VI SA/Wa 1052/19

VI SA/Wa 1052/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-12-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2019-05-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6461 Wynalazki
Sygn. powiązane
II GSK 1034/20 - Wyrok NSA z 2024-04-16
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant sekr. sąd. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2019 r. sprawy ze skargi R. N. i Z. M. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Urzędu Patentowego Rzeczpospolitej Polskiej (dalej: "UP RP" lub "organ") z [...] marca 2019 r. Nr [...] Mocą wskazanej decyzji organ, działając w trybie postępowania spornego w sprawie o unieważnienie patentu pt.: "Układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła" nr [...] udzielonego na rzecz Z. M. i R. N. (dalej łącznie jako: "skarżący"), wszczętej przez K. C.. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] ("wnioskodawca"), na podstawie art. 26 w związku z art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (tekst jednolity Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej: "Pwp") w związku z art. 256 ust. 2 Pwp, unieważnił patent pt.: "Układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła" nr [...] i przyznał wnioskodawcy solidarnie od skarżących kwotę w wysokości 2600 zł (słownie: dwa tysiące sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania w sprawie.
Powyższa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
28 lutego 2018 r. do UP RP wpłynął sprzeciw złożony przez wnioskodawcę wobec prawomocnej decyzji organu z [...] lutego 2017 r. o udzieleniu patentu nr [...]na wynalazek pt. "Układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła" na rzecz skarżących z pierwszeństwem od [...] października 2013 r. Informacja o udzieleniu patentu na powyższy wynalazek została opublikowana w Wiadomościach Urzędu Patentowego (dalej: "WUP") nr 08/17 31 sierpnia 2017 r.
Jako podstawę prawną swojego żądania wnoszący sprzeciw wskazał przepisy art. 24
i art. 26 Pwp, podnosząc, że ww. wynalazek nie posiadał w dniu jego zgłoszenia do ochrony cechy poziomu wynalazczego. Na dowód braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku wnoszący sprzeciw przedłożył przy sprzeciwie następujące materiały dowodowe:
- opis patentowy [...],
- opis patentowy [...] z datą ogłoszenia 16.06.2010 r. w Europejskim Biuletynie Patentowym ("EBP"),
- opis patentowy [...] z datą ogłoszenia 29.06.2011 r. w EBP,
- opis amerykańskiego zgłoszenia patentowego [...] opublikowany w dniu 29 stycznia 2009 r., wraz z tłumaczeniem,
- nieuwierzytelnioną kopię "Oceny równoważności parametrów użytkowych bezprzeponowych powietrznych gruntowych wymienników ciepła",
- nieuwierzytelnioną kopię dokumentacji Głównego Instytutu Górnictwa ("GIG") z wykonanych badań wytrzymałości na ściskanie próbek z rur polietylenowych zalanych cementem oraz zasypanych piaskiem.
W piśmie z 16 maja 2018 r. uprawnieni z patentu skarżący uznali sprzeciw za bezzasadny i wnieśli o przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
Wobec uznania sprzeciwu przez uprawnionych za bezzasadny, na podstawie art. 247 ust. 2 Pwp, sprawa unieważnienia przedmiotowego patentu została przekazana przez organ do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.
W piśmie z 20 lipca 2018 r., stanowiącym uzupełnienie odpowiedzi na sprzeciw, uprawnieni podtrzymali zarzut o bezzasadności sprzeciwu. Skarżący podnieśli, że przeciwstawione opisy patentowe dotyczą odmiennych rozwiązań i odmiennych urządzeń. Wskazali, że przedmiotowy wynalazek obejmuje także wariant z płytami modułowymi falistymi, w których połówki rur są ze sobą połączone. Ponadto skarżący przedstawili obszerną argumentację dotyczącą zalet spornego rozwiązania.
Na poparcie swoich twierdzeń uprawnieni przedłożyli następujące materiały dowodowe:
- nieuwierzytelnioną kopię stanowiącą opinię techniczną dotyczącą rozwiązania chronionego spornym patentem z dnia 9 grudnia 2018 r., z której m.in. wynika wcześniejsza znajomość efektu, że rury 2 przetłoczeniami posiadają zwiększoną sztywność obwodową (wytrzymałość),
- uwierzytelnioną kopię wyjaśnienia do opinii 2 dnia 9 grudnia 2018 r.,
- nieuwierzytelnioną kopię stanowiącą "Ocenę techniczną możliwości wykonywania gruntowego wymiennika ciepła" według opisu [...],
- niedatowane zdjęcie przedstawiające zalewanie betonem wymiennika z płyt falistych,
- niedatowane zdjęcia z badań wytrzymałościowych próbek połówek rur zalanych betonem,
- nieuwierzytelnioną kopię raportu z badań wytrzymałościowych próbek połówek rur zasypanych piaskiem,
- nieuwierzytelnioną kopię dyplomu w j. angielskim, bez tłumaczenia,
- nieuwierzytelnioną kopię wyróżnienia w konkursie "lnnowator [...]", wraz z uwierzytelnioną kopią oświadczania L. S., menadżera [...] Agencji Rozwoju Przedsiębiorstw,
- uwierzytelnioną kopię dyplomu "[...]" wystawy wynalazców [...] wraz uwierzytelnioną kopią pisma M. S.,
- uwierzytelnioną kopię złotego medalu Międzynarodowych Targów [...],
- uwierzytelnioną kopię tłumaczenia dyplomu "Złotej Nagrody" Międzynarodowych Targów [...] wraz uwierzytelnioną kopią pisma M. S.,
- nieuwierzytelnioną kopię stanowiącą analizę porównawczą płytowych wymienników ciepła obu stron,
- nieuwierzytelnioną kopię stanowiącą ocenę płytowego wymiennika ciepła [...],
- niedatowaną ulotkę dotyczącą realizacji płytowego gruntowego wymiennika ciepła [...],
- niedatowaną i nieuwierzytelnioną kopię stanowiącą dokumentację techniczno-ruchową płytowego gruntowego wymiennika ciepła [...].
W skarżonej decyzji organ podniósł, iż zakres ochrony przedmiotowego patentu określono w zastrzeżeniu patentowym niezależnym w sposób następujący:
"1. Układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła, zawierający podłoże, korzystnie utwardzone, wykonane z kruszywa naturalnego żwirowego lub łamanego, o granulacji kruszywa od 0 —31,5 mm lub wykonane z mieszaniny, na którą składa się piasek, korzystnie płukany oraz naturalne żwirowe lub łamane kruszywo, korzystnie płukane, o granulacji kruszywa od 10 do 20 mm, w proporcjach korzystnie 3:1, na którym ułożone są kanały powietrzne, w których następuje wymiana cieplna transportowanego powietrza z gruntem, przy czym kanały powietrzne są szczelnie wsunięte z jednej strony do otworów wyciętych w kolektorze zbierającym a z drugiej strony do otworów wyciętych w kolektorze rozdzielającym, ponadto kolektor zbierający z jednej strony zakończony jest zaślepką a z drugiej strony posiada króciec łączący go z rurą połączoną z drugiej strony z urządzeniem transportującym powietrze do docelowego miejsca odbioru, natomiast kolektor rozdzielający z jednej strony zakończony jest zaślepką a z drugiej strony posiada króciec łączący go z rurą połączoną z drugiej strony z czerpnią powietrza, dodatkowo na wymienniku cieplnym składającym się z kolektorów zbierającego i rozdzielającego oraz odpowiednio ułożonych kanałów powietrznych naniesiona jest warstwa gruntu rodzimego, korzystnie odpowiednio zagęszczona, o grubości niezbędnej do wyrównania terenu w przypadku montażu na terenie otwartym lub do wyrównania przestrzeni pod wylewkami w przypadku montażu w obrysie fundamentów, znamienny tym, że kanały powietrzne (2) mają postać modułów wykonanych poprzez tłoczenie, wtryskiwanie lub termoformowanie, a kanały te posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych (20) i/lub poprzecznych (21) i/lub karby stanowiące przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów spiralnych (22) i/lub poprzecznych (23)".
Organ stwierdził, że użyte w zastrzeżeniach spornego patentu pojęcie "moduł" należy rozumieć, zgodnie z ogólną definicją, jako "element pełniący określoną funkcję" (patrz internetowy Słownik języka polskiego PWN).
UP RP powołał się na art. 63 ust. 2 Pwp, który stanowi, że opis wynalazku i rysunki mogą służyć do interpretacji zastrzeżeń. W związku z powyższym organ uznał, że zastrzeżenie niezależne spornego patentu należy interpretować, przy pominięciu cech dotyczących sposobu wykonania, następująco: "Układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła, zawierający podłoże, korzystnie utwardzone, wykonane z kruszywa naturalnego żwirowego lub łamanego, o granulacji kruszywa od 0 —31,5 mm lub wykonane z mieszaniny, na którą składa się piasek, korzystnie płukany oraz naturalne żwirowe lub łamane kruszywo, korzystnie płukane, o granulacji kruszywa od 10 do 20 mm, w proporcjach korzystnie 3:1, na którym ułożone są kanały powietrzne (w postaci zespołu równoległych połówek rur), w których następuje wymiana cieplna transportowanego powietrza z gruntem, przy czym kanały powietrzne (połówki rur) są szczelnie wsunięte z jednej strony do otworów wyciętych w kolektorze zbierającym a z drugiej strony do otworów wyciętych w kolektorze rozdzielającym, ponadto kolektor zbierający z jednej strony zakończony jest zaślepką a z drugiej strony posiada króciec łączący go z rurą połączoną z drugiej strony z urządzeniem transportującym powietrze do docelowego miejsca odbioru, natomiast kolektor rozdzielający z jednej strony zakończony jest zaślepką a z drugiej strony posiada króciec łączący go z rurą połączoną z drugiej strony z czerpnią powietrza, dodatkowo na wymienniku cieplnym składającym się z kolektorów zbierającego i rozdzielającego oraz odpowiednio ułożonych kanałów powietrznych naniesiona jest warstwa gruntu rodzimego, korzystnie odpowiednio zagęszczona, o grubości niezbędnej do wyrównania terenu w przypadku montażu na terenie otwartym lub do wyrównania przestrzeni pod wylewkami w przypadku montażu w obrysie fundamentów, znamienny tym, że kanały powietrzne (2) mają postać modułów (w postaci połówek rur), a kanały te (połówki rur) posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych (20) i/lub poprzecznych (21) i/lub karby stanowiące przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów spiralnych (22) i/lub poprzecznych (23)".
W rozpatrywanej sprawie organ uznał za zasadny zarzut udzielenia spornego patentu z naruszeniem art. 26 Pwp, tj. zarzut braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku.
Organ wskazał, że w myśl § 8 ust.1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119 ze zm.) zastrzeżenie niezależne, o którym mowa w art. 33 ust. 4 ustawy, powinno zawierać:
1) część nieznamienną, rozpoczynającą się od tytułu określającego przedmiot
wynalazku zastrzeganego danym zastrzeżeniem oraz podającą zespół cech technicznych niezbędny do określenia przedmiotu wynalazku; w całości traktowany jako stan techniki,
2) część znamienną, poprzedzoną wyrazami "znamienny tym, że" podającą zwięźle te cechy techniczne (cechy znamienne] zastrzeganego wynalazku, które mają go wyróżniać spośród innych rozwiązań technicznych mających zespół cech określonych w części niezamiennej.
Jak wynika z powyższego część niezamienna zastrzeżenia spornego wynalazku określa znany uprawnionym stan techniki, tj. znane im rozwiązanie.
UP RP stwierdził, że wszystkie cechy niezamienne spornego rozwiązania, tj. "Układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła, zawierający podłoże, korzystnie utwardzone, wykonane z kruszywa naturalnego żwirowego lub łamanego, o granulacji kruszywa od 0 —31,5 mm lub wykonane z mieszaniny, na którą składa się piasek, korzystnie płukany oraz naturalne żwirowe lub łamane kruszywo, korzystnie płukane, o granulacji kruszywa od 10 do 20 mm, w proporcjach korzystnie 3:1, na którym ułożone są kanały powietrzne (w postaci zespołu równoległych połówek rur), w których następuje wymiana cieplna transportowanego powietrza z gruntem, przy czym kanały powietrzne (połówki rur) są szczelnie wsunięte z jednej strony do otworów wyciętych w kolektorze zbierającym a z drugiej strony do otworów wyciętych w kolektorze rozdzielającym, ponadto kolektor zbierający z jednej strony zakończony jest zaślepką a z drugiej strony posiada króciec łączący go z rurą połączoną z drugiej strony z urządzeniem transportującym powietrze do docelowego miejsca odbioru, natomiast kolektor rozdzielający z jednej strony zakończony jest zaślepką a z drugiej strony posiada króciec łączący go z rurą połączoną z drugiej strony z czerpnią powietrza, dodatkowo na wymienniku cieplnym składającym się z kolektorów zbierającego i rozdzielającego oraz odpowiednio ułożonych kanałów powietrznych naniesiona jest warstwa gruntu rodzimego, korzystnie odpowiednio zagęszczona, o grubości niezbędnej do wyrównania terenu w przypadku montażu na terenie otwartym lub do wyrównania przestrzeni pod wylewkami w przypadku montażu w obrysie fundamentów" znane są ze wskazanego w stanie techniki opisu zgłoszenia patentowego [...].Z tego samego opisu zgłoszenia patentowego [...] znane są też cechy znamienne zastrzegane jako "że kanały powietrzne (2) mają postać modułów (w postaci połówek rur)".
W związku z powyższym za najbliższy stan techniki dla spornego wynalazku organ uznał zgłoszenie patentowe [...].
Zgodnie z opisem spornego wynalazku, problemem do rozwiązania przez sporny wynalazek jest "zwiększenie sztywności a zarazem nośności konstrukcji znanych gruntowych wymienników ciepła oraz poprawa ich parametrów wymiany cieplnej (termodynamicznej) z gruntem".
Zgodnie z zastrzeżeniem niezależnym spornego patentu, rozwiązaniem tego problemu są cechy zastrzegane jako "kanały te (połówki rur) posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych (20) i/lub poprzecznych (21) i/lub karby stanowiące przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów spiralnych (22) i/lub poprzecznych (23)".
Rozwiązanie to ma postać czterech alternatywnych rozwiązań:
1) kanały te (połówki rur) posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych; lub
2) kanały te (połówki rur) posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków poprzecznych; lub
3) kanały te (połówki rur) posiadają na swoim obwodzie karby stanowiące przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów spiralnych; lub
4) kanały te (połówki rur) posiadają na swoim obwodzie karby stanowiące
przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów poprzecznych.
W związku z powyższym, organ uznał, że wystarczy udowodnić, że przeciętny fachowiec w dziedzinie wymienników ciepła mógłby dojść do jednego z tych czterech rozwiązań bez wkładu myśli twórczej.
Organ wskazał, że przeciwstawiony opis patentowy [...] ujawnia w zastrzeżeniu 1 (k. 102, akt. [...]), że rura wymiennika ciepła posiada uformowane (poprzez przetłoczenia) przebiegające w sposób ciągły, osiowo równoległe lub helikoidalne obwodowe żebra wewnętrzne, zastosowane w celu poprawy parametrów wymiany cieplnej.
UP RP zauważył, że zgodnie z ilustracją przykładu wykonania spornego wynalazku, "rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz" stanowią jednocześnie "żebra wewnętrzne". Natomiast określenia "spiralne" i "poprzeczne" odpowiadają określeniom "przebiegające helikoidalnie" i "przebiegające osiowo równolegle". Organ podniósł, że pojęcie "helikoidalne" należy rozumieć, zgodnie z ogólną definicją, jako "śrubowe lub spiralne" (patrz internetowy Słownik języka polskiego PWN). Natomiast rowki poprzeczne (stanowiące jednocześnie "żebra wewnętrzne") muszą być względem siebie "osiowo równolegle (umieszczone w jednakowych odstępach wzdłuż osi rury)", co widać np. na ilustracji przykładu wykonania spornego wynalazku.
W świetle powyższego, w ocenie organu, przeciętny fachowiec w dziedzinie wymienników ciepła w celu poprawy parametrów wymiany cieplnej (termodynamicznej) z gruntem wymiennika znanego z opisu zgłoszenia patentowego [...], znając opis patentowy [...] mógłby bez wkładu myśli twórczej zastosować w tym znanym gruntowym wymienniku ciepła "kanały (połówki rur), które posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych i poprzecznych" znane z [...] i zastosowane tam w celu poprawy parametrów wymiany cieplnej. Przy okazji uzyskałby on "zwiększenie sztywności a zarazem nośności konstrukcji", w zakresie zwiększenia sztywności i nośności samych kanałów (połówek rur), co jest znane powszechnie z literatury (jak wskazano w opinii technicznej dotyczącej rozwiązania chronionego spornym patentem z dnia 9 grudnia 2018 r.). Organ zauważył bowiem, że jak wynika z zastrz. 9 i 10 spornego patentu, nad kanałami znajduje się gruba warstwa gruntu rodzimego, ewentualnie betonowa płyta wzmacniająca, która może zawierać zbrojenie. Tak więc, to warstwy położone nad kanałami decydują o nośności całej konstrukcji wymiennika gruntowego.
Wobec powyższego, organ skonkludował, że argumenty uprawnionych, że przeciwstawione opisy patentowe dotyczą odmiennych rozwiązań i odmiennych urządzeń są bezzasadne. Należące bowiem do uprawnionych i wskazane w opisie stanu techniki spornego patentu zgłoszenie patentowe [...] dotyczy rozwiązania i urządzenia praktycznie tożsamego z rozwiązaniem spornym. Natomiast opis patentowy [...] dotyczy również wymiennika ciepła, a więc mieści się w zakresie tej samej dziedziny techniki, tj. w zakresie urządzeń służących do wymiany ciepła. Organ uznał też, że nieuprawnione jest twierdzenie uprawnionych, że przedmiotowy wynalazek obejmuje także wariant z płytami modułowymi falistymi, w których połówki rur są ze sobą połączone. Nigdzie w opisie spornego patentu nie wskazano bowiem, że pod pojęciem modułu należy rozumieć płytę modułową falistą. W szczególności fig.2, która rzekomo ma przedstawiać jednocześnie odrębne połówki rur i płytę modułową falistą została opisana przez uprawnionych jako przedstawiająca "układ gruntowego powietrznego wymiennika ciepła w widoku z góry, w wersji z kanałami... ze stopami nośnymi zamiast podkładek", przy czym figura ta ujawnia linie podziału pomiędzy poszczególnymi kanałami (połówkami rur ze stopami).
Na odmienną ocenę organu odnośnie do braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku nie mogły wpłynąć przedłożone przez uprawnionego materiały. Są to:
- nieuwierzytelniona kopia stanowiąca opinię techniczną dotyczącą rozwiązania chronionego spornym patentem z 9 grudnia 2018 r., poza brakiem uwierzytelnienia, stanowi dokument prywatny, co dotyczy również uwierzytelnionej kopii wyjaśnienia z 17 grudnia 2018 r. do opinii z dnia 9 grudnia 2018 r.,
- nieuwierzytelniona kopia stanowiąca "Ocenę techniczną możliwości wykonywania gruntowego wymiennika ciepła" według opisu [...] z 23.08.2017 r.,
- niedatowane zdjęcie przedstawiające zalewanie betonem wymiennika z płyt falistych,
- niedatowane zdjęcia z badań wytrzymałościowych próbek połówek rur zalanych betonem,
- nieuwierzytelniona kopia raportu z badań wytrzymałościowych próbek połówek rur zasypanych piaskiem z 7 grudnia 2018 r.,
- nieuwierzytelniona kopia dyplomu w j. angielskim IWIS 2018, bez tłumaczenia,
- nieuwierzytelniona kopia wyróżnienia w konkursie "Innowator [...]" wraz z uwierzytelnioną kopią oświadczania L. S., menadżera [...] Agencji Rozwoju Przedsiębiorstw,
- uwierzytelniona kopia dyplomu "[...]" wystawy wynalazców [...] w j. polskim wraz uwierzytelnioną kopią pisma M. S.,
- uwierzytelniona kopia złotego medalu Międzynarodowych Targów [...],
- uwierzytelniona kopia dyplomu "Złotej Nagrody" Międzynarodowych Targów [...] , wraz z tłumaczeniem oraz uwierzytelnioną kopią pisma M. S.,
- uwierzytelniona kopia stanowiąca analizę porównawczą płytowych wymienników ciepła obu stron z 8.08.2017 r.,
- uwierzytelniona kopia dokumentacji z wykonanych przez GIG w lutym 2015 r. badań wytrzymałościowych próbek rur zalanych cementem i zasypanych piaskiem, wraz z oświadczeniem Laboratorium Geomechaniki Górniczej GIG z 22.09.2017 r. o wykonaniu tych badań
- nieuwierzytelniona kopia stanowiąca ocenę płytowego wymiennika ciepła [...] z 24.08.2017 r.,
- niedatowana ulotka dotycząca realizacji płytowego gruntowego wymiennika ciepła [...],
- niedatowana i nieuwierzytelniona kopia stanowiąca dokumentację techniczno-ruchową płytowego gruntowego wymiennika ciepła [...],
Organ podniósł, że ocena zdolności patentowej spornego wynalazku polegała, co obszernie przedstawiono powyżej, na wybraniu, zgodnie ze ogólnymi zasadami, spośród przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw materiałów jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu i rozpatrzeniu, czy przeciętny znawca przy znajomości tego dokumentu i jednego z innych przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw materiałów mógłby przed datą pierwszeństwa spornego patentu dojść do przedmiotowego rozwiązania określonego zastrzeżeniem niezależnym.
Organ stwierdził, że w świetle tak dokonywanej oceny, ww. materiały złożone przez uprawnionego były bez znaczenia, gdyż wszystkie one dotyczą okresu po dacie pierwszeństwa spornego patentu (lub są niedatowane), niezależnie od tego, że znaczna część tych materiałów nie została należycie uwierzytelniona. Ponadto, materiały ten nie odnoszą się do porównania zespołu cech zastrzeganego zastrzeżeniem niezależnym spornego patentu i cech znanych z dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw, a więc nie mogłyby one posłużyć do analizy zdolności patentowej spornego patentu nawet, gdyby dotyczyły okresu sprzed tej daty.
UP RP dodał ponadto, że przedłożone materiały dotyczące realizacji gruntowego wymiennika ciepła [...] świadczą o tym, że uprawnieni realizowali gruntowe wymienniki ciepła z płyt falistych (nieobjęte spornym patentem) i istnieje domniemanie, że na takie płytowe wymienniki uzyskali wszystkie powyżej wymienione nagrody, dyplomy i wyróżnienia, które przedłużyli do akt sprawy.
Organ przypomniał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 Pwp zastrzeżenie niezależne powinno przedstawiać ogół cech zgłaszanego wynalazku, a do przedstawienia wariantów wynalazku służą zastrzeżenia zależne. Tak więc, zgodnie z ustalonym orzecznictwem, brak zdolności patentowej wynalazku określonego w zastrzeżeniu niezależnym pociąga za sobą brak zdolności patentowej wariantów wynalazku określonych w zastrzezeniach zależnych. Organ zauważył, że zgodnie z orzecznictwem i doktryną, gdy istnieją przesłanki unieważnienia prawa wyłącznego w zakresie określonym w tzw. zastrzeżeniu niezależnym, to skutki tego unieważnienia rozciągają się także na treść tzw. zastrzeżeń zależnych, a w konsekwencji unieważnieniu podlega całe prawo wyłączne (patrz wyrok Sądu Najwyższego z 8.01.1998 r, sygn. akt lll RN 97/97).
Skargę na powyższą decyzję UP RP do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ("WSA w Warszawie") wnieśli skarżący, zarzucając jej naruszenie
1. prawa materialnego. poprzez naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 Pwp w związku z art. 24 i 26 Pwp. polegające na bezzasadnym przyjęciu. że Uczestnik postępowania jako Wnioskodawca domagający się unieważnienia spornego patentu wykazał, że nie został spełniony ustawowy warunek wymagany do uzyskania patentu - to jest nieoczywistość rozwiązania (brak poziomu wynalazczego) w odniesieniu do patentu [...];
2. art. 7 i 77 kpa w związku z art. 256 ust. 1 Pwp mające wpływ na wynik sprawy poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego.
Skarżący podnieśli, że wnioskodawca wskazał cztery wcześniejsze rozwiązania jako podważające poziom wynalazczy spornego wynalazku:
- wynalazek pt.: "Gruntowy wymiennik ciepła" zgłoszony pod nr [...] (wymieniony w opisie patentowym jako stan techniki; patent nr [...], również będący własnością skarżących),
- wynalazek pt.: "Kolektor" o numerze patentu [...],
- wynalazek pt.: "Rura wymiennika ciepła i sposób wytwarzania rury wymiennika ciepła" o numerze patentu [...],
- wynalazek pt.: “Probe for collecting thermal energy from the ground for a heat pump, and a collection network equipped with such probes - o numerze zgłoszenia [...].
Skarżący podnieśli, że pierwszy z wskazanych wynalazków [...] to wcześniejsze rozwiązanie opatentowane przez nich. Stanowiło ono bazę do opracowania kolejnych rozwiązań, w tym spornego wynalazku [...], które należy uznawać za udoskonaloną, uzupełnioną wersję wynalazku [...]. Część cech rozwiązania [...] zostało powtórzonych w spornym wynalazku [...], jednakże nie one są istotą tego wynalazku i wymienione są w części przedznamiennej zastrzeżeń patentowych jako cechy znane. Natomiast w części znamiennej wymienione są nowe i nieznane wcześniej cechy dotyczące specjalnych przetłoczeń wykonanych do wewnątrz jak i na zewnątrz modułów stanowiących kanały powietrzne.
Skarżący wskazali, że pozostałe wskazane w sprzeciwie wynalazki obejmują zupełnie odmienne rozwiązania techniczne niż sporny wynalazek [...]. Pomimo to według wnioskodawcy wynalazki te były dowodem na to, że znane były do tej pory rury z profilowanymi wewnątrz ściankami i z tego wywodził on brak poziomu wynalazczego rozwiązania [...].
Skarżący wskazali, że przeciwstawione wynalazki to:
- "kolektor jednorurowy do instalacji pompy ciepła" - [...]
- "rura wymiennika ciepła i sposób wytwarzania rury wymiennika ciepła...." -[...]
- "sonda gromadząca energię cieplną z gruntu dla pomp ciepła".
W ocenie skarżących rozwiązania te są do siebie w dużej mierze podobne i spełniają podobne funkcje, a mianowicie służą do zawirowań (ale glikolu lub innego płynu, a nie powietrza) w pionowym odwiercie z obsadzoną później rurą. Po analizie opisów tych wynalazków nasuwa się wniosek, że fakt, że zawirowania (tu płynu) w jakimś rozwiązaniu są znane, nie może w sposób prosty prowadzić do wniosku, że wszelkie kolejne rozwiązania z zastosowaniem zawirowań płynów lub innych substancji są z założenia pozbawione poziomu wynalazczego. a przez to zdolności patentowej! Tu należy zwrócić uwagę, że sporny wynalazek [...] nie dotyczy "sondy", "rury wymiennika", "kolektora do pompy ciepła" i przepływającego tam w pionie płynu, ale dotyczy gruntowego wymiennika ciepła z kanałami powietrznymi w postaci wycinków rur o przekroju zbliżonym do polówki koła, leżącymi poziomo i służącymi do transportu powietrza higienicznego, w których to kanałach powietrznych zachodzi wymiana cieplna transportowanego powietrza z gruntem. Skarżący przyznali, że zawirowania poprzez tzw. bruzdowanie w rurach stosowane są w różnych rozwiązaniach od wielu lat. Jednakże przy szczegółowej analizie można zobaczyć różnice w detalach poszczególnych rozwiązań. Co więcej, zastosowanie zawirowań w tych rozwiązaniach (które są rozwiązaniami innego typu) ma często inny cel techniczny, a to właśnie powoduje, że rozwiązania te nie stanowią dla siebie przeszkody i nie podważają sobie poziomu wynalazczego. Takie też zdecydowane różnice w stosunku do wcześniej znanych rozwiązań występują w spornym wynalazku [...].
W ocenie skarżących do podstawowych różnic należą:
- w [...] kanał powietrzny służący do transportu powietrza higienicznego ma postać wycinka rury o przekroju zbliżonym do polówki kola, leży on płasko na stopach na podłożu (a nie jak w przeciwstawionych rozwiązaniach. gdzie mamy do czynienia z całą rurą montowaną w odwiercie lub kilkoma rurami obok siebie w pionie),
- transportowane jest uzdatnione powietrze wentylacyjne a nie glikol,
- inny jest cel przetłoczeń - podstawowym celem przetłoczeń jest zwiększenie sztywności i nośności kanałów powietrznych. a także poprawa wymiany cieplnej z gruntem,
- celem przetłoczeń wokół osi w trzech przeciwstawionych przez wnioskodawcę wynalazkach jest wprowadzenie w ruch wirowy glikolu lub innego czynnika w celu skierowania na ściankę rury. Natomiast w przypadku spornego wynalazku [...] jest to sprowadzenie powietrza z okolic płyty nośnej, która jest powyżej, na podbudowę pod modułem, jak najniżej w celu wymiany cieplnej z gruntem,
- rozwiązanie według wynalazku [...] wykonane jest korzystnie jako antybakteryjne, co nie występuje w przeciwstawionych rozwiązaniach.
Istotne różnice między wynalazkiem [...] a przeciwstawionymi rozwiązaniami powodują, zdaniem skarżących, że wszelkie wymagane przepisami prawa przesłanki do udzielenia patentu na sporny wynalazek (patent [...]) w tym przesłanka nieoczywistości rozwiązania zostały spełnione, w związku z czym decyzję UP RP z dnia [...] lutego 2017 r. o udzieleniu patentu należy uznać za słuszną i nie było podstaw, by patent unieważnić.
Skarżący stwierdzili, że odzysk ciepła i chłodu z gruntu znany jest od tysięcy lat. Same gruntowe wymienniki ciepła, w tym bezprzeponowe, również znane były od wielu lat. Część z elementów tych wymienników jest w zasadzie niezbędna do ich działania i powtarza się w większości, o ile nie we wszystkich rozwiązaniach. Standardowy układ gruntowego wymiennika ciepła składa się z czerpni powietrza, z której powietrze doprowadzane jest kanałem do pierwszego kolektora powietrznego, następnie przez strefę wymiany cieplnej z gruntem do kolejnego kolektora powietrznego, z którego powietrze odprowadzane jest kanałem do docelowego pomieszczenia. Gruntowy wymiennik ciepła osadzony jest na odpowiedniej głębokości w gruncie i przykryty warstwą gruntu. Często stosowane są też izolacje między wymiennikiem a gruntem. W tego typu znanym układzie wymiennika, który jako taki nie może już być istotą kolejnych zgłoszeń patentowych wprowadzane są jednak różnego rodzaju innowacje dotyczące poszczególnych jego elementów, ich połączeń lub dodatkowego wyposażenia. Część z tych innowacji objętych jest ochroną patentową (patrz np. wynalazek [...]; to rozwiązanie opisane zostało również w publikacji W. Piecha. "Konkurencja tradycyjnej klimatyzacji. Grunt to tanie ciepło", Magazyn Instalatora nr 3(55)/2003).
Skarżący wskazali, że jednym z elementów, które podlegały modyfikacjom, jest najważniejsza część robocza gruntowego wymiennika ciepła, jakim jest strefa wymiany cieplnej. I właśnie, zdaniem skarżących, w tym elemencie upatrywać należy podstawową istotę wynalazku [...], polegającą na tym, że kanały powietrzne mają postać modułów wykonanych poprzez tłoczenie, wtryskiwanie lub termoformowanie, a kanały te posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych i/lub poprzecznych i/lub karby stanowiące przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów spiralnych i/lub poprzecznych.
Skarżący twierdzą, że wskazane wyżej cechy wynalazku [...] stanowią podstawowe (ale nie jedyne) różnice w stosunku do rozwiązań znanych z dotychczasowego stanu techniki, a jednocześnie stanowią o jego istotnych zaletach. wpływając na nieoczywistość wynalazku. Do zalet tych należą:
- proste wykonanie;
- praktycznie 100%-owa wymiana cieplna powietrza z gruntem;
- przenoszenie dużych obciążeń nawet 37 t/m2 (natomiast w korzystnym wariancie rozwiązania, to jest po zalaniu wymiennika warstwą betonu nośność zwiększa się do wartości ponad 434 t/m2 — co potwierdzone jest wynikami badań GIG, załączonymi do akt sprawy na etapie postępowania spornego w UP RP).
W ocenie skarżących rozwiązanie według wynalazku [...] łączy w sobie niezaprzeczalne zalety bezprzeponowego gruntowego płytowego wymiennika ciepła (znanego na przykład z polskiego zgłoszenia patentowego nr [...]) w zakresie najlepszej wymiany cieplnej spośród wszystkich innych rodzajów gruntowych wymienników ciepła z zaletami wymienników ciepła z warstwą antybakteryjną. Powietrze płynąc kanałami powietrznymi utworzonymi przez polówki rur ma dzięki zastosowanym przetłoczeniom przepływ obrotowy - wirowy wokół osi, dzięki czemu jest dobrze mieszane, a to zapewnia dobrą wymianę cieplną, bowiem cala objętość powietrza ma bezpośredni kontakt z podłożem. Zdaniem skarżących, efekt dobrej, niczym nie zakłóconej wymiany cieplnej wzmocniony jest poprzez zapewnienie doskonałego, bezpośredniego kontaktu płynącego powietrza z podłożem, wynikającego z braku jakiejkolwiek bariery między nimi (taka bariera występowała np. w gruntowym wymienniku ciepła z pełnymi rurami do wymiany cieplnej). Nacisk na wymiennik może być maksymalnie tak duży, jaka będzie wytrzymałość podłoża pod wymiennikiem.
Wszystkie główne cele spornego wynalazku, a więc polepszenie wymiany cieplnej powietrza z gruntem. a przede wszystkim zwiększenie sztywności, a zarazem nośności konstrukcji zostały, zdaniem skarżących, nie tylko określone w opisie patentowym, ale też zostały w rozwiązaniu zrealizowane i poparte opisem zalet wynalazku. W ocenie skarżących, właśnie te niezaprzeczalne zalety, poparte wynikami badań, są niezbitym dowodem na istnienie poziomu wynalazczego (nieoczywistości) wynalazku [...]. Skarżący stwierdzili, że rozwiązania gruntowego wymiennika ciepła znane były od kilkudziesięciu lat, a jednak żadne z nich - a zwłaszcza rozwiązania przeciwstawione przez wnioskodawcę — nie zapewniały tak skutecznej wymiany cieplnej w strefie wymiany cieplnej znajdującej się pomiędzy kolektorami powietrznymi oraz nie zapewniały tak dobrej wytrzymałości na nacisk. Skarżący podnieśli, że w wyniku analizy porównawczej okazuje się, że na przykład rozwiązanie stosowane przez samego wnioskodawcę (wynalazek [...]) ma nośność wielokrotnie mniejszą od nośności gruntowego wymiennika ciepła wg spornego wynalazku (wnioskodawca w opisie swojego wymiennika wskazuje, że ma on nośność 4 t/m2 — co wynika z DTR rozwiązania wnioskodawcy), co przy nośności rozwiązania wg spornego wynalazku jest ponad stukrotnie mniejszą wartością.
Zdaniem skarżących, sugerowanie przez wnioskodawcę (będącego doświadczonym specjalistą na rynku gruntowych wymienników ciepła), że rozwiązania stosowane wg spornego wynalazku były absolutnie oczywiste dla znawcy prowadzi do prostego pytania - dlaczego ich wcześniej nie stosował i dlaczego nie dokonał - jak sam to określa - zwykłego zestawienia znanych wcześniej cech i nie zastosował tych rozwiązań w swoich projektach gruntowych wymienników ciepła? Skarżący podnieśli, że problemy praktyczne, z jakimi wnioskodawca borykał się podczas rzeczywistych realizacji gruntowych wymienników ciepła (np. występujące przypadki zagnieceń kanałów powietrznych pod wpływem zbyt dużej masy warstwy gruntu, którą wymiennik był przykryty, a co za tym idzie stawał się niedrożny, czyli nie spełniał zadań, dla których został zamontowany - tego typu ryzyko w przypadku [...] nie istnieje), potwierdzają, że wnioskodawca nie miał dobrego pomysłu, jak im zaradzić. W ocenie skarżących, to jest dowód, że sporny wynalazek nie był ani dla wnioskodawcy, ani dla innych specjalistów z tej branży rozwiązaniem oczywistym.
Skarżący wskazali, że dzięki wprowadzonym zmianom zgodnie z wynalazkiem [...] uzyskano zaskakujący efekt techniczny oraz ekonomiczny i osiągnięto cel wynalazku:
- zwiększono zdecydowanie sztywność i nośność modułu;
- poprawiono wymianę termodynamiczną z podłożem bez zwiększenia oporów przepływu powietrza pomimo wprowadzenia przetłoczeń;
- zmniejszono kilkukrotnie czas produkcji - zamiast ciąć rury na połówki i dorabiać stopki manualnie, wykonuje się to obecnie w ilościach przemysłowych poprzez tłoczenie, wtryskiwanie lub najkorzystniej termoformowanie: moduły są produkowane na zlecenie w zewnętrznej Firmie specjalizującej się w termoformowaniu, dzięki czemu przy dużych zamówieniach cala partia modułów może być transportowana bezpośrednio na budowę, co przyczyniło się do znacznego obniżenia ceny końcowej produktu w stosunku do rozwiązań konkurencyjnych, co oczywiście cieszy konsumentów. a przeszkadza firmom konkurencyjnym;
- zdecydowanie obniżono czas montażu na budowie, co zaowocowało obniżeniem kwoty za montaż o blisko połowę w stosunku do wcześniejszego rozwiązania z pierwszego zgłoszenia [...];
- ulepszenie i dopracowanie konstrukcji wpłynęło na znaczne uproszczenie montażu. Produkt wg wynalazku [...] składa się jak "klocki", przez co reklamowany jest jako produkt prosty i przeznaczony do samodzielnego montażu przez przeciętnego nabywcę. Firmy konkurencyjne nie sprzedają swoich produktów do samodzielnego montażu przez inwestora, a jedynie z usługą montażu przez swoje przeszkolone ekipy, co istotnie zwiększa koszty (nawet kilka tysięcy złotych za jednodniowy montaż). Ewentualnie przy większych realizacjach proponują nadzór nad montażem za duże wynagrodzenie;
- w wariancie rozwiązania z zalewaniem warstwą betonu wielokrotnie wzrasta nośność (badania wykazują. że co najmniej do 434 t/m2), ale również polepsza się wymiana termodynamiczna powietrza z gruntem, a beton jest przy tym rewelacyjnym akumulatorem ciepła i chłodu.
Skarżący wskazali, że w orzecznictwie jest ustalony pogląd, że zarzut oczywistości (braku poziomu wynalazczego) powinien być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie tylko jego poszczególnym elementom, gdyż nawet połączenie znanych urządzeń czy metod postępowania może wymagać wkładu wynalazczego. W związku z powyższym w skardze skarżący przyznali, że część elementów wynalazku [...] było znanych z wcześniejszego stanu techniki, jednak one nie stanowią istoty tego wynalazku, bowiem główne cechy istotne wynalazku [...] (kanały powietrzne, które mają postać modułów wykonanych poprzez tłoczenie, wtryskiwanie lub termoformowanie i które posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych i/Iub poprzecznych i/lub karby stanowiące przetłoczenia wykonane na zewnątrz w postaci karbów spiralnych i/lub poprzecznych) nie były dotychczas zastosowane w znanych rozwiązaniach gruntowych wymienników ciepła (dalej także jako: "GWC"), a nawet jeśli wybrane z tych cech znane były z zupełnie innych zastosowań, to absolutnie nie można założyć, że ich zestawienie w GWC wg spornego wynalazku było oczywiste.
Skarżący wskazali, że rozwiązania przeciwstawione przez wnioskodawcę w dacie zgłoszenia spornego wynalazku do ochrony były im znane. Jeden z nich [...] wskazany był nawet w opisie wynalazku jako znany stan techniki. Skarżący są w posiadaniu wielu wyników badań prowadzonych na konkretnie zrealizowanych przez siebie GWC, które jednoznacznie potwierdzają odmienność, a jednocześnie niezaprzeczalne zalety tych wymienników w stosunku do rozwiązań znanych z wcześniejszego stanu techniki.
Skarżący podnieśli, że odmienność rozwiązania potwierdził między innymi projektant i ekspert pracujący na rzecz wnioskodawcy w swoim piśmie do UP RP. Znane są też inne dokumenty opracowane przez niezależnych ekspertów, w których różnice te i zalety zostały mocno wyeksponowane, co świadczy ewidentnie o nieoczywistości rozwiązań stosowanych przez skarżących.
Skarżący wskazali, iż organ jako podstawę do uznania braku poziomu wynalazczego spornego wynalazku przyjął dwa znane wcześniej rozwiązania: rozwiązanie znane z wcześniejszego patentu skarżących nr [...] oraz rozwiązanie znane z opisu patentowego [...]. W ocenie skarżących rozwiązanie znane z opisu [...] zawiera wiele cech wspólnych ze spornym wynalazkiem, jednakże nie zawiera kilku istotnych modyfikacji, które właśnie stanowią o istocie spornego wynalazku i o jego zaletach, które wyżej przytoczono.
Z kolei rozwiązanie ujawnione w opisie [...] służy do zawirowania glikolu w pionowej pełnej rurze — zarówno jego przeznaczenie jak i sama konstrukcja jest zupełnie odmienna od spornego wynalazku.
Przyjęcie, że w/w dwa rozwiązania znane ze stanu techniki, w łatwy i oczywisty sposób naprowadzą znawcę z tej dziedziny na dokonanie wynalazku wg spornego patentu uznać należy za błędne. Skarżący wskazali, że sporny wynalazek [...] nie dotyczy "rury wymiennika" i przepływającego tam w pionie płynu, ale dotyczy gruntowego wymiennika ciepła z kanałami powietrznymi w postaci wycinków rur o przekroju zbliżonym do polówki koła. leżącymi poziomo i służącymi do transportu powietrza higienicznego, w których to kanałach powietrznych zachodzi wymiana cieplna transportowanego powietrza z gruntem. Są to odmienne rozwiązania, o odmiennej konstrukcji, a różnice są na tyle istotne, że rozwiązaniu [...] należy przypisać cechę poziomu wynalazczego.
Zdaniem skarżących, organ, dokonując interpretacji zastrzeżeń patentowych przyjął, że zakresem ochrony objęty jest jedynie wariant wynalazku, w którym kanały powietrzne mają postać niezależnych połówek rur, natomiast wyłączył z zakresu ochrony wariant, w którym kanały powietrzne w postaci połówek rur są ze sobą trwale połączone, tworząc moduł płytowy. UP RP, w ocenie skarżących, dokonał takiej interpretacji na podstawie opisu wynalazku oraz rysunków ujawniających przykładowe wykonanie wymiennika. Skarżący twierdzą, że błędne jest twierdzenie organu, jakoby patent [...] obejmował jedynie wariant, w którym kanały powietrzne stanowią oddzielne pojedyncze połówki rur układane niezależnie od siebie na podbudowie. Wynalazek obejmuje bowiem, zdaniem skarżących, również wariant, w którym połówki rur są ze sobą połączone na etapie tworzenia modułów wykonanych poprzez tłoczenie, wtryskiwanie lub termoformowanie, tworząc coś na wzór "płyty falistej".
Skarżący podnoszą, że dla wymiany cieplnej nie ma znaczenia, czy zastosujemy wariant z oddzielnymi i ułożonymi obok siebie połówkami rur czy też płytę modułową - efekt będzie zbieżny, zaznaczają jednak, że również dla wytrzymałości GWC nie ma większego znaczenia, czy zastosujemy wariant z pojedynczymi połówkami rur czy też płytę modułową.
W przypadku prawidłowego przygotowania podłoża i ułożenia pojedynczych połówek rur nie ma różnicy wytrzymałościowej w stosunku do całego odlanego modułu. Dzięki zastosowaniu podkładek lub stóp nośnych główny nacisk warstw ziemi oraz innych obciążeń, na przykład nacisku ciężkiego transportu, przenosi się na podłoże pod wymiennikiem. Również w wariancie wynalazku z zalaniem GWC warstwą betonu, nacisk na betonową płytę wzmacniającą znajdującą się nad wymiennikiem jest przenoszony na jej stopy betonowe, które wsparte są na podkładkach z tworzywa lub stopach nośnych w zależności od sposobu wykonania kanałów powietrznych.
W związku z powyższym skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do UP RP celem ponownego rozpoznania wniosku w trybie postępowania spornego oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi organ wniósł o oddalenie skargi jako bezzasadnej. Wnioskodawca także wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: "Ppsa"), WSA w Warszawie stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno w ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja UP RP w przedmiocie unieważnienia patentu.
Stosownie do przepisów art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 Pwp, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji UP RP o udzieleniu patentu, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny, to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Zgodnie z przepisem art. 246 ust. 2 Pwp podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie patentu. W myśl art. 255 ust.1 pkt 9 powołanej ustawy sprawy o unieważnienie patentu na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje UP RP w trybie postępowania spornego, w granicach wniosku i organ jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 Pwp),
Definicja wynalazku zawarta w art. 24 Pwp stanowi, iż patenty są udzielane na wynalazki, które są nowe, posiadają poziom wynalazczy i nadają się do przemysłowego stosowania, bez względu na dziedzinę techniki. Artykuł 24 definiuje zatem cztery podstawowe wymogi stawiane rozwiązaniom, którym może zostać przyznana ochrona patentowa, tj. techniczny charakter rozwiązania, nowość, poziom wynalazczy oraz przemysłowe stosowanie. Wszystkie spośród wskazanych w tym przepisie wymogów są odrębne i niezależne oraz muszą być spełnione łącznie, by dane rozwiązanie mogło uzyskać ochronę patentową.
W teorii prawa własności przemysowej przyjmuje się, że wynalazek to rozwiązanie o charakterze technicznym ukierunkowane na zaspokojenie praktycznych potrzeb za pomocą nowych sposobów oddziaływania na materię lub wykorzystania jej właściwości, podające w sposób zupełny i kompletny reguły postępowania, które gwarantują osiągnięcie zamierzonego rezultatu (S. Sołtysiński, w: J. Szwaja, A. Szajkowski (red.), System prawa własności intelektualnej, t. 3, s. 29–32). Rozwiązanie oznacza, że wynalazek jest swoistą receptą określającą poszczególne kroki, które muszą być zrealizowane w celu osiągnięcia danego efektu technicznego. Wynalazek nie jest zatem ideą, lecz instrukcją osiągnięcia określonego rezultatu. W związku z tym nie będzie wynalazkiem sama idea wynalazcza ani wskazanie jedynie efektu technicznego, bez określenia, jak ten efekt techniczny jest osiągany. Owo konkretne rozwiązanie musi mieć charakter techniczny, który to uznaje się powszechnie za konstytutywną cechę wynalazku, której bezwzględne spełnienie warunkuje dalszą analizę ustawowych warunków ochrony. Jak stwierdził NSA w wyroku z 16 marca 2011 r. (II GSK 374/10, Legalis) "zasadnicze znaczenie w ocenie zdolności patentowej ma kryterium technicznego charakteru wynalazku, bowiem niestwierdzenie przez Urząd Patentowy tej przesłanki skutkuje uznaniem braku zdolności patentowej zgłoszonego wynalazku i powoduje, iż dalszego badania nie prowadzi się, a ochrona patentowa jest wykluczona".
Zgodnie z art. 26 ust. 1 Pwp wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki. Przy merytorycznej ocenie nieoczywistości rozwiązania konieczne jest uwzględnienie w zasadzie całego stanu techniki. Rozwiązanie uważa się za oczywiste, gdy w świetle stanu techniki ujawnionego w jednym lub łącznie w kilku rozwiązaniach wynika ono w sposób oczywisty dla znawcy posiadającego przeciętną wiedzę z danej dziedziny. W szczególności za rozwiązania oczywiste uważa się rutynowe dostosowanie znanego rozwiązania do danych warunków, proste wykorzystanie znanej zasady dla osiągnięcia oczywistego w świetle tej zasady celu, proste zastąpienie znanych środków technicznych w znanym rozwiązaniu ich ekwiwalentami lub proste skojarzenie kilku znanych rozwiązań.
Odmiennie niż przy badaniu nowości, argumentów przeciwko nieoczywistości wynalazku poszukiwać można więc nie tylko poprzez przeciwstawienie mu konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki. W wyniku takich badań może okazać się, że rozwiązanie jest nowe, lecz mimo to wynika w sposób oczywisty ze stanu techniki, na który składają się informacje mogące być przeciwstawione projektowi zgłoszonemu celem opatentowania, bądź wynalazkowi już opatentowanemu. Metodą zmierzającą do ustalenia, czy wynalazek spełnia kryterium nieoczywistości, jest ustalenie najbliższego stanu techniki jako jednej lub kilku publikacji, na tle których specjalista najłatwiej doszedłby do wynalazku. Następnie formułuje się problem techniczny, poprzez określenie cech zastrzeganego wynalazku, które nie występują w najbliższym stanie techniki. Zabieg ten pozwala na ocenę postępu technicznego wnoszonego przez wynalazek. W rezultacie, w wyniku powyższych ustaleń, zmierza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy specjalista znający najbliższy stan techniki, przy rozpatrywaniu problemu technicznego zastosowanego w wynalazku miałby możliwość bez dokonań twórczych, w sposób zawodowy i rutynowy, dojść do zastrzeganego rozwiązania.
Uznać należy, że patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. Nie oznacza to jednak, że przedmiotem patentu mogą być tylko wynalazki epokowe, rewolucjonizujące technikę, bowiem wystarczające jest, aby wynalazek był czymś więcej, niż rutynową tylko wiedzą mechanika lub inżyniera.
Zgodnie z art. 63 Pwp zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym. Opis wynalazku i rysunki mogą służyć do wykładni zastrzeżeń patentowych. Zakres przedmiotowy patentu może być określony przez kilka zastrzeżeń patentowych, wtedy tworzą one układ zastrzeżeń. Przy czym w układzie zastrzeżeń pierwsze zastrzeżenie jest zastrzeżeniem niezależnym, a pozostałe zastrzeżeniami zależnymi.
Zastrzeżenie niezależne określa główny zespół cech wynalazku (określony w art. 33 ust. 4 Pwp jako "ogół cech zgłaszanego wynalazku"), stanowiąc tym samym rozwiązanie podstawowe. Natomiast zastrzeżenia zależne, zawierając wszystkie cechy zastrzeżenia niezależnego i dodatkowo cechy dodane, jedynie doprecyzowują cechy rozwiązania podstawowego lub służą do chronienia wariantów wynalazku będących dla rozwiązania podstawowego rozwiązaniami dodatkowymi. Przy właściwym zidentyfikowaniu cech rozwiązania wynalazku przesądzające są zatem zastrzeżenia patentowe, które określają elementy rozwiązania stanowiące nieoczywisty wkład do znanego stanu techniki. Wąska interpretacja zastrzeżeń patentowych nakazuje brać pod uwagę jedynie to, co expressis verbis zostało w nich wyrażone. Niedopuszczalna jest bowiem rozszerzająca interpretacja zastrzeżeń patentowych z uwagi na swobodę działalności gospodarczej i wynikające z udzielonego patentu ograniczenie powszechnego swobodnego korzystania z chronionego rozwiązania technicznego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 stycznia 2011 r. sygn. akt II GSK 667/10).
Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy w pierwszej kolejności stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiły zarzucane przez skarżących naruszenia przepisów postępowania, a UP RP prawidłowo zebrał materiał dowodowy w sprawie i przeprowadził szczegółową analizę tego materiału.
W myśl art. 7 kpa, którego naruszenie zarzucają skarżący "W toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli".
Z kolei art. 77 kpa stanowi, że:
"§ 1. Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
§ 2. Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
§ 3. Organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy (art. 52) może z urzędu lub na wniosek strony przesłuchać również nowych świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania.
§ 4. Fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu. Fakty znane organowi z urzędu należy zakomunikować stronie".
Zdaniem Sądu, organ nie naruszył powyższych przepisów w toku prowadzonego postępowania. W sprawie nie zaistniał zatem zarzucany przez skarżących "brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego". Zarzut naruszenia przepisów postępowania jest zatem bezzasadny i sprzeczny ze stanem faktycznym.
W szczególności w ocenie Sądu bezzasadny jest zarzut, że organ nie powołał w charakterze świadków specjalistów, którzy wyrażali swoją opinię na temat odmienności spornego wynalazku od znanych wcześniej rozwiązań ani nie powołał biegłego z zakresu tematyki gruntowych wymienników ciepła.
Sąd wskazuje, iż godnie z art. 78 § 1 kpa żądanie przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Skarżący wnosili o przesłuchanie w charakterze świadków określonych osób na okoliczność, że sporne rozwiązanie w dacie zgłoszenia było nowe i posiadało poziom wynalazczy. Sąd podziela w tym zakresie pogląd organu, iż kwestia nowości i poziomu wynalazczego nie należą do okoliczności faktycznych, są to bowiem przesłanki prawne podlegające zbadaniu i ocenie przez organ rozpoznający wniosek o unieważnienie patentu. Nie było konieczności przesłuchiwania na tę okoliczność świadków. Niejako na marginesie można zauważyć, że UP RP jako organ jest w stanie ocenić, czy posiadana przez niego wiedza jest niewystarczająca dla rozwiązania określonego problemu faktycznego, który pojawił się w sprawie, a którego rozwiązanie jest niezbędne dla jej rozstrzygnięcia (por. wyroki NSA: z dnia 19 marca 2012 r., II GSK 85/11; z dnia 21 marca 2012 r. II GSK 300/11; z 4 dnia czerwca 2014, II GSK 405/13).
Jeżeli zaś chodzi o zarzut niepowołania biegłego przez organ, Sąd wskazuje, co następuje. Jak wynika z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w postępowaniu spornym przed UP RP dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jest możliwe, która to możliwość wynika z treści art. 256 ust. 1 Pwp w zw. z art. art. 84 § 1 kpa (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 września 2018 r. sygn. II GSK 3315/16, z 22 listopada 2016 r. sygn. II GSK 1017/15, z 13 października 2015 r. sygn. II GSK 1017/15; publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie dopuszczenie dowodu z opinii biegłego jest zasadne. Dowód taki w tego rodzaju postępowaniu ma miejsce wyjątkowo, wtedy gdy materia, której dotyczy rozwiązanie stanowiące wynalazek, należy do bardzo specjalistycznej i skomplikowanej dziedziny wiedzy technicznej, co do której istnieją uzasadnione wątpliwości, czy w kolegium orzekającym UP RP jest zatrudniony ekspert posiadający tak szczegółowe i specjalistyczne wiadomości lub sprzecznych opinii ekspertów. Należy przy tym brać pod uwagę, że UP RP jest wysoko wyspecjalizowanym organem zatrudniającym ekspertów, których specjalistyczna wiedza ma odpowiadać zadaniom tego organu. Należy pamiętać, że to organ, a nie biegły, decyduje o załatwieniu sprawy, że biegły jest powołany tylko do wydania opinii w kwestii faktycznej, której rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania przez organ decyzji. W przedmiotowej sprawie Sąd, kierując się wyjaśnieniami organu, uznał, iż z taka szczególna sytuacja nie miała miejsca.
Rację ma także organ, który w odpowiedzi na skargę podkreślił, iż w toku postępowania spornego skarżący nie zgłaszali wniosku o przeprowadzenie takiego dowodu. Podniesienie tego zarzutu dopiero na etapie skargi jest w ocenie sądu spóźnione, biorąc pod uwagę fakt, iż sprawa była rozstrzygana w tzw. trybie spornym.
Również zarzut, że organ nie wezwał skarżących do uzupełnienia uchybień w zakresie uwierzytelnienia niektórych dokumentów, zwłaszcza dotyczących uzyskanych nagród i braku potwierdzenia, że nagrody te dotyczył rozwiązania objętego spornym patentem, jest bezzasadny. Strona była reprezentowana w toku postępowania przed organem przez profesjonalnego pełnomocnika – rzecznika patentowego, którego organ nie musiał pouczać o prawidłowym uwierzytelnianiu zgłoszonych dokumentów.
Przede wszystkim jednak wskazać należy, iż zakwestionowane dowody bez stosownego uwierzytelnienia były bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena zdolności patentowej spornego wynalazku polegała, co obszernie przedstawione zostanie poniżej, na wybraniu, zgodnie ze ogólnymi zasadami, spośród przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw materiałów jednego dokumentu najbliższego rozwiązaniu przedmiotowemu i rozpatrzeniu, czy przeciętny znawca przy znajomości tego dokumentu i jednego z innych przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw materiałów mógłby przed datą pierwszeństwa spornego patentu dojść do przedmiotowego rozwiązania określonego zastrzeżeniem niezależnym.
W świetle tak dokonywanej oceny, materiały złożone przez skarżących dotyczące otrzymanych nagród były bez znaczenia, gdyż wszystkie one dotyczą okresu po dacie pierwszeństwa spornego patentu lub są niedatowane, niezależnie od tego, że znaczna część tych materiałów nie została należycie uwierzytelniona. Ponadto, materiały ten nie odnoszą się do porównania zespołu cech zastrzeganego zastrzeżeniem niezależnym spornego patentu i cech znanych z dokumentów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw, a więc nie mogłyby one posłużyć do analizy zdolności patentowej spornego patentu, nawet gdyby dotyczyły okresu sprzed tej daty.
Sąd wskazuje, iż organ w decyzji wziął pod uwagę wszystkie przedłożone przez strony dowody, a następnie podzielił je na te, które mają walor dowodowy w sprawie i które go nie posiadają, przy czym te drugie zostały przez niego wymienione na s. 12 i 13 decyzji. W żadnym z tych dokumentów nie wskazano, że dotyczą one przedmiotu kwestionowanego patentu, gdyż dokumenty te dotyczą w większości nieokreślonych produktów [...]. Niektóre z dokumentów dotyczą wymiennika [...], który – jak wynika z fotografii przedłożonych przez skarżących – jest wymiennikiem zawierającym moduły w kształcie płyt falistych, co nie jest rozwiązaniem chronionym spornym patentem. Stwierdzenie odnośnie praktyczności rozwiązania zastosowanego w spornym patencie nie dowodzą z kolei wprost jego poziomu wynalazczego. Zarzut ten zatem uznać należy za niezasadny.
W konsekwencji Sąd uznał, że przedmiotowa sprawa została rozpatrzona przez UP RP wnikliwie i wszechstronnie, materiał dowodowy został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, a uzasadnienie faktyczne decyzji zawierało wskazanie faktów, które UP RP uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł, a uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło więc naruszenie art. 7 i art. 77 kpa.
Skarżący podnieśli ponadto zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 Pwp w związku z art. 24 i 26 Pwp, polegające na bezzasadnym przyjęciu, że wnioskodawca, domagając się unieważnienia spornego patentu, wykazał, że nie został spełniony ustawowy warunek wymagany do uzyskania patentu - to jest nieoczywistość rozwiązania (brak poziomu wynalazczego) w odniesieniu do patentu [...].
W ocenie Sądu zarzut ten jest bezzasadny.
Zdaniem Sądu, skarżący nie podważyli ustaleń organu, który wyraźnie wskazał w zaskarżonej decyzji, że przeciętny fachowiec w dziedzinie wymienników ciepła w celu poprawy parametrów wymiany cieplnej (termodynamicznej) z gruntem wymiennika znanego z opisu zgłoszenia patentowego [...] znając opis patentowy [...], mógłby bez wkładu myśli twórczej zastosować w tym znanym gruntowym wymienniku ciepła "kanały (połówki rur), które posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych i poprzecznych", znane z [...] i zastosowane tam w celu poprawy parametrów wymiany cieplnej. Przy okazji zastosowania tego rozwiązania przeciętny fachowiec uzyskałby "zwiększenie sztywności a zarazem nośności konstrukcji", w zakresie zwiększenia sztywności i nośności samych kanałów (połówek rur), co jest znane powszechnie z literatury (jak wskazano w opinii technicznej dotyczącej rozwiązania chronionego spornym patentem z 9 grudnia 2018 r.). Oba porównywane powyżej rozwiązania należą bowiem do tej samej dziedziny techniki, gdyż oba dotyczą wymienników ciepła.
Podnieść też należy, iż powoływana przez skarżących poprawa nośności GWC wynikająca z zalania go betonem jest efektem zastosowania cechy dodatkowej, zawartej w zastrzeżeniu zależnym 9, która nie wynika z zastrzeżenia niezależnego patentu. Analogiczną uwagę odnieść należy do antybakteryjności GWC, która nie wynika z żadnej cechy zastrzeżenia niezależnego.
Odnosząc się z kolei do twierdzeń skarżących zawartych w załączniku do protokołu rozprawy, dotyczących tego, iż zgłoszenie patentowe [...] było na dzień kwestionowanego zgłoszenia znane tylko skarżącym, gdyż publikacja tego zgłoszenia patentowego nastąpiła dopiero 8 grudnia 2014 r., stwierdzić należy, co następuje.
Wskazane dwa zgłoszenia patentowe dokonali ci sami skarżący.
W myśl art. 26 Pwp:
"1. Wynalazek uważa się za posiadający poziom wynalazczy, jeżeli wynalazek ten nie wynika dla znawcy, w sposób oczywisty, ze stanu techniki.
2. Przy ocenie poziomu wynalazczego nie uwzględnia się zgłoszeń, o których mowa w art. 25 ust. 3".
Z kolei zgodnie z art. 25 ust. 3 Pwp "Za stanowiące część stanu techniki uważa się również informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych, korzystających z wcześniejszego pierwszeństwa, nieudostępnione do wiadomości powszechnej, pod warunkiem ich ogłoszenia w sposób określony w ustawie".
Wskazać przy tym należy, iż przepis art. 25 ust. 3 Pwp dotyczy tzw. rozszerzonego stanu techniki, który obejmuje informacje zawarte w zgłoszeniach wynalazków lub wzorów użytkowych. Jak wskazuje się w doktrynie prawniczej: "Przepis art. 25 ust. 3 p.w.p. zawiera pewnego rodzaju fikcję prawną (zob. J. Szczepaniak, Patent europejski. Przesłanki zdolności patentowej, Warszawa 2003, s. 213; stanowisko autorki przytacza M. du Vall, Prawo patentowe, Warszawa 2009, s. 186, przyp. 194)". Wynika to z faktu, że za stan techniki, obejmujący z założenia informacje publicznie ujawnione, ustawodawca nakazuje uznawać również informacje nieudostępnione do wiadomości powszechnej. "Informacje te zostaną zaliczone do stanu techniki tylko przy założeniu, że nastąpi skutek określony w komentowanym przepisie - a dokładniej: dojdzie do ich "ogłoszenia w sposób określony w ustawie". Ogłoszenia o zgłoszeniu wynalazków i wzorów użytkowych są publikowane w Biuletynie Urzędu Patentowego" (A. Niewęgłowski w: Demendecki Tomasz i in., Prawo własności przemysłowej. Komentarz, opublikowano: LEX 2015).
Otóż Sąd wskazuje, iż omówiona powyżej fikcja prawna przewidziana w art. 25 ust. 3 Pwp może nie mieć zastosowania w konkretnej sytuacji faktycznej. Do takiej sytuacji doszło w niniejszym postępowaniu, w którym obydwa patenty zostały zgłoszone przez te same osoby czyli skarżących. Nie można zatem uznać, iż skarżący w niniejszej sprawie korzystają z dobrodziejstw fikcji prawnej z art. 25 ust. 3 Pwp, skoro doskonale znali treść swojego poprzedniego zgłoszenia.
Interpretacja art. 25 ust. 3 Pwp przedstawiona przez skarżących oznaczałaby w praktyce, iż dany zgłaszający mógłby kilkakrotnie równolegle zgłosić ten sam patent w odstępie kilku dni, nie czekając na rozstrzygnięcie merytoryczne w tej mierze organu, powołując się na formalną definicję stanu techniki, zgodnie z którą wcześniejsze zgłoszenie nie byłoby brane pod uwagę. Efektem mogłoby być przyznanie równolegle tej samej osobie kilku patentów na bardzo zbliżone lub nawet tożsame rozwiązania. Nie taki zaś był cel art. 26 ust. 2 w związku z art. 25 ust. 3 Pwp. Zarzut ten zatem uznać należy za bezzasadny.
Jak już wcześniej wskazano, nieuprawnione jest twierdzenie skarżących, iż przedmiotowy wynalazek obejmuje także wariant, w którym polówki rur są ze sobą połączone w moduły w postaci swego rodzaju płyty falistej. Jak wyjaśniono bowiem w zaskarżonej decyzji nigdzie w opisie spornego patentu nie wskazano bowiem, że pod pojęciem modułu należy rozumieć płytę modułową falistą. Tak więc sporny patent nie może dotyczyć rozwiązania w postaci swego rodzaju płyty falistej, które nie zostało w nim ujawnione.
Ponadto należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom autora skargi – UP RP ustalał poziom wynalazczy, odnosząc go do wynalazku jako całości. Organ stwierdził wyraźnie w zaskarżonej decyzji, że dokumentem przedstawiającym najbliższe rozwiązanie znane ze stanu techniki jest zgłoszenie patentowe [...], dotyczące również GWC. Bowiem jak przyjmuje się zgodnie zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie, oceniając nieoczywistość wynalazku, należy postrzegać go jako całość, a zatem zarzut oczywistości może być stawiany całemu rozwiązaniu, a nie jego poszczególnym elementom (M. du Vall, H. Żakowska-Henzler, Przesłanki zdolności patentowej (w:) System Prawa Prywatnego. Prawo własności przemysłowej, t. 14A, red. R. Skubisz, wyd. 2, Warszawa 2017, s. 455; A. Pyrża, Poradnik wynalazcy, Warszawa 2008, s. 118; wyrok NSA z dnia 2 lipca 2010 r., II GSK 297/10, Legalis). Jak wykazano powyżej, przedmiot ochrony w obydwu zgłoszeniach jest tożsamy. Przeciętny fachowiec mógłby bowiem zastosować to samo rozwiązanie, tj. "kanały (połówki rur), które posiadają na swoim obwodzie rowki stanowiące przetłoczenia wykonane do wewnątrz w postaci rowków spiralnych i poprzecznych", znane już z [...] i zastosowane tam w celu poprawy parametrów wymiany cieplnej w celu "zwiększenie sztywności a zarazem nośności konstrukcji", w zakresie zwiększenia sztywności i nośności samych kanałów (połówek rur).
Odnosząc się do wniosku skarżącej o przeprowadzenie uzupełniającego dowodu z dokumentów przedłożonych do pisma procesowego z 19 listopada 2019 r. stosownie do art. 106 § 3 Ppsa, wskazać należy, iż Sąd uznał go za niezasadny. Sąd wskazuje, iż art. 106 § 3 Ppsa nie służy do zwalczania ustaleń faktycznych, z którymi strona się nie zgadza. Celem postępowania dowodowego przed sądem administracyjnym nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy organ ustalił ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej. Cel ten wyraża zarówno brzmienie art. 106 i art. 113 Ppsa, jak i ugruntowane w tym względzie stanowisko judykatury i doktryny. Sąd nie mógł zatem uwzględnić wniosku dowodowego z opinii technicznej z września 2019 r., gdyż powstała ona po dniu wydania skarżonej decyzji, a zatem organ nie mógł nią dysponować w toku prowadzonego postępowania. Nie można przeto czynić zarzutu organowi, że nie uwzględnił tez opinii, która nie istniała na dzień orzekania w sprawie. Jak słusznie podnosi się w orzecznictwie, sąd administracyjny, kontrolując zgodność z prawem postępowania administracyjnego i wydanej w jego wyniku ostatecznej decyzji administracyjnej, nie ma w świetle obowiązujących przepisów ani obowiązku, ani nawet uprawnienia, aby odnosić się do zdarzeń późniejszych i uwzględniać dokumenty powstałe po wydaniu zaskarżonej decyzji (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r., II OSK 2100/16, LEX nr 2358606).
Sąd nie mógł także uwzględnić kolejnego wniosku dowodowego skarżącej, tj. o przeprowadzenie dowodu z artykułu J. Topolańskiej i D. Krawczyka "Gruntowe powietrzne wymiennika ciepła" z kwietnia 2014 r. Jak wskazał bowiem NSA w wyroku z 6 października 2005 r., sygn. II GSK 164/05, ONSA WSA 2006/2, poz. 45, przeprowadzenie przez sąd administracyjny uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu (art. 106 § 3) będzie dopuszczalne w sytuacji, gdy wnioskowany (bądź dopuszczony z urzędu) dowód będzie pozostawał w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu. Celem tego postępowania nie jest bowiem ponowne ustalenie stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie – czy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego do poczynionych ustaleń. Przywoływanie przez skarżącą artykułu naukowego z daty późniejszej niż data zgłoszenia przez nią spornego wynalazku na okoliczność, iż skoro w tym artykule nie jest prezentowany wymiennik rurowy tożsamy z rozwiązaniem zastosowanym przez skarżącą, to znaczy, że nie obejmował tego rozwiązania stan techniki na dzień zgłoszenia, wykracza poza przedmiot tego dowodu. Otóż żaden artykuł naukowy nie ma waloru przymiotu całkowitej prawdy i wiedzy o świecie. Jeżeli w danym artykule nie wspomniano o danym rozwiązaniu technicznym, to nie oznacza, że nie istniało ono na dzień publikacji artykułu. Rozumowanie jest wprost przeciwne – jeżeli w danym artykule jest wspomniane rozwiązanie techniczne, to znaczy, że było ono znane na określoną datę publikacji. Wywodzenie na zasadzie pozornego odwrócenia tej tezy jest pozbawione logiki i przeczy prostemu doświadczeniu życiowemu.
Poza tym dyspozycja art. 106 § 3 Ppsa nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok NSA z 6 października 2009 r., II FSK 615/08, LEX nr 533874). Artykuł z 2014 r. mógł być przedstawiony przez skarżących w toku postępowania przed UP RP. Skarżąca w żaden sposób nie wyjaśniła, dlaczego tego nie uczyniła przed organem. Strona nie powinna przy tym czekać na zgłaszanie dowodów dopiero przed sądem administracyjnym. Wszystkie konieczne dowody winny być zgłaszane w toku postępowania administracyjnego.
Podsumowując, materiał dowodowy zebrany przez sąd administracyjny nie służy ustalaniu stanu faktycznego sprawy, lecz weryfikacji kompletności materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych sprawy oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego (A. Bińczyk, O znaczeniu akt sprawy..., s. 125–137). Materiał dowodowy zebrany w toku postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia stanu faktycznego który wynika z akt sprawy i w świetle istniejącego wówczas stanu prawnego podjęte przez organ rozstrzygnięcie sprawy jest zgodne z obowiązującym prawem. Strona mogła i powinna była zgłaszać stosowne wnioski dowodowe w toku postępowania administracyjnego. Strona nie wykazała żadnych usprawiedliwionych przyczyn, dla których tego nie uczyniła. W związku z powyższym oraz faktem, że dowód z artykułu prasowego był nieistotny dla sprawy, a z opinii technicznej jako nowego dowodu powstałego po wydaniu skarżonej decyzji - niedopuszczalny, Sąd wniosków dowodowych złożonych przez stronę nie uwzględnił.
W związku z powyższym, skargę należało na podstawie art. 151 Ppsa oddalić.