VI SA/WA 1114/24

VI SA/Wa 1114/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-08-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-04-12
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Honorata Łopianowska /przewodniczący/
Maciej Borychowski /sprawozdawca/
Tomasz Sałek
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 ust.1 pkt.1 lit.c, art. 200, art. 205  ust.2, art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Honorota Łopianowska Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Sałek Asesor WSA Maciej Borychowski (spr.) Protokolant spec. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. sprawy ze skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 9 lutego 2024 r. nr BP.570.82.2023.0949.BTM.578072 w przedmiocie utraty dobrej reputacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej E. Sp. z o.o. z siedzibą w S. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (dalej: "WSA") w Warszawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "Organ/organ I instancji") z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...], którą po rozpoznaniu wniosku E. sp. z o.o. z siedzibą N.I. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") o ponowne rozpatrzenie sprawy została utrzymana w mocy decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] listopada 2023 r. nr [...] o stwierdzeniu utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego E. sp. z o.o. z siedzibą N. I. (dalej: "Zaskarżona decyzja").
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. d), art. 7d ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz ust. 4, art. 7d ust. 5 pkt 1, art. 94b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: "u.t.d."), art. 3 ust. 1, art. 6 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51 ze zm., zwanym dalej rozporządzenie (WE) nr 1071/2009), art. 1 i załącznika I rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego oraz zmieniające załącznik III do dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19.03.2016, str. 8, dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) nr 2016/403").
W uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że podstawą do wszczęcia postępowania administracyjnego w zakresie spełniania przez Skarżącą wymogu dobrej reputacji było wydanie wykonalnej decyzji administracyjnej przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w T. z dnia [...] kwietnia 2023 r. nr [...]. Wymienioną decyzją nałożono na Stronę karę pieniężną za popełnienie naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenia określonego w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie to jest najpoważniejszym naruszeniem (NN), wymienionym w grupie 5 pkt 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403. Naruszenie z grupy 5 pkt 1 załącznika I do ww. rozporządzenia jest naruszeniem polegającym na kierowaniu pojazdem bez ważnego poświadczenia przeprowadzenia badania zdatności do ruchu drogowego wymaganego przez prawo UE.
Naruszenie zostało popełnione podczas wykonywania przewozu drogowego przez przewoźnika drogowego E. sp. z o.o., który od dnia [...] lipca 2019 r. posiada licencję na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy nr [...]ważną do [...] lipca 2024 r.
Kara nałożona ww. decyzją została zapłacona 26 kwietnia 2023 r.
Pismem z 24 sierpnia 2023 r. organ I instancji zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w zakresie spełniania przez nią wymogu dobrej reputacji w związku z popełnieniem naruszeń o charakterze najpoważniejszym. Pismo zawierało pouczenie o uprawnieniach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. Ponadto organ I instancji wskazał Stronie, jakie elementy będzie brał pod uwagę przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji wymienione w art. 7d ust. 4 u.t.d., wzywając jednocześnie do przedstawienia stosownych wyjaśnień i dokumentów.
W toku postępowania, na podstawie "Barometru zawodów" prowadzonego przez Wojewódzki Urząd Pracy w Krakowie (http://barometrzawodow.pl/) organ ustalił, że zawody kierowcy samochodów ciężarowych i kierowcy ciągników siodłowych w mieście Siedlce i województwie mazowieckim zostały zakwalifikowane do grupy zawodów deficytowych, według prognozy na rok 2021 r. dla powiatu radomszczańskiego.
Ponadto, na podstawie danych z centralnej ewidencji naruszeń oraz ewidencji poważnych naruszeń Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego ustalono, że na przewoźnika nie zostały nałożone inne kary za najpoważniejsze naruszenia na terenie kraju oraz za granicą, nieobjęte środkiem rehabilitacyjnym. Ustalono również, że przewoźnik zgłosił do licencji wspólnotowej 4 pojazdy.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez organ I instancji decyzji z [...] listopada 2023 r. nr [...]stwierdzającej utratę dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego E. sp. z o.o.
Od powyższej decyzji Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym wniosła o jej uchylenie w całości i stwierdzenie, że Strona posiada dobrą reputację w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym i art. 6 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1071/2009. Wydanej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie:
• art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 75 § 1 k.p.a. poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji w oparciu o wybiórcze ustalenia organu, bez odniesienia się przez organ do faktu, że w związku ze stanem epidemii COVID-19 strona miała ograniczone możliwości działania na terenie RP,
• art. 10 k.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Organ decyzją z [...] lutego 2024 r. utrzymał w mocy decyzje z dnia [...] listopada 2023 r.
W uzasadnieniu Zaskarżonej decyzji GITD podzielił ustalenia faktyczne organu I instancji oraz przywołał mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa.
Organ wskazał, że do dnia wydania niniejszej decyzji Strona nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie swoich twierdzeń.
Organ wskazał, że Strona wykorzystuje tylko 4 pojazdy do wykonywania przewozów drogowych, a badanie techniczne pojazdu przeprowadza się tylko raz w roku, więc dopilnowanie przeprowadzenia tego badania w przedsiębiorstwie Strony nie wymaga dużego nakładu pracy. Zatem popełnianie takich naruszeń przez przedsiębiorcę świadczy o niewłaściwej organizacji przedsiębiorstwa i nieprzykładaniu właściwej wagi do bezpiecznego wykonywania przewozów drogowych i bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. GITD podkreślił, że ustalenia dokonane przed wydaniem Zaskarżonej decyzji i ustalenia dokonane w postępowaniu odwoławczym należy uznać, że odebranie Stronie dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszenie. Biorąc pod uwagę popełnienie 1 najpoważniejszego naruszenia dotyczącego terminowego poddawania badaniom technicznym pojazdów, którymi przedsiębiorca wykonuje przewozy drogowe, w przypadku, gdy są to tylko 4 pojazdy, to naruszenie to stanowi znaczną liczbę.
Z rozstrzygnięciem GITD nie zgodziła się Skarżąca, wnosząc do WSA w Warszawie skargę na decyzję z dnia [...] lutego 2024 r., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 77 § 1 i 3, art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozważenie wszystkich okoliczności sprawy i wydanie decyzji w oparciu o wybiórcze ustalenia organu, przejawiające się zapatrywaniem, iż odebranie przewoźnikowi dobrej reputacji będzie proporcjonalną reakcją na stwierdzone naruszanie, mimo że stwierdzone naruszenie to stanowiło jednorazowy epizod w wieloletniej historii funkcjonowania przewoźnika na rynku, istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, ponadto - interes społeczny stoi na przeszkodzie zawieszeniu lub cofnięciu stronie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika, do czego de facto prowadzi utrata dobrej reputacji,
2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 7d ust. 5 w zw. z art. 7 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, poprzez ich błędną interpretację, przejawiającą się błędnym uznaniem, jakoby nie zachodziły przesłanki do wydania decyzji stwierdzającej, że dobra reputacja przedsiębiorcy pozostaje nienaruszona - w sytuacji, gdy wobec jednorazowego, incydentalnego naruszenie jakiego dopuścił się skarżący, reakcja za popełnione naruszenie w postaci utraty dobrej reputacji, stanowi nad wyraz nadmierną, nieproporcjonalną represję.
Formułując powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji administracyjnej, poprzez wydanie decyzji stwierdzającej, że dobra reputacja przedsiębiorcy pozostaje nienaruszona. Strona wniosła również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty. Do skargi załączyła również przykładowe dokumenty obowiązujące w Spółce – dotyczące kierowców oraz obowiązujący w Spółce wzór listy elementów stanu technicznego pojazdu do sprawdzenia.
W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Pełnomocnik Skarżącej na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2024 r. poparł skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, kontrola ta, stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2024 r. poz. 359 dalej: "P.p.s.a."). W myśl art. 145 § 1 pkt 1-3 P.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż poddana kontroli decyzja narusza przepisy prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest decyzja GITD z dnia [...] lutego 2024 r., którą Organ orzekł o utracie dobrej reputacji przez E. sp. o.o. z uwagi na popełnienie jednego najpoważniejszego naruszenia, polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenia określonego w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Przedmiotowe naruszenie jest najpoważniejszym naruszeniem, wymienionym w grupie 5 pkt 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403.
Dokonując analizy prawnej mające zastosowanie w niniejszej sprawie Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d., organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, wszczyna postępowanie administracyjne w zakresie spełniania wymogu dobrej reputacji przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c, jeżeli wobec przewoźnika drogowego, zarządzającego transportem lub osoby fizycznej, o której mowa w art. 7c wydano wykonalną decyzję administracyjną lub wykonalne decyzje administracyjne o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, zostało zakwalifikowane jako poważne naruszenie lub bardzo poważne naruszenie, jeżeli częstotliwość występowania naruszeń, zgodnie z załącznikiem II do tego rozporządzenia, wymaga oceny dobrej reputacji (lit. a); wydano wykonalną decyzję administracyjną o nałożeniu kary pieniężnej za naruszenie określone w załączniku nr 3 lub 4 do niniejszej ustawy lub załączniku nr 1 do ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako najpoważniejsze naruszenie (lit. b); orzeczono lub nałożono prawomocnie karę w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym za naruszenie, które zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 zostało zakwalifikowane jako: najpoważniejsze naruszenie, poważne naruszenie lub bardzo poważne naruszenie, jeżeli częstotliwość występowania naruszeń, zgodnie z załącznikiem II do tego rozporządzenia, wymaga oceny dobrej reputacji (lit. c).
Organem, o którym mowa w art. 7 ust. 2 u.t.d., jest organ który udzielił przedsiębiorcy zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, w tym przypadku Główny Inspektor Transportu Drogowego. Z kolei, jak wynika z art. 7d ust. 3 u.t.d., po wszczęciu postępowania, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, weryfikuje sposób i warunki wykonywania transportu drogowego. Art. 7d ust. 4 u.t.d., natomiast stanowi, że przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji, organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2, bierze pod uwagę w szczególności: 1) czy liczba stwierdzonych naruszeń jest nieznaczna w stosunku do liczby kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorcę bądź będących w jego dyspozycji oraz skali prowadzonych operacji transportowych; 2) czy istnieje możliwość poprawy sytuacji w przedsiębiorstwie, w tym czy w przedsiębiorstwie podjęto działania mające na celu wdrożenie prawidłowej dyscypliny pracy lub wdrożono procedury zapobiegające powstawaniu naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego; 3) interes społeczny kontynuacji działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę, w szczególności jeżeli cofnięcie zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego spowodowałoby w znaczący sposób wzrost poziomu bezrobocia w miejscowości, gminie lub regionie; 4) opinię polskiej organizacji o zasięgu ogólnokrajowym zrzeszającej przewoźników drogowych, działającej od co najmniej 3 lat, której przedsiębiorca jest członkiem.
Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że katalog okoliczności, które organ bierze pod uwagę dokonując oceny dobrej reputacji na podstawie art. 7d ust. 4 u.t.d., ma charakter otwarty.
Natomiast, w myśl art. 7d ust. 5 u.t.d., po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego organ, o którym mowa w art. 7 ust. 2: 1) wydaje decyzję stwierdzającą utratę dobrej reputacji - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, albo 2) wydaje decyzję stwierdzającą, że dobra reputacja pozostaje nienaruszona - w przypadku uznania, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
Dokonując oceny przepisów mających zastosowanie w sprawie, należy zauważyć, że omawiana regulacja pozostawia organowi rozpatrującemu sprawę stosunkowo szeroki zakres uznania administracyjnego, które jednak w żadnym razie nie może być utożsamiane z przyzwoleniem na dowolność działania organu administracji. Sąd w składzie rozpoznającym zauważa, że w przypadku orzekania w warunkach uznania administracyjnego szczególnie istotne znaczenie ma przestrzeganie przez organ obowiązków wynikających z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Nie dopełniając tych obowiązków organ naraża się na zarzut przekroczenia granic uznania administracyjnego, a w konsekwencji arbitralności i dowolności wydanej decyzji, która pozostaje także w sprzeczności z zasadami wynikającymi z art. 2 i 7 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.). O tym, które okoliczności mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy decydują przepisy prawa materialnego.
W powołanym art. 7d ust. 4 u.t.d. określone zostały kryteria, jakie organ zobligowany jest uwzględnić przy dokonywaniu oceny dobrej reputacji przewoźnika drogowego. W świetle zaś art. 7d ust. 5 tej ustawy na organie spoczywa obowiązek zbadania czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia. Interpretacja i stosowanie tych przepisów w konkretnej sprawie nie mogą abstrahować od celów i zadań nałożonych na państwa członkowskie i ich organy w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009. W motywie 12 tego rozporządzenia przyjęto, że uczciwa konkurencja i transport drogowy odbywający się w pełnym poszanowaniu przepisów wymagają jednolitego poziomu nadzoru i monitorowania w państwach członkowskich. Organy krajowe odpowiedzialne za nadzorowanie przedsiębiorców i ważności ich zezwoleń odgrywają w tym względzie zasadniczą rolę, w razie potrzeby powinny zatem podejmować odpowiednie środki, zwłaszcza w najpoważniejszych przypadkach, poprzez zawieszanie lub cofanie zezwoleń lub stwierdzanie niezdolności do wykonywania zawodu zarządzających transportem, którzy nagminnie ignorują przepisy lub wykazują w tym względzie brak dobrej woli. Dany środek powinien być uprzednio należycie rozpatrzony pod kątem zasady proporcjonalności. Wcześniej przedsiębiorca powinien jednak zostać upomniany; należy mu również wyznaczyć racjonalny termin na uregulowanie sytuacji przed zastosowaniem takich sankcji. W myśl art. 6 ust. 2 ww. rozporządzenia w toku postępowania administracyjnego właściwy organ ocenia, czy ze względu na szczególne okoliczności utrata dobrej reputacji stanowiłaby w danym przypadku nieproporcjonalny środek. W ramach tej oceny właściwy organ bierze pod uwagę liczbę poważnych naruszeń przepisów krajowych i przepisów unijnych, o których mowa w ust. 1 akapit trzeci, a także liczbę najpoważniejszych naruszeń przepisów unijnych, określonych w załączniku IV, w odniesieniu do których zarządzający transportem lub przedsiębiorca transportowy został skazany lub nałożono na niego sankcje. Każda taka decyzja musi być należycie umotywowana i uzasadniona.
Biorąc pod uwagę treść powołanych przepisów prawa oraz wysoki stopień dolegliwości sankcji w postaci stwierdzenia utraty dobrej reputacji, która - stosownie do art. 7d ust. 6 pkt 2 u.t.d. - wiąże się z zawieszeniem zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia utraty dobrej reputacji przewoźnika drogowego organ powinien rzetelnie i kompleksowo ocenić cały zgromadzony materiał dowodowy, a nie koncentrować się wyłącznie na jednej tylko okoliczności.
Analiza uzasadnienia Zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że Organ nie sprostał tej powinności. Zaskarżona decyzja co do zasady powiela ustalenia organu I instancji, a rozważania w zakresie przesłanek oceny dobrej reputacji ograniczyła się wyłącznie do okoliczności z art. 7d ust. 4 u.t.d. W ocenie Sądu ustalenia oraz ocena Organu winna uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy, w tym wcześniejszą działalność Skarżącej, albowiem tylko całościowe i kompleksowe odniesienie się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy daje podstawę przyjęcia, że przeprowadzone przez Organ badanie potwierdza słuszność rozstrzygnięcia. Innymi słowy, że w realiach niniejszej sprawy zachodzą przesłanki utraty dobrej reputacji, a utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości okoliczność popełnienia przez Skarżącą najpoważniejszego naruszenia polegającego na wykonywaniu przewozu drogowego pojazdem nieposiadającym aktualnego badania technicznego potwierdzającego jego zdatność do ruchu drogowego, tj. naruszenia określonego w Ip. 9.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Naruszenie to jest najpoważniejszym naruszeniem (NN), wymienionym w grupie 5 pkt 1 załącznika I do rozporządzenia Komisji (UE) nr 2016/403.
Sąd w składzie rozpoznającym dostrzega również fakt, że Strona w toku postępowania administracyjnego zachowała bierność, nie odpowiadając na wezwanie z dnia 24 sierpnia 2023 r. do przedstawienia i udokumentowania/wyjaśnienia okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy, a o których mowa w art. 7d ust. 4 u.t.d.
Sąd rozpoznający sprawę podziela ugruntowaną linię orzeczniczą, że organ ma obowiązek poszukiwania dowodów, jednak nie jest nieograniczony w swoim zakresie, bowiem w świetle orzecznictwa, z przepisu art. 77 § 1 k.p.a. nie wynika wcale, że na organ został przerzucony cały ciężar dowodowy w sprawie (por. wyrok NSA z dnia: 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OSK 883/22; 25 kwietnia 2024 r., sygn. akt II GSK 20/21). Niemniej jednak, zdaniem Sądu, brak aktywności strony nie może stanowić dla organu administracji publicznej podstawy do zaniechania zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Zasady postępowania administracyjnego przewidują co najmniej taką aktywność organu jak wymaga tego art. 7 k.p.a. (W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny), art. 77 § 1 k.p.a. (Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.) oraz przez art. 80 k.p.a. (Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona).
Przepis art. 7d ust. 5 u.t.d. w pkt 1 i 2 wymaga zaś zbadania czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną/nieproporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia. Wydanie decyzji w tym zakresie wymaga od właściwego organu państwa, w którym przedsiębiorca ma siedzibę, przeprowadzenia w odpowiedni i terminowy sposób, należycie zakończonego postępowania administracyjnego, w ramach którego należy ustalić, czy w określonym przypadku i w danych okolicznościach utrata dobrej reputacji stanowiłaby nieproporcjonalną reakcję. Każde takie ustalenie musi być należycie umotywowane i uzasadnione (art. 6 ust. 2 lit. a) rozporządzenia 1071/2009). W przepisie tym mówi się też, że postępowanie może objąć w odpowiednich przypadkach kontrolę w lokalach danego przedsiębiorstwa.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd zauważa, że jak wynika z akt administracyjnych sprawy (k. 22 – 24), na Spółkę nie zostały nałożone inne kary za najpoważniejsze naruszenia na terenie kraju oraz za granicą, nieobjęte środkiem rehabilitacyjnym. Powyższe zostało ustalone na podstawie weryfikacji w centralnej ewidencji naruszeń, o której mowa w art. 80 u.t.d. Uwzględniono również dane zawarte w ewidencji poważnych naruszeń Krajowego Rejestru Elektronicznego Przedsiębiorców Transportu Drogowego, o której mowa w art. 82g ust. 4 pkt 2 u.t.d.
Z uzasadnienia Zaskarżonej decyzji wynika natomiast, że Organ w ogóle nie uwzględnił tej okoliczności dokonując oceny dobrej reputacji przewoźnika na podstawie art. 7d ust. 4 ustawy o transporcie drogowym.
Stanowisko Organu, w istocie sprowadza się do twierdzenia, że dostatecznym powodem do utraty dobrej reputacji jest stwierdzenie jednego najpoważniejszego naruszenia. Ze stanowiskiem tym nie sposób się zgodzić. W świetle bowiem powołanego art. 7d ust. 1 pkt 2 u.t.d. nałożenie sankcji za najpoważniejsze naruszenie stanowi wyłącznie podstawę do wszczęcia postępowania administracyjnego, w ramach którego organ zobligowany jest zbadać indywidualne okoliczności konkretnej sprawy i dokonać ich prawnej kwalifikacji z uwzględnieniem kryteriów określonych w art. 7d ust. 4 u.t.d. oraz ocenić czy w przypadku stwierdzenia utraty dobrej reputacji przewoźnika nie dojdzie do naruszenia zasady proporcjonalności.
W ocenie Sądu, w sytuacji stwierdzenia jednego najpoważniejszego naruszenia, okoliczność, że na przewoźnika nie zostały nałożone inne kary za najpoważniejsze naruszenia na terenie kraju oraz za granicą, nieobjęte środkiem rehabilitacyjnym, o którym mowa w art. 7e ww. ustawy, jest równie istotna przy ocenie, czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia, jak pozostałe literalnie wymienione przesłanki z art. 7d ust. 4 u.t.d. W rozpatrywanej sprawie Organ nie uwzględnił tej okoliczności, dokonując oceny czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia.
Uchybienie to stanowi naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ bowiem – pomijając przy ocenie czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenia – fakt, że na przewoźnika nie zostały nałożone inne kary za najpoważniejsze naruszenia na terenie kraju oraz za granicą, nieobjęte środkiem rehabilitacyjnym, o którym mowa w art. 7e ww. ustawy o transporcie drogowym, nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w konsekwencji nie wyjaśnił dokładnie stanu faktycznego sprawy, a zatem uznał, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie, nie uwzględniając całokształtu materiału dowodowego. Pominięcie przez organ powyższej okoliczności, mogło wpłynąć na błędną ocenę, że utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 marca 2022 r. sygn. VI SA/Wa 39/22).
Zdaniem Sądu Organ naruszył również art. 107 § 3 k.p.a., bowiem uzasadnienie Zaskarżonej decyzji w szczególności nie zawiera motywów z uwagi na jakie okoliczności GITD nie wziął pod uwagę braku uprzedniej karalności Spółki za naruszenia w związku z prowadzeniem działalności przewoźnika drogowego.
Natomiast za niezasadny należy uznać zarzut Skarżącej naruszenia przez Organ art. 10 § 1 k.p.a. W orzecznictwie przyjmuje się, że uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. może stanowić podstawę uchylenia decyzji jedynie wówczas, gdy wykaże się, że naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy. Innymi słowy, strona musi wykazać, że gdyby do takiego uchybienia nie doszło, wynik sprawy byłby odmienny (np. wyrok NSA z dnia 20 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2157/20). Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2023 r, sygn. akt II OSK 563/21 wskazał, że "Dla skuteczności zarzutu pozbawienia strony możliwości czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym koniecznym jest wykazanie, że zarzucane uchybienie uniemożliwiło stronie przeprowadzenie konkretnych czynności procesowych, a w następstwie realizację przysługujących jej praw i nie mogło być konwalidowane na późniejszych etapach tego postępowania, jak również, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. To do strony stawiającej zarzut należy więc wykazanie istnienia związku przyczynowego między naruszeniem przepisów postępowania, a wynikiem sprawy Strona powinna wykazać, że niezawiadomienie jej przed wydaniem decyzji o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków dowodowych uniemożliwiło jej dokonanie w danym postępowaniu konkretnej czynności procesowej. Naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. ocenić należy z punktu widzenia uniemożliwienia stronie podjęcia konkretnie wskazanej czynności procesowej oraz wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.".
W niniejszej sprawie z taką sytuacją nie mamy do czynienia, Strona nie wykazała takiego związku pomiędzy uniemożliwieniem podjęcia czynności procesowej, a wynikiem sprawy. Sąd zauważa, że Strona miała świadomość prowadzonego postępowania przed GITD, wszak zostało ono zainicjowane przez Skarżącą. Co więcej, wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy profesjonalny pełnomocnik reprezentujący Spółkę poprzestał na poparciu przedmiotowego wniosku. Zaniechał jednocześnie dostarczenia Organowi materiału dowodowego, chociażby treściowo odpowiadającego wezwaniu organu I instancji z dnia 24 sierpnia 2023 r.
W ponownie prowadzonym postępowaniu Organ, działając w warunkach związania dokonaną przez Sąd oceną prawną, ustali czy utrata dobrej reputacji będzie stanowiła proporcjonalną reakcję za popełnione naruszenie. Organ uwzględni przy tym, że na przewoźnika nie zostały nałożone inne kary za najpoważniejsze naruszenia na terenie kraju oraz za granicą, nieobjęte środkiem rehabilitacyjnym, o którym mowa w art. 7e ww. ustawy o transporcie drogowym.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania WSA w Warszawie rozstrzygnął na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 P.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.), zasądzając od Organu na rzecz Strony kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wszystkie wyroki krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl .