VI SA/Wa 1099/18

VI SA/Wa 1099/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-06-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska /sprawozdawca/
Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący/
Symbol z opisem
6203 Prowadzenie aptek i hurtowni farmaceutycznych
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
II GSK 108/19 - Wyrok NSA z 2022-05-31
Skarżony organ
Inspektor Farmaceutyczny
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 2211
art.94 a ust.1, art. 129 b ust.1 i 2
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne - tekst jedn.
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Henryka Lewandowska - Kuraszkiewicz Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Protokolant ref. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi D. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny w [...] decyzją z [...] maja 2012 r., znak: [...] dokonał na wniosek T. sp. j. z siedzibą w W. zmiany nazwy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] w ten sposób, że dotychczasową nazwę apteki w brzmieniu; "[...]" zastąpiono nazwą: "[...]".
Pismem z 1 lipca 2016 r. Okręgowa Izba Aptekarska w [...] zwróciła się z wnioskiem do Głównego Inspektora Farmaceutycznego o zbadanie w ramach posiadanych kompetencji i ewentualne wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności zezwolenia znak: [...] na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...].
Główny Inspektor Farmaceutyczny powziął z urzędu informację, że prowadząca przedmiotową aptekę spółka – T. sp. j. z siedzibą w W. została przekształcona w spółkę komandytową - D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. w trybie art. 582 kodeksu spółek handlowych na podstawie uchwały wspólników spółki T. sp.j. z [...] grudnia 2016 r. Następnie spółka D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp k. (spółka przekształcona) została wpisana do rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 28 lutego 2017 r., zaś spółka T. sp. j. z siedzibą w W. (spółka przekształcana) została wykreślona z rejestru przedsiębiorców KRS w dniu 28 marca 2017 r.
Pismem z 5 kwietnia 2017 r., [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przekazał do Głównego Inspektora Farmaceutycznego potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię akt postępowania w sprawie zmiany zezwolenia na prowadzenie apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...], zakończonego wydaniem przez WIF decyzji z [...] marca 2017 r. Przedmiotowa zmiana polegała na wpisaniu w miejsce dotychczasowego przedsiębiorcy T. sp. j. z siedzibą w W. podmiotu o nazwie - D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w W. Wobec powyższego podmiotem, który obecnie jest uprawniony do prowadzenia apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...] jest spółka działająca pod firmą D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa.
Pismem z 18 maja 2017 r., Główny Inspektor Farmaceutyczny ponownie zwrócił się do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z prośbą o przekazanie akt postępowania w sprawie udzielenia (bądź zmiany dokonanej po 1 stycznia 2012 r.) przedsiębiorcy D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp, k. z siedzibą w W., zezwolenia na prowadzenie apteki zlokalizowanej w W. przy ul. [...], dotyczących nadania bądź zmiany nazwy ww. apteki ogólnodostępnej na: "D. ".
[...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny przekazał wnioskowaną dokumentację.
Pismem z 5 czerwca 2017 r" znak: [...] Główny Inspektor Farmaceutyczny zawiadomił Stronę - D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp. k. z siedzibą w W. o wszczęciu z urzędu postępowania w ww. przedmiocie.
W odpowiedzi na zawiadomienie o wszczęciu postępowania, pismem z 20 czerwca 2017 r., Strona - reprezentowana przez pełnomocnika adw. M. W., wniosła o udzielenie informacji, czy w niniejszym postępowaniu organ wyraża wolę załatwienie przedmiotowej sprawy na drodze mediacji, w której uczestnikami mediacji byłby organ oraz strona, a także o wydanie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego decyzji która doprowadzi do zmiany zezwolenia WIF w ten sposób, że nowa nazwa apteki brzmiałaby D..
Główny Inspektor Farmaceutyczny ustosunkował się do powyższych wniosków pismem z 30 czerwca 2017 r. i poinformował pełnomocnika strony, że nie wyraża zgody na przeprowadzenie mediacji w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.
W odpowiedzi na zawiadomienie o zamiarze zakończenia postępowania pełnomocnik Spółki pismem z 25 sierpnia 2017 r. podniósł, że w ocenie Strony nie istnieją podstawy uzasadniające wszczęcie niniejszego postępowania, bowiem w ocenie Spółki postępowanie w zakresie zmiany nazwy apteki na "D." zostało przeprowadzone zarówno zgodnie z przepisami k.p.a. jak i ustawy - Prawo farmaceutyczne. Nadto, pełnomocnik wskazał, iż Strona posługuje się nazwą od blisko 5 lat i w tym czasie apteka prowadzona przez Spółkę stała się przedsiębiorstwem rozpoznawalnym na rynku. Stwierdzenie nieważności w części określającej nazwę apteki pozbawi aptekę wskazanej wyżej nazwy, co w opinii Strony stanowić będzie rażące naruszenie podstawowych praw podmiotowych Strony, w szczególności prawa do firmy. Mając powyższe na uwadze, strona wniosła o umorzenie przedmiotowego postępowania.
Decyzją z dnia [...] marca 2018r. Główny Inspektor Farmaceutyczny działając na podstawie art. 112 ust. 1 pkt 1, art 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2016 r., poz. 2142, ze zm.) dalej także: "u.p.f." oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 157 i art. 156 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r, poz. 23) dalej także: "k.p.a.", w zw. z art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz, 935), po przeprowadzeniu postępowania, wszczętego z urzędu, w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji [...]WIF w [...] z [...] maja 2012 r., znak: [...], mocą której zmieniono przedsiębiorcy T. sp. j, z siedzibą w W. (obecnie: D. spółka z o. o., sp. k. z siedzibą w W.), nazwę apteki zlokalizowanej w W. przy ul. [...] w ten sposób, że dotychczasową nazwę w brzmieniu "[...]" zastąpiono nazwą "D.", stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z [...] maja 2012 r.t znak: [...] w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...], części nazwy "[...]".
W uzasadnieniu Główny Inspektor Farmaceutyczny stwierdził, że decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z [...] maja 2012 r., znak: [...], w wyniku której dokonano na wniosek przedsiębiorcy zmiany nazwy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...], w części dotyczącej nadania aptece części nazwy: "[...]" obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Organ podkreślił, iż nieważność decyzji istniała już w dacie orzekania o niej przez organ pierwszej instancji.
Organ wskazał, że zgodnie z art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku - Prawo farmaceutyczne (dalej także: "u.p.f."): "Zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego". W świetle treści ww. przepisu, część nazwy apteki "[...]" stanowi hasło reklamowe. Analizując zagadnienie reklamy aptek organ powołał się na bogate orzecznictwo sądów administracyjnych, podnosząc że utrwalona linia orzecznicza w zakresie rozumienia pojęcia reklamy apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, pozwala na przyjęcie, że reklamą może być nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną
z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupu w tej aptece.
Zdaniem organu podkreślenia wymaga, że zabraniając reklamy aptek i ich działalności, ustawodawca w art. 94a ust. 1 u.p.f, jako dozwoloną, niestanowiącą reklamy uznał jedynie informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. Ustawodawca, wyraził w ten sposób, że możliwe jest zamieszczanie jedynie danych mających charakter informacyjny. Nazwa apteki zawierająca wyrażenie "[...]" stanowi hasło reklamowe, zatem oznaczenie apteki taką nazwą jest sprzeczne z brzmieniem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
Zgodnie natomiast z art. 129b ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne "Karze pieniężnej w wysokości do 50.000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego, placówki obrotu pozaaptecznego oraz ich działalności". Mając na uwadze powyższe, przedsiębiorca, w przypadku wykonania decyzji poprzez posługiwanie się reklamową nazwą "[...]', np. na folderach, szyldach, ulotkach, mógłby zgodnie z art. 129b ust.1 u.p.f. podlegać karze pieniężnej w wysokości do 50.000 zł. A zatem przedmiotowa decyzja w razie jej wykonania przez przedsiębiorcę, w sposób niezgodny z obowiązującym zakazem reklamy, może wywołać czyn zagrożony karą.
Organ wszczął przedmiotowe postępowanie, gdyż uznał, że wykonanie decyzji nadającej aptece "reklamową nazwę" może realnie prowadzić do popełnienia deliktu administracyjnego. Stanowisko organu znajduje potwierdzenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt: VI SA/Wa 1740/14, w którym stwierdzono: "Niewątpliwie, z jednej strony skarżąca jest uprawniona do używania w obrocie swojej nazwy, która została zarejestrowania przez (...) WIF, ale z drugiej strony używanie tej nazwy w obrocie zostało ograniczone przez zakaz reklamy wyrażony w art. 94a ust.1 p.f. (...) nie jest dopuszczalne takie graficzne przedstawienie nazwy apteki, które same w sobie nie zawierając elementów ocennych ani zachęcających do zakupu mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna. (por. ww. wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt. II CSK 289/07, LEX nr 341805). (...) IW ocenie Sądu, charakter informacyjny, co wyżej wskazano interpretując zdanie 2 art. 94a ustawy, ma bowiem jedynie informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego. W tej sytuacji informacja o nazwie apteki poprzez graficzne wyeksponowanie sloganu reklamowego "Tanie Leki" nie może zostać zaaprobowana jako zgodna z prawem. Stanowi to zatem ominięcie zakazu reklamy apteki". Powyższe orzeczenie jest prawomocne.
Główny Inspektor Farmaceutyczny uważa, że wpisanie do nazwy apteki sformułowania "[...]" narusza art. 94a ust.1 u.p.f. jednoznacznie opisując prowadzoną przez spółkę aptekę jako miejsce gdzie oferowane produkty są w dobrej, korzystnej, hurtowej cenie (w domyśle tańsze od innych aptek), a więc bardziej atrakcyjne z punktu widzenia konsumenta.
Stanowisko GIF wspiera także pogląd wyrażony w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 maja 2015 r, sygn. akt: VI SA/Wa 2610/14, zgodnie z którym: "[...]", która to nazwa narusza art. 94a ust. 1 u.p.f oraz w razie jej stosowania przez przedsiębiorcę naraża go na odpowiedzialność karną (art. 129b upf) powinna być wyeliminowana przez organ, który z uwagi na niedopuszczalność utrzymywania w obrocie takiej decyzji powinien z urzędu (...) wszcząć postępowanie i zbadać czy nie zachodzą okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji zmieniającej jako naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i 6 k.p.a".
Jednocześnie w ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki negatywne, które wyłączałyby możliwość stwierdzenia nieważności decyzji. Z treści art. 156 § 2 k.p.a. wynika, że nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1 (naruszenie przepisów o właściwości), 3 (uprzednie rozstrzygnięcie sprawy inną decyzją), 4 {skierowanie decyzji do osoby nie będącej stroną w postępowaniu) i 7 {wada nieważności z mocy przepisu szczególnego), jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.
Organ wskazał, że przedsiębiorca po uprawomocnieniu się decyzji może nadal posługiwać się zezwoleniem na prowadzenie przedmiotowej apteki, ale bez reklamowej części nazwy apteki. Powyższe oznacza, że strona może używać nazwy apteki: "D.", jednak bez zwrotu: "[...]".
Spółka może również dokonać zmiany nazwy apteki, uwzględniając postanowienia obowiązującej ustawy - Prawo farmaceutyczne, w tym, w szczególności przepis dotyczący zakazu reklamy aptek.
Pismem z dnia D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w Warszawie reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła na powyższą decyzję skargę do WSA w Warszawie, zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 94a. ust. 1. Prawa farmaceutycznego, poprzez jego błędną wykładnię, prowadzącą do przyjęcia, że posługiwanie się przez Wnioskodawczynię nazwą apteki nadaną jej decyzją WIF narusza zakaz reklamy aptek, podczas gdy posługiwanie się tą nazwą stanowi wyłączoną spod zakazu reklamy informację o lokalizacji i godzinach pracy apteki - zgodnie ze zdaniem 2. wskazanego wyżej przepisu, i tym samym nie jest ono czynem zagrożonym karą;
2. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy,
tj. naruszenie art. 156 § 1 pkt 6) k.p.a, poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że Decyzja WIF w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, podczas gdy Decyzja WIF nie narusza art. 94a. ust. 1. Prawa farmaceutycznego z uwagi na zdanie 2 wskazanego wyżej przepisu.
3. naruszenie przepisów postępowania, mające wpływ na wynik sprawy,
tj. naruszenie art. 8 k.p.a, poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej przez stwierdzenie nieważności wydanej zgodnie z prawem decyzji organu administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji
i umorzenie postępowania w tym zakresie oraz o zobowiązanie organu do uchylenia decyzji WIF i umorzenie postępowania w tym zakresie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi spółka rozwinęła podniesione zarzuty.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy
z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej "p.p.s.a." - Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać,
że jest ona niezasadna. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu
o wyżej powołane kryteria, doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego nie narusza prawa.
Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Inspektora Farmaceutycznego stwierdzająca nieważności decyzji MWIF w Warszawie mocą której zmieniono przedsiębiorcy T. sp. j, z siedzibą w W. (obecnie: D. spółka z o. o., sp. k. z siedzibą w W.), nazwę apteki zlokalizowanej w W. przy ul. [...] w ten sposób, że dotychczasową nazwę w brzmieniu "[...]" zastąpiono nazwą "D. [...]" - w części dotyczącej nadania aptece ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy [...], części nazwy "[...]".
W ocenie organu decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z [...] maja 2012 r., w wyniku której dokonano na wniosek przedsiębiorcy zmiany nazwy apteki ogólnodostępnej zlokalizowanej w W. przy ul. [...], w części dotyczącej nadania aptece części nazwy: "[...]" obarczona jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., tj. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą.
Zdaniem rozpoznającego sprawę Sądu, stanowisko organu jest prawidłowe,
a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 94a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku - Prawo farmaceutyczne (dalej także: "u.p.f.") zabroniona jest reklama aptek i punktów aptecznych oraz ich działalności. Nie stanowi reklamy informacja o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
W świetle treści ww. przepisu, organ zasadnie uznał, że nazwa apteki w części: "[...]" stanowi hasło reklamowe.
Pojęcie reklamy aptek, nie zostało wprawdzie zdefiniowane w ustawie Prawo farmaceutyczne, jednak utrwalona linia orzecznicza w zakresie rozumienia pojęcia reklamy apteki oraz jej działalności, o której mowa w art. 94a ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, pozwala na przyjęcie, że reklamą może być nazwa apteki zawierająca zwroty wartościujące, czy sugerujące korzyść związaną z zakupem w tej konkretnej aptece, zachęcające do dokonania zakupu w tej aptece.
W ocenie Sądu nie budzi wątpliwości, że nazwa apteki zawierająca wyrażenie "[...]" stanowi hasło reklamowe, zatem oznaczenie apteki taką nazwą jest sprzeczne z brzmieniem art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego.
GIF zasadnie zatem uznał, że wykonanie decyzji nadającej aptece reklamową nazwę, może realnie prowadzić do popełnienia deliktu administracyjnego.
Zdaniem Sądu, zasadne jest twierdzenie organu, że nazwa apteki "[...]" narusza art. 94a ust. 1 u.p.f., jednoznacznie opisując prowadzoną przez spółkę aptekę jako bardzo tanią i sugerując ceny niższe - hurtowe. W konsekwencji, eksponowanie nazwy apteki zawierającej zwrot "[...]" - w treści szyldu, plakatów, ulotek, itd, zachęca odbiorców do zakupów w konkretnej aptece. Wykonanie decyzji WIF wywołuje zatem czyn zagrożony karą administracyjną. Zgodnie z art. 129b ust. 1 u.p.f., karze pieniężnej w wysokości do 50 000 złotych podlega ten kto wbrew przepisom art. 94a prowadzi reklamę apteki, punktu aptecznego.. (...) oraz ich działalności. Brzmienie przepisu art. 129b ust. 2 u.p.f. przesądza o obowiązku nałożenia kary pieniężnej w przypadku naruszenia art. 94a ust. 1 u.p.f. Jednocześnie, przepisy nie stanowią o jakichkolwiek okolicznościach pozwalających na odstąpienie od jej nałożenia.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że zagrożenie naruszenia zakazu reklamy aptek i nałożenia kary pieniężnej istniałoby tylko i wyłącznie w sytuacji,
w której strona posługiwałaby się nazwą apteki nadmiernie eksponując określoną część. Posługiwanie się nazwą apteki zawierającą hasło reklamowe narusza zakaz reklamy aptek, bez względu na sposób jej eksponowania.
W konsekwencji, Główny Inspektor Farmaceutyczny w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznał, że decyzja WIF w części zmieniającej nazwę apteki na "[...]" jest dotknięta wadą nieważności określonej w art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.
Ponadto zauważyć należy, że strona skarżąca wnioskując o przeprowadzenie mediacji w postępowaniu administracyjnym, wnosiła o wydanie przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego decyzji która doprowadzi do zmiany zezwolenia WIF w ten sposób, że nowa nazwa apteki brzmiałaby DR. OPTIMA. W istocie oczekiwania strony zostały spełnione.
Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.