VI SA/Wa 107/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję Ministra stwierdzającą brak podstaw do unieważnienia zezwolenia na działalność w SSE, uznając, że postępowanie o stwierdzenie nieważności nie jest właściwe do merytorycznego rozstrzygania kwestii terminu ważności zezwolenia.
Spółka B. Sp. z o.o. domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra, która odmówiła unieważnienia wcześniejszej decyzji zmieniającej zezwolenie na prowadzenie działalności w Specjalnej Strefie Ekonomicznej. Skarżąca argumentowała, że zezwolenie powinno wygasnąć wraz z końcem okresu funkcjonowania strefy, a nie mieć określoną datę ważności. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter procesowy i nie służy merytorycznemu rozstrzyganiu sporów o prawa materialne, a spółka powinna wystąpić o zmianę zezwolenia w trybie zwykłym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. Sp. z o.o. na decyzję Ministra Rozwoju (obecnie Przedsiębiorczości i Technologii), która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z 2004 r. zmieniającej zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej. Spółka twierdziła, że zezwolenie z 1996 r., zmienione w 2004 r., powinno wygasać wraz z końcem funkcjonowania strefy, a nie mieć określoną datę ważności (6 października 2015 r.). Zdaniem skarżącej, utrzymanie tej daty w decyzji zmieniającej stanowiło rażące naruszenie prawa. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując na brak podstaw prawnych do takiej decyzji oraz na fakt, że postępowanie konwersyjne z 2004 r. było wszczęte na wniosek spółki i zgodne z jej żądaniem. Sąd podzielił stanowisko Ministra, podkreślając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter procesowy i służy jedynie ocenie wadliwości samej decyzji w świetle art. 156 § 1 k.p.a., a nie merytorycznemu rozstrzyganiu sporów o prawa materialne. Sąd wskazał, że spółka, jeśli uważa, że termin ważności zezwolenia powinien być inny, powinna wystąpić z wnioskiem o jego zmianę w trybie zwykłym, a nie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności. Sąd odrzucił również argumenty spółki dotyczące naruszenia prawa materialnego i procesowego, wskazując m.in., że decyzja z 2004 r. była zgodna z wnioskiem strony, a przepisy nie nakazywały organowi z urzędu dostosowywania zezwoleń do nowych zasad funkcjonowania stref. Sąd podkreślił, że pierwotne zezwolenie z 1996 r. mogło być wydane na czas oznaczony zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 16 ust. 9 ustawy o SSE.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zezwolenie nie jest dotknięte wadą nieważności w tym zakresie. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter procesowy i nie służy merytorycznemu rozstrzyganiu sporów o prawa materialne. Spółka powinna wystąpić o zmianę zezwolenia w trybie zwykłym.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest odrębne od postępowania merytorycznego i ograniczone do oceny wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie jest ono właściwe do rozstrzygania, czy zezwolenie powinno mieć inny termin ważności. Organ administracji nie był zobowiązany z urzędu zmieniać terminu ważności zezwolenia, jeśli strona o to nie wnioskowała.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
ustawa z 2003 r. o zmianie ustawy o sse art. 6 § ust. 1, 2 i 4
Ustawa o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw
Umożliwiała przedsiębiorcom zmianę zezwolenia wydanego przed 1 stycznia 2001 r. w celu zastosowania nowych przepisów dotyczących zwolnień podatkowych.
u.s.s.e. art. 19 § ust. 1
Ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych
W brzmieniu obowiązującym w 2004 r. stanowił, że zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa. Spółka twierdziła, że decyzja zmieniająca powinna uwzględniać ten przepis.
u.s.s.e. art. 16 § ust. 9
Ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych
W brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2000 r. przewidywał udzielanie zezwoleń na czas oznaczony.
ustawa z 2003 r. o zmianie ustawy o sse
Ustawa o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych
Kluczowy przepis umożliwiający konwersję zezwoleń i dostosowanie ich do nowych zasad.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § § 1 i 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.s.e. art. 12
Ustawa o specjalnych strefach ekonomicznych
Przepisy dotyczące zwolnień podatkowych w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2000 r.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c)
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.p.s.a. art. 145a § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do zobowiązania organu do stwierdzenia nieważności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi.
ustawa nowelizująca z 2000 r.
Ustawa o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz o zmianie niektórych ustaw
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter procesowy i nie służy merytorycznemu rozstrzyganiu sporów o prawa materialne. Organ nie był zobowiązany z urzędu do zmiany terminu ważności zezwolenia, jeśli strona o to nie wnioskowała. Wydanie zezwolenia na czas oznaczony było zgodne z prawem obowiązującym w dacie jego wydania (art. 16 ust. 9 u.s.s.e. w brzmieniu do 2000 r.). Decyzja zmieniająca z 2004 r. była zgodna z wnioskiem strony.
Odrzucone argumenty
Utrzymanie w mocy pkt II zezwolenia (określającego datę ważności) w decyzji zmieniającej z 2004 r. stanowiło rażące naruszenie art. 19 ust. 1 u.s.s.e. w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. Organ powinien z urzędu uwzględnić, że zezwolenie powinno wygasać z końcem okresu funkcjonowania strefy, a nie mieć określoną datę. Naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej i zasady równości podmiotów strefowych.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a. W postępowaniu tym organ nie może więc przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. Przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej. Decyzja zmieniająca była zgodna z żądaniem przedsiębiorcy. Nie było przepisu, który nakazywałby organowi, aby decyzje wydawane na podstawie art. 6 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse 'dostosowywały' zezwolenia do nowych zasad funkcjonowania stref.
Skład orzekający
Aneta Lemiesz
przewodniczący sprawozdawca
Małgorzata Grzelak
sędzia
Danuta Szydłowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Właściwość trybu postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawach dotyczących zezwoleń na działalność w SSE oraz ograniczenia merytorycznej kontroli w tym trybie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z konwersją zezwoleń na działalność w SSE wydanych przed 2001 r. i interpretacji przepisów przejściowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – ograniczeń postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla prawników zajmujących się sprawami dotyczącymi specjalnych stref ekonomicznych.
“Czy postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji to droga do zmiany warunków zezwolenia SSE?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 107/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-01-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz /przewodniczący sprawozdawca/
Danuta Szydłowska
Małgorzata Grzelak
Symbol z opisem
6046 Inne koncesje i zezwolenia
Sygn. powiązane
II GSK 1121/19 - Wyrok NSA z 2022-12-02
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Przedsiębiorczości i Technologii ("Minister") w decyzji nr [...] z dnia [...] września 2018 r., działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku B. sp. z o.o. z dnia 28 maja 2018 r., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w części, w jakiej pozostawiła ona w mocy pkt II zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej [...] .
Postawę faktyczną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia faktyczne i prawne:
B. sp. z o.o. ("Spółka", "przedsiębiorca", "skarżąca") w dniu [...] grudnia 1996 r. uzyskała zezwolenie nr [...] na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej [...] . Zezwolenie to udzielone zostało do dnia 6 października 2015 r. (pkt II decyzji).
Decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. ("decyzja zmieniająca", "konwersja zezwolenia"), Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej, w związku z art. 6 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. nr 188, poz. 1840, ze zm.), dalej "ustawa z 2003 r. o zmianie ustawy o sse", dokonał zmiany ww. zezwolenia zgodnie z wnioskiem przedsiębiorcy.
Rozszerzono przedmiot działalności gospodarczej określony w zezwoleniu oraz wskazano, że w zakresie stanu zatrudnienia na terenie strefy próg zatrudnienia, który powinien zostać przez przedsiębiorcę osiągnięty do 31 grudnia 2005 r., wynosi 1350 osób. Pozostałe warunki prowadzenia działalności gospodarczej na terenie strefy nie uległy zmianie.
Pismem z dnia 28 maja 2018 r., doręczonym organowi w dniu 1 czerwca 2018 r., Spółka zwróciła się z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. zezwolenia zmienionego decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w części dotyczącej terminu jego obowiązywania, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 157 § 1 i § 2 k.p.a.
Spółka wskazała, że wydając decyzję zmieniającą - Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z urzędu był zobowiązany uwzględnić, że w dacie jej wydania obowiązywał art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. Nr 123, poz. 600, ze zm.) o brzmieniu: "Zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa" i zmienić zezwolenie również w tym zakresie (pomimo braku żądania tego typu we wniosku).
Nieprawidłowo zatem w decyzji zmieniającej utrzymano punkt II zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. o treści "Zezwolenia udziela się do dnia 6 października 2015 r." zamiast wskazać, że "Zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa".
Powyższe powinno skutkować stwierdzeniem nieważności konwersji zezwolenia w omawianej części, bowiem - jak twierdzi Spółka - obarczone jest ono wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W ocenie przedsiębiorcy poprzez pozostawienie konkretnej daty ważności zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., Minister doprowadził do niedopuszczalnego w świetle obowiązujących w okresie wydania konwersji zezwolenia przepisów prawa - ograniczenia czasowego możliwości korzystania z zezwolenia, czym rażąco naruszył obowiązujące prawo.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2018 r. Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. w części, w jakiej pozostawiła ona w mocy pkt II zezwolenia nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej [...] .
Organ stwierdził, że nie zostały spełnione przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W przedmiotowej sprawie nie zachodzi bowiem przesłanka braku podstawy prawnej. W dniu [...] stycznia 2004 r., tj. w dniu wydania decyzji zmieniającej, istniała podstawa prawna wyrażona w przepisach rangi ustawowej pozwalająca na wydanie przedmiotowej decyzji. Takim przepisem w przedmiotowym przypadku był art. 6 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse. Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie przed dniem 1 stycznia 2001 r., mógł wystąpić z wnioskiem do ministra właściwego do spraw gospodarki o jego zmianę polegającą na zastosowaniu do niego przepisów dotyczących zwolnień podatkowych określonych w art. 5 tej ustawy w miejsce przepisów art. 12 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. Nr 123, poz. 600, ze zm.) w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2000 r.
Organ wskazał, że we wniosku w ww. zakresie przedsiębiorca mógł także wnieść o zmianę warunków zezwolenia. Termin złożenia wniosku ograniczono do dnia 31 grudnia 2007 r. Przedsiębiorca skorzystał z możliwości zmiany warunków zezwolenia Nr [...] . W dniu [...] stycznia 2004 r., na podstawie wniosku przedsiębiorcy w trybie ww. przepisu ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse, Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wydał decyzję Nr [...] , którą zmienił zezwolenie we wnioskowanym zakresie, tj. rozszerzył przedmiot działalności gospodarczej określony w zezwoleniu i zwiększył poziom zatrudnienia z jednoczesnym wyznaczeniem terminu na jego osiągniecie.
W ocenie Ministra w tej sprawie nie zachodzi również przesłanka rażącego naruszenia prawa. Nie było bowiem przepisu, który nakazywałby organowi, aby decyzje wydawane na podstawie art. 6 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse "dostosowywały zezwolenia" do nowych zasad funkcjonowania stref wynikających z ustawy z 2000 r. zmieniającej ustawę o sse, w tym nowego brzmienia art. 19 ust. 1 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych.
Ponadto Minister wskazał, że postępowanie w trybie art. 6 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse było postępowaniem wszczętym na wniosek przedsiębiorcy, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zmieniającej było zgodne z żądaniem przedsiębiorcy.
Pismem z dnia 16 października 2018 r. - za pośrednictwem Ministra Przedsiębiorczości i Technologii - pełnomocnik Spółki złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Przedsiębiorczości i Technologii z dnia [...] września 2018 r. nr [...] .
Pełnomocnik Spółki zarzucił zaskarżonej decyzji:
1. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez brak stwierdzenia przez Ministra nieważności konwersji zezwolenia (skonwertowanego zezwolenia) w części, w jakiej Minister pozostawił w mocy pkt II zezwolenia, podczas gdy pozostawienie w mocy pkt II zezwolenia zostało dokonane z rażącym naruszeniem art. 19 ust. 1 ustawy o sse w brzmieniu obowiązującym w 2004 r. w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse z uwagi na brak podstawy prawnej do utrzymania w mocy pkt II zezwolenia, wyznaczającego okres obowiązywania zezwolenia krótszy niż okres na jaki została ustanowiona specjalna strefa ekonomiczna (czyli niezgodnie z obowiązującymi przepisami);
- art. 8 k.p.a. w zw. z art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse poprzez naruszenie zasady zaufania do organów władzy publicznej w efekcie naruszenia zasady równości podmiotów strefowych oraz wprowadzenia ich w błąd co do możliwości ubiegania się o zmianę daty obowiązywania ich zezwoleń;
2. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
- art. 19 ust. 1 ustawy o sse w brzmieniu znowelizowanym poprzez jego bezpodstawne niezastosowanie w niniejszej sprawie, w sytuacji gdy przepis ten - obowiązujący w dacie wydania konwersji zezwolenia - sprzeciwiał się pozostawieniu w zezwoleniu pkt. II, wyznaczającego okres obowiązywania zezwolenia krótszy niż okres, na jaki została ustanowiona specjalna strefa ekonomiczna, a co za tym idzie rażące naruszenie przez organ przepisów prawa powszechnie obowiązujących na dzień wydania konwersji zezwolenia;
- art. 19 ust. 1 ustawy o sse w brzmieniu znowelizowanym w zw. z art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na nieuwzględnieniu okoliczności, że wskutek zmian legislacyjnych wynikających z ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 117, poz. 1228, z póżn. zm.) i ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse, wprowadzonych do ustawy o sse oraz w związku z konwersją zezwolenia, do sytuacji Spółki miały w pełni zastosowanie zasady korzystania z pomocy publicznej w specjalnych strefach ekonomicznych obowiązujące po 1 maja 2004 r. Prawidłowa wykładnia tych przepisów doprowadziłaby do uznania, że wskutek powyższych okoliczności: (i) data ważności wpisana w zezwoleniu nie miała umocowania w przepisach prawa materialnego, (ii) na dzień wydania konwersji zezwolenia nie było przepisu prawa powszechnie obowiązującego pozwalającego na utrzymanie w mocy pkt ll zezwolenia, a w konsekwencji do uznania, że zezwolenie w części dotyczącej terminu jego obowiązywania oraz konwersja zezwolenia w części utrzymującej w mocy termin obowiązywania zezwolenia - dotknięte są wadą uzasadniającą stwierdzenie ich nieważności;
- art. 6 ust. 1 i ust. 2 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse w zw. z art. 19 ust. 1 ustawy o sse w brzmieniu znowelizowanym poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zmiana warunku zezwolenia w postaci terminu jego obowiązywania wymagała wyraźnego wskazania żądania takiej zmiany we wniosku o konwersję zezwolenia, pomimo że prawidłowa wykładnia wskazanych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że organ obowiązany był z urzędu uwzględnić, że w chwili wydania konwersji zezwolenia nie istniała podstawa prawna umożliwiająca określenie w zezwoleniu zmienionym konwersją zezwolenia innego terminu niż okres, na jaki została ustanowiona Specjalna Strefa Ekonomiczna [...] .
W związku z powyższymi zarzutami, pełnomocnik Spółki wniósł o:
1. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.;
2. zobowiązanie Ministra na podstawie art. 145a § 1 p.p.s,a. do stwierdzenia nieważności skonwertowanego zezwolenia w części dotyczącej terminu obowiązywania określonego w pkt II zezwolenia (stwierdzenia nieważności konwersji zezwolenia w części, w jakiej pozostawiła ona bez zmian pkt II zezwolenia, tj. okres jego obowiązywania);
3. zasądzenie od Ministra na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Pełnomocnik Spółki złożył skargę na ww. decyzję nie korzystając z prawa do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik Spółki obszernie uzasadnił ww. zarzuty wskazując m.in., że w związku z akcesją Polski do Unii Europejskiej, konieczne stało się dostosowanie krajowych przepisów o specjalnych strefach ekonomicznych do regulacji europejskich - tj. wprowadzenie nowych zasad korzystania z pomocy publicznej, ograniczających jej zakres cezurą kwotową, a nie - przewidywaną przez ówcześnie obowiązujące przepisy krajowe - cezurą czasową. Do dnia 1 stycznia 2001 r. obowiązywał bowiem art. 16 ust. 9 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych nakazujący wydawanie zezwoleń na czas określony. Niemniej, w wyniku przyjęcia ustawy nowelizującej z 2000 r., jak też ustawy nowelizującej z 2003 r., wprowadzono istotne dla przedsiębiorców działających na terenie specjalnych stref ekonomicznych zmiany, w tym:
- procedurę zmiany (konwersji) zezwoleń wydanych przed 1 stycznia 2001 r. w celu dostosowania ich do nowych zasad wynikających z ustaw nowelizujących z 2000 r. i z 2003 r.,
- zmianę w art. 19 ust. 1 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych, zgodnie z którą "Zezwolenie wygasa z upływem okresu, na jaki została ustanowiona strefa",
przy czym powyższe zmiany należy rozpatrywać łącznie, w szczególności biorąc pod uwagę wspólny cel wprowadzanych zmian.
Ustawodawca zdecydował się bowiem na ww. nowelizacje w celu harmonizacji prawa polskiego z prawem Unii Europejskiej. Potwierdza to chociażby uzasadnienie do ustawy nowelizującej z 2003 r., gdzie wprost wskazuje się. iż "głównym celem nowelizacji ustawy jest wprowadzenie dla wszystkich przedsiębiorców posiadających zezwolenia wydane przed dniem 1 stycznia 2001 r. nowych zasad korzystania ze zwolnień z podatku dochodowego od dochodu uzyskanego z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej określonej w zezwoleniu, zgodnych z warunkami wynegocjowanymi z UE".
W świetle powyższego, zdaniem Spółki, wykładni postanowień znowelizowanej ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych należy dokonywać w zgodzie z regulacjami unijnymi w tym zakresie, tj. przy uwzględnieniu, iż procedura zmiany (konwersji) zezwoleń, uregulowana w art. 6 ustawy nowelizującej z 2003 r., była przewidzianym przez ustawodawcę sposobem na uzyskanie przez podmioty działające w specjalnych strefach ekonomicznych urzędowego potwierdzenia zastosowania do nich ex lege nowych zasad korzystania z pomocy publicznej, ograniczających jej zakres cezurą kwotową (zgodnie z przepisami ustawy nowelizującej z 2003 r.) a nie czasową (zgodnie z przepisami ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 2001 r., w tym zgodnie z obowiązującym do 31 grudnia 2000 r. art. 16 ust. 9 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych).
Tak więc, w ocenie Spółki, wydanie konwersji zezwolenia bez zmodyfikowania terminu obowiązywania zezwolenia:
- jest oczywistym naruszeniem prawa krajowego obowiązującego na dzień wydania konwersji zezwolenia,
- stoi w oczywistej sprzeczności z fundamentalnymi zasadami prawa unijnego w zakresie regulującym korzystanie z pomocy publicznej, a także
- jest oczywistym zlekceważeniem intencji ustawodawcy, podejmującego działania mające na celu dostosowanie prawa polskiego do prawa unijnego.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota problemu w sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy zezwolenie Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., które - mimo skonwertowania go (czyli jego zmiany) decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. - nadal jest zezwoleniem czasowym, dotknięte jest wadą nieważności w postaci braku podstawy prawnej w zakresie określenia terminu, do którego skarżąca może w strefie prowadzić działalność gospodarczą.
Na tak postawione pytanie należy - w ocenie Sądu - odpowiedzieć negatywnie.
Zaskarżona decyzja, stanowiąca przedmiot kontroli Sądu, wydana została w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych, a mianowicie w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Okoliczność ta ma istotne znaczenie z punktu widzenia oceny trafności oraz skuteczności podnoszonych przez stronę zarzutów. Z tego mianowicie powodu, że - jak podkreśla się w literaturze przedmiotu oraz w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - postępowanie w sprawie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem, odrębnym od postępowania, w którym wydano weryfikowaną decyzję, a celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja jest obarczona jedną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k.p.a.
W postępowaniu tym organ nie może więc przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej.
Tak więc kontrola legalności tej decyzji nie może nie uwzględniać trybu, w jakim została ona wydana oraz wszystkich wiążących się z tym konsekwencji istotnych z punktu widzenia rekonstrukcji przedmiotu sprawy oraz jej granic. A zatem wbrew twierdzeniem skarżącej istota sporu w niniejszej sprawie nie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy do tzw. "starych przedsiębiorców", którzy uzyskali zezwolenia strefowe przed dniem 1 stycznia 2001 r., znajdują zastosowanie zasady prowadzenia działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, obowiązujące od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej, a w szczególności te odnoszące się do terminu ważności zezwoleń strefowych, ale czy decyzja Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. dotknięta była wadą uzasadniająca stwierdzenie nieważności.
Wniosek o stwierdzenia nieważności decyzji oparto na podstawie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., który wymaga wykazania wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności wskazać należy, ze strona skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. w części, w jakiej organ w ogóle nie orzekał, albowiem żądanie nie było objęte wnioskiem strony. Tymczasem przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują sytuacji stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia, które nie zostało zawarte w decyzji.
Niezależnie od powyższego Sąd w pełni zgadza się ze stanowiskiem organu, że istniała podstawa prawna wyrażona w przepisach rangi ustawowej pozwalająca na wydanie decyzji, co do której sformułowany został wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Takim przepisem w przedmiotowym przypadku był art. 6 ustawy z dnia 2 października 2003 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych i niektórych ustaw (Dz. U. Nr 188, poz. 1840, ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie przed dniem 1 stycznia 2001 r., mógł wystąpić z wnioskiem do ministra właściwego do spraw gospodarki o jego zmianę polegającą na zastosowaniu do niego przepisów dotyczących zwolnień podatkowych określonych w art. 5 tej ustawy w miejsce przepisów art. 12 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych (Dz. U. z 2015 r. poz. 282, ze zm.) w brzmieniu z dnia 31 grudnia 2000 r. Przedsiębiorca mógł także wnioskować o zmianę warunków zezwolenia. Termin złożenia wniosku ograniczono do dnia 31 grudnia 2007 r.
Przedsiębiorca skorzystał z możliwości zmiany warunków zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r.
W dniu [...] stycznia 2004r. na podstawie wniosku przedsiębiorcy z dnia 22 grudnia 2003 r i jego uzupełnieniu z dnia 14 stycznia 2014 r. - w trybie ww. przepisu ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse - Minister Gospodarki i Pracy wydał decyzję Nr [...] z dnia [...] stycznia 2004 r., którą zmienił zezwolenie z 1996 r. we wnioskowanym zakresie, tj. rozszerzył przedmiot działalności gospodarczej określony w zezwoleniu oraz wskazał, że w zakresie stanu zatrudnienia na terenie strefy próg zatrudnienia, który powinien zostać przez przedsiębiorcę osiągnięty do 31 grudnia 2005 r., wynosi 1350 osób.
Pozostałe warunki prowadzenia działalności gospodarczej na terenie strefy nie uległy zmianie.
Postępowanie prowadzone w związku z art. 6 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse było postępowaniem wszczętym na wniosek przedsiębiorcy, a rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zmieniającej było zgodne z żądaniem przedsiębiorcy.
Decyzja nie naruszała obowiązujących przepisów. W związku z wnioskiem strony z 2004 r. nie mogło dojść do formułowania przez organ administracji jakiejkolwiek autorytatywnej wypowiedzi kształtującej prawa adresata decyzji zmieniającej w sposób odmienny, niż w pierwotnie udzielonym zezwoleniu albowiem zmiany tych praw w zakresie odnoszącym się do czasu trwania udzielonego zezwolenia wnioskodawca się nie domagał, a organ administracji nie był uprawniony, ani też zobowiązany, aby o prawach tych we wskazanym zakresie rozstrzygać wobec braku wniosku strony (por. wyrok NSA z dnia 10 listopada 2015 r., II FSK 2206/13).
Zatem bezzasadny jest zarzut skarżącej, że w ramach postępowania wszczętego na jej wniosek, organ powinien zamieścić w decyzji z urzędu dodatkowe rozstrzygnięcia. Zgodzić należy się przy tym z Ministrem, że brak było przepisu, który nakazywałby organowi, aby decyzje wydawane na podstawie art. 6 ustawy z 2003 r. o zmianie ustawy o sse "dostosowywały" zezwolenia do nowych zasad funkcjonowania stref wynikających z ustawy z dnia 16 listopada 2000 r. o zmianie ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 117, poz. 1228, ze zm.), w tym nowego brzmienia art. 19 ust. 1 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych.
Także w dacie wydania kwestionowanego zezwolenia istniał przepis prawa powszechnie obowiązującego stanowiący podstawę do jego wydania na czas oznaczony. Przepis art. 16 ust. 9 ustawy o specjalnych strefach ekonomicznych w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2000 r., a więc w dacie wydania zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r., przewidywał udzielanie zezwoleń na czas oznaczony.
Nie można zatem zasadnie zarzucać, że we wskazanym zakresie zezwolenie to zostało wydane bez podstawy prawnej.
Zmiany zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. w zakresie odnoszącym się do rozstrzygnięcia zawartego w jego pkt II, w świetle dotychczas przedstawionych argumentów, nie sposób było również dokonać - a tak właśnie należałoby odczytać intencje i motywy działania strony skarżącej - w nadzwyczajnym trybie wzruszania decyzji ostatecznych, tj. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Jak już bowiem podkreślono na wstępie, celem wymienionego postępowania - ograniczonego wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej - nie jest merytoryczne rozpoznanie oraz rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej i orzekanie o prawach lub obowiązkach strony.
Jeżeli strona jest przekonana, że do tzw. "starych przedsiębiorców", którzy uzyskali zezwolenia strefowe przed 1 stycznia 2001 r., zastosowanie znajdują zasady prowadzenia działalności gospodarczej na terenie specjalnej strefy ekonomicznej, obowiązujące od dnia akcesji Polski do Unii Europejskiej, a w szczególności te odnoszące się do terminu ważności zezwoleń strefowych, powinna wystąpić o zmianę pkt II zezwolenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1996 r. na prowadzenie działalności gospodarczej na terenie Specjalnej Strefy Ekonomicznej [...] . Dopiero rozstrzygnięcie wydane w tym trybie pozwoliłoby na merytoryczna ocenę podnoszonych przez skarżącą zarzutów.
W niniejszym postępowaniu nieważnościowym przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej, a nie sprawy co do jej meritum. Organ rozpatrywał sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a konkretnie oceniał prawidłowość wydania decyzji zmieniającej. Z powodów szczegółowo wskazanych w zaskarżonej decyzji oraz w świetle ww. rozważań Sądu organ zasadnie ustalił w okolicznościach prawidłowo ustalonego stanu faktycznoprawnego tej sprawy, że przesłanka ta nie zachodzi.
W tym też kontekście wskazać należy, że judykaty, na które w sprawie powołuje się strona, nie mogą stanowić argumentu podważającego prawidłowość kontrolowanego rozstrzygnięcia organu. Z tego mianowicie powodu, że wydane zostały na gruncie innych sytuacji, niż ta w rozpatrywanej sprawie. Np. orzeczenie w sprawie II GSK 3851/16 odnosiło się do decyzji w przedmiocie zmiany zezwolenia wydanych w postępowaniu zwyczajnym. Natomiast orzeczenie w sprawie II GSK 939/13 wydane zastało na gruncie stanu faktycznego istotnie różniącego się od stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, co jasno i wyraźnie przecież wynika z uzasadnienia tego orzeczenia. W tamtej sprawie organ wadliwie wywiódł z treści art. 16 ust. 1 i 2 ustawy o sse (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zezwolenia,) że przepis ten stanowił wystarczającą podstawę do określenia przez ministra udzielającego zezwolenia daty, do której zezwolenia udzielono. W tej sytuacji nie sposób twierdzić, że w relacji do rozpatrywanej sprawy przywołane orzeczenia mają swoistego rodzaju wspólny mianownik. Tak bowiem nie jest.
Biorąc powyższe pod uwagę skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302).Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI