VI SA/Wa 1095/05

VI SA/Wa 1095/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Magdalena Bosakirska /przewodniczący sprawozdawca/
Zbigniew Rudnicki
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Sygn. powiązane
II GSK 341/06 - Wyrok NSA z 2007-03-20
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Bosakirska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2006 r. sprawy ze skargi X. SA na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005r. Urząd Patentowy RP działając w trybie spornym, na skutek sprzeciwu wniesionego przez X. S.A. /zwaną dalej X. S.A./, wobec decyzji o udzieleniu telewizji Y. spółka z o.o. /dalej zwanej Y./ prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...] FAKTY" oddalił wniosek. Do wydania tej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Dnia [...] listopada 1998r. Y. złożyła do Urzędu Patentowego RP wniosek o rejestrację znaku towarowego słowno-graficznego "[...] FAKTY" dla następujących towarów wg klasyfikacji nicejskiej:
1/ w klasie 3 /kosmetyki, wyroby perfumeryjne, środki myjące, czyszczące i piorące/,
2/ klasie 9 /programy telewizyjne, filmy, audycje radiowe utrwalone w formie zapisanej taśmy filmowej, taśmy video, taśmy magnetycznej, dysków optycznych w wersji przystosowanej do odtwarzania w komputerach multimedialnych, zapisane nośniki obrazu i dźwięku/,
3/ w klasie 16 /papier , karton i wyroby z tych materiałów nie ujęte w innych klasach, druki akcydensowe, kalendarze, foldery, prospekty, afisze, plakaty, fotografie, nalepki, publikacje drukowane, czasopisma, materiały piśmienne, papeterie, torby do pakowania z papieru i tworzyw sztucznych, materiały szkoleniowe i instruktażowe z wyjątkiem aparatów/,
4/ w klasie 25 /odzież, odzież sportowa, obuwie, nakrycia głowy/,
5/ w klasie 28 /gry, zabawki i sprzęt sportowy nie ujęty w innych klasach/,
6/ w klasie 35 /usługi w zakresie reklamy: organizacja i prowadzenie kampanii reklamowych, wynajem i sprzedaż miejsca i czasu na cele reklamowe w środkach masowego przekazu, usługi w zakresie produkcji audycji i filmów reklamowych dla radia, telewizji, filmu i internetu, usługi w zakresie dystrybucji i doręczania prospektów i próbek reklamowych, organizacji pokazów i wystaw, usługi badania opinii publicznej, badania rynku mediów i reklamy/,
7/ w klasie 38 /usługi w zakresie agencji informacyjnej, zbieranie i rozpowszechnianie informacji, usługi w zakresie rozpowszechniania programów telewizyjnych, reportaży, filmów dokumentalnych i fabularnych, widowisk rozrywkowych i sportowych, usługi w zakresie emisji telewizyjnej i radiowej, obsługi przekazu dźwięku i obrazu, usługi w zakresie obsługi przekazu cyfrowego, organizowania systemów transmisyjnych dźwięku, obrazu i sygnału cyfrowego, rozpowszechniania programów i informacji za pośrednictwem sieci informatycznych - internetu/,
8/ w klasie 41 /usługi w zakresie rozrywki: organizacja rozrywkowych widowisk telewizyjnych, audycji radiowych, produkcja filmów dokumentalnych, reportaży, programów telewizyjnych, organizacja teleturniejów i konkursów, usługi w zakresie wynajmowania studia nagraniowego, filmowego, usługi w zakresie organizacji i produkcji nagrań filmowych, dźwiękowych, usługi w zakresie organizacji imprez artystycznych, estradowych, sportowych, rekreacyjnych/.
Udzieleniu prawa ochronnego sprzeciwiła się w toku postępowania X. S.A. podnosząc, że służy jej prawo ochronne do zarejestrowanego z pierwszeństwem od [...] marca 1997r. za numerem R-[...] znaku towarowego słowno-graficzno-dźwiękowego "FAKTY". Zgłoszony przez Y. znak "[...] FAKTY" jest podobny do znaku już zarejestrowanego i koliduje z jego zakresem ochrony, a rejestracja byłaby sprzeczna z zasadami współżycia społecznego, gdyż zgłaszająca wiedziała, że "FAKTY" to regionalny program telewizyjny, mający renomę i powszechnie znany, emitowany przez X. S.A. Oddział we [...] od 1990r. W tym stanie rzeczy w ocenie X. S.A. rejestracja byłaby niedopuszczalna z uwagi na treść art.8 p.1 i p.2 oraz 9 ust.1 p.1 i p.2 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych /Dz.U. nr 5 z 1985r. poz. 17 z późn. zmianami/, dalej zwanej uzt.
W toku postępowania UP ustalił, że znak "FAKTY" zarejestrowany jest na rzecz X. S.A. dla towarów i usług w klasie wg klasyfikacji nicejskiej 9, 16, 35, 38, 41. Wszystkie te klasy pokrywały się więc z klasami zgłoszonymi przez Y. dla znaku "[...] FAKTY".
UP powiadomił Y. o podobieństwie, w rozumieniu art.9 ust.1 p.1 uzt., zgłoszonego przez nią znaku "[...] FAKTY" do już zarejestrowanego znaku "FAKTY".
Y. przedstawiła wyniki badań opinii publicznej przeprowadzonych w marcu 2002r. przez Pracownię Badań Społecznych z Sopotu, z których wynika m.in., że określenie "[...] FAKTY" 86 % badanych kojarzy z programem informacyjnym nadawanym przez Y., zaś 79% badanych, znających program "[...] FAKTY", nie zna programu "FAKTY".
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002r. Urząd Patentowy udzielił Y. prawa ochronnego na znak towarowy "[...] FAKTY" w klasach wg klasyfikacji nicejskiej 3, 9, 16, 25, 28, 35, 38, 41, i 42 /wg klasyfikacji wiedeńskiej 1.5 27.5 29.1/ za numerem R-[...].
Od tej decyzji działając w trybie art.246 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. prawo własności przemysłowej - dalej zwanej pwp /Dz.U. nr 119 z 2003r. poz.117/, złożyła sprzeciw X. S.A. Zarzucała naruszenie przy rejestracji art.8 p.1 i p.2 oraz art.9 ust.1 p.1 i p.2 uzt. Powołała się także na naruszenie art.131 ust.1 p.1 i p.2 pwp i art.132 ust.2 p.1, p.2, i p.3 pwp. W uzasadnieniu sprzeciwu podnosiła, że udzielenie prawa ochronnego :
1/ narusza prawa majątkowe osób trzecich tj. X. S.A. Zgłaszająca Y. działała w złej wierze, gdyż wiedziała, że X. S.A. posiada znak zarejestrowany z wcześniejszym pierwszeństwem i oznacza nim programy informacyjne. Programy te są popularne i powszechnie znane nie tylko na [...]. Są emitowane kilka razy dziennie od 1990r.,
2/ jest działaniem sprzecznym z dobrymi obyczajami i w złej wierze, gdyż znak jest używany na tym samym obszarze i w tych samych klasach towarów. Ponadto Y. zgłosiła dwa kolejne znaki towarowe "FAKTY". Udzielone prawo ochronne stanowi więc podstawę do czynów nieuczciwej konkurencji,
3/ objęty nim znak jest podobny do znaku zarejestrowanego na rzecz X. S.A. i może wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia, gdyż znak jest fonetycznie identyczny, a wizualnie niemal identyczny, w niebieskogranatowej kolorystyce tła i pomarańczowych liter, jest używany do oznaczania programu informacyjnego, tak jak znak "FAKTY", używany od 9 lat i wcześniej zarejestrowany na rzecz X. S.A.,
4/ narusza prawa X. S.A. do tytułu regionalnego programu informacyjnego "FAKTY",
Y. nie uznała sprzeciwu i wskazała, że sporny znak nie wprowadza odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów i usług, nie narusza praw majątkowych osób trzecich ani nie jest sprzeczny z prawem i dobrymi obyczajami.
Podniosła, że o kolizji praw rozstrzyga kryterium niebezpieczeństwa wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów lub usług. Niebezpieczeństwo to jest wypadkową podobieństwa towarów /usług/ dla których zarejestrowano znak i podobieństwa oznaczeń. Klasy 3, 25, 28 i 42 nie pokrywają się, zatem w tych klasach nie może w ogóle dojść do kolizji znaków, bowiem skarżący nie wykazał, że znak "FAKTY" jest znakiem renomowanym- sławnym i korzysta z ochrony poza granicami podobieństwa towarów.
Znaki nie są podobne w rozumieniu art.9 ust.1 p.1 uzt. Dla oceny podobieństwa należy badać dominujące elementy porównywanych znaków, gdyż to one decydują o całościowym wyglądzie i przesądzają o istnieniu podobieństwa znaków. Bierze się przy tym pod uwagę tylko elementy, które mają zdolność odróżniającą tj. nadają się do oznaczania pochodzenia towarów i usług. Wyraz "fakty" występujący w obu znakach, jako rozpowszechniony w obrocie i używany jako nazwa wielu programów i gazet w ogóle nie może pełnić funkcji identyfikującej przedsiębiorcę. Przy ocenie podobieństwa znaków należy go zatem pominąć. Podobieństwo tego elementu w obu porównywanych znakach nie wskazuje na podobieństwo znaków wywołujące niebezpieczeństwo wprowadzenia odbiorców w błąd. Powołała się na przepisy art.132 ust.3 i ust.4 pwp stanowiące, że ochrona znaku towarowego tytułu prasowego jako zawierającego wyrazy zwyczajowo powszechnie używane na rynku prasowym nie wyłącza możliwości uzyskania przez innego przedsiębiorcę prawa ochronnego na znak towarowy tytułu prasowego zawierającego takie same elementy, jeżeli znaki te mogą być w obrocie łatwo odróżniane. Wyłącza to możliwość monopolizacji określeń stosowanych powszechnie do tytułów prasowych. Wskazane przepisy nie znajdują zastosowania w niniejszej sprawie z powodu zastosowania przy jej rozpatrywaniu uzt, a nie pwp, jednak powinny być brane pod uwagę jako dyrektywa interpretacyjna.
Występujący w spornym znaku element "Y." ma bardzo mocną zdolność odróżniającą, znajduje się na 4 pozycji w rankingu "100 najsilniejszych marek w Polsce", a Rada Marek przyznała mu tytuł "Superbrand Polska 2004". Element ten znajdujący się w centralnym punkcie znaku jednoznacznie wskazuje na pochodzenie usług i eliminuje możliwość pomyłek.
W ocenie Y. znaki różnią się też w płaszczyźnie graficznej kolorami, krojem czcionki, wielkością liter, tłem, lustrzanym odbiciem występującym w znaku "FAKTY".
Obowiązuje obecnie wzorzec przeciętnego konsumenta należycie poinformowanego, przezornego i ostrożnego. Taki konsument, który musi najpierw włączyć kanał z programem stacji Y., nie może się pomylić co do tego jaki program ogląda.
Y. podnosiła ponadto, że jej działaniu nie można zarzucić nieuczciwości ani chęci korzystania z renomy programu X. S.A., zatem udzielenie prawa ochronnego nie narusza art.8 p.1 uzt.
Wskazała, że ochrona tytułu prasowego jest bardzo wąska, a do naruszenia prawa z niej płynącego dochodzi tylko wtedy, gdy dwa tytuły są identyczne.
Skarżąca X. S.A. złożyła do akt na rozprawie przed UP płyty CD, na których zwarto informacje dotyczące programu X. S.A. "FAKTY" oraz wypowiedź K. I. świadczącą o tym, iż Y. wiedziała o istnieniu [...] programu X. S.A. Ograniczyła zakres swojego wniosku do towarów i usług z klas 9 /programy telewizyjne, filmy, audycje radiowe utrwalone w formie zapisanej taśmy filmowej, taśmy video, taśmy magnetycznej, dysków optycznych w wersji przystosowanej do odtwarzania w komputerach multimedialnych, zapisane nośniki obrazu i dźwięku/, 38 usługi w zakresie agencji informacyjnej, zbieranie i rozpowszechnianie informacji, usługi w zakresie rozpowszechniania programów telewizyjnych, reportaży, filmów dokumentalnych i fabularnych, widowisk rozrywkowych i sportowych, usługi w zakresie emisji telewizyjnej i radiowej, obsługi przekazu dźwięku i obrazu, usługi w zakresie obsługi przekazu cyfrowego, organizowania systemów transmisyjnych dźwięku, obrazu i sygnału cyfrowego, rozpowszechniania programów i informacji za pośrednictwem sieci informatycznych - internetu/ i 41 usługi w zakresie rozrywki: organizacja rozrywkowych widowisk telewizyjnych, audycji radiowych, produkcja filmów dokumentalnych, reportaży, programów telewizyjnych, organizacja teleturniejów i konkursów, usługi w zakresie wynajmowania studia nagraniowego, filmowego, usługi w zakresie organizacji i produkcji nagrań filmowych, dźwiękowych, usługi w zakresie organizacji imprez artystycznych, estradowych, sportowych, rekreacyjnych/.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lutego 2005r. nr [...] Urząd Patentowy RP, działając w trybie postępowania spornego oddalił wniosek o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny "[...] FAKTY" nr R- [...] i zasądził na rzecz Y. zwrot kosztów postępowania od X. S.A. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art.246 pwp oraz art.8 p.1 i p.2 uzt, a także art.9 ust.1, p.1 i p.2 uzt w związku z art.315 ust.1 i ust.3 pwp oraz art.98 kpc w związku z art.256 ust.2 pwp.
W uzasadnieniu decyzji UP wskazał, że rozpatrując udzielenie prawa ochronnego na znak "[...] FAKTY" pod kątem naruszenia art. 9 ust.1 p.1 uzt nie podzielił stanowiska skarżącej X. S.A. o mylącym podobieństwie znaków. Wskazał, że występuje podobieństwo towarów i usług w kwestionowanych przez skarżącą klasach 9, 38 i 41, jednak "nie determinuje o podobieństwie znaków". W ocenie organu znaki "FAKTY" i "[...] FAKTY" nie są podobne w sposób myląc Y. Są znakami słowno-graficznymi o wyróżniającej je warstwie graficznej. Identyczny jest jedynie element słowa "fakty", jednak z uwagi na odmienną koncepcję plastyczną, a w szczególności "lustrzane odbicie" napisu w znaku "FAKTY" oraz napis "Y." w znaku "[...] FAKTY" należy wykluczyć niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd potencjalnych odbiorców.
Organ wskazał, że ponieważ chodzi o dwa znaki zarejestrowane, nie ma potrzeby stosowania art. 9 ust.1 p.2 uzt dającego ochronę znakowi powszechnie znanemu. Udzielenie prawa ochronnego na znak towarowy powszechnie znany przekształca prawo do znaku powszechnie znanego w prawo do znaku zarejestrowanego, zatem udzielenie prawa wyłącznego wyklucza możliwość oparcia żądania unieważnienia na art. 9 ust.1 p.2 uzt, gdyż znakowi zarejestrowanemu ochrona jest udzielana na podstawie art. 9 ust.1 p.1 uzt. Organ wskazał też, że wnioskodawca nie wykazał, że znak "FAKTY" jest znakiem powszechnie znanym i powołał się na konieczność wykazania znajomości znaku przez ponad 50% potencjalnych odbiorców.
Gdy chodzi o naruszenie, poprzez udzielenie kwestionowanego prawa ochronnego, obowiązującego prawa lub zasad współżycia społecznego, o których mowa w art. 8 p.1 uzt, organ wskazał, że zgłoszenie w złej wierze to zgłoszenie uczynione dla wykorzystania cudzej renom Y. W ocenie organu uprawniony zgłosił znak "[...] FAKTY" jedynie w celu odróżniania przy jego pomocy towarów i usług. Specyfika rynku medialnego ogranicza możliwość wykorzystania określonych słów, które są charakterystyczne dla tego rodzaju działalności, stąd na rynku medialnym istnieją tytuły, które mają związek z prowadzoną działalnością.
Skarżący nie wykazał, że służy mu tytuł prasowy "Fakty", zatem nie może żądać ochrony na podstawie art.8 p.2 uzt.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła "X. S.A." wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucała naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Naruszenie art. 9 ust.1 p.1 uzt uzasadniała pominięciem przez UP warunków zwykłego obrotu gospodarczego przy ocenie podobieństwa znaków. Podnosiła, że chodziło o towary jednorodzajowe w klasach 9, 38, i 41, a stwierdzenie tej okoliczności powinno skutkować zaostrzeniem kryteriów oceny znaków co do podobieństwa. Takiej analizy UP nie dokonał i zwrócił uwagę na różnice między znakami zamiast na podobieństwa. Skarżący powołał poglądy doktryny, że dla nabywcy decydujące znaczenie mają elementy zbieżnie porównywanych oznaczeń. Gdy dominują cechy wspólne, można mówić o podobieństwie. W porównywanych znakach występuje podobieństwo fonetyczne, duże podobieństwo graficzne wynikające z podobnej czcionki i niemalże identycznej kolorystyki /tło niebieskie i granatowo-niebieskie oraz litery żółto-pomarańczowe i żółte/, a także podobnej kompozycji. Pomijając podobieństwo wskazanych elementów organ nieprawidłowo ocenił niebezpieczeństwo konfuzji i w ten sposób naruszył art.9 ust.1 p.1 uzt.
Naruszenie art.9 ust.1 p.2 uzt. skarżący upatruje w niewłaściwym rozumieniu przez organ tego przepisu. Zdaniem skarżącego ochrona służy znakowi powszechnie znanemu nie tylko wtedy, gdy nie jest on zarejestrowany, ale także wtedy gdy jest zarejestrowany, bowiem przez fakt rejestracji znak nie traci cechy powszechnej znajomości. Fakt, że znakiem jest opatrywany program regionalny nie odbiera znakowi waloru powszechnej znajomości. Ryzyko pomyłki istnieje, gdyż na terenie [...] nadawany jest zarówno program X. - "FAKTY" jak i program Y. - "[...] FAKTY". Organ pominął dowody – płyty CD zawierające informacje filmowe o programie "FAKTY", z których to informacji wynika jego popularność i renoma, zaś z filmowej wypowiedzi K. I. również fakt, że wiedzę tą posiadała telewizja Y..
Naruszenie art.8 p.1 uzt przejawia się w niedostrzeżeniu przez organ faktu, że funkcjonowanie na rynku mediów znaku "FAKTY" i "[...] FAKTY" prowadzi do osłabienia siły odróżniającej i rozwodnienia renomy znaku "FAKTY". Zła wiara Y. polegała na tym, że wiedziała ona, iż X. S.A. posiada znak "FAKTY" i opatruje nim program informacyjny "FAKTY", a mimo to zgłosiła do udzielenia prawa ochronnego znak "[...] FAKTY", choć mogła oznaczyć program informacyjny wieloma innymi słowami jak WIADOMOŚCI, PANORAMA, TELEEKSPRES, KURIER. Rejestracja znaku "[...] FAKTY" i opatrywanie nim programu emitowanego na cały kraj zablokowało możliwość nadawania przez X. S.A. na cały kraj własnego programu "FAKTY".
Skarżąca zarzucała też naruszenie prawa procesowego tj. art.7 i 77 KPA przez nieustosunkowanie się do różnic w stanowiskach stron i pominięcie szeregu okoliczności, naruszenie art.80 KPA polegające na sprzeczności poczynionych ustaleń ze zgromadzonym materiałem dowodowym, naruszenie art.107 § 3 KPA polegający na braku prawidłowego uzasadnienia decyzji.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy wnosił o jej oddalenie. Wskazywał, że działanie podmiotów na rynku medialnym oparte jest na szczególnych zasadach, które nie przystają do określenia zwykłych warunków obrotu gospodarczego, bowiem odbiorcy programu telewizyjnego nie można porównać z klientem w sklepie. Oceniać trzeba całość znaków, czyli wszystkie elementy słowne i graficzne. Dokonując takiej oceny UP wykluczył możliwość wprowadzenia w błąd odbiorcy. Dalej UP przypomniał, że skarżący nie wykazał, że znak "FAKTY" jest powszechnie znany, a w kwestii złej wiary argumentował jak dotychczas.
W toku postępowania sądowoadministracyjnego uczestniczka postępowania- Y. wnosiła o oddalenie skargi podnosząc argumenty jak dotychczas. W szczególności podnosiła, że samo słowo "fakty" nie ma zdolności odróżniającej na rynku mediów, ponieważ opisuje oznaczone nim zjawisko i jego użycie jest bardzo rozpowszechnione w obrocie. Decydujące znaczenie ma element identyfikujący stację telewizyjną. Ogólne wrażenie jest kształtowane przez inny element niż ten, który wskazuje na rodzaj lub treść audycji. Ten inny element wskazujący na właściciela znaku wyklucza ryzyko pomyłki odbiorców co do pochodzenia towarów. Porównywane znaki nie są do siebie podobne w zakresie elementów dystyngtywnych. Rozważny, rozsądny i dobrze poinformowany konsument wie, że program "FAKTY" nadawany jest przez ośrodek regionalny X., zaś program "[...] FAKTY" przez telewizję Y., a przy wyborze programu kieruje się przede wszystkim kanałem. Wyraz "fakty" ma charakter opisowy dla programów informacyjnych i nie może być zmonopolizowany przez jednego uczestnika rynku. Podniosła także, że nie uznaje się za działanie w złej wierze samego zgłoszenia znaku towarowego podobnego do innego znaku, jeżeli zgłoszeniu temu nie towarzyszą inne okoliczności wskazujące na złe intencje zgłaszającego. Zwróciła uwagę, że skarżąca postawiła zarzuty nienależytego wyjaśnienia sprawy, ale nie zgłaszała żadnych wniosków dowodowych, zatem trzeba przyjąć, iż uważała zgromadzony materiał za wystarczający, zaś UP miał prawo do swobodnej oceny dowodów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 z 2002r. poz.1270/, dalej zwanej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami skargi ani jej wnioskami. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.
Na wstępie wskazać należy, że w sprawie niniejszej zgodnie z art.315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000r. prawo własności przemysłowej /pwp/ do oceny ustawowych warunków do uzyskania prawa ochronnego znajdują zastosowanie przepisy ustawy obowiązującej w dniu dokonania zgłoszenia tj. przepisy ustawy o znakach towarowych z dnia 31 stycznia 1985r. - /uzt/, zatem zasadnie Urząd ocenił ustawowe warunki do uzyskania prawa ochronnego i sprzeciw wszczynający postępowanie o jego unieważnienie w świetle przepisów tej ustawy, stosując jednocześnie przepisy procesowe przewidziane ustawą pwp, zgodnie z art.317 pwp.
W sprawie niniejszej Sąd rozważał, czy organ prawidłowo zastosował prawo przy ocenie spornego znaku towarowego. Badając pod tym kątem zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, skarga jest więc nieuzasadniona.
Przed przejściem do zbadania zarzutów skargi należy przypomnieć istotę i sens istnienia znaku towarowego polegający na tym, że służy on do odróżniania towarów i usług pochodzących z jednego przedsiębiorstwa od takich samych towarów i usług pochodzących z innego przedsiębiorstwa /art.4 ust.1 uzt/. Z takiego określenia, celu jakiemu służy nałożenie na towar znaku towarowego, wynika zasadnicza przesłanka negatywna udzielenia znakowi ochrony. Tą przesłanką negatywną jest podobieństwo znaku towarowego zgłoszonego do ochrony dla danej grupy towarów do innego znaku, już korzystającego z ochrony, w tej samej grupie towarów. Nie chodzi jednak o jakiekolwiek podobieństwo znaków, a jedynie o takie podobieństwo, które mogłoby wprowadzić w błąd przeciętnego odbiorcę w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego co do pochodzenia towarów /art.9 ust.1 p.1 uzt/. Chodzi więc o podobieństwo, które może skutkować pomyłką odbiorcy. Mając na względzie powyższe wskazanie należy kolejno rozważyć zarzuty skargi.
I. Zarzut naruszenia art.9 ust.1 p.1 uzt.
Zasadne są twierdzenia skarżącego, że oba znaki "FAKTY" i "[...] FAKTY" przeznaczone są dla towarów i usług jednego rodzaju tj. w klasie 9, 38 i 41 oraz, że powinno to skutkować ostrzejszymi kryteriami analizy podobieństwa znaków. Jest to kwestia oczywista i nie eksponowanie jej w sposób szczególny w uzasadnieniu decyzji nie stanowi wady tej decyzji, tak jak nie dyskwalifikuje decyzji niefortunne sformułowanie, że "podobieństwo towarów sklasyfikowanych w klasach 9, 38, i 41 nie determinuje o podobieństwie znaków". Urząd Patentowy prawidłowo bowiem zauważył identyczność towarów i przyjął oczywistą tezę, że samo podobieństwo towarów nie skutkuje podobieństwem znaków.
Po ustaleniu jednorodzajowości towarów, dla których przeznaczone są znaki, UP analizował oba znaki i stwierdził, że istnieje w nich element identyczny – słowo "fakty". Nie jest więc trafny zarzut, że organ skoncentrował się tylko na różnicach obu znaków. Przeciwnie, dostrzegł występujący w obu znakach element identyczny –słowo "fakty", ale ocenił znaki w całości i stwierdził, że ten jeden element nie powoduje niebezpieczeństwa wprowadzenia nabywcy w błąd co do pochodzenia towarów. Uznał, że koncepcje kolorystyczna i plastyczna obu znaków na tyle różnią się, iż całość nie jest podobna i nie może wprowadzić odbiorców w błąd. UP zauważył, że napis "Y." w centralnym punkcie znaku spornego oraz lustrzane odbicie napisu w znaku "FAKTY" stanowią tak istotne różnice, że wykluczają niebezpieczeństwo pomyłki odbiorcy. Te rozważania, choć nie pogłębione, są poprawne, a wniosek z nich wypływający jest prawidłowy.
Zdaniem Sądu ani podnoszone przez skarżącą podobieństwo fonetyczne obu znaków, ani podobieństwo graficzne, ani podobny układ koncepcyjny nie podważają prawidłowości wniosku UP, że niebezpieczeństwo pomyłki jest wykluczone.
Oceniając rozważania UP i poprawność podjętej decyzji Sąd miał na uwadze, że występujące w obu porównywanych znakach słowo "fakty" nie ma konkretnej zdolności odróżniającej dla oznaczenia nim większości towarów w klasie 9, 38 i 41, a w szczególności do oznaczania nim programów informacyjnych, bowiem "informuje jedynie o właściwości towaru" tj. informuje o treści programu. Ten wspólny i właściwie identyczny element występujący w obu znakach można więc w rozważaniach pominąć, bowiem nie służy on w ogóle do odróżniania towarów. Należało zatem przy porównywaniu znaków skupić się na innych ich cechach i elementach, a po tej analizie elementów ocenić całość znaków pod kątem występowania ich mylącego podobieństwa. Te inne elementy, przy pominięciu słowa "fakty", to koncepcja plastyczna, kolorystyka, inne słowa występujące w znakach.
W ocenie Sądu w obu znakach występują, oprócz słowa "fakty", zarówno elementy podobne jak i różne. Podobna jest kolorystyka tła - niebieska w znaku "[...] FAKTY" i granatowo-niebieska w znaku "FAKTY", podobny krój czcionki i jej kolor - pomarańczowo-żółty w znaku "[...] FAKTY" i żółty w znaku "FAKTY". Jednak te podobieństwa nie powodują niebezpieczeństwa pomyłki, gdyż wyklucza ją całkowicie kompozycja spornego znaku eksponująca element różny tj. napis "Y." usytuowany w centralnym miejscu znaku. Ten napis identyfikujący jednoznacznie producenta wyklucza niebezpieczeństwo pomyłki co do pochodzenia towarów nim opatrzonych. Uczestniczka postępowania - telewizja Y. wykazała prawidłowość tego wniosku składając w toku postępowania wyniki badań, z których wynika, że ogromna większość /86%/ odbiorców kojarzy znak "[...] FAKTY" z programem informacyjnym telewizji Y.. Różnice między znakami pogłębia odmienna koncepcja plastyczna polegająca na zastosowaniu w znaku "FAKTY" charakterystycznego, lustrzanego odbicia napisu, który nie występuje w znaku spornym. Należy też mieć na względzie, że jeżeli w znaku towarowym występują jednocześnie elementy mocne, mające silną zdolność odróżniającą i elementy słabe, nie posiadające żadnej zdolności odróżniającej, to o mylącym podobieństwie decydować będą ewentualne zbieżności elementów mocnych, nie zaś tych, które w istocie do odróżniania się nie nadają. W porównywanych znakach takim elementem słabym jest słowo "fakty", zaś elementem mocnym, silnie odróżniającym jest oznaczenie "Y.". W porównywanym znaku "FAKTY" to mocne oznaczenie w ogóle nie występuje, zatem niebezpieczeństwa pomyłki nie ma i tą okoliczność UP ocenił prawidłowo.
Oceniając niebezpieczeństwo pomyłki należy też brać pod uwagę, że ogromna ilość różnorodnych towarów i usług na rynku wymusza na konsumentach i odbiorcach należytą uwagę przy ich wyborze. Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich /por. np. wyrok z dnia 16 lipca 1998r. w sprawie nr C-210/96 z wniosku G. GmbH i R. publikowany w języku polskim w pracy "Własność Przemysłowa - orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich i Sądu Pierwszej Instancji" pod red. R.Skubisza wyd. Zakamycze 2004 str.489/ konsument obecnie brany pod uwagę przy ocenie niebezpieczeństwa pomyłki, to odbiorca uważny, dobrze poinformowany i racjonalny. Jeżeli taki staranny konsument może z powodu podobieństwa znaków pomylić się przy wyborze towaru, to znaczy, że znak nie nadaje się do ich odróżniania. W sprawie niniejszej niebezpieczeństwo konfuzji nie występuje nie tylko z powodu braku mylącego podobieństwa towarów, ale także, gdy chodzi o programy telewizyjne, wobec specyficznego sposobu ich wyboru, polegającego na konieczności uprzedniego wyboru kanału telewizyjnego, na którym nadawany jest oznaczony znakiem towarowym program informacyjny.
Zważywszy powyższe argumenty w ocenie Sądu zarzut skarżącego naruszenia przez UP art.9 ust.1 p.1 uzt jest nietrafny, a decyzja z punktu widzenia zgodności z tym przepisem prawa - prawidłowa.
II. Zarzut naruszenia art.9 ust.1 p.2 uzt.
W ocenie skarżącego znak "FAKTY", jako powszechnie znany korzysta nie tylko z ochrony przewidzianej art. 9 ust.1 p.1 uzt, ale także z ochrony z p.2 tego artykułu. Skarżący wywodzi, że rejestracja znaku nie pozbawia go cechy znaku powszechnie znanego i ochrony płynącej z tego faktu.
Urząd wywiódł, że stanowisko takie jest błędne, bowiem zarejestrowanie znaku powszechnie znanego przekształca prawo do znaku powszechnie znanego w prawo do znaku zarejestrowanego.
Zdaniem Sądu powyższe stanowisko UP jest prawidłowe i należy rozumieć je w ten sposób, że udzielenie prawa ochronnego znakowi, który dotychczas nie był zarejestrowany, ale był używany i stał się powszechnie znany sprawia, że ochrona tego znaku, od daty pierwszeństwa, opierać się będzie na samym tylko fakcie posiadania prawa ochronnego, bez potrzeby trudnego dowodzenia, że znak jest powszechnie znany. Ochrona ta służy znakowi z samego tylko faktu uzyskania prawa ochronnego i jest znacznie prostsza do uzyskania, niż ochrona jaką ustawa daje znakowi powszechnie znanemu. Można powiedzieć, że art.9 ust.1 p.2 obejmuje ochroną znak powszechnie znany dlatego, że jest powszechnie znany i mimo tego, że nie jest zarejestrowany. Jeżeli zaś taki znak uzyska prawo ochronne, to nie musi korzystać z ochrony przewidzianej dla znaku powszechnie znanego, gdyż korzysta z ochrony jaka służy z racji nabycia prawa ochronnego tj. ochrony przewidzianej art.9 ust.1p.1 uzt. Oczywiście znak powszechnie znany poprzez fakt uzyskania prawa ochronnego nie traci przymiotu znaku powszechnie znanego, ale nie musi z tego przymiotu korzystać ani go udowadniać dla uzyskania ochrony prawnej, gdyż korzysta z łatwiejszej do uzyskania ochrony znaku zarejestrowanego.
Na marginesie tylko wskazać należy, że trafnie UP stwierdził, iż skarżąca nie udowodniła, że znak "FAKTY" jest znakiem powszechnie znanym, a zatem z jego powszechnej znajomości nie mogłaby czerpać ochrony prawnej. Twierdzenia skarżącej, że znak jest powszechnie znany nie zostały niczym poparte, a okoliczność, że znany jest on konkurencyjnej stacji telewizyjnej i K. I. nie jest wystarczającym dowodem ani renomy, ani powszechnej znajomości.
W ocenie Sądu w omawianej kwestii okoliczność ta nie ma jednak znaczenia, gdyż skarżąca nie mogła i nie musiała korzystać z ochrony z art.9 ust.1 p.2 uzt, bo służyła jej ochrona z art. 9 ust.1 p.1 uzt, zatem ten zarzut skargi jest nieuzasadniony.
III. Zarzut naruszenia art.8 p.1uzt.
UP uznał, że sporny znak nie został zgłoszony w złej wierze w celu wykorzystania cudzej renomy, a jedynie dla odróżniania towarów i wskazał, że specyfika rynku medialnego ogranicza możliwość korzystania ze słów charakterystycznych dla rodzaju działalności.
Skarżąca zarzuciła, że użycie słowa "fakty" przez uczestniczkę jest działaniem w złej wierze, zmierzającym do wykorzystania renomy i atrakcyjności znaku oraz prowadzącym do tzw. rozwodnienia znaku. Skarżąca wskazała też, że uczestniczka wiedziała o wcześniejszym prawie X. S.A. do znaku towarowego "FAKTY", miała więc świadomość niezgodności swego działania z rzeczywistym stanem prawnym. Działała w złej wierze i wbrew obyczajom kupieckim, choć mogła użyć dla swego programu innych nazw i znaków jak WIADOMOŚCI, PANORAMA, TELEEKSPRES, KURIER. Skarżąca wskazała też, że UP nie ustosunkował się do zarzutu, iż zarejestrowanie znaku "[...] FAKTY" uniemożliwia oznaczenie znakiem "FAKTY" ogólnopolskich programów informacyjnych, co jest kolejnym wyrazem złej wiary uczestniczki oraz, że Y. zgłosiła do udzielenia ochrony kolejne znaki towarowe ze słowem "fakty" .
W ocenie Sądu wskazane zarzuty nie są zasadne. Ustalone jest już stanowisko doktryny i orzecznictwa, że z uwagi na treść art.8 p.1 uzt niedopuszczalna jest rejestracja znaku towarowego sprzecznego z prawem i zasadami współżycia społecznego oraz takiego, którego zgłoszenie dokonane było z naruszeniem prawa lub w złej wierze. Orzecznictwo Urzędu Patentowego /por. np. dec. UP RP z [...] września 1994r. nr [...] i dec.Kom.Odw. przy UP RP z dnia [...] maja 1995r. nr [...] w sprawie "T.", Naczelny Sad Administracyjny /np. wyrok z dnia 17 lipca 2003r. sygn.akt II SA 1165/02, lub z dnia 28 marca 2002r. sygn.akt II SA 2971/02/, a także doktryna /por. R.Skubisz "Prawo znaków towarowych. Komentarz" Warszawa 1997, s.74-75, R.Skubisz, E.Traple glosa do wyroku SN z dnia 23 czerwca 1989r. ICR 236/89 w Przegląd Sądowy nr 2/1992/ od lat zgodnie przyjmują, że art.8 p.1 uzt musi być interpretowany rozszerzająco i obejmuje również elementy podmiotowe. Podstawą unieważnienia mogą być zatem nie tylko cechy samego znaku towarowego, ale także naganne zachowania zgłaszającego. Za prawidłowością takiej interpretacji art.8 p.1 uzt przemawia również treść art.31 uzt wprost przewidująca możliwość unieważnienia prawa z rejestracji uzyskanego w wyniku działania w złej wierze.
Rozważając istnienie złej wiary u uczestniczki należy jednak mieć na względzie, że słowo "fakty" z racji swego znaczenia musi być wykorzystywane na rynku szeroko rozumianych mediów przez różnych producentów dla oznaczania informacyjnych programów radiowych, telewizyjnych czy tytułów prasowych. Język polski zawiera bowiem niewiele słów, których można by użyć wymiennie dla określenia zawartości obiektywnego, pozbawionego komentarza programu informacyjnego /np. fakty, zdarzenia, wydarzenia, informacje/. Słowo "fakty" jest jednym z takich słów, trudno je zastąpić innym i dlatego nie może być monopolizowane przez jeden podmiot działający na rynku medialnym. Rejestrując słowo "fakty" jako element znaku towarowego słowno-graficznego uprawniona powinna zdawać sobie sprawę z tego, że ten element będzie wykorzystywany także przez innych uczestników rynku medialnego, a takie wykorzystywanie nie będzie podyktowane złą wiarą /działaniem sprzecznym z zasadami współżycia społecznego, naruszeniem dobrych obyczajów kupieckich, chęcią skorzystania z cudzej renomy, chęcią rozwodnienia znaku/ a jedynie koniecznością poinformowania odbiorców o treści programu. Dlatego używanie przez innych uczestników rynku w znaku słowno-graficznym słabego, nie mającego w zasadzie żadnej zdolności dystyngtywnej elementu znaku nie może być traktowane jako działanie w złej wierze. Na marginesie wskazać należy, że renoma znaku nie została przez skarżącą udowodniona, zatem zarzut jej nagannego wykorzystywania jest zawieszony niejako w próżni.
Niezrozumiały jest też zarzut uniemożliwienia poprzez rejestrację znaku "[...] FAKTY" nadawania przez skarżącą, dotychczas regionalnego programu "FAKTY", na cały kraj. Okoliczności te nie pozostają ze sobą w żadnym związku zważywszy, że skarżąca i uczestniczka posiadają prawa ochronne na zgłoszone przez siebie znaki towarowe dla towarów w tych samych klasach, a zatem mogą opatrywać nimi nadawane przez siebie programy bez względu na ich zasięg. Brak odniesienia do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji nie wpływa więc na ocenę jej poprawności.
Na zakończenie wskazać należy, że w tej sprawie UP i Sąd rozważają zgodność z prawem udzielenia prawa ochronnego na znak "[...] FAKTY", zatem argumenty dotyczące późniejszego zgłoszenia do rejestracji innych znakowych z użyciem słowa "fakty" nie może być przedmiotem rozważań w sprawie niniejszej.
IV. Zarzuty procesowe
Skarżąca zarzuciła naruszenie art.7 i 77 i 80 KPA oraz art.107 § 3 KPA, ale nie wskazała na czym konkretnie polegają zarzucane uchybienia procesowe, jakich uchybień w postępowaniu dowodowym dopuścił się UP, czego nie wyjaśnił, co źle ocenił, a co pominął. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe przeprowadzone w trybie spornym, z udziałem obu stron pozwoliło na należyte wyjaśnienie sprawy i podjęcie decyzji. Sąd nie dopatrzył się w tym postępowaniu uchybień, które mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania. Również uzasadnienie decyzji, aczkolwiek lakoniczne, pozwala prześledzić tok rozumowania Urzędu i skontrolować prawidłowość podjęcia decyzji, nie narusza więc art.107 § 3 KPA.
Zważywszy powyższe Sąd uznał, że żaden z zarzutów skargi nie zasługuje na uwzględnienie, a kontrolowana decyzja nie narusza prawa.
W tym stanie rzeczy działając na podstawie art.151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.