VI SA/Wa 1132/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-04-04
NSAAdministracyjneWysokawsa
prawo telekomunikacyjnezadania na rzecz obronnościodroczenie terminuzawieszenie postępowaniazagadnienie wstępnek.p.a.braki formalnenieważność postępowaniareprezentacjaURTiP

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność postanowień Prezesa URTiP dotyczących odroczenia terminu realizacji zadań na rzecz obronności z powodu braków formalnych wniosków skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej.

Spółdzielnia Mieszkaniowa wniosła o odroczenie terminu wykonania zadań na rzecz obronności, argumentując potrzebę oczekiwania na rozporządzenie wykonawcze. Prezes URTiP odmówił zawieszenia postępowania, a następnie w postanowieniu końcowym również odmówił zawieszenia, uznając brak rozporządzenia za niebędący zagadnieniem wstępnym. WSA stwierdził jednak nieważność obu postanowień, wskazując na rażące naruszenie prawa procesowego – brak wymaganych podpisów na wnioskach Spółdzielni, co skutkowało brakiem wszczęcia postępowania administracyjnego.

Sprawa dotyczyła wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej o odroczenie terminu wykonania zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Spółdzielnia wniosła również o zawieszenie postępowania do czasu publikacji rozporządzenia określającego szczegółowe wymagania techniczne dla sieci telekomunikacyjnych. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (URTiP) początkowo odmówił zawieszenia postępowania, a następnie, po wniosku o ponowne rozpatrzenie, uchylił swoje poprzednie postanowienie, ale ponownie odmówił zawieszenia, uznając brak rozporządzenia wykonawczego za niebędący zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Spółdzielnia zaskarżyła to postanowienie, argumentując, że brak przepisów wykonawczych uniemożliwia określenie jej obowiązków i uzasadnia zawieszenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia. Sąd uznał, że oba wnioski Spółdzielni (wszczynający postępowanie i o ponowne rozpatrzenie) były dotknięte brakami formalnymi, ponieważ zostały podpisane tylko przez jednego członka zarządu, podczas gdy statut wymagał podpisu dwóch członków zarządu lub jednego członka zarządu i pełnomocnika. Sąd podkreślił, że organ nie wezwał Spółdzielni do uzupełnienia braków formalnych zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Naruszenie zasady łącznej reprezentacji skutkuje nieważnością czynności prawnej. W konsekwencji, postępowanie administracyjne zostało wszczęte i prowadzone bez podstawy prawnej, a wydane postanowienia były dotknięte wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.).

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak rozporządzenia wykonawczego nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., ponieważ zagadnienie wstępne dotyczy kwestii podlegającej rozstrzygnięciu przez organ powołany do stosowania prawa, a nie do stanowienia prawa.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zagadnienie wstępne to kwestia powstająca w toku postępowania, której rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu powołanego do stosowania prawa, a nie do stanowienia prawa. Brak przepisów wykonawczych nie spełnia tej definicji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli wydano je z naruszeniem przepisów o właściwości albo w stosunku do osoby nieżyjącej, jeżeli z innych przepisów ustawy nie wynika obowiązek wydania decyzji lub postanowienia pomimo śmierci osoby, dla której były wydane, albo jeżeli decyzja lub postanowienie dotyczyło sprawuje już rozstrzygniętych inną decyzją lub postanowieniem albo zostało wydane z rażącym naruszeniem przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla postanowienie, stwierdza jego nieważność albo stwierdza, że zostało wydane z naruszeniem prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Zagadnienie wstępne to zagadnienie, które powstaje w toku postępowania administracyjnego i poprzedza rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu i istnieje zależność między uprzednim rozpatrzeniem sprawy. 'Inny organ lub sąd' to organy państwowe powołane do stosowania prawa (orzekające), a nie do stanowienia prawa.

k.p.a. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 63

Kodeks postępowania administracyjnego

Podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego.

k.p.a. art. 64 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o czynnościach procesowych stosuje się odpowiednio do czynności procesowych w postępowaniu administracyjnym.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się koszty sądowe, koszty zastępstwa procesowego, koszty mediacji.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uchylenia postanowienia lub stwierdzenia jego nieważności albo naruszenia prawa, sąd określa, czy i w jakim zakresie postanowienie nie może być wykonane.

u.p.t. art. 40 § ust. 2

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

u.p.t. art. 88 § ust. 3

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

u.p.t. art. 88 § ust. 4

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wnioski Spółdzielni Mieszkaniowej były dotknięte brakami formalnymi w postaci braku wymaganych podpisów, co skutkowało brakiem wszczęcia postępowania administracyjnego. Organ nie wezwał do uzupełnienia braków formalnych zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a. Naruszenie zasady łącznej reprezentacji skutkuje nieważnością czynności prawnej.

Odrzucone argumenty

Brak rozporządzenia wykonawczego nie stanowi zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

naruszenie zasady łącznej reprezentacji skutkuje bezwzględną nieważność czynności prawnej Tylko żądanie strony niedotknięte brakami formalnymi jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania w sprawie. organ rozpoczął postępowanie administracyjne i rozpoznał wniosek [...] pomimo, iż nie wywoływał on skutku prawnego.

Skład orzekający

Olga Żurawska-Matusiak

przewodniczący sprawozdawca

Stanisław Gronowski

sędzia

Małgorzata Grzelak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność postępowań administracyjnych wszczynanych na skutek wniosków dotkniętych brakami formalnymi, obowiązek organów do wzywania do uzupełnienia braków, skutki naruszenia zasad reprezentacji podmiotów."

Ograniczenia: Dotyczy spraw, gdzie wymagana jest łączna reprezentacja podmiotu, a wnioski nie spełniają wymogów formalnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe są formalne wymogi w postępowaniu administracyjnym i jak błędy proceduralne mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności działań organu, nawet jeśli merytoryczna strona sprawy nie została rozstrzygnięta.

Brak jednego podpisu zniweczył postępowanie administracyjne – kluczowa lekcja o formalnościach.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1132/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-04-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-06-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Małgorzata Grzelak
Olga Żurawska-Matusiak /przewodniczący sprawozdawca/
Stanisław Gronowski
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak(spr.), Sędziowie NSA Stanisław Gronowski, Asesor WSA Małgorzata Grzelak, Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...] na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] w przedmiocie odroczenia terminu realizacji zadań na rzecz obronności 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] stycznia 2004 r. 2. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie pierwszym wyroku nie podlegają wykonaniu 3. zasądza od Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty na rzecz skarżącej Spółdzielni Mieszkaniowej z siedzibą w [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] marca 2003r. Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w [...] złożyła do Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wniosek o odroczenie terminu wykonania zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego. Jednocześnie wniosła o zawieszenie postępowania w tej sprawie do dnia publikacji rozporządzenia z art. 88 ust. 3 ustawy z dnia 21 lipca 2000r. Prawo telekomunikacyjne, określającego szczegółowe wymagania techniczne i eksploatacyjne dla sieci telekomunikacyjnych i urządzeń telekomunikacyjnych, dotyczące ich przystosowania do wypełnienia przez operatorów obowiązku, o którym mowa w art. 40 ust. 2 ustawy Prawo telekomunikacyjne.
Jako podstawę prawną wniosku o zawieszenie wskazano art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2004r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty odmówił zawieszenia postępowania, wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 98 § 1 k.p.a., albowiem zawieszeniu postępowania sprzeciwił się Prokurator Krajowy, któremu przysługuje prawo strony.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wnosił o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wskazując, iż organ błędnie, pomimo jasno sformułowanej podstawy prawnej i jednoznacznego uzasadnienia, potraktował wniosek strony jako złożony na podstawie art. 98 § 1 k.p.a. Podniósł, iż w sprawie niniejszej zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania z urzędu na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., który stanowi, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2004r. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty uchylił w całości postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania administracyjnego, jednocześnie orzekając co do istoty sprawy, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. odmówił zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie.
Wskazał, iż brak rozporządzenie, o którym mowa w art. 88 ust. 4 ustawy – Prawo telekomunikacyjne nie jest zagadnieniem wstępnym, które mogłoby uzasadniać zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wynika bowiem, że zagadnienie wstępne to zagadnienie, które powstaje w toku postępowania administracyjnego i poprzedza rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu i istnieje zależność między uprzednim rozpatrzeniem sprawy. "Inny organ lub sąd" o jakich mowa w w/w artykule to organy państwowe powołane do stosowania prawa (orzekające), a nie do stanowienia prawa.
Na powyższe postanowienie Spółdzielnia Mieszkaniowa z siedzibą w [...] złożyła skargę wnosząc w niej o stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia. Podała, iż z rozporządzenia, którego wydanie jeszcze nie nastąpiło, bezpośrednio będą wynikać dla niej określone obowiązki. Przygotowaniu się do wykonywania tych obowiązków służyć ma odroczenie, o które skarżąca zwróciła się. Nie sposób rozstrzygnąć, czy w ogóle i ewentualnie na jak długi okres potrzebne jest odroczenie służące przygotowaniu do wykonywania pewnych obowiązków, jeżeli obowiązki te nie są znane. Brak przepisów wykonawczych niewątpliwie wpływa na określenie obowiązków skarżącego w sposób uzasadniający tezę, iż bez wydania tego rozporządzenia nie sposób rozstrzygnąć niniejszej sprawy. Oczywistym jest więc konieczność zawieszenia postępowania do czasu wydania rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wnosząc o oddalenie skargi, podniósł, iż "inny organ lub sąd", o jakich mowa w art. 97 § 1 pkt 4 to organy państwowe powołane do stosowania prawa (orzekające), a nie do stanowienia prawa. Zaś zagadnienie wstępne to zagadnienie, które powstaje w toku postępowania administracyjnego, poprzedza rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji, jego rozstrzygniecie należy do innego organu lub urzędu i istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy.
Brak jakiegokolwiek aktu prawnego lub też przewidywana możliwość jego zmiany nie może stanowić przesłanki zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W grę wchodzi więc kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym).
Zgodnie z art. 63 k.p.a. podania (żądania, wyjaśnienia, odwołania, zażalenia) mogą być wnoszone m.in. pisemnie. Podanie wniesione pisemnie powinno być podpisane przez wnoszącego. Jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). Jak wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu aktualnego z rejestru przedsiębiorców za skarżącą Spółdzielnią Mieszkaniową z siedzibą w [...] oświadczenia woli w jej imieniu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden człowiek zarządu i osoba przez zarząd do tego upoważnia (pełnomocnik).
Tymczasem zarówno wniosek wszczynający postępowanie administracyjne z [...] marca 2003r., jak i wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy z [...] lutego 2004r., w których jako wnioskodawca figuruje Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...], zostały podpisane jedynie przez Zastępcę Prezesa Zarządu L. Z.
Pomimo tego braku i wbrew dyspozycji art. 64 § 2 k.p.a. Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty nie wezwał wnoszącego najpierw wniosek o odroczenie terminu wykonania zadań na rzecz obronności, bezpieczeństwa państwa oraz bezpieczeństwa i porządku publicznego, a następnie wniosek o ponowne rozparzenie sprawy, do uzupełnienia braku wniosków przez złożenie podpisu przez drugiego członka zarządu bądź pełnomocnika. Tymczasem naruszenie zasady łącznej reprezentacji skutkuje bezwzględną nieważność czynności prawnej (tak Sąd Apelacyjny w W. w wyroku z dnia [...] kwietnia 2000r. sygn. akt [...]). Tylko żądanie strony niedotknięte brakami formalnymi jest zdolne do wywołania skutku prawnego wszczęcia postępowania w sprawie.
Uznać zatem należy, że organ rozpoczął postępowanie administracyjne i rozpoznał wniosek z [...] marca 2003r. pomimo, iż nie wywoływał on skutku prawnego.
To samo dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który został rozpoznany pomimo nieusunięcia braku formalnego i w konsekwencji niewywoływania skutków prawnych. Organ odwoławczy nie może bowiem działać z urzędu, zaś charakter organu odwoławczego w danej sprawie uzyskuje on w wyniku prawidłowo złożonego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy).
W wyroku z dnia 18 maja 1994r. sygn. akt Sa/Gd 2365/93 NSA przyjął, iż "uznanie za odwołanie pisma nie podpisanego przez osobę wnoszącą odwołanie powoduje, że organ II instancji bez podstawy prawnej wystąpił w charakterze organu odwoławczego. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest dotknięta wadą nieważności (art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.)". Podobnie w wyroku z dnia 15 września 2000r. sygn. akt III SA 417/00 NSA wskazał, iż rozpoznanie odwołania niezawierającego podpisu strony powoduje nieważność zaskarżonej decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Poglądy wyrażone przez NSA w obu powyższych sprawach można odnieść wprost do sprawy niniejszej, gdyż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, zaś brak formalny w postaci braku jednego podpisu członka zarządu lub pełnomocnika skutkuje brak podpisu w ogóle.
Dlatego też, w ocenie Sądu, zarówno zaskarżone postanowienie jak i postanowienie je poprzedzające z dnia [...] stycznia 2004r., zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co skutkuje ich nieważność na mocy art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.
Sąd dla uzasadnienia rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności nie uznał za konieczne rozważania zarzutów podniesionych w skardze.
W tym stanie rzeczy na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji orzeczenia. O kosztach orzeczono w trybie art. 200 p.p.s.a., zaś rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zapadło na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI