VI SA/WA 103/04

VI SA/Wa 103/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2004-12-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-03-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Wieczorek
Jolanta Królikowska-Przewłoka
Maria Jagielska /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Skarżony organ
Rada Adwokacka
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Sędziowie : Sędzia WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. L. na Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2003 r. w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów oddala skargę
Uzasadnienie
M. L., zwany dalej skarżącym, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2003r. w sprawie skreślenia z listy adwokatów.
Skarżący uzyskał wpis na listę adwokatów [...] Izby Adwokackiej dnia [...] marca 1998r. na zasadzie art. 65 pkt 1-3, art. 66 ust. 1 pkt 2 i art. 68 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 26 maja 1982r. Prawo o adwokaturze ( Dz. U. nr 16, poz. 124 ze zmianami ).
Dnia [...] marca 2001r. dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w [...] wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień tyczących czynów przypisanych mu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2000r. Wyjaśnień takich skarżący nie złożył w proponowanym w wezwaniu terminie z powodu choroby.
Uchwałą z dnia [...] kwietnia 2001r. ORA w [...] skreśliła skarżącego z listy adwokatów na podstawie art. 74 ustawy Prawo o adwokaturze. W uzasadnieniu podano, iż skarżący składając niezbędne dokumenty oraz uczestnicząc w posiedzeniu Rady w dniu [...] marca 1998r. na którym rozpatrywana była sprawa jego wpisu na listę adwokatów, nie poinformował Okręgowej Rady Adwokackiej o toczącym się przeciw niemu postępowaniu karnym. W wyniku tego postępowania, prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] marca 2000r. M. L. skazany został na karę łączną 1 roku 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności na okres 3 lat oraz zakazem zajmowania stanowisk w wymiarze sprawiedliwości na okres 3 lat za czyn z art.. 231 § 1 k.k. polegający na tym, że: w okresie od [...] kwietnia 1992r. do [...] grudnia 1995r. w [...] jako miejscowy prokurator Prokuratury Rejonowej, ukrywał akta spraw [...],[...],[...],[...],[...] i [...] w wyniku czego pozostawały one bez procesowego biegu prze okres 2 do 4 lat, a nadto wydał polecenie wykreślenia z repertorium [...] jako zawieszonej sprawy [...] mimo braku ku temu podstaw oraz bez wydania stosownego postanowienia, działając w ten sposób na szkodę wymiaru sprawiedliwości, pokrzywdzonych oraz ujawnionych podejrzanych w opisanych wyżej sprawach oraz za czyn z art. 271 § 1 k.k. w związku z art. 91 § 1 k.k.
Fakty powyższe znane były skarżącemu natomiast nie znane były ORA w [...], a stanowiłyby przeszkodę do wpisu na listę adwokatów.
W wyniku złożonego przez skarżącego odwołania dnia [...] czerwca 2001r. Naczelna Rada Adwokacka na podstawie art. 58 pkt 8 Prawa o adwokaturze odwołanie pozostawiła bez uwzględnienia.
Naczelny Sąd Administracyjny kontrolując zaskarżoną przez M. L. uchwałę stwierdził dnia [...] maja 2003r. jej nieważność, a także nieważność uchwały poprzedzającej z powodu rażącego naruszenia art. 107 Kpa. Zaskarżoną uchwałę podpisał tylko prezes rady i jej sekretarz, a uchwała ORA nie została podpisana przez wszystkich członków Rady. NSA w wydanym wyroku podzielił jednak stanowisko organów samorządu adwokackiego wyrażone w podjętych uchwałach oceniając zarzuty skargi jako nieuzasadnione. Zdaniem Sądu sam fakt, iż wobec skarżącego postawiono zarzuty popełnienia przestępstwa i to przestępstwa związanego z wykonywanym zawodem prokuratora spowodował utratę przez skarżącego przymiotów określonych w art. 65 pkt 1 p.o a. Skarżący miał pełną świadomość, że ujawnienie ORA faktu, iż jest podejrzany o popełnienie przestępstw będzie stanowić przeszkodę do wpisu na listę adwokatów. Powołana w skardze zasada domniemania niewinności nie zwolniła skarżącego z moralnego obowiązku uczciwości, a od osób wykonujących zawody zaufania publicznego, do których należy zawód adwokata wymaga się zachowań odpowiadających przyjętym normom moralno-etycznym. Normy te zobowiązywały skarżącego do ujawnienia okoliczności , które stanowiłyby przeszkodę wpisu.
Okręgowa Rada Adwokacka w [...] uchwałą z dnia [...] maja 1982r. ponownie skreśliła skarżącego z listy adwokatów Izby w [...] powtarzając uzasadnienie uchwały z 2001r.
Skarżący przekonywał w złożonym odwołaniu, że podjętym przez ORA w [...] rozstrzygnięciem, naruszony został art. 74 Prawa o adwokaturze z uwagi na to, że przed podjęciem decyzji o wpisie zwracała się ona do Prokuratury Wojewódzkiej w [...] o nadesłanie akt osobowych skarżącego, w których znajdowały się informacje o prowadzonym postępowaniu dyscyplinarnym i karnym. Mając zatem informacje o prowadzonych postępowaniach, nie mogła powołując się na art. 74 ustawy Prawo o adwokaturze skreślić skarżącego z listy adwokatów.
Uchwałą Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] grudnia 2003r. postanowiono jednomyślnie o utrzymaniu w mocy uchwały zaskarżonej. W uzasadnieniu Rada podkreśliła, że z akt osobowych skarżącego bezspornie wynika, że ORA w [...] nie była poinformowana o toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym w związku z jego pracą w prokuraturze. Postępowanie o skreślenie z listy adwokatów nastąpiło w wyniku skierowanej przez rzecznika dyscyplinarnego do ORA w [...] informacji o toczącym się postępowaniu karnym i prawomocnym skazaniu skarżącego.
W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skardze, M. L. domagał się uchylenia zaskarżonej uchwały w całości jako sprzecznej z prawem z uwagi na obrazę prawa materialnego tj. art. 74 ustawy Prawo o adwokaturze. Skarżący stwierdził w uzasadnieniu skargi, że ORA w [...] musiała posiadać informacje o toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym i karnym, bowiem przynajmniej niektórzy członkowie Rady zapoznali się z aktami osobowymi skarżącego, z których ta wiedza wynikała. Dlatego też nie można twierdzić, iż czyn skarżącego nie był znany radzie adwokackiej w chwili wpisu, a jeśli tak, to nie może mieć zastosowania art. 74 p.oa.
Naczelna Rada Adwokacka, przesyłając do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie akta osobowe skarżącego, udzieliła jednocześnie odpowiedzi na skargę, w której wniosła o jej oddalenie nie dostrzegając możliwości zmiany swojej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona, ponieważ zaskarżona uchwała nie narusza prawa.
Sąd rozpoznając sprawę, miał na uwadze wydany dnia 16 maja 2003r. przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrok – II SA 2343/01, w którym NSA, odnosząc się do zarzutów skargi, sformułował ocenę prawną, zgodnie z którą sam fakt, iż wobec skarżącego postawiono zarzuty popełnienia przestępstwa i to przestępstwa związanego z wykonywaniem zawodu prokuratora spowodował utratę przez skarżącego przymiotów określonych w art. 65 pkt 1 ustawy z dnia 26 maja 1982r. – Prawo o adwokaturze ( Dz. U. z 2002r. Nr 123, poz. 1058), a skarżący miał pełną świadomość, ze ujawnienie okręgowej radzie adwokackiej faktu, iż podejrzany jest o popełnienie przestępstw, będzie stanowić przeszkodę do wpisu, nie ujawnił tego faktu czym naruszył moralny obowiązek uczciwości. Uznając, że obowiązujące osoby wykonujące zawód zaufania publicznego normy moralno etyczne zobowiązywały skarżącego do ujawnienia okoliczności stanowiących przeszkodę wpisu, Sąd podzielił w całości stanowisko samorządu adwokackiego wyrażone w skarżonych uchwałach.
Stosownie do art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi 9 Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004r. z zastrzeżeniem art. 100, wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Należy podkreślić, że zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego uchwały samorządu adwokackiego utraciły swój byt prawny wyłącznie wskutek rażącego naruszenia przez te organy przepisów proceduralnych polegającego na tym, iż uchwały organów kolegialnych nie zostały podpisane przez wszystkich jego członków. NSA, stwierdzając nieważność uchwał z przyczyn proceduralnych, nie uchylił się od zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie, które jest wiążące dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozpoznającego sprawę niniejszą, bezpośrednio związaną ze sprawą, w której orzekał NSA. Uchwały samorządu adwokackiego poddane kontroli w niniejszej sprawie podjęte zostały bowiem ponownie na tej samej podstawie prawnej i przy uwzględnieniu tych samych okoliczności, w wyniku stwierdzenia nieważności uchwał poprzednich, jednak już w sposób poprawny tzn. z wyeliminowaniem błędu wskazanego przez NSA w przytoczonym wyroku.
Niezależnie od tego, iż Sąd czuje się związany oceną prawną wyrażoną przez NSA we wskazanym orzeczeniu, podziela w całości to stanowisko. Skarżącemu, w dacie starania się o wpis na listę adwokatów, znane były niewątpliwie przepisy ustawy Prawo o adwokaturze, które w art. 65 wymagały spełnienia od kandydata do tego wpisu spełnienia określonych warunków m.in. nieskazitelnego charakteru i takiego dotychczasowego zachowania, które będzie dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Jeśli nawet, choć trudno to zrozumieć, skarżący miał wątpliwości co do tego, czy prowadzone przeciwko niemu postępowania karne i dyscyplinarne naruszają warunek nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu, winien był poinformować ORA o tych istotnych dla wpisu okolicznościach, czego nie zrobił, a co z kolei stanowi odrębną od faktu prowadzonych przeciwko niemu postępowań okoliczność, istotną dla przyszłego wpisu na listę adwokatów. W ocenie skarżącego wystarczające było, iż Rada wystąpiła do Prokuratury Wojewódzkiej o jego akta osobowe, z których wiedza o prowadzonych postępowaniach karnym i dyscyplinarnym miałaby wynikać. Brak jest w sprawie dowodów, że ORA w [...] rzeczywiście miała informację o tym, iż skarżący jest podejrzany o popełnienie przestępstw. Jak sam skarżący przyznał na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, nie jest w stanie z całą pewnością stwierdzić, że w jego aktach osobowych z Prokuratury była informacja o toczącym się postępowaniu karnym. Jeśli tak, to okręgowa rada adwokacka miała prawo, z chwilą podjęcia informacji o czynie popełnionym przed wpisem na listę adwokatów, podjąć decyzję na podstawie art. 74 p.o a. skreślenia skarżącego z listy adwokatów.
W tym stanie rzeczy, należało uznać, że uchwała ORA w [...] podjęta została zgodnie z prawem w sposób nie naruszający art. 74 ustawy – Prawo o adwokaturze, a zaskarżona uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej utrzymująca w mocy uchwałę ORA jest prawidłowa. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ) oddalił skargę.