VI SA/WA 1101/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-11-30
NSAtransportoweŚredniawsa
transport drogowyprzewóz kabotażowykara pieniężnazezwoleniedomniemanie faktycznek.p.a.prawo transportowekontrolaprzewoźnik zagraniczny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za przewóz kabotażowy, uznając, że organy nie wykazały w sposób dostateczny, iż przewóz miał taki charakter, a także nie ustosunkowały się do dowodów strony skarżącej.

Skarżąca E., P. - Mołdawia została ukarana karą pieniężną za wykonywanie przewozu kabotażowego bez zezwolenia. Organy oparły się na domniemaniu faktycznym, wskazując na dokument WZ, fakturę VAT i brak listu przewozowego CMR. Sąd administracyjny uchylił decyzje, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób dostateczny charakteru kabotażowego przewozu i pominęły dowody strony skarżącej, które wskazywały, że przewóz nie był wykonywany między miejscami na terytorium Polski.

Sprawa dotyczyła skargi E., P. - Mołdawia na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego, która utrzymała w mocy decyzję o nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia. Organy uznały, że przewóz był kabotażowy na podstawie dokumentu WZ, faktury VAT oraz braku listu przewozowego CMR, stosując domniemanie faktyczne. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz przepisów k.p.a., twierdząc, że przewóz nie miał charakteru kabotażowego, gdyż ładunek nie był przeznaczony dla polskiego odbiorcy i był wykonywany na koszt skarżącej bezpośrednio do Mołdawii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób dostateczny faktu wykonywania przewozu kabotażowego, a dowody takie jak WZ i faktura VAT, obrazujące umowę sprzedaży, nie stanowiły same przez się podstawy do takiego wniosku. Kluczowym zarzutem sądu było nieustosunkowanie się organów do dowodów i wyjaśnień skarżącej, które wskazywały na brak charakteru kabotażowego przewozu. Sąd podkreślił, że krajowy Urząd Celny nie jest miejscem przeznaczenia towaru w rozumieniu przewozu kabotażowego, a jedynie miejscem czynności publicznoprawnych związanych z wywozem.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, same te dowody nie stanowią wystarczającej podstawy do wyciągnięcia wniosku o wykonywaniu przewozu kabotażowego, zwłaszcza gdy organy nie ustosunkowały się do dowodów strony skarżącej wskazujących na brak takiego charakteru przewozu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że dokumenty te obrazują umowę sprzedaży, a nie umowę przewozu. Aby zastosować domniemanie faktyczne, organ musiałby wykazać gospodarczą potrzebę wykonywania przewozu między dwoma miejscami w Polsce, czego nie uczyniono. Krajowy Urząd Celny nie jest miejscem przeznaczenia towaru.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

u.t.d. art. 29 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

Wykonywanie przez zagranicznego przewoźnika przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga uzyskania zezwolenia, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej.

u.t.d. art. 4 § pkt 12

Ustawa o transporcie drogowym

Przez przewóz kabotażowy rozumie się przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

p.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Pomocnicze

u.t.d. art. 92 § 1

Ustawa o transporcie drogowym

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne).

u.t.d. § załącznik lp. 1.3.1

Ustawa o transporcie drogowym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przewóz nie miał charakteru kabotażowego, gdyż nie był wykonywany między dwoma miejscami na terytorium Polski. Organy nie wykazały w sposób dostateczny charakteru kabotażowego przewozu. Organy pominęły dowody i wyjaśnienia strony skarżącej. Krajowy Urząd Celny nie jest miejscem przeznaczenia towaru w rozumieniu przewozu kabotażowego.

Godne uwagi sformułowania

Organy skorzystały tutaj z instytucji domniemania faktycznego. Domniemanie faktyczne nie jest środkiem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu. Natomiast jest to metoda dowodzenia o faktach na podstawie innych ustalonych faktów, z wykorzystaniem zasad logicznego myślenia oraz doświadczenia życiowego. Dowody, na podstawie których organy ustaliły fakt wykonywania przez skarżącą przewozu kabotażowego, a w szczególności dowód WZ, faktura VAT oraz brak listu przewozowego CMR, nie stanowią same przez się dostatecznej podstawy dla wyciągnięcia wniosku w przedmiocie świadczenia przez skarżącą przewozu kabotażowego. Istotnym przy tym mankamentem postępowania obu organów jest tutaj, na co słusznie wskazano w skardze, nieustosunkowanie się do dowodów i wyjaśnień skarżącej, związanych również i z wyżej wymienionymi dowodami, a wskazującymi na brak istnienia przewozu kabotażowego.

Skład orzekający

Maria Jagielska

przewodniczący

Stanisław Gronowski

sprawozdawca

Andrzej Wieczorek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia przewozu kabotażowego, stosowanie domniemania faktycznego w postępowaniu administracyjnym, obowiązek ustosunkowania się do dowodów strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przewozu towaru przez zagranicznego przewoźnika, który kończy się w urzędzie celnym w celu wywozu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie domniemania faktycznego i jak kluczowe jest dla organów administracji dokładne analizowanie wszystkich dowodów i wyjaśnień strony, a nie tylko wybranych fragmentów.

Czy dokument WZ i faktura VAT wystarczą, by ukarać przewoźnika? Sąd wyjaśnia zasady domniemania faktycznego.

Dane finansowe

WPS: 15 000 PLN

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1101/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Maria Jagielska /przewodniczący/
Stanisław Gronowski /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2005r. sprawy ze skargi E., P. - Mołdawia na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2004r. 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz E., P. - Mołdawia kwotę 2 850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Protokołem z kontroli pojazdu samochodowego [...] o numerze rej. [...] (zarejestrowanym w Mołdawii) funkcjonariusz Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego w R. ustalił wykonywanie przez E., P. – Mołdawia, zwaną "skarżącą", przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia, czym został naruszony przepis art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2088 ze zm.). Stosownie do tego przepisu wykonywanie przez zagranicznego przewoźnika przewozu kabotażowego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymaga uzyskania zezwolenia, które wydaje minister właściwy do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej. W myśl art. 4 pkt 12 powołanej ustawy przez przewóz kabotażowy rozumie się przewóz wykonywany pojazdem samochodowym zarejestrowanym za granicą lub przez przedsiębiorcę zagranicznego między miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie kontrolującego dowodem na okoliczność wykonywania przez skarżącego przewozu kabotażowego był okazany przez kierowcę pojazdu dokument WZ, w świetle którego wystawcą tego dokumentu, a zarazem sprzedawcą przewożonej brony talerzowej, było "A." sp. z o.o. w B., zaś odbiorcą – "S." w J. Towar nie był poddany wywozowej procedurze celnej; nie było na nim założonych plomb celnych. Organ przesłuchał także w charakterze świadka W. S., który wyjaśnił, iż na zlecenie skarżącej firma "S." zakupiła wspomnianą bronę w spółce "A." w B. Przewóz, w trakcie którego dokonano kontroli, był wykonywany na odcinku od miejsca załadunku w B. do Urzędu Celnego w J., a to dla załatwienia procedury związanej z wywiezieniem towaru za granicę do Mołdawii.
Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] utrzymano w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w R. z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], nakładającą na skarżącą karę pieniężną w kwocie 15.000 zł z tytułu wykonywania przewozu kabotażowego bez wymaganego zezwolenia. Według Głównego Inspektora Transportu Drogowego dowodem na okoliczność wykonywania przez skarżącą przewozu kabotażowego, oprócz wspomnianego dowodu WZ, jest również faktura VAT obrazująca transakcję sprzedaży brony talerzowej między spółką "A." a firmą "S.". Również niedysponowanie przez kierowcę pojazdu listem przewozowym CMR wskazuje na wykonywanie przewozu kabotażowego.
W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżąca zarzuca naruszenie przepisów art. 4 pkt 12, art. 29 ust. 1, art. 92 ust. 1 oraz załącznika lp. 1.3.1 cytowanej ustawy o transporcie drogowym. Ponadto w pominięciu przez organ dowodów wskazanych przez skarżącą na okoliczność, że przewóz nie miał charakteru kabotażowego, skarżąca zarzuca naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Jak wywodziła przewożony ładunek nie był przeznaczony dla polskiego odbiorcy. Przewóz był wykonywany bezpośrednio do Mołdawii, na koszt skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych. Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja narusza wskazane w skardze przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia
2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej ppsa).
Wobec braku w aktach sprawy bezpośredniego dowodu na okoliczność wykonywania przez skarżącą przewozu kabotażowego organ skorzystał tutaj z instytucji domniemania faktycznego. Stosownie do art. 75 § 1 k.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Domniemanie faktyczne nie jest środkiem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu. Natomiast jest to metoda dowodzenia o faktach na podstawie innych ustalonych faktów, z wykorzystaniem zasad logicznego myślenia oraz doświadczenia życiowego. Można dodać, iż na ten właśnie aspekt wskazuje również przepis art. 231 k.p.c. Zgodnie z tym przepisem sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów (domniemanie faktyczne). Domniemanie faktyczne stosuje się wówczas, gdy istotny dla sprawy fakt (tutaj przewóz kabotażowy) nie może być udowodniony wprost, z powołaniem się na konkretny środek dowodowy, lecz w ramach całokształtu sprawy na podstawie innego ustalonego faktu. Zważywszy na brak w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego szczegółowej regulacji odnoszącej się do domniemania faktycznego, ma tutaj odpowiednie zastosowanie przepis art. 231 k.p.c., w świetle którego, jak to już wyżej wskazano, sąd może uznać za ustalone fakty mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli wniosek taki można wyprowadzić z innych ustalonych faktów.
Dowody, na podstawie których organy ustaliły fakt wykonywania przez skarżącą przewozu kabotażowego, a w szczególności dowód WZ, faktura VAT oraz brak listu przewozowego CMR, nie stanowią same przez się dostatecznej podstawy dla wyciągnięcia wniosku w przedmiocie świadczenia przez skarżącą przewozu kabotażowego. Istotnym przy tym mankamentem postępowania obu organów jest tutaj, na co słusznie wskazano w skardze, nieustosunkowanie się do dowodów i wyjaśnień skarżącej, związanych również i z wyżej wymienionymi dowodami, a wskazującymi na brak istnienia przewozu kabotażowego. I tak dowód WZ, a także faktura VAT, są dokumentami obrazującymi fakt zawarcia umowy sprzedaży, nie zaś umowy przewozu. Wprawdzie na podstawie tych dowodów organ również mógłby wywieść fakt istnienia przewozu kabotażowego, korzystając z instytucji domniemania faktycznego, ale musiałby wówczas przynajmniej udowodnić gospodarczą potrzebę wykonywania przez przedsiębiorcę zagranicznego przewozu między co najmniej dwoma miejscami położonymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Przykładowo, taka celowość nie budziłaby większych wątpliwości, gdyby miejscem przeznaczenia przewożonego towaru była określona miejscowość w Polsce i tam towar został dostarczony odbiorcy i wyładowany ze środka przewozowego. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca. Wskazują na to nie tylko wyjaśnienia skarżącej, do których organy się nie ustosunkowały, ale również załączona przez skarżącą umowa o współpracy zawarta z firmą "S.". W świetle § 3 umowy zorganizowanie transportu z terytorium Polski do Mołdawii jest obowiązkiem skarżącej. W umowie tej nic się nie mówi o tym, aby przewóz miał być wykonywany między miejscami położonymi na terenie Polski. W każdym razie, takim miejscem nie jest krajowy Urząd Celny, gdzie kierował się skontrolowany pojazd. Dokonywane są tam bowiem jedynie czynności o charakterze publicznoprawnym, które są niezbędne dla zgodnego z prawem opuszczenia przez ładunek terytorium Polski.
Skoro zatem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają wskazane w skardze przepisy postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, decyzje te podlegają uchyleniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa).
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI