Orzeczenie · 2025-06-16

VI SA/WA 1094/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2025-06-16
NSAubezpieczenia społeczneWysokawsa
ubezpieczenie zdrowotnespółka jawnaupadłośćstatus wspólnikaobowiązek ubezpieczeniaNFZKRSprawo ubezpieczeń społecznychprawo spółek

Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej K. [...] "B." SPÓŁKA JAWNA [...] od 17 września 2019 r. do nadal. Skarżący podnosił, że od dnia ogłoszenia upadłości spółki nie ma możliwości wykonywania działalności gospodarczej, a tym samym nie powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Kwestionował również zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wspólnicy spółki jawnej podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od tego, czy spółka faktycznie prowadzi działalność, czy też znajduje się w stanie upadłości. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają taką wykładnię przepisów. Sąd wskazał również, że nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2021 r. potwierdziła tę linię orzeczniczą, precyzując moment powstania i wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia dla wspólników spółek jawnych. W ocenie Sądu, fakt rejestracji spółki w KRS i brak informacji o zawieszeniu jej działalności lub wykreśleniu z rejestru, przy jednoczesnym posiadaniu przez skarżącego statusu wspólnika, przesądza o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z tym, Sąd oddalił skargę.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych, nawet w sytuacji upadłości spółki.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej i jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.

Zagadnienia prawne (1)

Czy wspólnik spółki jawnej, której ogłoszono upadłość, podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jeśli utracił możliwość faktycznego wykonywania czynności związanych ze statusem wspólnika?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę czy jej upadłości.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego posiadania tego statusu prawnego, a nie z faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Orzecznictwo sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego potwierdza tę wykładnię, a nowelizacja przepisów z 2021 r. dodatkowo ją uściśliła.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę na decyzję Prezesa NFZ w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Przepisy (18)

Główne

ustawa o świadczeniach art. 66 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.

ustawa o systemie art. 8 § ust. 6 pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólników spółki jawnej.

ustawa systemowa art. 13 § pkt 4

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Okres podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu przez osoby prowadzące działalność pozarolniczą (brzmienie sprzed 18.09.2021 r.).

ustawa systemowa art. 13 § pkt 4b

Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych

Okres podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu przez wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej (brzmienie po 18.09.2021 r.). Obowiązek trwa od wpisania spółki do KRS lub nabycia ogółu praw i obowiązków do dnia wykreślenia spółki z KRS lub zbycia ogółu praw i obowiązków, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki.

Pomocnicze

ustawa o świadczeniach art. 5 § pkt 21

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Definicja osoby prowadzącej działalność pozarolniczą jako osoby, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

ustawa o świadczeniach art. 69 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 135

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu art. 40 § ust. 1

Prawo przedsiębiorców

Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców

k.s.h. art. 29 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 39 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

k.s.h. art. 51 § § 1

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Prawo upadłościowe

Ustawa - Prawo upadłościowe

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę lub jej upadłości.

Odrzucone argumenty

Utrata możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w związku z upadłością spółki wyłącza wspólnika z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. • Naruszenie art. 75 Prawa upadłościowego poprzez jego niezastosowanie. • Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

Podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. • Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika). • Dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w upadłości.

Skład orzekający

Tomasz Sałek

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Nowecki

sędzia

Marek Maliński

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych, nawet w sytuacji upadłości spółki."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej i jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych i prawa spółek, które może mieć praktyczne implikacje dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje utrwaloną wykładnię prawa w kontekście trudnej sytuacji spółki.

Czy wspólnik spółki w upadłości nadal musi płacić składki zdrowotne? Sąd wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst