II SA/Wr 621/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2022-07-27
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo samorządowenadzórzarządzenie zastępczestudium uwarunkowańzagospodarowanie przestrzenneorganizacja społecznaudział w postępowaniuinteres prawnyprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił dopuszczenia organizacji przemysłu wydobywczego do udziału w postępowaniu dotyczącym skargi na zarządzenie zastępcze wojewody w sprawie wprowadzenia złoża granitów do studium zagospodarowania przestrzennego gminy, uznając, że cele statutowe organizacji nie wpisują się w przedmiot sprawy.

Organizacja przemysłu wydobywczego złożyła wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako uczestnik, w sprawie skargi gminy na zarządzenie zastępcze wojewody dotyczące wprowadzenia złoża granitów do studium zagospodarowania przestrzennego. Organizacja argumentowała, że jej cele statutowe obejmują reprezentowanie interesów branży kruszyw. Sąd odmówił dopuszczenia, powołując się na przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którymi organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu, gdy dotyczy to jej statutowej działalności, a cel ten nie może służyć partykularnym interesom organizacji lub jej członków. Sąd uznał, że cele organizacji nie wpisują się w przedmiot sprawy, która dotyczy ochrony samodzielności jednostek samorządu terytorialnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu rozpoznał wniosek organizacji przemysłu wydobywczego P. Z. P. K. z/s w K. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika. Sprawa dotyczyła skargi Gminy S. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody D. wprowadzające udokumentowane złoże granitów do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Organizacja wnioskująca o dopuszczenie do udziału argumentowała, że jest jedną z największych organizacji przemysłu wydobywczego, reprezentuje interesy kilkudziesięciu podmiotów i działa jako organizacja pracodawców, której celem jest ochrona i reprezentowanie interesów gospodarczych członków wobec organów władzy. Podkreślono, że udział organizacji jest konieczny dla realizacji jej celów statutowych. Sąd, powołując się na art. 33 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), stwierdził, że organizacja społeczna może brać udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym tylko w sprawach, w których przepisy prawa dopuszczają jej udział w postępowaniu administracyjnym. Sąd podkreślił, że krąg stron postępowania nadzorczego jest ściśle określony i nie obejmuje innych podmiotów, chyba że wykażą one swój interes prawny. Odwołując się do judykatury, sąd wskazał, że celem kwestionowania rozstrzygnięć nadzorczych jest ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego, a jeśli taki cel nie mieści się w celach statutowych stowarzyszenia, nie może ono być dopuszczone do udziału. Sąd uznał, że cele P. Z. P. K., takie jak rozwój branży kruszyw i reprezentowanie interesów branżowych, nie wpisują się w przedmiot postępowania, które dotyczy ochrony praw gminy. Podkreślono, że udział organizacji nie może służyć zaspokajaniu jej partykularnych celów, a jedynie kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. W związku z tym, sąd postanowił odmówić dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, organizacja społeczna nie może zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawie skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze, jeśli jej cele statutowe nie wpisują się w przedmiot tego postępowania, a w szczególności nie służą ochronie praw i interesów jednostek samorządu terytorialnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że udział organizacji społecznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest możliwy tylko w sprawach, w których przepisy prawa dopuszczają jej udział w postępowaniu administracyjnym. Celem postępowania nadzorczego jest ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Udział organizacji społecznej nie może służyć zaspokajaniu jej partykularnych celów lub interesów jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. Cele organizacji przemysłu wydobywczego nie wpisują się w przedmiot sprawy dotyczącej ochrony praw gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (4)

Główne

p.p.s.a. art. 33 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organizacja społeczna może brać udział w charakterze uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności, a jej udział służy realizacji kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym, a nie partykularnym interesom organizacji lub jej członków.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 9

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie.

u.o.p. art. 1 § ust. 1

Ustawa o organizacjach pracodawców

u.o.p. art. 5

Ustawa o organizacjach pracodawców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Cele statutowe organizacji przemysłu wydobywczego nie wpisują się w przedmiot postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody wobec gminy. Udział organizacji społecznej w postępowaniu nie może służyć zaspokajaniu jej partykularnych celów lub interesów jej członków, lecz musi służyć kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. Ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego jest celem postępowania nadzorczego, a nie reprezentowanie interesów branżowych.

Odrzucone argumenty

Organizacja przemysłu wydobywczego, jako największa i najstarsza w Polsce, reprezentująca interesy kilkudziesięciu podmiotów, ma prawo do udziału w postępowaniu w celu ochrony swoich interesów gospodarczych. Udział organizacji jest konieczny dla realizacji jej celów statutowych, obejmujących reprezentowanie interesów branży kruszyw wobec administracji rządowej i samorządowej.

Godne uwagi sformułowania

udział Związku w niniejszym postępowania jest bezwzględnie koniecznym dla realizacji jego celów statutowych celem, dla którego wprowadzona została możliwość kwestionowania przez jednostki samorządu terytorialnego rozstrzygnięć nadzorczych, jest ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym

Skład orzekający

Wojciech Śnieżyński

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności lub niedopuszczalności udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących prawa samorządowego i planowania przestrzennego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organizacja przemysłowa chce uczestniczyć w postępowaniu dotyczącym rozstrzygnięcia nadzorczego wobec gminy, a jej cele statutowe nie są bezpośrednio związane z ochroną praw samorządu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje ważne zasady dotyczące udziału organizacji społecznych w postępowaniach sądowych i ograniczeń w tym zakresie, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego.

Kiedy organizacja przemysłowa nie może bronić swoich interesów w sądzie? Kluczowe zasady udziału w postępowaniu administracyjnym.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 621/21 - Postanowienie WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2022-07-27
Data wpływu
2021-12-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Wojciech Śnieżyński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6159 Inne o symbolu podstawowym 615
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne
Organizacje społeczne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
*Odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 33 par. 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II wniosku P. Z. P. K. z/s w K. o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania w sprawie ze skargi Gminy S. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody D. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wprowadzenia udokumentowanego złoża granitów leukokratycznych i gnejsów ,,[...]" do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. K. postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze jego uczestnika.
Uzasadnienie
Pismem z [...] Gmina S. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na zarządzenie zastępcze nr [...] Wojewody D. z [...] w sprawie wprowadzenia udokumentowanego złoża granitów leukokratycznych i gnejsów "[...]" do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. K.
W dniu [...] doręczony został Sądowi wniosek P. Z. P. K. z/s w K., reprezentowanego przez pełnomocnika, o dopuszczenie Związku – na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 wraz z późń. zm.) – dalej: p.p.s.a., do udziału w sprawie w charakterze uczestnika w sprawie zainicjowanej powyższą skargą.
W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik P. Z. P. K. wyjaśnił, że reprezentowana przez niego organizacja jest jedną z największych i najstarszych organizacji przemysłu wydobywczego w Polsce. Aktualnie reprezentuje interesy kilkudziesięciu podmiotów - producentów kruszyw i przedsiębiorców świadczących usługi na rzecz przemysłu wydobywczego – producentów wyspecjalizowanych maszyn i urządzeń. Jest także znanym i cenionym partnerem merytorycznym w kontaktach z organami administracji państwowej, samorządowej oraz centralnymi organami nadzoru gospodarczego. Związek działa jako organizacja pracodawców w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o organizacjach pracodawców. W tym zakresie, zgodnie z art. 5 powołanej ustawy, do nadrzędnych celów Związku należy ochrona i reprezentowanie interesów, w tym gospodarczych, członków Związku wobec związków zawodowych, organów władzy i administracji rządowej oraz organów samorządu terytorialnego. Ponadto działania Związku ukierunkowane są na budowę przyjaznego otoczenia gospodarczego dla branży producentów kruszyw oraz wspieranie inicjatyw ukierunkowanych na podniesienie efektywności tej części przemysłu wydobywczego.
W obszernym uzasadnieniu wniosku jego autor zrelacjonował dotychczasowe działania związane z umieszczeniem w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy S. K. udokumentowanego złoża granitów leukokratycznych i gnejsów [...]" w kat. C, położonego w miejscowości K. M. W sposób szczegółowy Związek odniósł się do zarzutów skargi wskazując na ich bezzasadność i podnosząc fakt obstrukcyjnego działania Gminy. Zdaniem Zawiązku zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze jest zgodność z prawem. Ponadto zwrócono uwagę na rozpoznanie już przez tut. Sądu wniosku w sprawie tożsamego pytania prawnego do tego, które zostało sformułowane w skardze. Mając powyższe stanowisko na uwadze autor wniosku wskazał, że udział Związku w niniejszym postępowania jest bezwzględnie koniecznym dla realizacji jego celów statutowych (reprezentowania interesów branży kruszyw wobec administracji rządowej i samorządowej oraz działania na rzecz rozwoju branży kruszyw).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 9 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., organizacja społeczna, w zakresie swojej działalności statutowej, może brać udział w postępowaniu w przypadkach określonych w niniejszej ustawie. W świetle art. 33 § 2 p.p.s.a., udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Z powyższego wynika, że organizacja społeczna może brać udział w charakterze uczestnika postępowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym wyłącznie w tych sprawach, w których przepisy prawa dopuszczają jej udział w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie zaskarżonego aktu.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy należy stwierdzić, że wniosek Związku o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika został zgłoszony w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody w przedmiocie wprowadzenia udokumentowanego złoża kopaliny do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy S. K. Co do zasady, w powyższym postępowaniu, poza skarżącą jednostką samorządu terytorialnego i organem nadzoru, nie będą występowały w roli uczestników postępowania inne osoby, bo trudno sobie wyobrazić, by były w stanie wykazać, że po ich stronie występują przesłanki, o jakich jest mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a.
Zgodnie z poglądem przyjętym w judykaturze krąg stron postępowania nadzorczego jest wyznaczony treścią przepisów ustaw samorządowych o nadzorze nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego i inne osoby zarówno w tym postępowaniu, jak i w sprawie wywołanej skargą na akt nadzoru wystąpić nie mogą (por. postanowienia NSA: z 15.01.2013 r., II OZ 1170/12, z 02.07.2010 r., II OZ 623/10). Nadto w orzecznictwie wskazuje się, z czym tut. Skład orzekający w pełni się zgadza, że celem, dla którego wprowadzona została możliwość kwestionowania przez jednostki samorządu terytorialnego rozstrzygnięć nadzorczych, jest ochrona samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Jeśli taki cel nie należy do celów statutowych stowarzyszenia, nie może być ono dopuszczone do udziału w postępowaniu w sprawie ze skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody (por. postanowienie NSA z 06.11.2008 r., I OZ 828/08).
Biorąc wobec tego pod uwagę fakt, że żaden ze wskazanych przez Związek, oraz zawartych w nadesłanym statucie, celów działalności nie przewiduje ochrony praw i interesów jednostek samorządu terytorialnego, brak jest podstaw do dopuszczenia Związku do udziału w postępowaniu w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu, cele Związku, jakimi są działania na rzecz rozwoju branży kruszyw i reprezentowanie interesów branżowych przemysłu kruszyw wobec organów administracji rządowej i samorządowej, nie wpisują się w zakres tego postępowania. Fakt, że przedmiotowa sprawa może mieć wpływ na działalność jednego z podmiotów, na rzecz którego Związek realizuje swoją statutową działalność, nie oznacza jeszcze tego, że za dopuszczeniem Związku do udziału w postępowaniu przemawia interes publiczny, a udział Związku będzie sprzyjać realizacji sądowej kontroli administracji, zapewniając kontrolę społeczną nad tym postępowaniem. Przeciwnie należy stwierdzić, że Związek działa w celu zaspokojenia swoich partykularnych celów. To zaś oznacza, że nie wystąpiła druga przesłanka przewidziana w art. 33 § 2 p.p.s.a., gdyż Sąd podziela te poglądy prawne, w świetle których udział organizacji społecznej w sprawie innych osób nie może służyć interesom samej organizacji lub jej członków, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniami administracji (zob. postanowienie NSA: z 28.09.2009 r., II GZ 55/09, z 29.04.2013 r., II FZ 174/13). Wobec tego należało stwierdzić, że cele statutowe organizacji społecznej – wnioskodawcy – nie wpisują się w przedmiot niniejszego postępowania i dlatego Sąd postanowił odmówić dopuszczenia P. Z. P. K. z/s w K. do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze jego uczestnika.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI