpośrednie przełożenie na obowiązki podatkowe i składkowe. Wyjaśnia, jak sądy interpretują faktyczny charakter stosunku prawnego.
“Umowa o dzieło czy zlecenie? Sąd wyjaśnia, kiedy montaż mebli podlega ubezpieczeniu zdrowotnemu.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VI SA/Wa 1133/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2021-06-08 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-04-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący sprawozdawca/ Dorota Pawłowska Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Hasła tematyczne Inne Sygn. powiązane II GSK 2655/21 - Wyrok NSA z 2022-02-08 II GSK 2665/21 - Wyrok NSA z 2025-06-05 II SA/Ol 579/21 - Wyrok WSA w Olsztynie z 2021-09-02 Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151, art. 106 par. 3 i 4, art. 133 par. 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2021 poz 735 art. 7, art. 77, art. 107 par. 3, Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2020 poz 1398 art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 85 ust. 4, Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Dz.U. 2020 poz 266 art. 13 pkt 2 Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - t.j. Dz.U. 2020 poz 1740 art. 627, art. 628, art. 629, art. 632, art. 750, art. 734 Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Sędzia WSA Dorota Pawłowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę Uzasadnienie Sygn. akt: VI SA/Wa 1133/21 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r., nr [...], Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej: "Prezes NFZ"), działając na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 i 6 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1398, z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. z 2020 r., poz. 1493), art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a., w związku z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 935) - po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez płatnika składek – E. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E. (dalej: płatnik składek, Skarżący), od decyzji nr [...], wydanej przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w dniu [...] kwietnia 2017 r., stwierdzającej objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym H. P. (dalej: Zainteresowana), z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których zgodnie z ustawą Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, na rzecz ww. płatnika składek w okresie od dnia 1 grudnia 2013 r. do dnia 30 listopada 2014 r. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższa decyzja wydana została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] pismem z dnia 19 grudnia 2016 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z wnioskiem o rozpatrzenie sprawy w zakresie objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym H. P. z tytułu umów o świadczenie usług, nazwanych przez strony "umową o dzieło", zawartych z płatnikiem składek: E., w okresie wskazanym w umowie. Rozpatrując ww. wniosek dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., stwierdził objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym H. P. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których zgodnie z k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia we wskazanym okresie na rzecz płatnika składek: E. Powyższa decyzja została doręczona Zainteresowanej oraz płatnikowi składek, który od ww. decyzji wniósł odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania Prezes NFZ zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] kwietnia 2017 r. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ wskazał, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z k.c., stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym, osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. W myśl art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku, gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie. Zgodnie z brzmieniem art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 266, ze zm.) obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu i wypadkowemu, podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie, jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] we wniosku wszczynającym postępowanie poinformował, że w wyniku przeprowadzonej kontroli u płatnika składek: E. ustalono, iż ww. płatnik zawarł z Zainteresowaną umowy nazwane przez strony "umową o dzieło", które zdaniem organu rentowego winny być zakwalifikowane jako umowy o świadczenie usług. Do przedmiotowego wniosku ZUS załączono: - kserokopię umów o dzieło zawartych pomiędzy stronami wraz z rachunkami; - kserokopię protokołu kontroli; - kserokopię zastrzeżeń do protokołu kontroli; - kserokopia informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń. Prezes NFZ wskazał, że z analizy materiału dowodowego przekazanego przez wnioskodawcę wynika, iż płatnik składek zawierał z 54 osobami cykliczne umowy nazwane "umowami o dzieło", na zamontowywanie elementów złączy meblowych. Gotowe elementy złączy meblowych osoby pobierały od płatnika, które następnie montowały. Organ podał, że pomiędzy Zainteresowaną, a płatnikiem składek zawarto: - "umowę o dzieło" z dnia 01.12.2013 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych " w terminie do dnia 31.12.2013 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 559,95 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.01.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 31.01.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 453,58 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.02.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych " w terminie do dnia 28.02.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 458,68 zł brutto, - umowę o dzieło" z dnia 01.03.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 31.03.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 7,80 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.04.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 30.04.2014 r. godnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w 667,39 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.05.2014 r, zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 31.05.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 655,13 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.06.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 30.06.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 508,17 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.07.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych " w terminie do dnia 31.07.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 746,90 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.08.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 31.08.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 526,31 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.09.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 30.09.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 556,89 zł brutto, - "umowę o dzieło" z dnia 01.10.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 31.10.2014 r. Przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 608,25 zł brutto, - " umowę o dzieło" z dnia 01.11.2014 r. zgodnie z którą Wykonawca zobowiązuje się do wykonania pracy pt: "zmontowanie elementów złączy meblowych" w terminie do dnia 30.11.2014 r. Zgodnie z przedmiotową umową Wykonawcy za wykonanie "dzieła" przysługuje wynagrodzenie w wysokości 572,07 zł brutto, Z postanowień ww. umów wynika ponadto, iż odbiór dzieła odbywał się w siedzibie Zamawiającego. Płatnik składek nie zgłosił do ubezpieczenia zdrowotnego Zainteresowanej w związku w wykonywaniem przedmiotowych umów. W tych okolicznościach organ wojewódzki NFZ wydał decyzję w sprawie objęcie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym H. P. z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług, do których zgodnie z ustawą Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia Prezes NFZ w uzasadnieniu swojej decyzji, wydanej w trybie odwoławczym, podkreślił, że w przypadku każdej umowy decydująca jest jej treść, czyli zadania, jakie zatrudniona osoba ma do wykonania, istota obowiązków umownych, które na siebie zawierający umowę przyjmuje. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy. Na poparcie powyższego stanowiska, Prezes NFZ przywołał np. wyrok Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] stycznia 2012 r., sygn. akt [...], w którym podniesiono, że: "Sama terminologia, jaką posługiwał się wnioskodawca w umowach, określonych jako umowy o dzieło, jest bez znaczenia przy interpretowaniu i oznaczaniu faktycznego stosunku prawnego łączącego strony. Nazwa umowy nie przesądza o jej rodzaju. Jeśli bowiem nazwa nie odpowiada istocie umowy, należy badać samą treść umowy. A zatem samo dosłowne brzmienie ww. umów nie wskazuje na ich charakter prawny, dopiero treść kontraktów i sposób ich faktycznego wykonywania pozwala je odpowiednio zakwalifikować ". Prezes NFZ podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie tego, że w świetle ustalonego stanu faktycznego i obowiązujących przepisów prawa przedstawione umowy należy uznać za umowy o świadczenie usług, do których odpowiednie zastosowanie mają przepisy o zleceniu. Wykonawca ma bowiem wykonać określone czynności z zachowaniem należytej staranności, a zatem przy realizacji umów mamy do czynienia z wykonywaniem czynności faktycznych polegających na zmontowaniu elementów złączy meblowych. W ocenie organu odwoławczego konkretyzacja rezultatu w tego rodzaju umowach nie jest możliwa. Wykonawca mógł jedynie podjąć czynności faktyczne w celu osiągnięcia skutku, a nie rezultatu. Zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, stosownie do treści art. 627 k.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Przedmiotem umowy jest zatem zobowiązanie do wykonania określanego dzieła poprzez stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Zgodnie z treścią art. 734 § 1 k.c. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie, przy czym do umowy o świadczenie usług stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Przedmiotem tych umów jest dokonanie określonej czynności faktycznej bądź zespołu czynności faktycznych, które nie muszą prowadzić do osiągnięcia indywidualnie oznaczonego rezultatu. Umowa o świadczenie usług jak i zlecenia, są przykładem umów starannego działania, podczas gdy umowa o dzieło jest umową rezultatu. Stąd też odpowiedzialność osoby wykonującej umowę o dzieło jest ponoszona na zasadzie ryzyka, a umowę o świadczenie usług/zlecenia na zasadzie winy. Umowa o dzieło należy do umów rezultatu, a więc jej przedmiotem jest indywidualnie oznaczony wytwór (rezultat). Jeśli zatem zawarta umowa dotyczy osiągnięcia "rezultatu usługi" - co jest podstawową cechą odróżniającą ją od umowy o pracę oraz od umowy zlecenia (świadczenia usług) - konieczne jest, aby działania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego i samoistnego rezultatu - w postaci materialnej bądź niematerialnej. W przypadku umowy o dzieło niezbędne jest, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu". Mające powstać dzieło nie może być zatem oznaczone w sposób zbyt ogólny. Rezultat ten winien być określony z góry, dokładnie i według obiektywnie sprawdzalnych cech. Prezes NFZ podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż Zainteresowana zawarła z płatnikiem składek umowy nazwane przez strony "umową o dzieło, których przedmiotem było: "Zmontowanie elementów złączy meblowych". Zdaniem Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, trudno uznać, że ww. umowy polegały na dostarczeniu określonych wyników swojej pracy w postaci dzieła (w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c.). Zwłaszcza, że - w orzecznictwie podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy oraz cechować się możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem płatnika składek prezentowanym w odwołaniu, jakoby umowy zawarte pomiędzy stronami miały charakter umowy o dzieło. Organ podkreślił, że "Zmontowanie elementów złączy meblowych", stanowi jeden z etapów prac, zmierzających do powstania danej rzeczy. Montaż polegał na wkręceniu śrubki, wciśnięciu sztyftu i mimośrodu. Na skutek działania Zainteresowanej nie powstała zatem nowa rzecz, która uprzednio nie istniała (dzieło), ale złożony został utworzony jedynie element. Analizując zgromadzoną dokumentację organ wskazał, że czynności wykonywane przez Zainteresowaną nie mają cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy, nie wymagają od wykonawcy posiadania specyficznych cech czy umiejętności, poza umiejętnościami zawodowymi, wyuczonymi. Praca ta, zasadniczo mogła zostać wykonana przez każdą osobę, która nabędzie odpowiednie przygotowanie zawodowe, praktyczne. Tymczasem wkład w postaci wykorzystanych umiejętności praktycznych wykonawcy, wynikających z jego doświadczenia zawodowego w zakresie wykonywanej pracy, jest elementem obowiązku starannego działania. Należy zatem podkreślić, iż Narodowy Fundusz Zdrowia nie kwestionuje posiadania przez Zainteresowaną wiedzy praktycznej i wyuczonych umiejętności w zakresie wykonywanych w oparciu o zawarte umowy prac/robót. Prezes NFZ zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie, prace wykonywane w ramach przedmiotowych umów były ściśle związane z zakresem działalności firmy lub były niezbędne dla prowadzenia przez firmę działalności o profilu meblarskim. Prace były wykonywane przy użyciu komponentów pochodzących od płatnika składek. Prace wykonywane w ramach zawartych umów stanowiły część większej całości prac akordowych w zorganizowanej produkcji. Zatem Zainteresowana nie wykonywała żadnego dzieła, a jedynie uczestniczyła/współuczestniczyła w jednym z procesów zmierzających do powstania złączy meblowych. Prace te należy traktować jako realizowanie jakiegoś etapu procesu. Charakter czynności nie stanowił wykonywania określonego dzieła, a jedynie staranne działania poprzez świadczenie określonych powtarzalnych czynności na rzecz zamawiającego, według z góry określonych norm, instrukcji, wytycznych nałożonych przez obowiązujące przepisy lub zamawiającego, poprzez co nie zmierzały one do osiągnięcia konkretnego rezultatu charakterystycznego dla umowy o dzieło. Są to elementy charakterystyczne dla umowy zlecenia, gdzie zlecone czynności faktyczne często wymagają ich powtarzalności. Z uwagi na powyższe trudno również byłoby wskazać, iż Zainteresowanej towarzyszyła swoboda w wykonywaniu przedmiotowych umów. Zdaniem organu rozpatrującego odwołanie, które posiada oparcie w doktrynie prawa i orzecznictwie, wypełniane zadania w ramach przedmiotowych umów nazwanych przez strony "umową o dzieło", nie mogą zostać zakwalifikowane, jako realizacja umów o dzieło, gdyż zadania te polegały na dokonywaniu czynności z należytą starannością. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia stwierdził, iż zawarte umowy - wbrew nazwie - nie były umowami o dzieło, lecz dotyczyły świadczenia usług z zachowaniem staranności. Organ podkreślił, iż zgodnie z orzecznictwem sądów, dziełem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Jest to wyłącznie staranne działanie wykonawcy umowy, który sprawując swoje obowiązki wykorzystuje posiadane przez siebie umiejętności w wymaganym od niego zakresie. Brak rezultatu w rozumieniu art. 627 k.c. czynności wykonywanych w ramach przedmiotowych umów decyduje, iż umowy zawarte pomiędzy płatnikiem składek, a Zainteresowaną winny być zakwalifikowany, jako umowy o świadczenie usług, do których znajdują zastosowanie przepisy o zleceniu w rozumieniu art. 750 k.c. W świetle przytoczonych przepisów oraz orzecznictwa, w przedmiotowej sprawie należy zauważyć, iż czynności wykonywane przez Zainteresowaną, w żaden sposób nie zmierzają do powstania nowego bądź zmodyfikowanego, określonego w sposób dokładny, stanowiącego o jego indywidualnym charakterze samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy. W przypadku wykonywanych przez Zainteresowaną pracy, wyżej opisany rodzaj wymaganego rezultatu nie występuje. Wprawdzie czynności wykonywane przez Zainteresowaną były ukierunkowane na powstanie określonego skutku wykonania ww. czynności, jednak ten skutek był uzależniony wyłącznie od starannego działania wykonawcy umowy. W analizowanej sprawie, przedmiot umów został określony w sposób ogólny, generalny. Strony nie wskazały cech charakterystycznych mającego powstać dzieła, dzięki którym płatnik składek mógłby - dokonując odbioru - sprawdzić poprawność ich wykonania. W związku z powyższym, przedmiot spornych umów nie jest poddawany sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych według kryteriów obiektywnych i powszechnie sprawdzalnych. Możliwość poddania umówionego rezultatu (dzieła) sprawdzianowi na istnienie wad fizycznych w przypadku spornych umów nie istnieje również choćby z tego względu, iż nie precyzuje ona na czym miałaby polegać weryfikacja "dzieła" i do czego konkretnie miał doprowadzić ich wykonawca. Z samych umów nie wynika ponadto, iż to Zainteresowana, jak w przypadku umów o dzieło - w przeciwieństwie do płatnika składek miała brać na siebie odpowiedzialność wobec osób trzecich za prawidłowe wykonanie dzieła. Wobec powyższego, za skutki czynności wykonywanych przez Zainteresowaną odpowiedzialność wobec osób trzecich musiał ponosić zamawiający. Zatem to Płatnik składek, a nie Zainteresowana w rzeczywistości podlegał odpowiedzialności za wady dzieła. Natomiast, Zainteresowana zobowiązana była wykonać swoją pracę sumiennie według swojej najlepszej wiedzy, ze starannością, jakiej wymaga zakres i charakter pracy. Tymczasem, możliwość stosowania przepisów o odpowiedzialności za wady jest elementem konstytutywnym umowy o dzieło, (por. Grzegorz Kozieł, Komentarz do art. 627 k.c., Lex Omega). Organ centralny podkreślił, iż wbrew twierdzeniom odwołującego, zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie, tzn. zawarte przez strony umowy zostały sformułowane w sposób pozwalający na zakwalifikowanie ich charakteru prawnego bez potrzeby uzupełniania materiału o kolejne dowody. Wobec powyższego, na podstawie art. 80 k.p.a., opierając się na zebranym materiale dowodowym, Prezes NFZ uznał, że przedmiotowe umowy zasadnie nie zostały zakwalifikowane przez dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia jako umowy o dzieło. Na powyższą decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] stycznia 2021 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł działający przez profesjonalnego pełnomocnika E. B. (płatnik składek). Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił: 1. zaniechanie należytego zgromadzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym pominięcie bądź to zignorowanie zgłaszanych wniosków dowodowych na etapie postępowań przed NFZ, zarówno z dokumentów jak i z osobowych źródeł dowodowych, wskutek czego w sprawie pominięto wszelką inicjatywę dowodową skarżącego, z góry i arbitralnie przyjmując, że dowody te nie mają rzekomo żadnego znaczenia w sprawie. Ponadto zarzucam wadliwą ocenę zgromadzonych dowodów; w wyniku powyższego nastąpiło naruszenie przez organ administracji II instancji, przepisów art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 78 § 1 i § 2 kpa, 2. w ramach powyższego zarzutu, podniesiono również zarzut nierozpoznania względnie nieuzasadnionego pominięcia zgłoszonego do sprawy wniosku dowodowych zawartych w odwołaniu od decyzji Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego NFZ w [...], 3. rażące naruszenie art. 77 § 1 kpa, poprzez wydanie decyzji przez organy obu instancji bez zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności w sytuacji zaniechania przesłuchania skarżącego, 4. naruszenie podstawowych zasad procedury administracyjnej określonych w art. 6, art. 8, art. 9, art. 11 kpa skutkujące ostatecznie naruszeniem prawa do obrony interesu skarżącego oraz naruszeniem prawa do wypowiedzenia się w sprawie, 5. naruszenie art. 108 § 1 kpa, poprzez wadliwe i niepełne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, 6. mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego w sprawie i poczynienie wadliwych ustaleń w sprawie; 7. naruszenie prawa formalnego, - w tym niewyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności, - zaniechanie obowiązku zgromadzenia i przeprowadzenia materiału dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności, - oparcie decyzji na niepełnym materiale dowodowym, w tym wyłącznie na treści umów o dzieło i rachunków (których zresztą ocena w świetle treści umów i zasady swobody zawierania umów powinna była prowadzić do wniosku, że skarżący zawarł z zainteresowanym umowy o dzieło, jako umowy rezultatu), 8. a nadto naruszenie prawa materialnego, w tym: • - art. 627 k.c. poprzez jego niezastosowanie, - art. 734 k.c. poprzez jego niesłuszne i błędne zastosowanie, - art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, - oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) finansowanych ze środków publicznych oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych), poprzez przyjęcie, że skarżący zawarł z zainteresowanym umowę o świadczenie usług, która podlegać powinna oskładkowaniu składkami na ubezpieczenie zdrowotne, podczas gdy osoba ta zawarła i wykonywała na rzecz skarżącego umowy o dzieło, w ramach których uzyskiwała rezultat materialny, za który była odpowiedzialna i z którego to rezultatu była rozliczana. 9. Zarzucono oparcie decyzji, w sposób bezkrytyczny na wadliwych i bezzasadnych ustaleniach z protokołu z kontroli ZUS w w/w sprawie, które to ustalenia z kontroli ZUS okazały się wadliwe i sprzeczne ze stanem faktycznym, w tym w szczególności z zeznaniami zainteresowanych, które to zostały przedstawione organowi na piśmie tj. na następujących dokumentach: 1) protokół z przesłuchania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych L. B.; 2) protokół z przesłuchania przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych D. M.; 3) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a D. M.; 4) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a U. C. 5) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a D. J. 6) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a W. K. 7) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a L. B. 8) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a A. G. 9) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a B. P. 10) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a S. K. 11) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a M. K. 12) porozumienie zwarte pomiędzy E. B. a M. K. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z powyższych dokumentów, podnosząc, iż jednoznacznie wynika, iż zgodnym celem i zamiarem stron było zawarcie umowy o dzieło, gdyż w szczególności: - rezultat umów był doprecyzowany na podstawie rysunków technicznych; - wynagrodzenie było uzależnione od osiągnięcia rezultatu wykonawcy i osiągnięcia go w wyznaczonym terminie; - wykonawca odpowiadał z tytułu rękojmi np. w przypadku wykonania dzieła niezgodnie z umową musiał poprawić dzieło - za poprawę nie otrzymywał dodatkowego wynagrodzenia; - umowy cechowały się brakiem stosunku zależności, podporządkowania wykonawcy, nie były wykonywane w miejscu i czasie wskazanym przez zamawiającego, a wykonawca samodzielnie organizował sobie warunki wykonywania umowy o dzieło ponosząc samodzielnie koszty z tym związane, a nadto mógł dobierać sobie według własnego uznania osoby do pomocy w wykonywaniu umowy; - wynagrodzenie było określane ryczałtowo przy pomocy cennika, który to określał cenę jednostkową; - każde wykonane dzieło danego wykonawcy było indywidualnie oznaczane celem ustalenia wykonawcy i dochodzenia ewentualnej odpowiedzialności za wady dzieła; Wobec powyższego skarżący wniósł o: uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania w tym zastępstwa procesowego, na rzecz skarżącego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 2021 r. postanowił o oddaleniu ww. wniosków dowodowych na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Należy również wyjaśnić, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Zgodnie z treścią art. 15zzs4 ust. 2 tej ustawy, w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Natomiast w myśl ust. 3 ww. art. 15zzs4 przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Zarządzenie w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ww. ustawy, zostało wydane w niniejszej sprawie 21 maja 2021 roku (zarządzenie k. 30 akt sądowych). Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Podstawowy problem prawny w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do oceny charakteru prawnego umów zawartych między Skarżącym (płatnikiem), a Zainteresowaną i rozstrzygnięcia czy umowy te są, jak twierdzi Skarżący, umowami o dzieło, które nie dają podstaw do objęcia wykonawcy obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, czy też są, zgodnie z poglądami organów, umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia, a których zawarcie i wykonywanie daje podstawę do objęcia wykonawcy umów obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego. Zarówno w judykaturze jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, albowiem, o ile w odniesieniu do prostych sytuacji faktycznych i prawnych nazwanie faktycznej umowy o dzieło w inny sposób nie powoduje wielkich trudności w ustaleniu rzeczywistej konstrukcji umowy, o tyle w wypadku umów bardziej złożonych zasadne jest rozważenie, czy wola stron w tym zakresie (nazwanie umowy w określony sposób, odesłanie do określonych przepisów) nie powinna być podstawą rozstrzygnięcia wątpliwości (tak m.in. G. Kozieł /w:/ A. Kidyba (red.), Z. Gawlik, A. Janiak, K. Kopaczyńska-Pieczniak, G. Kozieł, E. Niezbecka, T. Sokołowski, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część szczególna, LEX 2014, komentarz do art. 627 k.c., t. 38). Zgodnie z art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także, z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 k.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów o rękojmi za wady (por. A. Brzozowski /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, wydanie 3, pod red. J. Rajskiego, Wydawnictwo C.H. Beck - Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2011, s. 390-391). Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 k.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. W tej sytuacji ustalenie, że jakaś konkretna umowa i stosunek zobowiązaniowy jest "umową o świadczenie usług, która nie jest regulowana innymi przepisami", pociąga za sobą obowiązek wykonania nakazu z art. 750 k.c., a więc obowiązek odpowiedniego zastosowania przepisów o zleceniu. Przy czym należy wskazać, że subsumpcja zawartej umowy pod przepis art. 750 k.c. nie czyni takiej umowy umową zlecenia w rozumieniu art. 734 k.c. (vide: L. Ogiegło /w:/ System prawa prywatnego, Prawo zobowiązań – część szczegółowa, Tom 7, s. 573 i nast.). Przesłanka zastosowania art. 750 k.c. wyraża się w tym, że umowa o świadczenie usług nie może być umową, której celem byłoby osiągnięcie rezultatu, pozwalającego na jej zakwalifikowanie jako umowy o dzieło. Istotą umowy zlecenia, w świetle art. 734 k.c. i nast., jest natomiast to, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu. Chociaż sama definicja umowy zakłada dążenie do osiągnięcia określonego rezultatu – dokonania czynności prawnej, jednakże w razie jego nieosiągnięcia, ale jednoczesnego dołożenia wszelkich starań w tym kierunku, przy zachowaniu należytej staranności, zleceniobiorca nie ponosi odpowiedzialności za niewykonanie zobowiązania (tak m.in. K. Kołakowski /w:/ G. Bieniek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz, t. II, 2006, s. 387). Zatem odpowiedzialność kontraktowa przyjmującego zlecenie powstanie wówczas, gdy przy wykonaniu zlecenia nie zachował wymaganej staranności, niezależnie od tego, czy oczekiwany przez dającego zlecenie rezultat nastąpił, czy nie nastąpił. Obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo): "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie)". Sąd, biorąc pod uwagę mające zastosowanie w niniejszej sprawie przepisy, uznał, że organy obu instancji poczyniły odpowiednie ustalenia faktyczne i przeprowadziły wyczerpującą analizę stanu prawnego, dochodząc do prawidłowych wniosków, iż zakwestionowane umowy zawarte przez Skarżącego z Zainteresowaną były umowami o świadczenie usług, do których stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, a nie umowami o dzieło. Sąd rozpoznając skargę nie dopatrzył się w działaniu Prezesa NFZ nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego sprawy ani zastosowania do jego oceny przepisów prawa. W ocenie składu orzekającego motywy podjętych rozstrzygnięć zostały wyjaśnione w uzasadnieniach obu decyzji, a argumentacja organów jest wyczerpująca i akceptowalna. Podstawę prawną wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowi przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, zgodnie z którym obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego (k.c.) dotyczące zlecenia lub osobami z nimi współpracującymi. Osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Jednocześnie w myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Z kolei według art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r. poz.121, ze zm.), dalej: "s.u.s.", obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby wykonujące pracę nakładczą oraz zleceniobiorcy od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. W myśl art. 6 ust 1 pkt 4 s.u.s. obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają osoby fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia. Z akt sprawy wynika, że Zainteresowana zawarła z płatnikiem składek umowy nazwane przez strony "umową o dzieło, których przedmiotem było: "Zmontowanie elementów złączy meblowych". Zdaniem Sądu, trudno uznać, że ww. umowy polegały na dostarczeniu określonych wyników swojej pracy w postaci dzieła (w myśl przepisów o umowie o dzieło zawartych w k.c.). Zwłaszcza, że - w orzecznictwie podkreśla się, iż dzieło powinno mieć byt samoistny, niezależny od działania wykonawcy oraz cechować się możliwością uzyskania samodzielnej wartości w obrocie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem płatnika składek, jakoby umowy zawarte pomiędzy stronami miały charakter umowy o dzieło. Należy zgodzić się ze stanowiskiem Prezesa NFZ, że "Zmontowanie elementów złączy meblowych", stanowi jeden z etapów prac, zmierzających do powstania danej rzeczy. Montaż polegał na wkręceniu śrubki, wciśnięciu sztyftu i mimośrodu. Na skutek działania Zainteresowanej nie powstała zatem nowa rzecz, która uprzednio nie istniała (dzieło), ale złożony został jedynie pewien element, którego części już wyprodukowano, Analizując zgromadzoną dokumentację Sąd stwierdza, że czynności wykonywane przez Zainteresowaną nie miały cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy, nie wymagały od wykonawcy posiadania specyficznych cech czy umiejętności, poza umiejętnościami zawodowymi, wyuczonymi. Praca ta, zasadniczo mogła zostać wykonana przez każdą osobę, która nabędzie odpowiednie przygotowanie zawodowe, praktyczne. Tymczasem wkład w postaci wykorzystanych umiejętności praktycznych wykonawcy, wynikających z jego doświadczenia zawodowego w zakresie wykonywanej pracy, jest elementem obowiązku starannego działania. Należy zauważyć, iż organy Narodowego Funduszu Zdrowia nie kwestionowały posiadania przez Zainteresowaną wiedzy praktycznej i wyuczonych umiejętności w zakresie wykonywanych w oparciu o zawarte umowy prac/czynności. Prezes NFZ zasadnie zwrócił uwagę, iż w niniejszej sprawie, prace wykonywane w ramach przedmiotowych umów były ściśle związane z zakresem działalności firmy lub były niezbędne dla prowadzenia przez firmę działalności o profilu meblarskim. Prace były wykonywane przy użyciu komponentów pochodzących od płatnika składek. Prace wykonywane w ramach zawartych umów stanowiły część większej całości prac akordowych w zorganizowanej produkcji. Zatem Zainteresowana nie wykonywała dzieła, a jedynie uczestniczyła/współuczestniczyła w jednym z procesów zmierzających do powstania złączy meblowych. Prace te należy traktować jako realizowanie jakiegoś etapu procesu produkcji meblarskiej. Charakter czynności nie stanowił wykonywania określonego dzieła, a jedynie staranne działania poprzez świadczenie określonych powtarzalnych czynności na rzecz zamawiającego, według z góry określonych norm, instrukcji, wytycznych nałożonych przez obowiązujące przepisy lub zamawiającego, poprzez co nie zmierzały one do osiągnięcia konkretnego rezultatu charakterystycznego dla umowy o dzieło. Sąd stwierdza, że były to elementy charakterystyczne dla umowy zlecenia, gdzie zlecone czynności często wymagają ich powtarzalności. Z uwagi na powyższe trudno również byłoby wskazać, iż Zainteresowanej towarzyszyła swoboda w wykonywaniu przedmiotowych umów. Wypełniane zadania w ramach przedmiotowych umów nazwanych przez strony "umową o dzieło", nie mogą zostać zakwalifikowane, jako realizacja umów o dzieło, gdyż zadania te polegały jedynie na dokonywaniu czynności z należytą starannością. Zdaniem Sądu, przedmiotowe umowy - wbrew nazwie - nie były umowami o dzieło, lecz dotyczyły świadczenia usług z zachowaniem staranności. W konsekwencji powyższego Sąd doszedł do przekonania, że Zainteresowana zobowiązała się jedynie do starannego przeprowadzenia wszystkich czynności, przy czym fakt wykonywania określonych czynności objętych zakwestionowanymi umowami, nie stanowi rezultatu w rozumieniu art. 627 k.c. Tak ukształtowane zobowiązanie nie cechuje się elementami konstruktywnymi umowy o dzieło. W ocenie Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Organy oparły swoje rozstrzygnięcia na prawidłowo zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym, dokonując przy tym jego wszechstronnej, pełnej oceny. Ponadto należy uznać, że stanowisko wyrażone w spornych decyzjach, zostało uzasadnione w sposób szczegółowo określony przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. W następstwie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, a także analizy argumentacji podniesionej przez stronę postępowania, zarówno Prezes NFZ, jak i Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego NFZ, wydając obie decyzje administracyjne, prawidłowo zastosowali przepisy prawa materialnego. Organy nie dopuściły się także naruszeń procedury administracyjnej. Wydając postanowienie w przedmiocie wniosków dowodowych na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd kierował się zasadą orzekania na podstawie akt sprawy, bowiem w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a. podstawą orzekania dla sądu administracyjnego jest materiał faktyczny i dowodowy sprawy zgromadzony w postępowaniu przed organem administracji. Poza tym, Sąd bierze pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.) oraz może wziąć pod uwagę dowody uzupełniające z dokumentów (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Dokonywanie przez sąd administracyjny samodzielnych ustaleń faktycznych jest zatem dopuszczalne, aczkolwiek jedynie w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego działania lub bezczynności organu administracji (por. wyrok NSA z 22 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1474/17). W niniejszej sprawie podstawą ustaleń faktycznych, poddanych kontroli sądowoadministracyjnej, była przede wszystkim treść umów zawartych pomiędzy płatnikiem składek a Zainteresowaną, nie nasuwająca zdaniem Sądu wątpliwości co do zapisanego w nich charakteru spornych umów. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI