VI SA/Wa 1083/15

VI SA/Wa 1083/15 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2016-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-04-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Łąpieś-Rosińska
Andrzej Wieczorek /przewodniczący/
Aneta Lemiesz /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Hasła tematyczne
Własność przemysłowa
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1410
art. 89 ust. 1, art. 255 ust. 1 pkt 1 i ust. 4, art. 256 ust. 1
Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 267
art. 8, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska Protokolant ref. Piotr Niewiński po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz skarżącego W. S. kwotę 1617 (jeden tysiąc sześćset siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (w skrócie: "Urząd Patentowy") decyzją z [...] września 2014 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 25 i 26 w zw. z art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r., poz. 1410), dalej: "p.w.p.", i art. 98 k.p.c. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p. po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 września 2014 r. wniosku F. sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w S. (dalej: "Wnioskodawca") o unieważnienie patentu na wynalazek pt. "Mata termoizolacyjna" o nr Pat.214192 udzielonego na rzecz W.S. (dalej: "Skarżący" lub "Uprawniony") postanowił unieważnić patent na wskazany powyżej wynalazek oraz przyznać Wnioskodawcy kwotę 1.617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Do wydania powyższej decyzji doszło na podstawie następujących ustaleń.
W dniu [...] marca 2006 r. Uprawniony złożył wniosek o udzielenie patentu na wynalazek pt. "Mata termoizolacyjna" zarejestrowany pod numerem P.379273 A1. Urząd Patentowy decyzją warunkową z [...] grudnia 2012 r. udzielił uprawnionemu patentu na powyższy wynalazek. Zgodnie z treścią zastrzeżenia patentowego ochroną objęta została mata termoizolacyjna składająca się z co najmniej dwóch warstw folii podstawowej zawierającej polietylen lub polipropylen, która jest zewnętrznie metalizowana warstwą aluminium, znamienna tym, że warstwy folii podstawowej zewnętrznie metalizowane warstwą aluminium przedzielone są warstwą pianki polietylenowej.
Pismem z [...] stycznia 2014 r. Wnioskodawca złożył wniosek o unieważnienie udzielonego patentu. W ocenie Wnioskodawcy wynalazek chroniony patentem nr PL 214192 nie jest nowy i nie ma poziomu wynalazczego.
Przywołaną na wstępie decyzją z [...] września 2014 r. Urząd Patentowy unieważnił przyznany patent i przyznał Wnioskodawcy kwotę 1.617 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że wystąpienie z wnioskiem o unieważnienie patentu jest uzależnione od wykazania interesu prawnego wnioskodawcy, a następnie wskazał, że Wnioskodawca powołał się na pisma z [...] listopada 2012 r. oraz [...] sierpnia 2013 r. skierowane przez Uprawionego do Wnioskodawcy wzywające do zaniechania naruszeń, co w ocenie Urzędu Patentowego było wystarczające do wystąpienia przez Wnioskodawcę na drogę postępowania spornego z żądaniem unieważnienia spornego patentu, ze względu na zagrożenie ograniczenia wolności prowadzenia działalności gospodarczej.
Zdaniem organu analiza materiałów dowodowych zgromadzonych w przedmiotowej sprawie prowadzi do wniosku, że dokument pt.: "Specyfikacja załadunku", datowany na dzień [...] marca 2014 r., stanowi dowód zaprzeczający nowości i poziomowi wynalazczemu spornego wynalazku, gdyż dokument ten jest wcześniejszy od daty zgłoszenia i w tabeli w poz. 1 wymienia "Izolację piankową" z opisem struktury tego materiału ("Folia aluminiowana/Pianka polietylenowa EPE/Folia aluminiowana"). W ocenie Urzędu Patentowego określenia "mata termoizolacyjna" i "izolacja piankowa" mogą być stosowane zamiennie w odniesieniu do przedmiotu wynalazku, ponieważ dla znawcy z dziedziny wynalazku zastąpienie jednego określenia drugim nie prowadzi do zmiany przedmiotu rozwiązania. Jak wskazał organ, struktura izolacji piankowej według przeciwstawionej "Specyfikacja załadunku" zawiera opis struktury maty termoizolacyjnej według spornego patentu. Określenie "folia aluminiowana" obejmuje "folię podstawową zawierającą polietylen lub polipropylen, która jest zewnętrznie metalizowana warstwą aluminium". Z kolei "pianka polietylenowa EPE" jest tym samym co "pianka polietylenowa", gdyż akronim EPE oznacza ekspandowany (spieniony) polietylen. Z uwagi na powyższe w ocenie organu obszar rozwiązań obejmowanych przez "Specyfikacja załadunku" zawiera w sobie obszar rozwiązań obejmowanych przez zastrzeżenie patentowe w spornym patencie.
Jednocześnie Urząd Patentowy odnotował, że zarzuty Uprawnionego odnoszące się do wiarygodności dokumentu "Specyfikacja załadunku" nie zostały poparte żadnymi dowodami, na których podstawie organ mógłby odmówić dania wiary temu dowodowi. Stwierdzone rozbieżności pomiędzy tłumaczeniem uwierzytelnionym a anglojęzycznym tekstem, brak podpisu osoby wystawiającej dokument, zamazanie oznaczenia odbiorcy czy niezgodność wyliczonej objętości ładunku, okazały się w ocenie organu nieistotne w kwestii ujawnienia rozwiązania dokonanego w tym dokumencie i nie były dostateczne do odmówienia wiarygodności dowodowi. Zdaniem Urzędu Patentowego błąd w tłumaczeniu nie wpływa na sens ujawnienia. Wiarygodności dokumentu nie podważa też brak podpisu, gdyż w obrocie gospodarczym powszechnie stosuje się dokumenty niepodpisywane, a tożsamość odbiorcy towaru nie ma związku z techniczną specyfikacją wytworu.
Rozpatrując sprawę, organ nie podzielił stanowiska Uprawnionego, że dokument "Specyfikacja załadunku" nie spełnia warunku określonego w art. 25 ust. 2 p.w.p., i wskazał, iż tego rodzaju dokumenty są przeznaczone do poinformowania o przewożonym towarze nie tylko kontrahenta, ale również osób trzecich, które muszą mieć dostęp do informacji o frachcie, a jednocześnie nie są związane tajemnicą handlową.
Uznając, że sporne rozwiązanie nie będąc nowe w świetle ww. dokumentu "Specyfikacja załadunku" Urząd Patentowy stwierdził, iż nie ma ono również poziomu wynalazczego, gdyż jest oczywiste dla znawcy. Organ stwierdził jednocześnie, że żaden inny dowód przedstawiony przez Wnioskodawcę bez połączenia go ze "Specyfikacją załadunku" nie podważają nowości ani poziomu wynalazczego spornego patentu, gdyż opatrzone są datą późniejszą od daty zgłoszenia bądź nie umożliwiają znawcy dojścia do spornego rozwiązania.
