VI SA/Wa 1101/20

VI SA/Wa 1101/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-10-15
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Danuta Szydłowska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz /przewodniczący/
Jakub Linkowski
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Sygn. powiązane
II GSK 514/21 - Wyrok NSA z 2024-06-14
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 132 ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. S.A. S.A. z siedzibą w R. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno - graficzny [...] oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2020 r. Urząd Patentowy RP, na podstawie art. 245 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz, U. z 2013 r. poz. 1410 oraz z 2015 r. poz. 1266), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] kwietnia 2019 roku odmawiającą udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny EL-TRANS, zgłoszony dnia 10 października 2014 roku pod numerem [...] przez E. SPÓŁKA AKCYJNA, R., Polska (poprzednio S., R., Polska), w części dotyczącej usług w klasie 37: czyszczenie pojazdów, mycie pojazdów, naprawa pojazdów, obsługa pojazdów, polerowanie pojazdów, smarowanie pojazdów, informacja o naprawach, mycie samochodów, obsługa i naprawa samochodów, usługi stacji obsługi samochodów, wynajem koparek, wynajem sprzętu budowlanego, bieżnikowanie opon, wulkanizacja opon.
W uzasadnieniu swojego stanowiska Urząd Patentowy wyjaśnił, że podstawą wydania decyzji o odmowie udzielenia prawa ochronnego na przedmiotowy słowno-graficzny znak towarowy był art. 132 ust. 2 pkt 2 oraz art. 145 ust. 3 ustawy pwp z dnia 30 czerwca 2000 roku.
Przedmiotowe oznaczenie jest podobne w rozumieniu art. 132 ust.2 pkt 2 pwp, do:
- znaku towarowego słowno-graficznego ELTRANS zarejestrowanego na rzecz E. Spółka Jawna z pierwszeństwem od dn. 22.04.1998 r., pod numerem [...] przeznaczonego do oznaczania usług z klasy 37: blacharstwo, instalowanie i naprawa instalacji elektrycznych w samochodach, malowanie samochodów, mycie samochodów, wulkanizacja i naprawy opon, obsługa pojazdów, pomoc drogowa-naprawy, obsługa i naprawy samochodów, smarowanie pojazdów, zabezpieczanie pojazdów przed korozją, instalowanie i naprawy alarmów przeciwwłamaniowych, prowadzenie stacji obsługi samochodów;
- znaku towarowego słowno-graficznego El ELTRANS INSTALACJE zarejestrowanego na rzecz E. Sp. z o.o. z pierwszeństwem od dn. 18.12.2012 r., pod numerem [...] przeznaczonego do oznaczania usług z klasy 37: informacja o naprawach, wynajem sprzętu budowlanego.
Urząd Patentowy ponownie rozpoznając sprawę w wyniku wniesionego przez spółkę wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazał na treść art. 132 ust. 2 pkt. 2 pwp wywodząc, że niedopuszczalne jest udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeśli skutkiem tego powstałoby prawo, którego zakres pokrywałby się choćby w części z zakresem prawa z wcześniejszym pierwszeństwem. O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw ochronnych, a zatem czy przeciwstawione znaki są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium wprowadzenia w błąd odbiorców, co do pochodzenia towarów i/lub usług.
Wyjaśnił, że dokonując oceny podobieństwa znaków towarowych, stosuje obowiązujące w tym zakresie przepisy prawne, jak również przyjętą w orzecznictwie sądów oraz doktrynie ich wykładnię.
Stwierdził, że bezspornym jest fakt podobieństwa i identyczności usług z klasy 37. Znak towarowy słowno-graficzny EL-TRANS [...] został zgłoszony do oznaczania usług z klasy 37, tj.: czyszczenie pojazdów, mycie pojazdów, naprawa pojazdów, obsługa pojazdów, polerowanie pojazdów, smarowanie pojazdów, informacja o naprawach, mycie samochodów, obsługa i naprawa samochodów, usługi stacji obsługi samochodów, wynajem koparek, wynajem sprzętu budowlanego, bieżnikowanie opon, wulkanizacja opon.
Tymczasem przeciwstawione oznaczenie słowno-graficzne ELTRANS [...] zarejestrowane jest do oznaczania usług z klasy 37, a mianowicie: blacharstwo, instalowanie i naprawa instalacji elektrycznych w samochodach, malowanie samochodów, mycie samochodów, wulkanizacja i naprawy opon, obsługa pojazdów, pomoc drogowa-naprawy, obsługa i naprawy samochodów, smarowanie pojazdów, zabezpieczanie pojazdów przed korozją, instalowanie i naprawy alarmów przeciwwłamaniowych, prowadzenie stacji obsługi samochodów.
Natomiast przeciwstawione oznaczenie słowno-graficzne El ELTRANS INSTALACJE [...] zarejestrowane jest do oznaczania usług z klasy 37, a mianowicie: informacja o naprawach, wynajem sprzętu budowlanego.
Wskazał, iż usługi "obsługa pojazdów, smarowanie pojazdów, mycie samochodów, obsługa i naprawa samochodów, usługi stacji obsługi samochodów, wulkanizacja opon" mieszczące się w klasie: 37 dla znaku [...] i [...] oraz usługi w klasie 37 "informacja o naprawach, wynajem sprzętu budowlanego" dla znaku [...] i [...] są bezsprzecznie identyczne. W ocenie Urzędu tą grupę usług należałoby poszerzyć odpowiednio o zawarte w zgłoszeniu: "czyszczenie pojazdów, mycie pojazdów, naprawa pojazdów, obsługa pojazdów, polerowanie pojazdów, smarowanie pojazdów, informacja o naprawach, mycie samochodów, obsługa i naprawa samochodów, usługi stacji obsługi samochodów, bieżnikowanie opon, wulkanizacja opon". Są to bowiem usługi zawierające się w ogólnych kategoriach, jakie zostały zawarte w wykazie znaku zarejestrowanego [...], tj. "obsługa pojazdów" i tym samym charakteryzują się wysokim stopniem podobieństwa graniczącego wręcz z identycznością w stosunku do tych towarów. Natomiast usługi dla znaku [...] takie jak: "wynajem koparek" docelowo odpowiadają "wynajmowi sprzętu budowlanego" dla tego samego oznaczenia, gdyż "koparki" zaliczają się do kategorii sprzętu budowlanego.
Organ stwierdził, że usługi do oznaczania, których zostały przeznaczone porównywane znaki towarowe, mimo użycia częściowo innych sformułowań, są identyczne. Wszystkie usługi związane są z obsługą pojazdów, informacją o naprawach i wynajmem sprzętu budowlanego. Ponadto przeznaczenie tych usług jest również tożsame, mają służyć zaspokajaniu tych samych potrzeb. Również krąg odbiorców w/w usług będzie identyczny.
Zdaniem organu relewantny krąg odbiorców będzie szeroki, obejmujący wszystkich użytkowników pojazdów a przeciętny nabywca będzie w miarę dobrze poinformowany oraz w miarę uważny i rozważny. Wiadomo natomiast, że ze względu na charakter usług motoryzacyjnych ogół społeczeństwa to grupa mniej uważna, podchodząca do wyboru usług z obniżonym poziomem uwagi, przeciwnie niż profesjonaliści. Ponadto specyfikacja usług z branży samochodowej z klasy 37 przedmiotowego zgłoszenia wskazuje, że relewantny krąg odbiorców mogą stanowić również pojedyncze osoby korzystające z samochodów chociażby nabywające tego typu towary i przy dalszej eksploatacji dokonujące ich naprawy. Wskazaną w drugiej kolejności grupę potencjalnych odbiorców mogą stanowić także profesjonaliści, którzy przy wyborze dostawcy wskazanych usług zachowują podwyższony stopień uwagi. Odnośnie natomiast usług wynajmu sprzętu budowlanego krąg odbiorców również będą stanowiły osoby o przeciętnym stopniu uwagi, jak i profesjonaliści. Nie można bowiem wykluczyć, iż sprzęt taki będzie chciała wynająć osoba nie będąca profesjonalistą, a chcąca przeprowadzić roboty budowlane w swojej nieruchomości. Zachowanie przez potencjalnych odbiorców tak określonego stopnia uwagi nie zmienia jednakowoż faktu, że powinni oni mieć zapewnioną możliwość łatwego dokonania wyboru oferowanych usług. Tymczasem zgłoszony znak towarowy EL-TRANS jest bardzo podobny do przeciwstawionych znaków towarowych chronionych z wcześniejszym pierwszeństwem.
Urząd podkreślił, że oceniając podobieństwo oznaczeń, przeciwstawione oznaczenia oraz ryzyko wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców opiera się na żądaniu strony w zakresie zawartym w podaniu, oraz na uprawnieniu wynikającym z prawa udzielenia ochrony na znak towarowy dla pomiotu posiadającego znak wcześniejszy. Z przepisu art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. jasno wynika jakie przesłanki powinny być brane pod uwagę przy porównywaniu znaków. Żadnych innych okoliczności Urząd nie bada - byłoby to bowiem sprzeczne z zasadą legalizmu. Tak więc Urząd ustala krąg odbiorców towarów i usług w odniesieniu do towarów i usług zawartych w wykazie do zgłoszenia, a nie w odniesieniu do towarów i usług, w odniesieniu do których podmiot uprawniony stosuje je w rzeczywistości na rynku.
W niniejszej sprawie zachodzi ryzyko wprowadzenia w błąd z uwagi na podobieństwo usług - przeciętny odbiorca może uznać, że są to usługi oferowane przez to samo przedsiębiorstwo lub też przedsiębiorstwa powiązane kapitałowo. Ryzyko wprowadzenia w błąd nie może być oceniane w oderwaniu od podstawowej funkcji znaku towarowego, jaką jest wskazywanie i gwarantowanie pochodzenia towaru czy usługi, prowadzącej do wytworzenia u odbiorców przekonania, że towar lub usługa pozostają cały czas pod kontrolą uprawnionego podmiotu. Znak towarowy ma umożliwić potencjalnemu odbiorcy, odróżnienie towaru lub usługi od towarów pochodzących z innego źródła. Aby znak towarowy mógł realizować swoją funkcję w systemie niezakłóconej konkurencji, musi stanowić gwarancję, że jednemu przedsiębiorstwu można przypisać odpowiedzialność za jakość towarów lub usług. Ryzyko wprowadzenia w błąd stanowi stan umysłowy odbiorcy, w którym myli on znaki albo też jest przekonany o istnieniu związków organizacyjnych, prawnych lub ekonomicznych pomiędzy podmiotami stosującymi oznaczenia. Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd istnieje zatem, gdy odbiorcy mogą pomylić się co do pochodzenia przedmiotowych towarów lub usług.
W ocenie Urzędu Patentowego RP całościowa analiza porównawcza wskazuje, iż słowno-graficzny znak towarowy EL-TRANS [...] jest podobny do przeciwstawionego znaku słowno-graficznego ELTRANS [...] oraz znaku słowno-graficznego El ELTRANS INSTALACJE [...] w takim stopniu, ze jego używanie może spowodować wśród odbiorców błąd polegający w szczególności na skojarzeniu między znakami. Znaki te są do siebie podobne, co do samych oznaczeń, zarówno pod względem wizualnym, fonetycznym, jak i znaczeniowym.
Przedmiotowe oznaczenie [...] jest zgłoszone w charakterze słowno-graficznym zawierającym wyrazy EL-TRANS. Natomiast znak [...] zawiera identyczny element słowny jednakże zapisany ciągiem ELTRANS. Z kolei znak [...] składa się z trzech wyrazów, "El ELTRANS INSTALACJE", przy czym zawiera w sobie słowo "ELTRANS", zaś słowo "Instalacje" jest określeniem rodzajowym, gdyż określa zestaw urządzeń tak więc podlega normie art. 129. Dla potencjalnych odbiorców słowo "INSTALACJE" nie będzie zatem miało wyróżniającego charakteru względem oferowanych usług, gdyż będzie natychmiastowo, bez konieczności przeprowadzania złożonego procesu myślowego kojarzone wyłącznie z zestawem urządzeń, których może dotyczyć wynajem sprzętu budowlanego lub informacja o naprawach. Określenia takie jak "INSTALACJE", zgodnie z art. 129 ust. 2 pkt. 2 samodzielnie występujące względem usług takich jak: "informacja o naprawach" czy "wynajem sprzętu budowlanego" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających ze względu na swój opisowy charakter.
Natomiast odnosząc się do określenia "El" zakłada się, że odbiorcy nie znając znaczenia tego ciągu, uznają ów ciąg za oczywisty skrót dwóch elementów słownych oznaczenia "ELTRANS INSTALACJE". Z uwagi na to, że skrót ten występuje bezpośrednio przed tymi dwoma elementami organ uznał, że właśnie pełne wyrazy stanowią rozwinięcie ELTRANS INSTALACJE, dlatego określenie "El" w tym wypadku również ma charakter opisowy.
Organ podkreślił, że dodanie elementu "ELTRANS" do określenia "El" oraz "INSTALACJE" nadaje oznaczeniu jak całości konkretną zdolność odróżniającą względem zgłoszonych usług.
Element "ELTRANS" posiada decydujące znaczenie w warstwie słownej oznaczenia El ELTRANS INSTALACJE ([...]) ze względu na fakt, że słowa "El" oraz "INSTALACJE" stanowią elementy opisowe. Dlatego rozwinięcie przedmiotowego oznaczenia o te słowa, które w języku polskim mają określone znaczenie, są powszechne lub stanowią skrót innych występujących w znaku, nie mają wpływu na szczególną dystynktywność tego znaku. Przeciętny konsument może uznać, że każdy ze znaków jest rozwinięciem lub inną wersją wcześniejszego.
Analizując stronę fonetyczną oznaczeń organ zauważył, że zarówno znak rozpatrywany EL-TRANS ([...]), jak i wcześniejsze oznaczenia ELTRANS ([...]) oraz El ELTRANS INSTALACJE ([...]) zawierają to samo słowo ELTRANS, składające się z dwóch sylab o wymowie: EL-TRANS.
W powyższym zakresie fonetyczne podobieństwo porównywanych znaków towarowych jest bardzo istotne, ponieważ pierwszy element zgłoszonego oznaczenia [...] (złożony z jednego słowa rozdzielonego myślnikiem) tj. "EL-TRANS" tworzy wyrażenie tożsame z przeważającym w procesie komunikowania słownego z dominującymi elementami znaków wcześniejszych. Wspólnym elementem dystynktywnym porównywanych oznaczeń są wyrażenia "ELTRANS", przy czym jakkolwiek zapisane, wymawiane są w sposób bardzo podobny a wręcz identyczny, wobec czego stopień podobieństwa na gruncie warstwy fonetycznej pomiędzy badanymi oznaczeniami należy określić jako bardzo silne podobieństwo.
Nadto zgłoszony znak towarowy w całości inkorporuje elementy dominujące wcześniejszych znaków w nie zmienionej formie. Zbieżność w zakresie słowa ELTRANS decyduje w ocenie Urzędu o wysokim podobieństwie fonetycznym oznaczeń, które nie zostało wyeliminowane przez dodatkowe wyrazy: "El" oraz "INSTALACJE" występujące w oznaczeniu "El ELTRANS INSTALACJE". Choć elementy te nie zostaną pominięte w odbiorze klientów, jednak ze względu na ich opisowy charakter, będą mieć drugorzędne znaczenie w ocenie charakteru odróżniającego przedmiotowego znaku towarowego.
Dokonując analizy spornych oznaczeń na płaszczyźnie wizualnej organ wyjaśnił, że zarówno zgłoszony znak jak i zarejestrowane są oznaczeniami posiadającymi elementy graficzne i tak kolejno:
- znak [...] według opisu wskazanego w podaniu cyt: "nazwa EL-TRANS i znak nawiązujący formą do kształtu skrzydła lub strzałek kierunkowych i jest on zawarty pomiędzy literą "L" a litera "T". Całość wyrazu została wpisana w prostokąt na białym tle z czarną obwódką;
- znak [...] przedstawia stylizowany niebieski napis ELTRANS wraz z umieszczonymi po jego lewej stronie dwoma figurami geometrycznymi w kolorze czerwonym;
- znak [...] składa się z nazwy El ELTRANS INSTALACJE. Przy czym wyrażenie INSTALACJE znajduje się pod spodem wyrażenia ELTRANS, natomiast po lewej stronie tych dwóch słów został umieszczony skrót "El". Całość przedstawiona jest w kolorze czerwono-niebieskim.
Urząd Patentowy stwierdził, że oceniając zgłoszony znak w całości - to warstwa słowna ma charakter dominujący. Zastosowana grafika nie pozwala na dostateczne odróżnienie znaku zgłoszonego od znaków z wcześniejszym pierwszeństwem. W każdym ze znaków wyraz ELTRANS jakkolwiek zapisany znajduje się w punkcie centralnym, przy czym jest on mocno wyeksponowany spośród innych komponentów znaku. W przypadku porównywanych oznaczeń dominuje kolor niebieski co potęguje wrażenie podobieństwa.
Tym samym podobieństwo wizualne znaków należy ocenić jako dość wysokie.
Przechodząc do oceny podobieństwa znaków w warstwie znaczeniowej organ stwierdził, że wspólny element znaków jest abstrakcyjnym zwrotem w szczególności do wskazanego zakresu ochrony w omawianych znakach.
Powyższe powoduje, iż przeciwstawione oznaczenia wizualnie wyglądają bardzo podobnie (w warstwie dominującej) lub podobnie do siebie (w zestawieniu całościowym), a w warstwie fonetycznej (w zakresie dominującego elementu) brzmią identycznie. Występująca różnica pomiędzy oznaczeniami EL-TRANS [...] oraz ELTRANS [...] i El ELTRANS INSTALACJE [...] jest zbyt mała, aby przeciwstawione oznaczenia mogły współistnieć na rynku w zakresie tych samych usług nie wprowadzając przy tym odbiorcy w błąd co do źródła pochodzenia usług, ponieważ w tych trzech znakach jedynym wyróżniającym elementem jest słowo "ELTRANS".
Porównywane znaki w warstwie fonetycznej i znaczeniowej będą postrzegane jako znaki pochodzące od tego samego podmiotu, co w konsekwencji będzie wprowadzało odbiorcę w błąd. Odbiorcy zaznajomieni z usługami pochodzącymi od uprawnionych ze znaków wcześniejszych, mogą błędnie sądzić, iż usługi oznaczone podobnym znakiem EL-TRANS ([...]) zawierającym w części chroniony znak towarowy, są również z tego samego źródła, czyli od uprawnionego do znaku ELTRANS [...] lub od uprawnionego do znaku El ELTRANS INSTALACJE [...]. Zdaniem Urzędu, grafika oraz występowanie elementów "El" oraz "INSTALACJE" nie jest tego rodzaju, aby mogły zniwelować podobieństwo pomiędzy oznaczeniami.
W konsekwencji Urząd stwierdził, że ocena podobieństwa usług do oznaczania których mają służyć porównywane znaki, a także samych oznaczeń na wszystkich płaszczyznach, prowadzi do wniosku, że stopień tego podobieństwa w przedmiotowej sprawie jest wysoki. Przedmiotowe oznaczenie wykorzystuje ten sam lub bardzo podobny element słowny, podlegający ochronie na rzecz innego podmiotu działającego w tej samej branży, przez co niemożliwe jest jednoznaczne przypisanie go jednemu z nich. Pojawienie się w obrocie znaku, w którym współistnieje słowo kojarzone z różnymi producentami tych samych towarów/usług może wprowadzić w błąd odbiorców, co do ich faktycznego pochodzenia. Tym samym znak zgłoszony w zestawieniu ze znakami chronionymi może zostać odebrany jako odmiana znaku z wcześniejszym pierwszeństwem. W ten sposób nie zostaje wyeliminowana możliwość pomyłki wśród odbiorców, którzy mogą czuć się zdezorientowani z której firmy pochodzi usługa oznaczana przedmiotowym znakiem, i odebrać inaczej zapisany znak jako element serii znaków tego samego przedsiębiorstwa, czy też nową wersją dotychczasowego oznaczenia. Może również przyjąć, że właścicieli tak podobnych oznaczeń łączą jakieś związki organizacyjno-prawne.
Organ podkreślił, że w wypadku kolizji dwóch znaków wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz uprawnionego do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. W kompetencji Urzędu nie leży przy tym badanie faktycznej rozpoznawalności chronionych znaków na rynku, na którą w swoich argumentach powołuje się Wnioskodawca, a związany jest samą ochroną wynikającą z przyznanego prawa wcześniejszych znaków towarowych.
W zakresie argumentu, iż w uprawnieni do znaków wcześniejszych działają na innych rynkach organ podkreślił, iż bada w niniejszym postępowaniu na podstawie art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. możliwość wprowadzenia w błąd jedynie w zakresie wykazu towarów i usług zgłoszonych oznaczeń. Nie bada natomiast rynkowej działalności podmiotów uprawnionych do znaku, nie bada również w tym przypadku renomy oznaczeń lub powszechnej znajomości oznaczeń na rynku.
Odnosząc się do uwag Wnioskodawcy, dotyczących rzekomej niekonsekwencji Urzędu w przyjmowaniu stanowiska w poszczególnych sprawach, organ podniósł, że nie ma znaczenia w niniejszej sprawie fakt pokrywania się towarów i usług przeciwstawionych dwóch znaków towarowych między sobą. Podkreślił, że każda sprawa jest indywidualna i rozpatrywana w swoich uwarunkowaniach, zgodnie z oceną materiału zgromadzonego w sprawie. Każde oznaczenie należy przeanalizować pod kątem bezwzględnych przesłanek i dokonać całościowej oceny. Ostateczna ocena zależy od informacji jakie zostały zgromadzone w danej sprawie. Żadne wcześniejsze postępowanie nie może być wyznacznikiem zapadłego rozstrzygnięcia, albowiem każde zgłoszenie bada się oddzielnie, z uwzględnieniem konkretnych warunków sprawy i zebranego materiału. Ponadto powszechnie przyjętą regułą jest, iż zasada równego traktowania musi znajdować się na równi z zasadą legalności decyzji. Organ musi opierać swoje decyzje na przepisach prawa.
Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na konkretnie wskazane orzeczenia oraz poglądy doktryny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. S.A. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej i zasądzenie kosztów postępowania.
Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa procesowego tj.:
- art. 245 ust. 1 pkt 1 Ustawy Prawo własności przemysłowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w efekcie utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, gdyż prawidłowym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy powinno być wydanie orzeczenia o uchyleniu zaskarżonej decyzji na podstawie art. 245 ust. 1 pkt 1 p.w.p.;
- art. 7, 77 i 80 k.p.a. w zw. z art. 252 p.w.p. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów skutkujące błędnym ustaleniem potencjalnego kręgu odbiorców znaku towarowego skarżącej oraz podobieństwa pomiędzy znakami towarowymi co miało istotny wpływ na wynik postępowania, kiedy to prawidłowa ocena powinna prowadzić do ustalenia, że odbiorcami znaku towarowego skarżącej jest wąska grupa podmiotów profesjonalnie trudniących się spedycją, działalnością w branży chemicznej oraz profesjonalnym transportem towarów, jak również, że pomiędzy znakiem towarowym skarżącej, a pozostałymi znakami nie występują podobieństwa, które uzasadniałyby odmowę udzielenia prawa ochronnego, co zarazem powinno skutkować wydaniem decyzji w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy;
oraz przepisu materialnego tj. art. 132 ust. 2 pkt. 2 p.w.p. poprzez przyjęcie, że zgłoszony znak towarowy w zakresie usług w klasie 37: czyszczenie pojazdów, mycie pojazdów, naprawa pojazdów, obsługa pojazdów, polerowanie pojazdów, smarowanie pojazdów, informacja o naprawach, mycie samochodów, obsługa i naprawa samochodów, usługi stacji obsługi samochód, wynajem koparek, wynajem sprzętu budowlanego, bieżnikowanie opon, wulkanizacja opon jest podobny do znaku towarowego ELTRANS zarejestrowanego pod nr [...] (z prawem pierwszeństwa o dnia 22 kwietnia 1998 r.) oraz znaku towarowego ELELTRANS INSTALACJE zarejestrowanego pod nr [...] (z prawem pierwszeństwa od dnia 18 grudnia 2012 r.), co miało istotny wpływ na wynik sprawy, kiedy to w rzeczywistości znaki te nie są do siebie podobne w stopniu uzasadniającym odmowę udzielenia prawa ochronnego i powyższy przepis nie powinien zostać zastosowany przez organ.
W uzasadnieniu skarżąca rozwinęła i szczegółowo uzasadniła wskazane zarzuty.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wniósł o jej oddalenie skargi oraz w całości podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Rozstrzygnięcie dokonane przez Urząd Patentowy jest prawidłowe i nie narusza obowiązującego w tym zakresie prawa ani metodologii porównywania znaków towarowych, uznanych w nauce prawa i praktyce, a argumenty zawarte w skardze zasadności tego rozstrzygnięcia nie podważają.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej (Dz. U. 2015, poz. 1615) do postępowań o udzielenie prawa ochronnego na znaki towarowe (...), wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe; zatem prawne spektrum działania organu w postępowaniu o rejestrację spornego znaku, jak i obecnie działania Sądu w zakresie sądowoadministracyjnej kontroli podjętej w tym postępowaniu przez organ decyzji, stanowią przepisy ustawy w brzmieniu sprzed zmiany tej ustawy ustawą zmieniającą z 11 września 2015 r., która weszła w życie z dniem 15 kwietnia 2016 r.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że kwestia podobieństwa bądź niepodobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, lecz przepisów o postępowaniu administracyjnym, gdyż dotyczy stanu faktycznego, a nie prawa (wyrok z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 654/08, LEX nr 513856). Należy stwierdzić zatem, że badanie podobieństwa znaków towarowych nie należy do sfery prawa materialnego, które określa jedynie skutki ustaleń dowodowych i ocen w postaci niedopuszczalności rejestracji znaków w razie zaistnienia określonych przesłanek. O podobieństwie znaków towarowych decydują wyłącznie ustalenia faktyczne (wyrok z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt II GSK 261/08, LEX nr 512863).
Wydając decyzję administracyjną w sprawie odmowy udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy, Urząd Patentowy jest związany rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że Urząd Patentowy jest zobowiązany do przestrzegania zasady dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.), a więc do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Jego powinnością jest należyte i wyczerpujące informowanie stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków, będących przedmiotem postępowania administracyjnego (art. 9 k.p.a.). Jest zobowiązany zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Działając w oparciu o zasadę oficjalności musi wreszcie w sposób wyczerpujący zebrać, rozpatrzeć i ocenić cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.) oraz uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w art. 107 § 3 k.p.a.
Analiza zebranego materiału dowodowego pozwoliła Sądowi przyjąć, że Urząd nie uchybił powyższym zasadom.
Urząd Patentowy, orzekając o odmowie udzielenia prawa ochronnego na sporny znak, jako podstawę materialnoprawną swojego rozstrzygnięcia wskazał art. 132 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej, w myśl którego nie udziela się prawa ochronnego na znak towarowy identyczny lub podobny do znaku towarowego, na który udzielono prawa ochronnego lub zgłoszonego w celu uzyskania prawa ochronnego (o ile na znak taki zostanie udzielone prawo ochronne) z wcześniejszym pierwszeństwem na rzecz innej osoby dla towarów identycznych lub podobnych, jeżeli zachodzi ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje w szczególności ryzyko skojarzenia znaku ze znakiem wcześniejszym.
Art. 132 ust. 2 pkt 2 posługuje się pojęciem "towarów identycznych lub podobnych". Podobieństwo towarów nie jest więc tożsame z ich identycznością. Podobieństwo występuje w przypadku towarów tego samego rodzaju, o podobnym przeznaczeniu oraz warunkach zbytu.
Cytowany przepis określa tzw. względną przeszkodę udzielenia prawa ochronnego i jak podkreśla się w literaturze przedmiotu jest to klasyczna przeszkoda w udzieleniu praw wyłącznych.
Generalnie przepis ten ma na celu ochronę obrotu gospodarczego (w tym interesów uprawnionych przedsiębiorców) przed możliwością wywołania błędu co do pochodzenia towaru a zatem niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego, gdyby w jej wyniku powstało prawo, którego zakres pokrywałby się chociaż częściowo z zakresem prawa z rejestracji z wcześniejszym pierwszeństwem.
O tym, czy w konkretnym przypadku mogłoby dojść do kolizji praw z rejestracji, czy porównywane znaki towarowe są podobne, rozstrzyga się na podstawie kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów. Niebezpieczeństwo to polega na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez przeciętnego odbiorcę uprawnionemu z rejestracji danego towaru ze względu na nałożony na niego znak. Podkreślenia bowiem wymaga, że pierwszoplanową funkcją znaku towarowego jest funkcja oznaczenia pochodzenia towaru (usługi), czyli funkcja odróżniania. Znak wskazuje, że towar nim opatrzony pochodzi z przedsiębiorstwa osoby używającej tego znaku albo z innych przedsiębiorstw związanych z nim organizacyjnie, gospodarczo lub prawnie w sposób, który ma wpływ na powstanie lub zbyt towarów ze znakiem. Ten sam znak, czy też znak doń podobny, nie może być więc zarejestrowany na rzecz innej osoby dla takich samych, czy dla podobnych rodzajowo towarów (usług), jeżeli spowodowałoby to niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia tych towarów (usług).
Niewątpliwie należy przyjąć, że we wszystkich sprawach, w których powstaje problem podobieństwa znaków towarowych, jest on wypadkową dwóch - ściśle ze sobą powiązanych - elementów: po pierwsze - podobieństwa oznaczeń, a po drugie podobieństwa (jednorodzajowości) towarów, dla których znaki są zgłaszane, zarejestrowane lub używane. Oba te czynniki wyznaczają zakres ochrony znaku towarowego (tak m.in. M. Kępiński /w:/ Niebezpieczeństwo wprowadzania w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, ZNUJ PWOWI zeszyt nr 28 z 1982 r., s. 10).
Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd zakłada jednoczesne istnienie identyczności lub podobieństwa pomiędzy znakiem zgłaszanym a znakiem wcześniejszym oraz identyczność lub podobieństwo pomiędzy towarami i usługami, dla których dokonuje się zgłoszenia, a tymi, dla których zarejestrowany został wcześniejszy znak towarowy. Przesłanki te powinny być spełnione kumulatywnie (tak m.in. /w:/ wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 12 października 2004 r. w sprawie C-106/03 P, Vedial v. OHIM, Rec. s. I-9573, pkt 51).
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że przystępując do porównania znaków towarowych należy najpierw ocenić podobieństwo lub identyczność towarów do oznaczania których służą znaki. Dopiero przesądzenie o jednorodzajowości towarów implikuje konieczność dokonania porównania oznaczeń. Z kolei ustalenie ryzyka błędu co do źródła pochodzenia towarów i/lub usług będzie polegało na określeniu wypadkowej identyczności (podobieństwa) towarów i/lub usług oznaczanych przeciwstawionymi znakami towarowymi oraz identyczności (podobieństwa) samych oznaczeń (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2009 r., sygn. akt 1671/08, LEX nr 510739).
Przy ocenie jednorodzajowości towarów/usług stosuje się różnorakie kryteria, takie jak przeznaczenie towarów (usług),zasadę działania, krąg odbiorców, do których są skierowane towary (usługi), sposób działania, sposób sprzedaży (dystrybucji) towarów (usług), czas użytkowania, pomocniczo wygląd towarów. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 14 marca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 2314/06, dla uznania identyczności towarów nie jest konieczne używanie identycznych sformułowań a przy porównywaniu towarów (usług) należy opierać się na dokumentacji zawartej w rejestracji wcześniejszego znaku i wskazanych tam towarach (usługach) objętych ochroną oraz wykazie towarów (usług), które wskazał sam zgłaszający.
Oceny podobieństwa towarów/usług należy dokonywać w powiązaniu z podobieństwem oznaczeń. Im bardziej podobne porównywane znaki (oznaczenia) tym większa istnieje możliwość skojarzenia znaków przez odbiorców. Im większa zdolność odróżniająca znaku towarowego tym większy zakres ochrony i ryzyko pomylenia porównywanych znaków.
Prawdopodobieństwo wprowadzenia w błąd istnieje, jeżeli odbiorcy mogliby uznać, że dane towary lub usługi pochodzą z tego samego przedsiębiorstwa lub ewentualnie z przedsiębiorstw powiązanych gospodarczo. W orzecznictwie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości podkreśla się, iż istnienie prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd odbiorców podlega całościowej ocenie, przy uwzględnieniu wszystkich czynników istotnych w danym przypadku ( wyrok z dnia 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95 SABEL oraz wyrok z dnia 22 czerwca 2000 r. w sprawie C-425/98 Marca Mode).
Całościową ocenę prawdopodobieństwa wprowadzenia w błąd w zakresie, w jakim dotyczy ona wizualnego, fonetycznego lub koncepcyjnego podobieństwa spornych znaków, należy zatem oprzeć na wywieranym przez nie całościowym wrażeniu, przy uwzględnieniu w szczególności ich elementów odróżniających i dominujących. Przeciętny konsument postrzega zwykle znak towarowy jako całość i nie dokonuje analizy jego poszczególnych detali. Należy bowiem pamiętać, że odbiorca kieruje się przy wyborze towaru jedynie pewnymi przewodnimi elementami oznaczeń, z pominięciem drobnych rozbieżności (por. M. Kępiński, Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do źródła pochodzenia towarów w prawie znaków towarowych, Zeszyty naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego 28/1982). Dla nabywcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy oznaczeń.
W orzecznictwie unijnym jako standard przyjęto szczegółowe porównywania przeciwstawionych znaków, w toku ogólnej oceny niebezpieczeństwa wprowadzania w błąd, na trzech płaszczyznach: wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej (wyroki SPI: z 20 listopada 2007 r. w sprawie T-149/06, Castellani / OHIM - Markant Handels und Service (CASTELLANI), pkt 52 i nast. oraz z 10 grudnia 2008 r. w sprawie T-290/07, MIP Metro v OHIM - Metronia (METRONIA), pkt 44 i nast.).
Urząd Patentowy zasadnie przyjął, że art. 132 ust. 2 pkt 2 pwp ma zastosowanie wówczas, gdy spełnione zostaną łącznie trzy następujące przesłanki: 1) podobieństwa lub identyczności oznaczeń, 2) podobieństwa lub identyczności towarów lub usług, do oznaczania których przeznaczone są dane znaki towarowe, oraz 3) istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do źródła pochodzenia oznaczanych towarów lub usług.
Zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym, przy ocenie ryzyka wprowadzenia w błąd trzeba w szczególności ustalić, jakie są odróżniające i dominujące elementy znaków (vide. w/w wyrok ETS z 11 listopada 1997 r. w sprawie C-251/95 SABEL BV przeciwko PUMA AG Rudolf Dassler Sport). Potrzeba ustalenia elementu dominującego w znaku uzasadniona jest powszechnie przyjętym faktem, iż przy postrzeganiu znaków składających się z więcej niż jednego elementu konsument zwraca uwagę na element dominujący, który najłatwiej zapada mu w pamięć i stanowi o właściwościach odróżniających znaku.
Jedna z powszechnie przyjętych reguł stanowi, że różnice nie wykluczają podobieństwa znaków. Gdy dominują cechy wspólne, to choć różnice istnieją, kupujący może być wprowadzony w błąd, a zatem można mówić o podobieństwie uzasadniającym postawienie zarzutu naruszenia prawa do znaku oryginalnego. Sprawdzanie podobieństwa powinno więc prowadzić do obiektywnego bilansu podobieństw i różnic, a ich sumę należy odnieść do przeciętnej uwagi rozsądnego kupującego. Dla oceny podobieństwa fonetycznego ma znaczenie liczba sylab, ich brzmienie oraz akcent. Podobieństwo wizualne ocenia się z punktu widzenia liczby słów bądź liter w ogóle, liczby słów bądź słów takich samych, ich kształtu, układu jak i koloru. Taka sama liczba sylab, minimalne różnice wizualne i wyraźne współbrzmienie fonetyczne podwyższają ryzyko pomyłki. W przypadku, gdy żaden element nie może być uznany za charakterystyczny, należy brać pod uwagę formę prezentacji jako całość. Ewentualne podobieństwo dwóch porównywanych znaków będzie wówczas wynikiem przeważającej sumy elementów podobnych. Nie można wykluczyć również przypadków zdominowania przez znak słowny pozostałych elementów składających się na całość obrazu. Jeśli uwagę kupującego przyciąga właśnie słowo, a otoczenie znaku słownego ma znaczenie wtórne, ocena podobieństwa z innym naśladującym go znakiem powinna koncentrować się przede wszystkim na porównaniu oznaczeń słownych (red. T. Szymanek, Naruszenia praw na dobrach niematerialnych, Polska Izba Rzeczników Patentowych 2001, str. 95-97).
Zdaniem Sądu organ dokonał prawidłowej oceny i zasadnie uznał, że przedmiotowe znaki są przeznaczone do oznaczania tego samego rodzaju usług w kl. 37 i są one do siebie podobne w takim stopniu, że używanie zgłoszonego do ochrony oznaczenia może spowodować wśród odbiorców błąd polegający w szczególności na skojarzeniu między spornymi znakami.
Podkreślenia przy tym wymaga, iż w przypadku jednorodzajowości towarów, usług powinno stosować się zaostrzone kryterium odnośnie zachowania dystansu pomiędzy poszczególnymi oznaczeniami, ponieważ im bardziej podobne są towary, tym większa możliwość uznania znaków za podobne (tak: R. Skubisz, Prawo znaków towarowych – komentarz, Wyd. Prawnicze sp. z o. o. 1997, s. 97).
Odnosząc się do kwestii podobieństwa lub identyczności oznaczeń, Urząd Patentowy dokonał oceny porównawczej znaków na płaszczyznach postrzegania - wizualnej, fonetycznej i znaczeniowej. W tej ocenie Urząd kierował się następującymi kryteriami: 1) kryterium ogólnego wrażenia, jakie znaki te wywierają na przeciętnym odbiorcy, ze zwróceniem szczególnej uwagi na elementy dominujące porównywanych oznaczeń, oraz 2) kryterium oceniania znaku jako całości, gdyż sama powtarzalność poszczególnych elementów lub zbieżność członów oznaczeń nie musi determinować stworzenia ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd.
Przedstawione kryteria oceny są zgodne z dotychczasowym orzecznictwem i poglądami piśmiennictwa.
Przy ocenie podobieństwa znaków towarowych słowno-graficznych, a takimi są sporne znaki w rozpoznawanej sprawie, zasadnicze znaczenie mają z reguły elementy słowne (takie stanowisko wyraził m. in. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 1 lutego 2001 r. I CKN 1128/98). W wyroku z dnia 14 października 2003 r. w sprawie T-292/01 Philips-Van Heuzen Copr. v. OHIM (BASS), który stwierdził, że "w przypadku kombinowanych znaków towarowych (znaków słowno-graficznych) ich odróżniającymi dominującymi elementami są zazwyczaj elementy słowne. Tym samym przy ocenie kolizji pomiędzy takimi znakami towarowymi decydujące znaczenie odgrywa podobieństwo elementów słownych (Zb. Orz. z 2003 r. II-4335). W przypadku gdy znak towarowy składa się z elementów słownych i graficznych, pierwsze z nich winny być co do zasady traktowane jako bardziej odróżniające niż te ostatnie, ponieważ przeciętny konsument łatwiej będzie odnosić się do rozpatrywanego towaru poprzez przytoczenie jego nazwy aniżeli poprzez opisanie graficznego elementu znaku (zob. wyrok Sądu Pierwszej Instancji z dnia 9 września 2008 r. w sprawie T-363/06 Honda Motor Europe Ltd przeciwko OHIM, wyrok Sądu pierwszej Instancji z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie T-287/06 Miguel Torres SA przeciwko OHIM i cytowane w nich orzecznictwo).
Natomiast w wyroku z dnia 23 października 2002 r. w sprawie T-6/01 w sprawie Matratzen Concorde przeciwko OHIM Hukla Germany, Sąd Pierwszej Instancji stwierdził już, że nie należy ograniczać się do uwzględnienia wyłącznie jednego ze składników znaku złożonego i porównania z innym znakiem. Wręcz przeciwnie, porównanie takie należy przeprowadzić, badając znaki w ich całościowym ujęciu. Tym niemniej nie wyklucza to, iż całościowe wrażenie, jakie znak złożony pozostawia w pamięci właściwego kręgu odbiorców, może w pewnych okolicznościach zostać zdominowane przez jeden lub kilka jego składników. Założenie, iż podobieństwo znaków towarowych jest możliwe jedynie wówczas, gdy istnieje zgodność pod względem dominującego składnika, opisuje tylko określoną kategorię sytuacji. Kategoria ta zostaje uściślona poprzez definicję dominującego składnika znaku towarowego, a mianowicie że składnik ten musi być w stanie "sam zdominować wrażenie tego znaku towarowego, jakie właściwy krąg odbiorców zachowuje w pamięci, tak że wszystkie inne składniki tego znaku towarowego są bez znaczenia w całościowym wrażeniu przez niego wywołanym".
Urząd stwierdził, że w obydwu znakach elementem dominującym nad resztą grafiki jest słowo: "EL TRANS". Trafnym jest pogląd organu, że zastosowanie w porównywanych znakach tego samego słowa wpływa istotnie na podobieństwo we wszystkich wskazanych wyżej płaszczyznach.
Na płaszczyźnie fonetycznej organ zasadnie uznał podobieństwo spornych oznaczeń. Zgodnie z orzecznictwem wspólnotowym, w przypadku, gdy występuje identyczność części znaku zgłoszonego i jedynego wyrazu wcześniejszego znaku towarowego, które wymawia się w taki sam sposób, istnieje podobieństwo fonetyczne między tymi dwoma oznaczeniami rozpatrywanymi jako całość (wyrok Sąd z dnia 27 września 2007 r. w sprawie T-418/03). Natomiast na płaszczyźnie wizualnej zastosowana grafika nie pozwala na dostateczne odróżnienie znaku zgłoszonego od znaków z wcześniejszym pierwszeństwem. Wyraz ELTRANS znajduje się w punkcie centralnym, jest on mocno wyeksponowany spośród innych komponentów znaku, kolorem dominującym jest kolor niebieski. W warstwie znaczeniowej zaś wspólny element przeciwstawionych znaków jest zwrotem abstrakcyjnym w stosunku do wskazanego zakresu ochrony.
Sąd podziela w pełni argumentację Urzędu Patentowego w kwestii samej istoty podobieństwa przeciwstawionych znaków na wszystkich trzech płaszczyznach postrzegania/ porównywania znaków, to jest wizualnej, fonetycznej i koncepcyjnej/znaczeniowej, przy czym argumentacja organu na ten temat jest wyczerpująca, analitycznie poprawna i przekonująca – tak że nie ma potrzeby jej powtarzania.
Kolejnym, a zarazem ostatnim elementem podlegającym badaniu przez organ przy udzielaniu prawa ochronnego na znak towarowy jest ustalenie istnienia ryzyka wprowadzenia odbiorcy w błąd, co do pochodzenia towarów/ usług.
Również i w tym aspekcie, wbrew przekonaniu skarżącej decyzja organu jest poprawna.
Niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd jest oceniane z punktu widzenia "modelowego" kupującego, a więc obiektywnego wzorca. Niebezpieczeństwo to jest wypadkową podobieństwa towarów/usług i znaków. Obydwa elementy łączą się ze sobą ściśle i przeciętny odbiorca, dokonując wyboru towarów/usług, w toku porównywania znaku towarowego nie rozdziela ich. Polega ono na możliwości błędnego, nie odpowiadającego rzeczywistości, przypisania przez odbiorcę danego towaru/usługi uprawnionemu. Znakiem towarowym może być jedynie znak, który umożliwi odróżnienie podobnych towarów/usług i przypisanie ich pochodzenia od jednego konkretnego podmiotu. Podobieństwo między znakami jest tym większe, im większa możliwość skojarzenia znaku zgłoszonego ze znakiem z wcześniejszym pierwszeństwem ze względu na siłę odróżniającą drugiego z wymienionych znaków. (por. Urszula Promińska /w:/ E. Nowińska, U. Promińska, M. du Vall, Prawo własności przemysłowej, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2003). W toku ustalania niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd nie jest konieczne wykazanie, że doszło do rzeczywistych pomyłek nabywców towarów/usług. Określenie "ryzyko wprowadzenia w błąd" należy rozumieć jako możliwość wywołania pomyłek co do pochodzenia towarów/usług. W wyroku z dnia 29 września 1998 r., w sprawie Canon, C-39/97 ETS wskazał, że niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd istnieje, w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. b pierwszej dyrektywy Rady nr 89/104/EWG mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych z dnia 21 grudnia 1988 r., gdy odbiorcy mogą pomylić się co do pochodzenia przedmiotowych towarów lub usług. Wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść uprawnionego do znaku towarowego z wcześniejszym pierwszeństwem. Powyższa zasada jest konsekwencją przekonania, że przedsiębiorca, który dla towarów tego samego rodzaju wybiera znak towarowy podobny do znaku z wcześniejszym pierwszeństwem działa na własne ryzyko i wątpliwości powinny być rozstrzygane na jego niekorzyść (por. R. Skubisz j.w.).
Jak zostało wskazane powyżej przedstawione znaki są do siebie podobne. Dotyczy to również podobieństwa usług, do oznaczania których są przeznaczone, jak również kręgu odbiorców.
Nabywca będzie więc przekonany, z uwagi na tożsame słowo "EL TRANS", że pochodzą one z jednego, konkretnego źródła pochodzenia, czyli od uprawnionego z tego znaku. Istnienie podobnych znaków przeznaczonych do oznaczania usług tego samego rodzaju a pochodzących z dwóch różnych źródeł pochodzenia może doprowadzić do niepewności w odniesieniu do odbiorców usług pochodzących od dwóch różnych, niepowiązanych ze sobą podmiotów gospodarczych.
Tym samym przedmiotowe oznaczenie nie będzie mogło pełnić podstawowej funkcji znaku towarowego tj. funkcji indywidualizowania usług ze względu na ich pochodzenie zatem funkcjonowanie na rynku spornego znaku towarowego stwarzałby ryzyko wprowadzenia odbiorcy w błąd co do pochodzenia oznaczonych nimi usług.
Sąd nie podzielił w konsekwencji stanowiska skarżącej co do naruszenia przepisów postępowania w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. w rzeczywistości dotyczyły ustalenia faktycznego. Z wyżej opisanych względów i ten zarzut uznał Sąd za bezzasadny.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, należy wyjaśnić, że Urząd Patentowy RP nie bada w jaki sposób znaki używane są na rynku albowiem badanie zgłoszonego oznaczenia następuje in abstracto, czyli w oderwaniu od sytuacji rynkowej. W orzecznictwie stwierdza się, że zakres ochrony znaku towarowego wyznacza zakres towarów i usług zawarty w zgłoszeniu lub decyzji o udzieleniu prawa ochronnego. Zatem Urząd ustala krąg odbiorców towarów i usług jedynie w odniesieniu do towarów i usług zawartych w wykazie do zgłoszenia, a nie w odniesieniu do towarów i usług, w odniesieniu do których podmiot uprawniony stosuje je w rzeczywistości na rynku. Tym samym bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje podnoszona przez skarżącą okoliczność, że odbiorcami jej znaku towarowego jest jedynie wąska grupa podmiotów profesjonalnie trudniących się spedycją, działalnością w branży chemicznej oraz profesjonalnym transportem towarów, natomiast uprawnieni do wcześniejszych znaków towarowych prowadzą całkowicie odmienną działalność, która nie koliduje z działalnością skarżącej.
Reasumując Sąd stanął na stanowisku, że Urząd Patentowy RP zarówno nie dopuścił się naruszenia przepisów prawa materialnego, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i nie uchybił przepisom postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji organ uwzględnił wszelkie rygory procedury administracyjnej, określające jego obowiązki w zakresie sposobu przeprowadzenia postępowania, a następnie końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zebrał w sposób wyczerpujący i ocenił cały materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.), ustosunkował się do twierdzeń strony, a także wystarczająco uzasadnił swoje rozstrzygnięcie.
Wobec niezasadności zarzutów skargi oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, które sąd ma obowiązek badać z urzędu - skargę należało oddalić.
Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
-----------------------
19