VI SA/Wa 1075/06

VI SA/Wa 1075/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2006-10-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Kuna
Ewa Marcinkowska
Maria Jagielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6463 Wzory przemysłowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Jagielska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Anna Błaszczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2006 r. sprawy ze skargi W. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] stycznia 2006 nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę
Uzasadnienie
W. D. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą W. D., zastępowany przez radcę prawnego A. L., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Urzędu Patentowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Decyzją tą Urząd Patentowy RP unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Krzesło" nr Rp-3817.
Do wydania decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W. D., zwany dalej skarżącym, uzyskał prawo ochronne z rejestracji wzoru przemysłowego "Krzesło" decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] czerwca 2003 r. z tym że okres ochronny rozpoczął się z dniem zgłoszenia wzoru za nr Wp-648 tj. z dniem [...] stycznia 2002 r. Jak wynika z załączonego do zgłoszenia opisu istota wzoru - krzesło o łukowym zarysie przekroju poprzecznego, na których usytuowane jest kształtowe siedzisko, a na przedłużeniu tylnych nóg zamocowane jest kształtowe oparcie oraz kształtowe podłokietniki polega na tym, że każda para nóg przednich na wysokości oparcia ma łukowe wygięcie o małym promieniu przechodzące na wysokości dolnej krawędzi oparcia w przedłużenie nogi tylnej. Siedzisko ma łukową krawędź przednią o zarysie skierowanym ku dołowi, a para nóg bocznych, tj. przedniej i tylnej tworzą ukształtowany monolit. Para nóg bocznych z podłokietnikiem wykonana jest z jednego odcinka kształtownika rurowego.
W związku z udzieleniem prawa ochronnego na wyżej opisany wzór przemysłowy, firma "P." Sp. z o.o. w miejscowości T. wniosła sprzeciw, wnioskując o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego. Zarejestrowanemu wzorowi zarzucono brak cechy nowości i brak indywidualnego charakteru oraz to, że udzielona ochrona narusza prawa wyłączne spółki "P." z rejestracji znaku zdobniczego Rz 16618, zaś jedyną, nieistotną różnicą pomiędzy fotelem według zgłoszenia Wp-648, a krzesłem według wzoru zdobniczego Spółki "P." jest łukowe połączenie w górnej części krzesła przednich i tylnych nóg. Zdaniem Spółki, łukowe połączenie nie wnosi nowych cech oryginalności i nie posiada żadnego wpływu na cechy estetyczne i funkcjonalne krzesła, a "w wielu wypadkach powoduje znaczne pogorszenie jakości i estetyki krzesła, gdyż na łukowym połączeniu w górnej części krzesła przednich i tylnych nóg powstają w procesie gięcia rury, fałdy, zatarcia i wgniecenia". Nadto, ewentualne różnice w budowie ramy nie wpływają na ocenę nowości i indywidualnego charakteru, gdyż są niewidoczne i nie wywołują odmiennego ogólnego wrażenia na zorientowanym użytkowniku. Udzielona ochrona na zgłoszony wzór narusza w całości istotę wzoru zdobniczego Rz 16618; tylko przez odpowiedni dobór słów w opisie wzoru "Krzesło" Wp-648 stwarza się pozory nowego krzesła, a w rzeczywistości wszystkie nowe cechy stanowiące o indywidualnym charakterze krzesła według Rz 16618 znalazły się w krześle według Wp-648. W ten sposób firma W. D. w sposób nieuczciwy przywłaszczyła sobie korzystne cechy rozwiązania według wzoru zdobniczego Spółki. Dodatkowo, składająca sprzeciw, Spółka wyjaśniła, że w pierwotnej wersji skarżący wiernie kopiował rozwiązania Spółki i dopiero w wyniku protestu Spółki i skierowania sporu na drogę postępowania sądowego, skarżący opracował krzesło według zgłoszenia Wp-648. Spór toczący się przed Sądem o naruszenie przez skarżącego praw wyłącznych Spółki zakończył się orzeczeniem korzystnym dla Spółki.
W odpowiedzi na zgłoszony sprzeciw, skarżący stwierdził, iż zarzuty Spółki "P." są bezzasadne, a podstawy z których wywodzi się brak nowości nie odpowiadają przyjętym aktom prawnym. Skarżący przede wszystkim nie zgodził się z tezą, iż łukowe połączenie górnych części krzesła przednich i tylnych nóg nie wnosi nowych cech oryginalności i nie posiada żadnego wpływu na cechy estetyczne i funkcjonalne krzesła, bowiem właśnie takie rozwiązanie stanowi cechę wyróżniającą, nadającą jej nowy i oryginalny wygląd. Przyjmując nieprawdziwe i stanowiące nadużycie twierdzenie Spółki, że elementy technologii zakładające zgięcia, fałdy i wgniecenia powodują obniżenie estetyki wyrobu, to twierdzenie takie działa na korzyść skarżącego. Skarżący, dokonując analizy treści zastrzeżeń ochronnych dotyczących jego wzoru i wzoru Rz 16540, stwierdził, iż jego krzesło nie narusza praw z rejestracji wzoru należącego do Spółki ze względu na dużą rozbieżność z żądaną ochroną. Na poparcie swego twierdzenia skarżący przywołał jako precedensowe rozstrzygnięcie Urzędu Patentowego w sprawie [...].
Według oceny obydwóch wzorów na podstawie miernika odczucia ogólnego to dokonuje się ona w sposób elastyczny i subiektywny. Skarżący stwierdził, że istotną różnicą obu krzeseł, mającą znaczenie dla odbiorcy, jest faktura powierzchni elementów metalowych – w P. – matowa, zaś u skarżącego – z połyskiem. Również inna jest grubość siedziska i oparć: w P. – cienkie, u skarżącego – grube i masywne, stwarzające wrażenie większego komfortu. Dodatkowymi różnicami jest barwa elementów metalowych i barwa wykładzin tapicerowanych. Co do sposobu połączenia elementów wzoru, to z art. 102 ust. 2 pwp. Wynika, że względy techniczne czy użytkowe nie mogą być podstawą do rejestracji wzoru przemysłowego. Urząd Patentowy, rejestrując wzór zdobniczy Rz 16540, uznał że zestawienie poszczególnych elementów tworzących krzesło jest nowością, a przecież zestawienie elementów w postaci oparcia z łukową krawędzią górną i dolną, siedziska zgiętego w przedniej części w dół są elementami ogólnie znanymi i stosowanymi przed datą zgłoszenia i stosowanie ich w elementach nie stanowi naruszenia wzoru zdobniczego. Skarżący przedstawił w załącznikach do odpowiedzi jako przykłady zarejestrowanych wzorów zdobniczych i przemysłowych gdzie stosowane są znane elementy, z których każdy istnieje jako część składowa wzoru zdobniczego Rz 16540. Domagająca się unieważnienia prawa ochronnego na zarejestrowany wzór przemysłowy Spółka stosuje uogólnienia, twierdząc na podstawie tylko jednego z trzech załączonych do opisu zdjęć fotela, że przedstawione elementy ramy, po zamontowaniu na niej siedziska i oparcia są niewidoczne. Twierdzenie to jest bezpodstawne, ponieważ poza łącznikiem prawego i lewego segmentu – przednia noga, oparcie, tylna noga, na którym osadzone jest siedzisko jest doskonale eksponowane. Różnice pomiędzy krzesłem firmy P. według wzoru Rz 16540, a krzesłem skarżącego są takie, że krzesło P. łączy się z zakończeniem nóg tylnych na wysokości nie większej niż 1/3 wysokości tylnego oparcia i w tym miejscu krzesło nie odpowiada zastrzeżeniom ochronnym, zaś krzesło skarżącego ma w zarysie monolityczny układ nogi przedniej i tylnej, a wysokość maksymalna punktu styku konstrukcji nóg bocznych z oparciem jest nie większa niż 1/4 wysokości oparcia. Poza tym krzesło firmy P. jest tak skonstruowane, że podłokietniki i tylna noga są elementami oddzielnymi i połączonymi przez zastosowanie nieistotnej technologii, a krzesło produkowane przez skarżącego nie ma wyraźnych elementów łączenia, zaś technologia wykonania tego "monolitu" nie ma żadnego odniesienia do postaci wzoru zdobniczego. Skarżący odniósł się także do kwestii sporu jaki strony toczyły przed sądem cywilnym. Proces dotyczył kary umownej, nie dotyczył naruszenia praw krzesła firmy P. z przedmiotowej sprawy.
W uzupełnieniu sprzeciwu i w ramach odpowiedzi na pismo skarżącego, Spółka P., opierając się na opisie wzoru przemysłowego Rp-3817, wskazała na szereg cech wzoru przemysłowego Rp-3817, które z uwagi na to, że zostały już ujawnione we wzorze Spółki Rz 16618 prowadzą do wniosku, że wzór Rp 3817 nie wykazuje cech nowości, np. podłokietniki w tym wzorze znajdują się w miejscu połowy wysokości oparcia, która to cecha krzesła jako ujawniona we wzorze RZ 16618 powoduje, że wzór skarżącego nie wykazuje cech nowości. Dalej wnioskująca Spółka podkreśliła, że wzór należący do skarżącego różni się od wzoru zdobniczego Spółki tylko łukowym połączeniem w górnej części krzesła tylnych i przednich nóg i jest to jedyna nowość jaką posiada ten wzór przemysłowy, ale nowość ta nie może usprawiedliwiać udzielenia prawa ochronnego, jest nieistotna i na podstawie art. 103 ustawy pwp. można przyjąć, że wzór ten jest identyczny ze wzorem zdobniczym Rz 16618 Spółki. Za niezrozumiałe uznała wnioskująca Spółka odnoszenie przez skarżącego porównań wzoru przemysłowego Rp-3817 ze wzorem zdobniczym Spółki Rz 16540, bowiem istota sporu dotyczy wzoru Rz 16618. Dodatkowo zaś wnioskująca Spółka wyjaśniła, że sprawa, która toczyła się w sądzie cywilnym związana była z naruszeniem praw wyłącznych Spółki w zakresie wzoru zdobniczego spornego krzesła, co wynika wprost z wyroku jaki w sprawie zapadł.
Pismem z dnia [...] stycznia 2006 r. pełnomocnik skarżącego skierował do Urzędu Patentowego wniosek o zawieszenie postępowania z uwagi na równoczesne wystąpienie do tego organu z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego Rz 16618 "Krzesło". Jak wynika z wniosku o zawieszenie postępowania, jeśli Urząd Patentowy uzna przedstawione we wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego argumenty, bezprzedmiotowym stanie się wykazanie, że będący przedmiotem postępowania wzór przemysłowy R-3817 zarejestrowany został z wadą prawną.
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. Urząd Patentowy unieważnił prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Krzesło" nr R-3817. W uzasadnieniu organ wskazał, że z uwagi na to, iż wzór przemysłowy "Krzesło" R-3817 został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] stycznia 2002 r., a więc przed dniem nowelizacji ustawy pwp., tj. 18 października 2003 r. podstawę prawną oceny warunków wymaganych do udzielenia ochrony stanowić będą przepisy tej ustawy sprzed nowelizacji. Przepis art. 102 w ówczesnym brzmieniu formułował dla wzoru przemysłowego wymóg nowości i oryginalności jako warunek udzielenia ochrony na ten wzór. Zakres przedmiotowy prawa z rejestracji wzoru przemysłowego określają łącznie rysunek wzoru i jego istotne cechy wskazane w opisie. Organ uznał, że wobec wskazania, że przedmiotowy wzór nie posiadał w dniu jego zgłoszenia cech nowości i oryginalności, gdyż znany był ze wzoru zdobniczego Rz-16618, zbędne dla rozstrzygnięcia postępowania są wyroki Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. i Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] kwietnia 2004 r. w sprawie z powództwa Spółki P. przeciwko skarżącemu W. D., jak też załączniki z zakupu kontrolowanego krzeseł produkcji skarżącego. Urząd Patentowy uznał, że wzorowi przemysłowemu "Krzesło" R-3817 nie można odmówić waloru nowości. Wzór ten nie został bowiem podany do powszechnej wiadomości przed datą jego pierwszeństwa poprzez publikację wzoru zdobniczego Rz-16618 w sposób umożliwiający jego odtworzenie, tj. odtworzenie postaci tego wytworu, a łukowate połączenie w górnej części krzesła przednich i tylnych nóg stanowi cechę decydującą o nowości spornego wzoru.
Natomiast organ uznał, że wzór przemysłowy "Krzesło" R-3817 nie jest oryginalny w rozumieniu art. 104 pwp., gdyż jest tak podobny do przedmiotu wzoru zdobniczego Rz-16618, że w dacie zgłoszenia nie odznaczał się oryginalnym wyglądem, tzn. że nie różnił się w sposób wyraźny od tych znanych wzorów, wywołując takie samo ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku. Tego ogólnego wrażenia nie może zmienić łukowe, zamiast ostrego, połączenie w górnej części krzesła przednich i tylnych nóg łukiem o małym promieniu. Urząd Patentowy nie uwzględnił argumentów skarżącego, zgodnie z którymi, skoro siedzisko i oparcie krzesła są elementami znormalizowanymi, to ogólny wygląd krzesła wynika z norm. Teza skarżącego nie została sprecyzowania i nie została poparta żadnymi dowodami, a więc jest gołosłowna. Ocena sądu dotycząca produkowanego przez skarżącego krzesła zawarta w przedłożonych wyrokach może stanowić jedynie dodatkowy argument na rzecz braku oryginalności wzoru R-3817. Cztery opisy wzorów zdobniczych, załączone przez pełnomocnika skarżącego jako dowód udzielania przez Urząd Patentowy praw wyłącznych z rejestracji wzorów zdobniczych na przedmioty podobne, nie mogły zmienić stanowiska organu, gdyż Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w granicach wniosku i jest to postępowanie odrębne i niezależne od postępowania rejestrowego.
Co do wniosku o zawieszenie postępowania, nie został on uwzględniony, ponieważ rozpatrzenie przedmiotowej sprawy nie było uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia w sprawie zdolności rejestrowej wzoru zdobniczego Rz-16618, a taka zależność dla obowiązku zawieszenia przez organ postępowania wynika z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa.
W. D. wniósł na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Decyzji zarzucił:
1. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego i nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, tak w zakresie zgłoszonych wniosków dowodowych (kopie precedensowego rozstrzygnięcia [...] i PRZ: 279 i 2929) jak i w czynnościach wyjaśniających dla zapewnienia ważnego interesu stron poprzez nieskorzystanie z opinii biegłego w zakresie porównawczym spornych krzeseł,
2. naruszenie art. 80 i art. 81 Kpa. w związku z art. 107 § 3 Kpa. poprzez nieujęcie w uzasadnieniu decyzji faktów, którym dano moc dowodową i wiarę jak i pominięcie powodów, dla których nie dano wiary dowodom przedstawionym przez skarżącego, w szczególności tych przedstawionych na rozprawie jak też załączonych jako załączniki do odpowiedzi na sprzeciw,
3. naruszenie art. 97 § 4 Kpa. w związku z art. 105 § 1 Kpa. poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie nie istniała żadna zależność pomiędzy prowadzonym postępowaniem, a sprawą w tym samym urzędzie o unieważnienie wzoru zdobniczego "Krzesło" nr 16618, które to było, podstawą sprzeciwu w przedmiotowej sprawie zakończonej sporną decyzją,
4. naruszenie art. 98 § 1 Kpa. poprzez niewydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania przy zaistnieniu przesłanki braku sprzeciwu strony przeciwnej,
5. naruszenie art. 101 § 1 i § 3 Kpa. poprzez niewydanie postanowienia o odrzuceniu wniosku o zawieszenie postępowania czym zamknięto skarżącemu drogę do złożenia zażalenia na takie postanowienie,
6. naruszenie art. 102 ust. 1, art. 103 i art. 104 pwp. poprzez pominięcie, iż zgłoszony wzór nie był przed zgłoszeniem udostępniony publicznie jak też, że zawiera zasadnicze różnice w stosunku do wzoru Rz – 16681,
7. naruszenie procedury poprzez rozstrzygnięcie w oparciu w art. 255 ust. 4 w brzmieniu nadanym nowelą z dnia 17 marca 2004 r., z pominięciem faktu, iż wniosek o zarejestrowanie wzoru skarżący złożył w styczniu 2002 r. oraz treści art. 316 zmienionej ustawy, zgodnie z którym "postępowania wszczęte pod rządami implikują jej stosowania w przedmiotowej sprawie w brzmieniu z stycznia 2002 roku".
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Za bezzasadny uznał organ zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. dotyczący nierozpatrzenia całości materiału dowodowego, tj. rozstrzygnięcia w sprawie [...] i przedłożonych przy odpowiedzi na sprzeciw wydruków z bazy komputerowej dotyczących wzorów przemysłowych Rp 279 i Rp 2929. Organ podkreślił, że każde postępowanie prowadzone w trybie spornym jest postępowaniem odrębnym, niezależnym od innych postępowań, tak więc żadna decyzja Urzędu Patentowego nie może być precedensowa dla innej sprawy, także dla sprawy rozpatrywanej. Z tego powodu niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 80 i art. 81 w związku z art. 107 § 1 Kpa. Skarżący powołując się na sprawę [...] nie podał ani daty decyzji Urzędu Patentowego ani nie wskazał numeru sprawy. Takie działanie nie pozwoliło na odniesienie się przez Urząd do sygnalizowanej decyzji. Z kolei złożone wydruki z bazy komputerowej nie mogły stanowić dowodu w sprawie, bowiem skarżący w ciągu całego postępowania nie powołał się na nie ani nie wskazał okoliczności jakich miałyby dowieść. Co do zarzutu nieskorzystania z opinii biegłego w zakresie porównawczym krzeseł, to Urząd Patentowy jako organ ekspercki z tej możliwości korzysta wyjątkowo, tzn. wtedy, gdy nieprzeciętne skomplikowanie problemu tego wymaga, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Nadto, w postępowaniu spornym dowód taki przeprowadza się tylko na wniosek strony, a skarżący nie zgłaszał wniosku w tym przedmiocie. Zarzut braku możliwości wypowiedzenia się skarżącego odnośnie materiałów złożonych przez przeciwnika na rozprawie administracyjnej jest również bezzasadny. Pełnomocnik skarżącego otrzymał kopię stanowiska wnioskującej Spółki na rozprawie, wypowiedział się odnośnie do tych materiałów i nie zgłaszał wniosku o odroczenie z powodu konieczności ustosunkowania się do nich.
Co do wniosku o zawieszenie postępowania i zgłoszonego zarzutu naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Urząd Patentowy stwierdził, iż z zarzutem zgodzić się nie można, ponieważ postępowanie ulega zawieszeniu wyłącznie, gdy wynik sprawy uzależniony jest od wyniku zagadnienia wstępnego rozstrzyganego przez inny organ lub sąd. Urząd stanął wprawdzie na stanowisku, że inne postępowanie przed tym samym organem mieści się w formule użytej w cyt. przepisie "inny organ lub sąd" lecz w rozpatrywanej sprawie taka zależność nie zachodziła.
Również bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 101 § 1 i § 3 Kpa. poprzez niewydanie postanowienia o odrzuceniu wniosku o zawieszenie postępowania, ponieważ Urząd ustosunkował się do tego wniosku w decyzji, a uczynił to ze względu na uniknięcie ewentualnych niepotrzebnych kosztów społecznych związanych z przedłużaniem postępowania. Skarżący miał pełną możliwość zakwestionowania stanowiska Urzędu w tej części w ramach skargi do Sądu i z możliwości tej skorzystał.
Za bezzasadny uznał organ zarzut naruszenia art. 102, 103 i 104 pwp. przy czym niezrozumiały jest zarzut naruszenia art. 103 pwp. wyrażający się stwierdzeniem, że organ pominął, iż zgłoszony wzór nie był przed zgłoszeniem udostępniony publicznie, jak i zawiera zasadnicze różnice między wzorem zastrzeżonym Rz 16618. W tej części Urząd przyznał rację skarżącemu.
Równie bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 255 ust. 4 pwp., gdyż organ słusznie oparł rozstrzygnięcie w tym zakresie na brzmieniu ustawy pwp. nadanym nowelą z dnia 17 marca 2004 r. Zaskarżona decyzja została wydana w dniu [...] stycznia 2006 r., a więc stosując aktualnie obowiązujące przepisy postępowania (w tym miejscu organ przywołał wyrok WSA z 7 stycznia 2005 r. w sprawie o sygn. akt 6 II 2427/03) należało zastosować art. 255 ust. 4 pwp. po nowelizacji z dnia 17 marca 2004 r. niezależnie od tego kiedy został złożony wniosek. Przepis art. 316 pwp. dotyczy postępowania zgłoszeniowego i nie ma odniesienia do przedmiotowej sprawy, która rozpatrywana jest w trybie postępowania spornego.
Na rozprawie przed Sądem pełnomocnik skarżącego popierając skargę, stwierdził, że jej celem, z uwagi na niedosyt jaki pozostawia zaskarżona decyzja, jest ustalenie ponad wszelką wątpliwość stanu faktycznego sprawy, który winien być rozstrzygnięty przy udziale biegłego i opinii przez niego sporządzonej.
Pełnomocnicy uczestnika postępowania Spółki P. - radca prawny J. M. i rzecznik patentowy B. K. wnieśli o oddalenie skargi, podzielając argumenty przedstawione przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo zauważyli, iż wniosek o zawieszenie postępowania zgłoszony na rozprawie przed Urzędem Patentowym pochodził od innego podmiotu, nie zaś od skarżącego. Co do ewentualnego uchybienia procesowego polegającego na niewydaniu przez organ odrębnego postanowienia w przedmiocie złożonego wniosku o zawieszenie, wątpliwy jest wpływ takiego uchybienia na wynik sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Przedmiotem rozpoznania jest decyzja Urzędu Patentowego Nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. unieważniająca prawo z rejestracji wzoru przemysłowego "Krzesło" nr Rp-3817 udzielone na rzecz W. D. decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2003 r. począwszy od dnia zgłoszenia, tj. od dnia [...] stycznia 2002 r.
Na wstępie należy stwierdzić, że Urząd Patentowy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego. Ponieważ jak już wyżej zaznaczono, przedmiotowy wzór przemysłowy zgłoszono do rejestracji dnia [...] stycznia 2002 r. stosownie do treści art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej – pwp. (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.) stanowiącego w zakresie odnoszącym się również do wzorów przemysłowych, iż ustawowe warunki do uzyskania m.in. prawa z rejestracji ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia, prawidłowość udzielenia prawa z rejestracji na wzór przemysłowy "Krzesło" Rp-3817 badana jest na zasadach określonych przepisami ustawy pwp. w jej pierwotnym brzmieniu.
Zgodnie z art. 102 ust. 1 pwp. w brzmieniu na dzień zgłoszenia, tj. na dzień [...] stycznia 2002 r. wzorem przemysłowym jest nowa i oryginalna, nadająca się do wielokrotnego odtwarzania postać wytworu przejawiająca się w szczególności w jego kształcie, właściwościach powierzchni, barwie, rysunku lub ornamencie. Stosownie zaś do art. 102 pwp. wzór przemysłowy uważa się za nowy, jeżeli przed datą według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania prawa z rejestracji, nie został taki wzór podany do powszechnej wiadomości w sposób umożliwiający jego odtworzenie ani nie był z wcześniejszym pierwszeństwem zgłoszony i następnie zarejestrowany.
W rozpatrywanej sprawie organ zasadnie nie podzielił zarzutów sprzeciwu, iż wzór "Krzesło" Rp-3817 nie jest nowy, stwierdzając że wzór dla waloru nowości spełnia warunek postawiony cyt. przepisem, a przy tym łukowe połączenie w górnej części krzesła przednich i tylnych nóg stanowi cechę decydującą o nowości spornego wzoru. Należy zauważyć, że na powyższą cechę wskazał również w uzupełnieniu sprzeciwu pełnomocnik spółki P., stwierdzając, iż "jest to jedyna nowość jaką posiada ten wzór przemysłowy". W tej części sprzeciwu organ przyznał rację skarżącemu. Wobec powyższego niezrozumiałe są zarzuty skargi co do naruszenia art. 102 ust. 1 art. 103 i art. 104 pwp. poprzez, jak to sformułował skarżący, "pominięcie przez organ, iż zgłoszony wzór nie był przed zgłoszeniem udostępnionym publicznie, jak i zawiera zasadnicze różnice pomiędzy wzorem zastrzeżonym Rz 16618, zgodnie z dyspozycją art. 102 ust. 1 pwp.".
Urząd Patentowy uznał jednak, iż kwestionowany wzór nie jest oryginalny w rozumieniu art. 104 pwp., zgodnie z którym wzór przemysłowy uważa się za oryginalny, jeżeli różni się w sposób wyraźny od wzorów znanych i jego cechy nie są wyłącznie kombinacją cech znanych wzorów. Wymóg oryginalności (obecnie, po nowelizacji z dnia 6 czerwca 2002 r. o zmianie ustawy – Prawo własności przemysłowej Dz. U. Nr 108, poz. 945, jest to warunek indywidualnego charakteru) oznaczał, że prawo z rejestracji może zostać udzielone jedynie wtedy, gdy konkretne, indywidualne rozwiązanie twórcze będzie wykazywało istotne różnice w zestawieniu z innymi wzorami. Autor sprzeciwu Spółka P. – uczestnik postępowania w rozpatrywanej sprawie, zarzuciła, iż wzór "Krzesło" Rp 3817 wymagania tego nie spełnia, bowiem, jak czytamy w sprzeciwie, wzór ten odnoszony do wzoru zdobniczego zarejestrowanego na rzecz Spółki Rz-16618 nie wnosi nowych cech oryginalności (k. 3 akt adm.). Pełnomocnik uczestnika postępowania kilkakrotnie, posiłkując się wymiennie terminologią dotychczasową i obecnie obowiązującą, na przestrzeni całego postępowania przed Urzędem Patentowym, zarzucał rozwiązaniu skarżącego brak cech oryginalności i indywidualnego charakteru szczegółowo to uzasadniając.
Organ zasadnie uznał racje wnoszącego sprzeciw, stwierdzając, iż wzór skarżącego jest tak podobny do przeciwstawionego wzoru zdobniczego, że w dacie zgłoszenia nie różnił się oryginalnym wyglądem (k. 142 akt adm. - str. 5 decyzji). W tym miejscu należy zauważyć, iż wywody decyzji w tej części są tyleż zdecydowane, co skąpo i nie do końca konsekwentnie uzasadnione. Brak konsekwencji wyraża się np. w posiłkowaniu się przez organ w uzasadnieniu, tak jak to uczynił wnoszący sprzeciw uczestnik postępowania, w jednym miejscu cechą oryginalności w innym miejscu cechą indywidualnego charakteru i stwierdzaniu braku tych cech. Również początkowe zdystansowanie się organu od orzeczenia sądu cywilnego w sprawie z powództwa Spółki P. przeciwko skarżącemu i stwierdzenie, że "wyroki te są zbędne dla rozstrzygnięcia postępowania", a następnie odwołanie się do ich treści, w zakresie oceny krzeseł produkowanych przez skarżącego, nie świadczą najlepiej o spójności zaprezentowanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywodów. Niemniej jednak, naruszenie art. 107 § 3 Kpa. co zarzucał skarżący w pkt 2 skargi, może tylko wtedy stać się podstawą uchylenia przez Sąd zaskarżonego rozstrzygnięcia, jeżeli naruszenie takie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co z kolei wynika z art. 145 § 1 pkt 1c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Organ, rozprawiając się w lakoniczny sposób z brakiem cechy oryginalności, odniósł się do tego, co kwestionowany wzór różnicowało od wzoru zdobniczego należącego do uczestnika postępowania, a co zgodnie zauważali, nadając temu spostrzeżeniu jednak inny walor, przeciwnicy postępowania spornego. Mianowicie, organ zauważył, iż łukowe połączenie w górnej części krzesła przednich i tylnych nóg łukiem o małym promieniu w krześle skarżącego nie stwarza odmiennego ogólnego wrażenia w stosunku do ostrego połączenia tych elementów ze wzoru zdobniczego uczestnika postępowania Spółki P. L. połączenie, o którym mowa stanowiło, w ocenie wnoszącego sprzeciw uczestnika postępowania, nieistotną różnicę w stosunku do wzoru zdobniczego Rz-16618 Spółki P., zaś według skarżącego cecha ta była wyróżniającą wzór i nadającą mu nowy i oryginalny wygląd. Organ, dokonując oceny i porównania dwóch przeciwstawionych wzorów przez odwołanie się do rysunku wzorów i ich istotnych cech wskazanych w opisach, o którym to działaniu świadczy przywołanie przez organ w uzasadnieniu decyzji treści art. 107 ust. 2 pwp. oraz stwierdzenie, że kwestionowany wzór nie posiadał w dniu zgłoszenia do rejestracji cech nowości oryginalności, gdyż znany był z wzoru zdobniczego Rz-16618, nie podzielił tym samym przekonania skarżącego co do oryginalności jego wzoru. Urząd Patentowy, wyrażając takie stanowisko, jako organ ekspercki, dysponujący konieczną wiedzą i niezbędnymi dokumentami rejestrowymi obu wzorów, nie był zobligowany do porównania bezpośredniego obu produktów, ani tym bardziej do powoływania biegłego celem wydania opinii w przedmiocie oceny czy krzesło według wzoru Rp-3817 posiadało w dacie zgłoszenia cechę oryginalności.
W związku z powyższym, nie można zgodzić się z kolejnym zarzutem skargi, iż organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. i nie wyjaśnił stanu faktycznego sprawy, ponieważ nie powołał biegłego w zakresie porównawczym obu wzorów. Zauważyć należy, że postępowanie prowadzone w wyniku wniesionego sprzeciwu od prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa z rejestracji, toczy się, po podniesieniu przez uprawnionego zarzutu bezzasadności sprzeciwu, w trybie spornym, wykazując cechy kontradyktoryjności. Oznacza to, że żądający unieważnienia udzielonego prawa na podstawie art. 255 pkt 9 pwp., podnosi określone zarzuty dla poparcia swego twierdzenia, a uprawniony przy użyciu wybranych przez niego środków i dowodów zarzuty te odpiera. Inicjatywa dowodowa organu prowadzącego postępowanie sporne jest więc w oczywisty sposób ograniczona, zaś organ kierując się dyspozycją art. 75 § 1 Kpa. znajdującym zastosowanie na podstawie art. 256 ust. 1 pwp., winien dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem. Skarżący zarzucił organowi, że nie powołał biegłego w sytuacji, która zdaniem skarżącego wymagała wiedzy eksperta. Zarzut jest nieuzasadniony. Zgodnie z art. 84 Kpa. organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego o wydanie opinii, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne. Należy zgodzić się z organem, że korzystanie przez kolegium ekspertów Urzędu Patentowego z opinii biegłych może mieć incydentalny charakter z uwagi na specyfikę samego organu i specyfikę postępowania. Jeżeli Urząd Patentowy rozpatrując sprawę w trybie spornym uzna, że do rozstrzygnięcia nie jest mu potrzebna wiedza specjalna, o której mowa w art. 84 § 1 Kpa- niezasadne i naruszające zasadę sprawnego i szybkiego działania sformułowaną w art. 12 ust. 1 Kpa i art. 255 ust. 3 ustawy - Prawo własności przemysłowej, byłoby powoływanie specjalistów dla stwierdzenia okoliczności, co do której organ rozstrzygający nie ma wątpliwości a jego znawstwo przedmiotu jest wystarczające. Nadto, stosownie do art. 89 ust. 1 pwp. mającego zastosowanie do unieważnienia wzoru przemysłowego na zasadzie art. 117 ust. 1 tej ustawy, unieważnienie może dokonać się na wniosek każdej osoby mającej interes prawny, jeżeli wykaże ona że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do jego uzyskania. Składający
sprzeciw, przeciwstawiając opisy zgłoszeniowe wzorów kwestionowanego i do niego należącego, uzasadnił stawiane zarzuty braku nowości i oryginalności wzory "Krzesło" Rp-3817, a więc wykazał wymaganą przepisami aktywność konieczną dla skuteczności swego żądania. Podobną aktywność winien był wykazać skarżący jako uprawniony, zaprzeczając twierdzeniom składającego sprzeciw i składając na tę okoliczność dowody albo stawiając wnioski dowodowe jego zdaniem konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Na konieczną aktywność stron postępowania spornego wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 19 stycznia 2006 r. w sprawie o sygn. akt II GSK 320/05, zaś w wyroku z dnia 20 września 2006 r. (sygn. akt II GSK 120/06) NSA podzielił prezentowane w doktrynie stanowisko, zgodnie z którym w przypadkach, gdy strona nie przedstawiła dowodów na daną okoliczność organ administracji publicznej nie zawsze ma obowiązek działać z urzędu. Na tle tego stwierdzenia, NSA podkreślił, iż tym bardziej wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 Kpa. obowiązki organu ulegają ograniczeniu w postępowaniu, co do którego obowiązują wyraźne regulacje co do ciężaru dowodu, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się jedynie odpowiednio. W rozpatrywanej sprawie skarżący nie zgłaszał wniosku o powołanie biegłego dla przeprowadzenia analizy porównawczej przeciwstawionych wzorów, bez której to analizy stan faktyczny, jak twierdzi, nie jest należycie wyjaśniony, a skoro tak to nie może stawiać Urzędowi Patentowemu zarzutu, że organ dowodu takiego nie przeprowadził.
Kolejnym zarzutem skargi było nierozpatrzenie wniosku o zawieszenie postępowania w związku ze zgłoszeniem wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru zdobniczego Rz-16618 "Krzesło". Przede wszystkim należy stwierdzić, że zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., tj. z powodu konieczności rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd stanowi wyłączną domenę organu, który pozyskując informację o istnieniu prejudykatu, z urzędu zawiesza postępowanie, wydając w tym przedmiocie postanowienie, które doręcza stronom postępowania zgodnie z art. 101 § 1 Kpa. W rozpatrywanej sprawie zatrzymać należy się zarówno nad kwestią dopuszczalności składania wniosku o zawieszenie postępowania ze względu na obowiązek rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego jak też nad kwestią, czy organ administracji publicznej rozpoznający daną sprawę w określonym postępowaniu jest "innym organem lub sądem", o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. Odnosząc się do problemu drugiego, został on już rozstrzygnięty w orzeczeniu Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 10 grudnia 2004 r. (sygn. akt GSK 887/04), w którym stwierdzono że "obligatoryjne zawieszenie postępowania z urzędu następuje stosownie do art. 97 § 1 pkt 4 Kpa., gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd", a "nie ulega wątpliwości, że rozstrzygniecie sprawy o uznanie za wygasłe należało do właściwości tego samego organu, który rozpatrywał sprawę z wniosku skarżącej Spółki o rejestrację znaku, tj. Urzędu Patentowego". Tym samym NSA, rozpatrując skargę kasacyjną od orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2004 r., podzielił stanowisko wyrażone przez Sąd w tym wyroku. W rozpatrywanej sprawie Sąd konsekwentnie podziela pogląd, zgodnie z którym, jeżeli przed Urzędem Patentowym prowadzone są dwa postępowania mające za sobą związek, to nie można uznać, że dla jednej ze spraw zachodzi przesłanka z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. i tym samym powstaje obowiązek zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przyjęcie stanowiska Urzędu Patentowego RP zaprezentowanego w zaskarżonej decyzji, że w art. 97 § 1 pkt 4 Kpa. pod pojęciem "inny organ lub sąd" mieści się także inne postępowanie prowadzone przed tym samym organem, prowadziłoby w istocie do niedopuszczalnej interpretacji ustawy i stanowiłoby wykładnię contra legem. W przypadku, jeżeli Urząd Patentowy uzna, że dla rozstrzygnięcia niezbędne jest orzeczenie w innej sprawie, rzeczą urzędu jest zorganizowanie postępowania według pożądanej kolejności.
Dodatkowo, podkreślenia wymaga, że wniosek o zawieszenie postępowania spornego w rozpatrywanej sprawie złożył podmiot nie będący stroną tego postępowania, a przecież ewentualny wniosek o zawieszenie może złożyć, stosownie do art. 98 § 1 Kpa., wyłącznie strona, zaś w przypadkach określonych przepisem art. 97 § 1 Kpa. wniosek jest zbędny, a jeśli nawet został złożony, to tym bardziej pochodzić musi od strony postępowania. W postępowaniu spornym prowadzonym przed Urzędem Patentowym RP strony są określone, a wniosek o zawieszenie tego postępowania złożony przez podmiot trzeci nie ma mocy formalnoprawnej i może co najwyżej zostać przez organ potraktowany jako informacja o okoliczności uzasadniającej ewentualne zawieszenie z urzędu. Reasumując rozważania w tej części, stanowisko Urzędu Patentowego co do możliwości zawieszenia prowadzonego postępowania spornego ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego w innym postępowaniu
prowadzonym przed tym Urzędem jest błędne, a więc tym bardziej wadliwe jest
merytoryczne odniesienie się organu do wniosku o zawieszenie pochodzącego dodatkowo od podmiotu nie będącego stroną postępowania spornego. Powyższy błąd nie rzutuje jednakże na wynik sprawy, a zarzuty skarżącego tej kwestii dotyczące należy uznać za chybione.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), skargę jako nieuzasadnioną oddalił.