Na wskazane powyżej orzeczenie pismem z [...] marca 2015 r. Uprawniony złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wniósł m.in. o:
1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji;
2) przeprowadzenie dowodu z wydruku ze strony internetowej who.is dotyczącego domeny [...] oraz wydruku ze strony webarchive.org dotyczącego domeny [...] na okoliczność, że domena ta została zarejestrowana w 2010 r., co podważa autentyczność "Specyfikacji załadunku" będącej podstawą unieważnienia patentu;
3) zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Uprawniony zarzucił naruszenie:
1) art. 80 k.p.a. przez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów w zakresie, w jakim organ uznał, że:
a) "Specyfikacja załadunku" opatrzona datą [...] marca 2004 r. jest dokumentem wiarogodnym, w sytuacji, gdy jest to zwykły wydruk komputerowy nieopatrzony podpisem, nie zostały przedstawione materiały potwierdzające istnienie podmiotu, który wystawił specyfikację, nie przedstawiono dowodu, do kogo specyfikacja była skierowana, a specyfikacja zawiera błędy rachunkowe;
b) "Specyfikacja załadunku" opatrzona datą [...] marca 2004 r. powstała faktycznie przed datą zgłoszenia patentu PL 214192, w sytuacji, gdy "specyfikacja załadunku" nie posiada żadnej adnotacji potwierdzającej datę jej powstania ani nie zostały przedstawione, żadne dodatkowe dokumenty uwiarygadniające datę powstania "Specyfikacji załadunku";
c) "Specyfikacja załadunku" odnosi się do produktu posiadającego cechy techniczne zgodne z zastrzeżeniami patentowymi ujętymi w patencie PL 214192, podczas gdy "specyfikacja załadunku" nie zawiera informacji dotyczących budowy maty termoizolacyjnej, co stanowi istotę wynalazku objętego patentem, a jedynie informację o składzie;
d) "Specyfikacja załadunku" została udostępniona do wiadomości powszechnej w sytuacji, gdy ani przedstawiona "Specyfikacja załadunku" ani pozostałe materiały przedstawione przez uczestnika nie zawierają informacji, potwierdzających tę okoliczność,
wskutek czego organ wadliwie ustalił, że "Specyfikacja załadunku" stanowi dowód zaprzeczający nowości i poziomowi wynalazczemu wynalazku objętego patentem PL 214192;
2) art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz niezobowiązanie uczestnika postępowania do przedstawienia dodatkowych materiałów, które potwierdzałyby autentyczność "Specyfikacji załadunku", co doprowadziło do błędnego ustalenia, że dokument ten stanowi dowód zaprzeczający nowości i poziomowi wynalazczemu wynalazku objętego patentem PL 214192;
3) art. 25 p.w.p. przez przyjęcie, że "Specyfikacja załadunku" potwierdza brak nowości spornego wynalazku w sytuacji, gdy z dokumentu tego nie wynika, aby treść została udostępniona do wiadomości powszechnej;
4) art. 26 p.w.p. przez przyjęcie, że sporny wynalazek z uwagi na brak nowości nie ma poziomu wynalazczego, podczas gdy w toku postępowania spornego nie wykazano, iż sporne rozwiązanie nie było nowe;
5) art. 89 p.w.p. przez unieważnienie patentu PL 214192 w sytuacji, gdy nie zostało wykazane, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.
W uzasadnieniu złożonej skargi Uprawniony wskazał, że w związku z powstaniem domeny [...] dopiero w 2010 r., niemożliwe było odwołanie się do niej w pochodzącym z 2004 r. dokumencie "Specyfikacja załadunku" stanowiącym podstawę unieważnienia spornego patentu.
Ponadto zdaniem Skarżącego Urząd Patentowy pominął fakt, że przedstawiony dokument "Specyfikacja załadunku" stanowi zwykły wydruk komputerowy i nie jest opatrzona podpisem, przy czym Wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych materiałów uwiarygadniających treść tego dokumentu, a w treści dokumentu znalazły się liczne błędy rachunkowe w tym dotyczące objętości towaru. Skarżący wskazał również, że data powstania "Specyfikacji załadunku" nie została potwierdzona przez żadną adnotację urzędową czy też przez dodatkowy dokument. W ocenie Skarżącego przekroczeniem swobodnej oceny dowodów jest również przyjęcie przez Urząd Patentowy, że "Specyfikacja załadunku" odnosi się do produktu posiadającego cechy techniczne zgodne z zastrzeżeniami patentowymi ujętymi w patencie PL 214192, podczas gdy dokument ten nie zawiera informacji dotyczących budowy produktu Foam Insulation, a jedynie informację co do składu. Ponadto Skarżący podniósł, że organ w sposób arbitralny przyjął, iż "Specyfikacja załadunku" została udostępniona do wiadomości powszechnej, co nie wynika z dokumentów przedstawionych przez Wnioskodawcę.
Uzasadniając złożoną skargę, Uprawniony podniósł, że organ naruszył zasadę prawdy obiektywnej, nie podejmując działań zmierzających do dodatkowego zweryfikowania dokumentu "Specyfikacja załadunku" pomimo podnoszonych zarzutów dotyczących daty jego powstania oraz częściowego zamazania zamieszczonych w nim danych. Zdaniem Skarżącego organ powinien był co najmniej wyjaśnić kwestię, czy podmiot, w którego imieniu została wystawiona "Specyfikacja załadunku", tj. S. Co., Ltd. - istniał [...] marca 2004 r. oraz kto miał być odbiorcą towaru wskazanego w tym dokumencie.
Skarżący wskazał ponadto, że w toku postępowania nie zostało wykazane, że faktycznie produkty objęte spornym patentem zostały udostępnione osobie trzeciej. Uprawniony odnotował, że w "Specyfikacji załadunku" zamazano informację, na temat tego, do kogo dokument ten był kierowany, w związku z czym możliwe jest, iż dokument ten został stworzony jedynie na wewnętrzne potrzeby S. Co. Ltd. i dotyczy jedynie przemieszczenia wskazanych w nim produktów pomiędzy magazynami tego podmiotu.
Jednocześnie Skarżący zwrócił uwagę, że wynalazek objęty patentem PL 214192 charakteryzuje się ściśle określonym ułożeniem poszczególnych warstw aluminium oraz pianki polietylenowej, podczas gdy w "Specyfikacji załadunku" brak jest wskazania, w jaki sposób mają być ułożone jej poszczególne warstwy. W ocenie Uprawnionego nie sposób zatem uznać, że informacje zawarte w tym dokumencie pozwalają na odtworzenie rozwiązania objętego spornym patentem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że Skarżący nie podniósł w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość zaskarżonej decyzji i spowodować jej uchylenie. W uzasadnieniu pisma Urząd Patentowy podniósł, że podnoszenie okoliczności sfałszowania dokumentów na etapie składania skargi nie daje drugiej stronie sporu możliwości ustosunkowania się do zarzutu, który nie został zgłoszony w toku postępowania. Organ zaznaczył przy tym, że nie posiada kognicji do orzekania o sfałszowaniu dowodów, a Skarżący nie udowodnił w skardze stawianych zarzutów. Urząd Patentowy zaznaczył przy tym, że w toku postępowania nie wystąpiły przesłanki, które podważałyby wiarygodność przedstawionych przez Wnioskodawcę dowodów. Organ zaznaczył, że w warunkach gospodarczych powszechnym jest posługiwanie się elektronicznymi wersjami dokumentów niezawierającymi podpisów oraz wskazał, iż to rolą strony postępowania jest dostarczenie dowodów przeciwnych lub wskazanie przyczyn, dla których uważa, że nie są one wiarygodne. Urząd Patentowy uznał ponadto prawo strony postępowania do anonimizacji dokumentów przedkładanych w toku postępowania administracyjnego w celu zachowania w tajemnicy szczegółów transakcji. Organ za niezrozumiałe uznał żądanie Skarżącego przedstawienia dodatkowych dowodów potwierdzających istnienie Wnioskodawcy w okresie objętym przedstawionymi przez niego dokumentami i wskazał, że postępowanie dotyczyło nowości i poziomu wynalazczego wynalazku według spornego patentu, a nie stosunków pomiędzy podmiotami gospodarczymi. Urząd Patentowy wskazał również, że kwestionowany przez Skarżącego dowód został potwierdzony za zgodność z oryginałem przez rzecznika patentowego, co zdaniem organu oznacza, że przedstawiona kopia dokumentu jest tożsama z jego oryginałem.
W piśmie procesowym z dnia [...] lipca 2015 r. pełnomocnik spółki F. sp. z o.o. wskazał, że spółka zleciła wykonanie opinii mającej na celu uwiarygodnienie daty rejestracji domeny "[...]" i weryfikację wyników poszukiwań przedstawionych przez Skarżącego. Opinie tę wykonał biegły do spraw informatyki - mgr inż. E.A. Z opinii tej - jak wskazał pełnomocnik spółki F. sp. z o.o. - wynika, że wyniki poszukiwań w bazach danych przy użyciu aplikacji "who.is", jak i wydruki ze strony "web.archive.org" nie odzwierciedlają prawdziwej historii domeny, ale przedstawiają tylko te zdarzenia, które zaszły od daty jej ostatniej rejestracji. Nie stanowią więc żadnego dowodu, że domena nie istniała przed tą datą.
Pismem procesowym z [...] stycznia 2016 r. Skarżący wskazał, że zarzuty skargi nie sprowadzają się wyłącznie do kwestionowania dowodu w postaci "Specyfikacji załadunku" oraz zaznaczył, iż nawet przedstawienie w toku rozprawy oryginału tego dokumentu nie powoduje, że wydana decyzja była prawidłowa. Ponadto Skarżący podniósł, że w dokumencie "Specyfikacja załadunku" brak jest informacji, które pozwalałyby na stwierdzenie, iż odnosi się on do produktu posiadającego cechy techniczne zgodne z zastrzeżeniami patentowymi ujętymi w patencie PL 214192. Skarżący wskazał, że w myśl art. 7 k.p.a. na organie administracji ciąży obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego w tym również żądania przedstawienia innych dowodów potwierdzających istotne dla sprawy okoliczności. W tym kontekście niezrozumiałe dla Skarżącego były przyczyny, z powodu których Urząd Patentowy uznał za wiarygodny - bez dodatkowej weryfikacji - dokument nieopatrzony podpisem ani adnotacją urzędową, ani nie sprawdził, czy przedstawiony dokument nie został przygotowany na potrzeby wewnętrzne S. Co., Ltd. i nie doszło do jego udostępnienia do publicznej wiadomości. Skarżący wskazał, że o ile anonimizacja informacji nieistotnych dla rozstrzyganej sprawy jest dopuszczalna, to nie jest ona dozwolona w odniesieniu do okoliczności, które mają zostać udowodnione przedstawionym dokumentem. W ocenie Skarżącego odmienne podejście prowadziłoby do uznania okoliczności za udowodnioną nie na podstawie dokumentu, lecz z zapewnienia uczestnika, że dokument ten potwierdza okoliczność, na którą został przedstawiony.
W dniu 29 stycznia 2016 r. Sąd na rozprawie oddalił wszystkie zgłoszone wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem prawo w stopniu uzasadniającym - w świetle art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." - jej uchylenie.
I tak, stosownie do art. 89 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu.
Sprawy o unieważnienie patentu, w myśl art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p., należą do kategorii spraw, które Urząd Patentowy RP rozstrzyga w trybie postępowania spornego. Postępowanie sporne prowadzone jest według przepisów zawartych w Tytule VII od art. 255-258 p.w.p. Tylko w sprawach nieuregulowanych w ustawie - Prawo własności przemysłowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 256 ust. 1 p.w.p.). Zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy RP rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę. Stosownie do omawianej regulacji, to strony wyznaczają kierunek toczącego się postępowania, a w szczególności przedstawiają dowody dla ustalenia faktów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ten sposób zakres badania kwestionowanego rozwiązania, jak też zakres postępowania dowodowego, zdeterminowany jest treścią zarzutów postawionych przez wnoszącego sprzeciw oraz treścią dowodów zgłoszonych przez strony w toku postępowania.
O ile więc w tym postępowaniu na Urzędzie Patentowym nie ciąży obowiązek gromadzenia materiału dowodowego, o tyle nic nie zwalnia tego organu z obowiązku dokonania jego wszechstronnej oceny zgodnie z wymaganiami art. 80 k.p.a.
W tej sprawie organ unieważnił patent na wynalazek udzielony na rzecz Skarżącego uznając, że Wnioskodawca wykazał, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do jego uzyskania. Kluczowych ustaleń w ww. zakresie - na niekorzyść strony skarżącej - organ dokonał na podstawie dowodu w postaci dokumentu pt. "Specyfikacja załadunku". Zdaniem organu - o czym była już mowa w części historycznej uzasadnienia - dokument ten stanowi dowód zaprzeczający nowości i poziomowi wynalazczemu spornego wynalazku.
Skarżący zakwestionował jednak wartość dowodową przedstawionego dokumentu wskazując m.in., że stanowi on zwykły wydruk komputerowy i nie jest opatrzona podpisem, przy czym Wnioskodawca nie przedstawił dodatkowych materiałów uwiarygadniających treść tego dokumentu, a w treści dokumentu znalazły się liczne błędy rachunkowe, w tym dotyczące objętości towaru. Skarżący wskazał również, że data powstania "Specyfikacji załadunku" nie została potwierdzona przez żadną adnotację urzędową czy też przez dodatkowy dokument.
Organ odparł zarzuty Uprawnionego odnoszące się do ww. dokumentu wskazując w zaskarżonej decyzji, że nie zostały one poparte żadnymi dowodami, na podstawie których Urząd mógłby odmówić dania wiary temu dowodowi, a w odpowiedzi na skargę - po podniesieniu w skardze nowych okoliczności przeciwko ww. dowodowi - organ dodatkowo zauważył, że ustalenie wiarygodności dowodu w zakresie wykraczającym poza ramy nakreślone przez Prawo własności przemysłowej i zwykłą w orzecznictwie praktykę swobodnej oceny dowodowej przekracza zakres Urzędu Patentowego. Zastrzeżenia Skarżącego w ww. zakresie organ określił jako "wysoko specjalistyczny charakter wątpliwości co do prawdziwości dowodu".
Sąd takiej postawy organu w postępowaniu administracyjnym nie aprobuje.
Zdaniem Sądu rozważania ww. zakresie należy rozpocząć od przywołania treści art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
W przepisie tym pojawia się pojęcie mocy dowodowej i wiarygodności dowodów. Wyjaśniając je należy odwołać się do dorobku wypracowanego na gruncie przepisów postępowania cywilnego i wskazać, że przyjęło się tam, ze moc dowodowa oznacza siłę przekonania uzyskaną przez sąd (tu: przez organ) wskutek przeprowadzenia określonych środków dowodowych na potwierdzenie prawdziwości lub nieprawdziwości twierdzeń na temat okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaś wiarygodność decyduje o tym, czy określony środek dowodowy, ze względu na jego indywidualne cechy i obiektywne okoliczności w ogóle zasługuje na wiarę (np. wyrok Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I ACa 1320/13).
Organ musi zmierzyć się z tymi zagadnieniami - tj. dokonać oceny wartości dowodów dla toczącej się sprawy - z urzędu w ramach ciążącego na nim obowiązku rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co z kolei jest związane ściśle z przyjętą w k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.) odwołującą się do prawideł logiki, praw nauki i doświadczenia życiowego, a następnie organ powinien przekonywująco odnieść się do tych kwestii w uzasadnieniu decyzji.
Z przepisu art. 107 § 3 k.p.a. wynika wprost, że powody umniejszenia przez organ mocy dowodowej posiadanych dowodów muszą jasno wynikać z treści decyzji. Nie budzi jednak wątpliwości, że ocenie pod kątem wiarygodności, a potem mocy dowodowej, podlegają także dowody, na których organ się oparł. Tym bardziej w sytuacji kiedy - tak jak w niniejszej sprawie - strona podnosi w tym zakresie konkretne zarzuty. Powody uznania przez organ określonych dowodów za wiarygodne podlegają weryfikacji zarówno przez stronę, jak i przez sąd, muszą być zatem jasno przez organ wyłożone.
W tej sprawie prawidłowa realizacja ww. obowiązków ma tym większe znaczenie z uwagi na okoliczności sprawy, tj. że dokument na którym organ się oparł, to wydruk z komputera, bez podpisu, bez wskazania do kogo skierowany, z zaczernioną w części treścią, a organ zaaprobował ten dowód bez żądania przedstawienia przez Wnioskodawcę potwierdzenia istnienia jego wystawcy. Zakwestionowany przez Skarżącą dokument nie pochodzi przecież od podmiotu powszechnie znanego, ale od nieznanej spółki z rynku azjatyckiego.
Poza tym w tej sprawie może także budzić wątpliwości fakt, czy sporny dokument rzeczywiście pochodzi od jego wystawcy. Pochodzenie dokumentu od oznaczonej osoby jest przecież faktem nieznanym organowi procesowemu. Okoliczność ta zatem wymagała zatem dowodu. Mogły temu służyć wszystkie środki dowodowe. Tylko niektóre dokumenty ustawa wyposaża w domniemanie autentyczności.
Brak podpisu na dokumencie na pewno go z góry nie unieważnia, ma bowiem rację organ, że niektóre dokumenty występujące w obrocie gospodarczym nie wymagają podpisu. Niemniej jednak takie ogólne stwierdzenie organu jest niewystarczające do uznania, że w tym konkretnym przypadku dokument jest wiarygodny. W okolicznościach tej sprawy należało ocenić, czy jest to właśnie taki dokument, który może wywrzeć określony skutek mimo braku podpisu. Innymi słowy, czy brak podpisu nie uniemożliwiał posłużenie się tym dokumentem w sytuacji, na potrzeby której go wystawiono.
Organ nie odniósł się także do kwestii wiarygodność daty wystawienia dokumentu - bardzo ważnej przecież okoliczności w sprawie. O jej znaczeniu przekonuje np. wywód wynikający z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II GSK 1818/11. Wskazano tam, że przedstawione przez wnoszącego sprzeciw w postępowaniu spornym przed Urzędem Patentowym RP ulotki reklamowe bez daty pewnej - nie mogą stanowić dowodu publicznego ujawnienia wzoru użytkowego, gdyż dowody potwierdzające fakt wcześniejszego publicznego ujawnienia wzoru użytkowego przed datą jego pierwszeństwa powinny w sposób nie budzący wątpliwości dokumentować datę, w jakiej to nastąpiło.
Organ - jak to wynika z zaskarżonej decyzji i odpowiedzi na skargę - założył, że sporny dokument jest wiarygodny. Wskazał w tym zakresie jedynie, że określone cechy tego dowodu nie odbierają mu wiarygodności. Tymczasem organ powinien przekonywująco uzasadnić dlaczego uznał określony dowód za wiarygodny.
W tej sprawie organ uchylił się od obowiązków w ww. zakresie. Ocena materiału dowodowego sprawy bez wszechstronnego rozważenia najpierw wiarygodności dowodów - potem zaś ich mocy dowodowej - podważa zaś nie tylko przepis art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., ale narusza także zasadę ogólną pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 k.p.a.).
Na koniec Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany jest wyjaśnić, iż oddalając wnioski dowodowe złożone w toku postępowania sądowoadministracyjnego, działał na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a, zgodnie z którym to przepisem sąd administracyjny może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Należy zwrócić uwagę, iż postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym i w konsekwencji dokonywanie przez ten sąd ustaleń faktycznych jest dopuszczalne w zakresie uzasadnionym celami postępowania administracyjnego i powinno umożliwiać sądowi dokonywanie ustaleń, które będą stanowiły podstawę oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Oznacza to, że sąd nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną decyzją. Tak więc okoliczności, które wykazać miały dowody, przedstawione w postępowaniu sądowoadministracyjnym, podlegać powinny ocenie w ponownym postępowaniu prowadzonym przez Urząd Patentowy RP.
Wobec stwierdzonych ww. uchybień formalnych Sąd uznaje, że dalej idąca wypowiedź w tej sprawie i pełna kontrola zaskarżonej decyzji na tym etapie sprawy byłaby przedwczesna.
Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - z zastrzeżeniem tego co wskazano powyżej - uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.