VI SA/WA 1094/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wspólnika spółki jawnej na decyzję Prezesa NFZ, uznając, że podlega on obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania statusu wspólnika, nawet w trakcie postępowania upadłościowego spółki.
Skarżący, wspólnik spółki jawnej, zaskarżył decyzję Prezesa NFZ utrzymującą w mocy decyzję o jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego od 17 września 2019 r. jako wspólnika spółki w upadłości. Skarżący argumentował, że utrata możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w związku z upadłością spółki wyłącza go z obowiązku ubezpieczenia. Sąd uznał jednak, że obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę czy jej upadłości, co potwierdza utrwalone orzecznictwo.
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji ustalającą, że skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej K. [...] "B." SPÓŁKA JAWNA [...] od 17 września 2019 r. do nadal. Skarżący podnosił, że od dnia ogłoszenia upadłości spółki nie ma możliwości wykonywania działalności gospodarczej, a tym samym nie powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Kwestionował również zastosowanie przepisów ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając sprawę, uznał skargę za bezzasadną. Sąd podkreślił, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wspólnicy spółki jawnej podlegają obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od tego, czy spółka faktycznie prowadzi działalność, czy też znajduje się w stanie upadłości. Sąd powołał się na utrwalone orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego oraz Trybunału Konstytucyjnego, które potwierdzają taką wykładnię przepisów. Sąd wskazał również, że nowelizacja ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych z 2021 r. potwierdziła tę linię orzeczniczą, precyzując moment powstania i wygaśnięcia obowiązku ubezpieczenia dla wspólników spółek jawnych. W ocenie Sądu, fakt rejestracji spółki w KRS i brak informacji o zawieszeniu jej działalności lub wykreśleniu z rejestru, przy jednoczesnym posiadaniu przez skarżącego statusu wspólnika, przesądza o obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. W związku z tym, Sąd oddalił skargę.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, wspólnik spółki jawnej podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę czy jej upadłości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na przepisach ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej oraz ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którymi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego posiadania tego statusu prawnego, a nie z faktycznego prowadzenia działalności gospodarczej przez spółkę. Orzecznictwo sądów administracyjnych, Sądu Najwyższego i Trybunału Konstytucyjnego potwierdza tę wykładnię, a nowelizacja przepisów z 2021 r. dodatkowo ją uściśliła.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (18)
Główne
ustawa o świadczeniach art. 66 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej.
ustawa o systemie art. 8 § ust. 6 pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m.in. wspólników spółki jawnej.
ustawa systemowa art. 13 § pkt 4
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu przez osoby prowadzące działalność pozarolniczą (brzmienie sprzed 18.09.2021 r.).
ustawa systemowa art. 13 § pkt 4b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Okres podlegania ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu przez wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej (brzmienie po 18.09.2021 r.). Obowiązek trwa od wpisania spółki do KRS lub nabycia ogółu praw i obowiązków do dnia wykreślenia spółki z KRS lub zbycia ogółu praw i obowiązków, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki.
Pomocnicze
ustawa o świadczeniach art. 5 § pkt 21
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Definicja osoby prowadzącej działalność pozarolniczą jako osoby, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.
ustawa o świadczeniach art. 69 § ust. 1
Ustawa o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 135
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Ustawa z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu art. 40 § ust. 1
Prawo przedsiębiorców
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców
k.s.h. art. 29 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 39 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
k.s.h. art. 51 § § 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych
Prawo upadłościowe
Ustawa - Prawo upadłościowe
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego wspólnika spółki jawnej wynika z samego faktu posiadania tego statusu, niezależnie od faktycznego prowadzenia działalności przez spółkę lub jej upadłości.
Odrzucone argumenty
Utrata możliwości prowadzenia działalności gospodarczej w związku z upadłością spółki wyłącza wspólnika z obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Naruszenie art. 75 Prawa upadłościowego poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika). Dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w upadłości.
Skład orzekający
Tomasz Sałek
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Nowecki
sędzia
Marek Maliński
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej dotyczącej obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego wspólników spółek jawnych, nawet w sytuacji upadłości spółki."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji wspólnika spółki jawnej i jego obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego. Interpretacja przepisów może ewoluować wraz ze zmianami legislacyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia z zakresu ubezpieczeń społecznych i prawa spółek, które może mieć praktyczne implikacje dla wielu przedsiębiorców. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje utrwaloną wykładnię prawa w kontekście trudnej sytuacji spółki.
“Czy wspólnik spółki w upadłości nadal musi płacić składki zdrowotne? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1094/25 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2025-06-16 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-04-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Nowecki Marek Maliński Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 652 Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych Skarżony organ Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia Treść wyniku Oddalono skargę Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Asesor WSA Marek Maliński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 czerwca 2025 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. B. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę Uzasadnienie A. B. (dalej też jako "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "Prezes NFZ", "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") z dnia [...] stycznia 2025 roku nr [...]., wydaną na podstawie art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 146, dalej też jako "ustawa o świadczeniach"), w związku z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia funkcjonowania ochrony zdrowia w związku z epidemią COVID-19 oraz po jej ustaniu (Dz. U. poz. 1493) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej też jako "k.p.a."). Zaskarżoną decyzją Prezes NFZ, po rozpatrzeniu wniesionego przez Skarżącego odwołania, utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...], ustalającą, że Skarżący w okresie "od 17 września 2019 r. do nadal" podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej K. [...] "B." SPÓŁKA JAWNA [...]. Organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, w brzmieniu obowiązującym od dnia 20 września 2008 r., obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie właściwych przepisów. Według art. 5 pkt 21 tej ustawy użyte w niej określenie osoba prowadząca działalność pozarolniczą oznacza osobę, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity Dz. U. z 2024 r. poz. 497, zwanej dalej "ustawą o systemie", "ustawą systemową" lub "s.u.s."). Zgodnie natomiast z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się m. in. wspólników spółki jawnej. Organ odwoławczy wskazał, że z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym wynika, iż spółka K. [...] "B." SPÓŁKA JAWNA [...], nie została wykreślona z rejestru. W dniu [...] września 2019 r. Sąd Rejonowy K. ogłosił upadłość obejmującą likwidację majątku dłużnika. Fakt ten widnieje w Krajowym Rejestrze Sądowym w Dziale 6 w Rubryce 4. Natomiast na dzień wydania decyzji przez Prezesa NFZ spółka ta nie została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego. Zdaniem organu II instancji bez znaczenia pozostaje przy tym fakt nieuzyskiwania przez Skarżącego przychodów z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności, jako wspólnika spółki jawnej. Istotnym w sprawie jest jedynie fakt rejestracji spółki jawnej w Krajowym Rejestrze Sądowym oraz fakt jej braku wykreślenia z tego rejestru. Z kolei Skarżący, zaskarżając powyższą decyzję Prezesa NFZ do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucił: 1. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 ppkt c) w zw. z art. 5 pkt 21 tej ustawy i w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez niewłaściwą wykładnię przepisów i błędne przyjęcie, że skarżący spełnia przewidziane w tych przepisach kryteria stanowiące warunek niezbędny do objęcia skarżącego obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności jako wspólnik spółki jawnej K. [...] "B." Spółka Jawna [...] podczas gdy Skarżący począwszy od dnia 17 września 2019 r. tj. od dnia ogłoszenia upadłości spółki, w której pozostaje wspólnikiem, pozbawiony został możliwości wykonywania jakichkolwiek przejawów działalności gospodarczej bowiem w konsekwencji ogłoszenia upadłości spółki jawnej skarżący jako wspólnik takiej spółki utracił uprawnienia i obowiązki związane z jego statusem, a wynikające m.in. z art. 29 § 1 (reprezentowanie spółki), art. 39 § 1 (prowadzenie spraw spółki), art. 51 § 1 (prawo do równego udziału w zyskach) ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm.), oznacza to, że w sytuacji ogłoszenia upadłości spółki samo występowanie wspólnika w Krajowym Rejestrze Sądowym, bez prawnej możliwości korzystania ze swojego statusu, to jest z ogółu praw i obowiązków wspólnika, nie może być uznane za prowadzenie pozarolniczej działalności w rozumieniu art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych; 2. naruszenie art. 75 ustawy prawa upadłościowego poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji przyjęcie, że utrata przez skarżącego prawa zarządu oraz możliwości korzystania z mienia [spółki jawnej] wchodzącego do masy upadłości i rozporządzania nim nie stoi na przeszkodzie do uznania, że skarżącego należy traktować jako osobę wykonującą działalność gospodarczą, a zatem spełniającą kryteria podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom zdrowotnym; 3. naruszenie przepisów postępowania tj. art. 80 k.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a uchybienie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegającej na przyjęciu, że upadłość spółki, w której skarżący pozostaje wspólnikiem nie ma wpływu na przymiot prowadzenia przez skarżącą działalności gospodarczej, podczas gdy ogłoszenie upadłości spółki sprawiło, że skarżący przestał mieć ogół praw i obowiązków wynikających ze statusu wspólnika Spółki, a co się z tym wiąże - w sensie merytorycznym - utracił status wspólnika pozostając w takiej roli jedynie w sensie formalnym, a nadto wskutek ogłoszenia upadłości, Skarżący utracił jakiekolwiek narzędzia umożliwiające samodzielne domaganie się wykreślenia z KRS-u, gdyż może to nastąpić tylko i wyłącznie po zakończeniu prowadzenia postępowania upadłościowego, na którego przebieg Skarżący nie posiada żadnego wpływu. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje; Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 roku, poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej zwana "p.p.s.a.") Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w wyżej zakreślonych granicach, Sąd uznał, że skarga A. B. nie zasługuje na uwzględnienie. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy organy obu instancji właściwie przyjęły, że Skarżący, z tytułu bycia wspólnikiem spółki jawnej K. [...] "B." [...] w okresie od 17 września 2019 roku (do "nadal") powinien być objęty obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Otóż zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które są osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą lub osobami z nimi, współpracującymi, z wyłączeniem osób, które zawiesiły wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 24, 974 i 1570) lub przepisów o ubezpieczeniach społecznych lub ubezpieczeniu społecznym rolników. Stosownie do definicji osoby prowadzącej działalność pozarolniczą, ujętej w art. 5 pkt 21 ustawy o świadczeniach, jest nią osoba, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy systemowej. Jak natomiast wynika z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, za osobę prowadzącą pozarolniczą działalność uważa się wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Z treści tych przepisów wynika zatem, że obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają spełniający warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, m.in. wspólnicy spółki jawnej. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że Skarżący podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem spółki jawnej. Prawidłowo przyjął także, że podstawą podlegania skarżącego obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jest sam fakt posiadania statusu wspólnika spółki jawnej. Taka wykładnia art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy o świadczeniach w zw. z art. 5 pkt 21 tej ustawy i w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej jest prezentowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sądu Najwyższego, jak i Trybunału Konstytucyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 marca 2019 r., sygn. akt II GSK 187/17 stwierdził, że prowadzenie działalności gospodarczej przez spółkę nie jest przesłanką ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej jako wspólnik tej spółki, a także wskazał, że w orzecznictwie ugruntowana jest wykładnia art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, zgodnie z którą wspólnik spółki jest objęty obowiązkiem ubezpieczenia bez względu na to, czy spółka prowadzi działalność gospodarczą, gdyż wspomniany obowiązek powiązany jest jedynie z posiadaniem przez niego określonego statusu prawnego. Z kolei w wyroku Sądu Najwyższego z 18 kwietnia 2013 r., sygn. akt II UK 227/12, stwierdzono, że komandytariusz przystępujący w formie aktu notarialnego do zarejestrowanej spółki komandytowej, która prowadzi działalność pozarolniczą, podlega od dnia tego przystąpienia obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzonej przez spółkę działalności pozarolniczej, chyba że podlega już innemu obligatoryjnemu tytułowi ubezpieczeń społecznych. Także Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12 wskazał, że z perspektywy art. 8 ust. 6 pkt 4 w zw. z art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy systemowej, podstawowe znaczenie ma uzyskanie statusu wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Obowiązek ubezpieczeniowy prawodawca powiązał zatem z określoną normatywnie sytuacją wspólnika, która polega na istnieniu po jego stronie wiązki przyznanych przez normę prawną lub wynikających ze złożonego stosunku spółki, powiązanych funkcjonalnie oraz prawnie chronionych wolności, uprawnień i kompetencji (prawo podmiotowe wspólnika). Zaprezentowane powyżej stanowisko znalazło także odzwierciedlenie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (por. wyroki z: 21 czerwca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 140/22; 26 maja 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 204/22; 30 marca 2022 r., sygn. akt VI SA/Wa 2530/21; 7 września 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 1413/21). Poglądy te odnosiły się do wskazanej w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej kategorii podmiotów prowadzących pozarolniczą działalność, obejmującej: wspólnika jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, komandytowej lub partnerskiej. Zgodnie natomiast z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. c, powstaje i wygasa w terminach określonych w przepisach o ubezpieczeniach społecznych. Jak wynika z art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu obowiązującym sprzed 18 września 2021 r.), obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące działalność pozarolniczą - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. Zdaniem Sądu, w odniesieniu do osób, o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 4 ustawy systemowej, stanowiących tylko jedną z kategorii podmiotów objętych wspólnym określeniem "osoby prowadzące pozarolniczą działalność", art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 r.) należy interpretować analogicznie do wykładni przyjmowanej w przywołanym wyżej orzecznictwie na tle art. 8 ust. 6 pkt 4 tej ustawy. Ta grupa osób podlega zatem ubezpieczeniom w okresie, w którym ma status wspólnika spółki, z wyłączeniem okresów, w których spółka zawiesiła prowadzenie działalności gospodarczej. Powołany art. 13 pkt 4 ustawy systemowej, na mocy art. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1621, dalej : "ustawa nowelizująca"), od 18 września 2021 r. (zgodnie z regulacją intertemporalną zawartą w art. 23 ustawy nowelizującej), otrzymał brzmienie: obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: osoby prowadzące pozarolniczą działalność, z wyłączeniem osób, o których mowa w pkt 4a i 4b - od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podstawie art. 36aa oraz przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W dodanych pkt 4b unormowano, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu podlegają osoby fizyczne w następujących okresach: wspólnicy spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej (od 1 stycznia 2023 r. - oraz komplementariusze w spółce komandytowo-akcyjnej) - od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu, na który wykonywanie działalności przez spółkę zostało zawieszone na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców. W uzasadnieniu do projektu ustawy nowelizującej (druk sejmowy nr 1188, Sejm IX kadencji) wskazano, że proponuje się objęcie ubezpieczeniami wspólników jednoosobowych spółek z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej, niezależnie od istnienia okoliczności leżących po stronie spółki, np. nieistotne jest czy spółka prowadzi działalność, uzyskuje przychody, zatrudnia pracowników itd. Proponuje się uzależnienie obowiązku ubezpieczeń od statusu wspólnika, co pozwoli zniwelować ewentualne próby obejścia obowiązku ubezpieczeń społecznych i stosować jednakowe regulacje w stosunku do wszystkich ww. wspólników. Obowiązek ubezpieczeń społecznych w przypadku wspólników spółki jawnej, partnerskiej lub komandytowej będzie istnieć od dnia wpisania spółki do Krajowego Rejestru Sądowego albo od dnia nabycia ogółu praw i obowiązków w spółce do dnia wykreślenia spółki z Krajowego Rejestru Sądowego albo zbycia ogółu praw i obowiązków w spółce, z wyłączeniem okresu zawieszenia działalności spółki. Podkreślono także, że powyższa propozycja jest zgodna z linią orzeczniczą Sądu Najwyższego oraz z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 września 2014 r., sygn. akt SK 4/12. Powyższe oznacza, że opisana na wstępie rozważań wykładnia sprowadzająca się do uzależnienia obowiązku ubezpieczeń społecznych od statusu wspólnika, która obowiązywała przed wejściem w życie ustawy nowelizującej, została potwierdzona przez ustawodawcę przez dodanie, z dniem 18 września 2021 r., art. 13 pkt 4b ustawy systemowej, na który to przepis powołał się organ w zaskarżonej decyzji. Przepis ten, mimo że jeszcze nie obowiązywał w dacie stwierdzenia przez organ obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego skarżącego, tj. od 17 września 2019 r., to w istocie jego wejście w życie po tej dacie nie zmieniło ani statusu prawnego skarżącego jako wspólnika spółki jawnej, ani wykładni prawa w tym zakresie, a jedynie ujednoliciło, czy też uściśliło zasady dotyczące objęcia ubezpieczeniem wspólników, m.in. spółki jawnej. Mając zatem na uwadze cel wprowadzonej w art. 13 pkt 4b ustawy systemowej regulacji, należy wskazać, że ustawodawca, wprowadzając ten przepis chciał usystematyzować moment rozpoczęcia i zakończenia okresu ubezpieczenia m.in. wspólników spółki jawnej, odchodząc od dotychczasowego jego niejasnego określenia wskazanego w art. 13 pkt 4 ustawy systemowej (w brzmieniu sprzed 18 września 2021 roku), że okres ubezpieczenia trwa "od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności". Tym samym brzmienie znowelizowanego przepisu potwierdziło zaprezentowane w orzecznictwie stanowisko, że podleganie wspólnika takiej spółki obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego zależy wyłącznie od posiadania tego statusu, przy czym wspólnik nie podlega ubezpieczeniu tylko w czasie zawieszenia przez spółkę działalności gospodarczej. Natomiast dla stwierdzenia, że dana osoba podlegała obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako wspólnik tej spółki nie ma znaczenia okoliczność, czy spółka faktycznie prowadziła działalność, czy też była w upadłości, tak jak to miało miejsce w przedmiotowej sprawie. W świetle powyższych uwag, należy stwierdzić, że organ nie naruszył art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach, jak również art. 13 pkt 4 i pkt 4b w zw. z art. 8 ust. 6 pkt 4 oraz art. 6 ust. 1 pkt 5 oraz art. 82 ust. 1 ustawy systemowej, bowiem zastosował te przepisy w niniejszej sprawie w odniesieniu do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego. Istotnie bowiem z zapisów Rejestru Przedsiębiorców KRS jednoznacznie wynika, że Skarżący figuruje jako wspólnik spółki jawnej K. [...] "B." [...] a w historii wpisu brak jest jakiejkolwiek informacji o zawieszeniu działalności tejże spółki lub jej wykreśleniu z KRS. Organ prawidłowo zatem uznał, że Skarżący podlega od dnia 17 września 2019 r. obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność, będąca wspólnikiem tej spółki. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI