VI SA/Wa 1026/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej odmawiającą stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium NRA uchylającej decyzję o skreśleniu aplikanta z listy.
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA), która odmówiła stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium NRA uchylającej decyzję o skreśleniu go z listy aplikantów adwokackich. Skreślenie nastąpiło z powodu dwukrotnego niezaliczenia kolokwium. Skarżący kwestionował prawidłowość kolokwium i postępowania. WSA oddalił skargę, uznając, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest właściwe do ponownego badania meritum sprawy kolokwium, a uchwała Prezydium NRA była zasadna.
Sprawa dotyczyła skargi C. C. na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej (NRA) z dnia [...] lutego 2018 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r. Uchwała ta uchyliła wcześniejszą uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej (ORA) z [...] grudnia 2011 r. o skreśleniu skarżącego z listy aplikantów adwokackich. Skarżący został skreślony z powodu dwukrotnego niezaliczenia kolokwium na II roku aplikacji. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwości kolokwium, postępowania oraz udziału osób podlegających wyłączeniu w wydaniu uchwał. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu jedynie kontrolę legalności samej decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych (art. 156 § 1 k.p.a.), a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. Sąd stwierdził, że uchwała Prezydium NRA uchylająca uchwałę ORA była właściwa i konieczna z uwagi na uchybienia postępowania I instancji, a jej uzasadnienie trafnie wyznaczyło kierunek ponownego rozpoznania sprawy przez ORA, co ostatecznie doprowadziło do przywrócenia skarżącemu statusu aplikanta. Sąd podkreślił, że kwestie dotyczące prawidłowości kolokwium nie mogły być przedmiotem badania w postępowaniu o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium NRA. Zarzuty dotyczące wyłączenia członków organów oraz naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 77, 80) również uznano za niezasadne, ponieważ dotyczyły innych uchwał lub nie miały zastosowania w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności. Sąd wskazał również, że uchwała Prezydium NRA z [...] października 2012 r. była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, a późniejsze orzeczenie NSA uchylające wyrok WSA nastąpiło z przyczyn formalnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu jedynie kontrolę legalności samej decyzji pod kątem kwalifikowanych wad prawnych, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest wyłącznie ocena legalności decyzji pod kątem wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., a nie ponowne rozstrzyganie sprawy administracyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka rażącego naruszenia prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności uchwały.
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Decyzja wydana w sprawie administracyjnej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
k.p.a. art. 24 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Okoliczności uzasadniające wyłączenie organu od załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 27 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konsekwencje udziału osób podlegających wyłączeniu.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada swobodnej oceny dowodów.
p.p.s.a. art. 183 § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres rozpoznania sprawy przez NSA.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nieważność postępowania jako przesłanka uchylenia orzeczenia.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzeczenie o oddaleniu skargi.
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.a. art. 79 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Podstawa skreślenia aplikanta z listy.
p.p.s.a. art. 183 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Przesłanki uchylenia orzeczenia przez NSA.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Uchwała Prezydium NRA uchylająca uchwałę ORA była zasadna z uwagi na uchybienia postępowania I instancji. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności nie jest właściwe do ponownego badania meritum sprawy kolokwium. Zarzuty dotyczące wyłączenia członków organów były niezasadne.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe przeprowadzenie kolokwium i wystawienie niedostatecznej oceny. Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez udział osób podlegających wyłączeniu. Wadliwość uchwały Prezydium NRA z dnia [...] października 2012 r.
Godne uwagi sformułowania
przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest sprawa procesowa organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej nie dokonuje się – jak w postępowaniu zwykłym – oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym uchwała ta została podjęta w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. w ówczesnym brzmieniu, jako że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia przez ORA - organ I instancji, postępowania wyjaśniającego w znacznej części stanowisko organu wyrażone w uchwale z [...] października 2012 r., co do niedopuszczalności kontroli decyzji Komisji Egzaminacyjnej, jest wadliwe i zostało zakwestionowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich w takich sytuacjach instytucja wyłączenia danej osoby nie znajduje zastosowania
Skład orzekający
Pamela Kuraś-Dębecka
przewodniczący sprawozdawca
Sławomir Kozik
sędzia
Jakub Linkowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, zasady wyłączania organów w postępowaniu administracyjnym, specyfika postępowania dotyczącego aplikacji adwokackiej."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu aplikacji adwokackiej i procedury stwierdzenia nieważności, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych dziedzinach prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników ze względu na szczegółową analizę procedury administracyjnej i zasad kontroli sądowej, ale może być zbyt techniczna dla szerszej publiczności.
“Kiedy sąd nie bada meritum: granice postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji.”
Sektor
usługi prawne
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVI SA/Wa 1026/18 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2018-09-28 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2018-05-29 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Jakub Linkowski Pamela Kuraś-Dębecka /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Kozik Symbol z opisem 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy Hasła tematyczne Aplikacje prawnicze Sygn. powiązane II GSK 266/19 - Wyrok NSA z 2019-07-10 Skarżony organ Rada Adwokacka Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2017 poz 1257 art. 156 par 1; art. 158 par 1art. 24 par 1 pkt 4 i 5; art. 27 par 1 zd 1; art. 7; art.77; art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 1302 art. 183 par 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Jakub Linkowski Protokolant ref. staż. Agnieszka Dzięcioł po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi C. C. na uchwałę Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej oddala skargę Uzasadnienie Zaskarżoną uchwałą z [...] lutego 2018 r. Naczelna Rada Adwokacka (dalej "NRA") odmówiła stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r., którą uchylono uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w B. (dalej ORA") z [...] grudnia 2011 r., mocą której C. [...] C. (dalej "Skarżący") został skreślony z listy aplikantów adwokackich. Powyższe rozstrzygnięcia zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym. W październiku 2009 r. Skarżący został wpisany na listę aplikantów adwokackich. Na II roku aplikacji przystąpił do kolokwium, z którego otrzymał dwie oceny niedostateczne, tj. zarówno w pierwszym (26 października 2011 r.), jak i w poprawkowym (30 listopada 2011 r.) terminie. Wobec powyższego Skarżący został powiadomiony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie skreślenia z listy aplikantów. W toku tego postępowania złożył do Komisji Egzaminacyjnej wniosek o reasumpcję oceny niedostatecznej z procedury karnej, która zaważyła na ostatecznej ocenie z kolokwium. Nie złożył natomiast wniosku o możliwość powtarzania roku szkoleniowego, co osobiście potwierdził na posiedzeniu ORA dnia [...] grudnia 2011 r. I. W dniu [...] grudnia 2011 r., ORA na podstawie art. 79 ust. 2 p.o.a. w zw. z § 19 Regulaminu aplikacji adwokackiej, skreśliła Skarżącego z listy aplikantów, gdyż stwierdziła, że negatywne oceny otrzymane przez niego podczas kolokwium (cztery niedostateczne na sześć przedmiotów, zdawanych w terminie poprawkowym) pozwalają na ustalenie, że nie opanował on materiału szkoleniowego nawet w podstawowym zakresie, co oznacza jego trwałą niekompetencję i niedostateczną znajomość przepisów. ORA wskazała, że wzięła przy tym pod uwagę fakt skazania Skarżącego w postępowaniu dyscyplinarnym na karę upomnienia za pełnienie funkcji w zarządzie spółki handlowej. W odwołaniu od powyższej uchwały Skarżący zarzucił naruszenie przepisów procesowych poprzez m.in. niedostateczne wyjaśnienie istoty sprawy wskutek oparcia rozstrzygnięcia na dokumencie niezgodnym z rzeczywistością, jak i przepisów prawa materialnego, tj. art. 79 ust. 2 p.o.a. w zw. z § 8 ust. 1 Regulaminu aplikacji adwokackiej poprzez podjęcie uchwały o skreśleniu po upływie 2 lat aplikacji. Według Skarżącego błędne było założenie, jakoby decyzja Komisji w sprawie wyników kolokwium była niezaskarżalna. Wskazał, że rozpoznanie zarzutów wobec decyzji Komisji powinno nastąpić przynajmniej w ramach wszczętego postępowania odwoławczego od uchwały ORA o skreśleniu. Skarżący podniósł, że ORA w uchwale o skreśleniu, wydanej w grudniu 2011 r., powołała się na fakt wydania przeciwko niemu orzeczenia dyscyplinarnego, które zostało ogłoszone dopiero [...] stycznia 2012 r. Prezydium NRA uchwałą z [...] października 2012 r. uchyliło uchwałę ORA z [...] grudnia 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. W wytycznych wskazano, że przed skreśleniem Skarżącego z listy nie ustalono stanu faktycznego sprawy w sposób dostateczny, tj. nie ustalono ilości niezaliczonych przez niego kolokwiów, jak również powołano się na fakt wydania orzeczenia dyscyplinarnego, który miał miejsce w styczniu 2012 r. II. ORA uchwałą z [...] listopada 2012 r., z uwagi na upływ dwóch lat aplikacji, umorzyła postępowanie w przedmiocie skreślenia Skarżącego z listy aplikantów adwokackich. III. W dniu 12 września 2017 r. Skarżący zwrócił się do NRA o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r. uchylającej uchwałę ORA z [...] grudnia 2011 r., o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich. Jako podstawę wskazał rażące naruszenie prawa, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po raz kolejny zakwestionował prawidłowość przeprowadzenia kolokwium po II roku aplikacji w 2011 r. i wystawienia mu oceny niedostatecznej. Podniósł, że odpowiedź udzielona przez niego na jedno z pytań z zakresu procedury karnej była właściwa, a egzamin w tej części przebiegł nieprawidłowo, zarówno pod względem merytorycznym, jak i formalnym. Nadto wskazał, że jego wniosek o reasumpcję wyniku ww. kolokwium nie został rozpoznany przez Komisję Egzaminacyjną. W ocenie Skarżącego stanowisko organu wyrażone w uchwale z [...] października 2012 r., co do niedopuszczalności kontroli decyzji Komisji Egzaminacyjnej, jest wadliwe i zostało zakwestionowane przez Rzecznika Praw Obywatelskich. Zarzut ten uzasadnia twierdzenie o rażącym naruszeniu prawa, jakiego dopuściło się Prezydium NRA podejmując ww. uchwałę. W uzasadnieniu skarżonej uchwały NRA na wstępie stwierdziła, że uznała swoją właściwość jako organ nadrzędny nad Prezydium NRA w rozumieniu art. 157 § 1 k.p.a. i zgodnie z postanowieniem z dnia 9 stycznia 2018 r. przyjęła sprawę do rozpoznania w zakresie swoich kompetencji. Następnie NRA wskazała, że uchwała Prezydium NRA z [...] października 2012 r. była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjnym w Warszawie wyrokiem z 28 maja 2013 r. (sygn. akt VISA/Wa 2699/12) złożoną na nią skargę oddalił, nie dostrzegając podniesionych przez Skarżącego uchybień. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. (I GSK 1932/13 - powinno być sygn. akt II GSK 1932/13) wprawdzie ww. wyrok uchylił, jednakże nie z przyczyn, na które powoływał się Skarżący, ale ze względów formalnych (art. 183 § 2 pkt. 1 p.p.s.a.). NRA dokonując oceny prawidłowości uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r. w aspekcie przywołanej przez Skarżącego przesłanki rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a.) nie dostrzegała nie tylko rażącego, ale również lżejszego stopnia takiego naruszenia. Wskazała, że uchwała ta została podjęta w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. w ówczesnym brzmieniu, jako że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia przez ORA - organ I instancji, postępowania wyjaśniającego w znacznej części. Prezydium NRA przywołało bowiem okoliczności, które nie zostały ustalone w dostatecznie precyzyjnym zakresie i wytknęło sprzeczności wymagające weryfikacji. NRA przypomniała, że Skarżący zakwestionował ważność uchwały Prezydium NRA z uwagi na stanowisko odnośnie niedopuszczalności ponownego badania prawidłowości oceny wystawionej na kolokwium i dokonania jej tzw. reasumpcji. Jednakże w dacie przeprowadzenia wskazanego kolokwium, tj. w listopadzie 2011 r., obowiązywał Regulamin aplikacji adwokackiej (uchwała NRA nr 22/2008 z dnia 14 czerwca 2008 r. ze zm., j.t. zawarty w obwieszczeniu Prezydium NRA z 22 września 2009 r.), stanowiący w § 18 ust. 1, że przed zakończeniem pierwszego i drugiego roku szkoleniowego "aplikant składa kolokwium roczne z przedmiotów objętych szkoleniem". Precyzyjny podział dziedzin prawa pomiędzy poszczególne lata szkoleniowe nastąpił dopiero z chwilą wejścia w życie, tj. dnia 1 stycznia 2012 r., Regulaminu odbywania aplikacji adwokackiej (uchwała NRA nr 55/2011 z dnia 19 listopada 2011 r.). W tekście nowego Regulaminu znalazł się w § 19 ust. 1 zapis, że kolokwium po pierwszym roku obejmuje blok prawa karego, a po drugim roku - prawa cywilnego. Przedtem okręgowe rady adwokackie mogły samodzielnie ustalać plan kolokwiów i nie były związane ściśle określonym harmonogramem szkolenia i zakresu egzaminów. W ocenie NRA zakres przedmiotowy kolokwium przeprowadzonego przez ORA w B. w 2011 r. po II roku aplikacji w istocie obejmował zatem zarówno dziedzinę prawa karnego i cywilnego i był ustalony i podany do wiadomości aplikantów z wyprzedzeniem (§ 20 ust. 1 i 2 Regulaminu). Swoje zastrzeżenia co do zakresu kolokwium Skarżący podniósł zaś dopiero po otrzymaniu oceny negatywnej. NRA podtrzymała stanowisko Prezydium NRA o niedopuszczalności odwoływania się od wyniku kolokwium (§ 18 ust. 6 Regulaminu) i wyłącznej kompetencji Komisji Egzaminacyjnej do ostatecznego ustalenia jego wyniku. Zdaniem organu zakwestionowanie wystawionej przez Komisję oceny może nastąpić w wyjątkowych przypadkach jedynie pośrednio, tj. przy okazji kontroli instancyjnej uchwały organu samorządu, związanej lub wynikającej z negatywnego wyniku egzaminu. NRA wskazała, że ani w procedowaniu Komisji Egzaminacyjnej, ani też w sposobie ocenienia odpowiedzi udzielonych przez Skarżącego nie dostrzegła naruszeń prawa, a tym bardziej - naruszeń o charakterze rażącym, kwalifikowanych w kontekście art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. Natomiast załączony przez Skarżącego stenogram kolokwium świadczy o jego niskim poziomie wiedzy prawniczej oraz o jego nieporadności językowej, powierzchowności czy zdawkowości podejścia do tematów będących przedmiotem pytań z zakresu procedury karnej. W konsekwencji odpowiedź na eksponowane przez Skarżącego pytanie nie była wyłącznym powodem niezdania przez niego kolokwium, a ocena niedostateczna znalazła swe uzasadnienie w przebiegu całego egzaminu. NRA uznała, że Skarżący wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały z [...] października 2012 r. nie przytoczył żadnych okoliczności, czy argumentów świadczących o takim naruszeniu prawa przez tą uchwałę, które uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności. Zdaniem NRA kwestionowane rozstrzygnięcie było właściwe, a nawet konieczne z uwagi na uchybienia postępowania I-instancyjnego, zaś jego uzasadnienie trafnie wyznaczyło kierunek i zakres ponownego rozpoznania sprawy przez ORA, co w ostateczności doprowadziło do przywrócenia Skarżącemu statusu aplikanta i możliwości ukończenia przez niego aplikacji. C. [...] C. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając: 1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 24 § 1 pkt 4 i 5 w zw. z art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a. spowodowaną udziałem 5 osób podlegających wyłączeniu w postępowaniach zakończonych podjęciem niejednogłośnie uchwały z [...] lutego 2018 r. oraz jednogłośnie dwóch uchwał z [...] marca 2018 r. - poz. 1 i 2 Załącznika do Protokołu nr 33 Prezydium NRA z [...] marca 2018 r.; obowiązek wyłączenia się od udziału w postępowaniu 4 osób wynikał z ich udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji Prezydium NRA z [...] lutego 2014 r. opartej na tej samej podstawie faktycznej i prawnej - rozstrzygnięciu Komisji kolokwialnej z [...] listopada 2011 r. i identycznym wykluczeniu kontroli tego rozstrzygnięcia, jak w decyzji Prezydium NRA z [...] października 2012 r., objętej podaniem o stwierdzenie nieważności z 12 września 2017 r.; natomiast w przypadku 1 osoby wynika z faktu bycia przedstawicielem Prezydium NRA w sporze sądowym w sprawie ze skargi na ww. decyzje Prezydium NRA z [...] lutego 2014 r. i [...] października 2012 r.; 2. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez poczynienie ustaleń faktycznych z pominięciem zasad prawidłowego rozumowania i treści dowodów zebranych w sprawie, i przyjęcie, że Komisja Egzaminacyjna ORA w B. poprawnie przeprowadziła kolokwium roczne dnia [...] listopada 2011, jak również insynuowanie, że Prezydium NRA w decyzji z [...] października 2012 r. dopuszczała kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia kolokwialnego podczas kontroli wydanej na jego podstawie uchwały organu I instancji w sytuacji, gdy Prezydium NRA w decyzji z [...] października 2012 r. taką kontrolę wprost wykluczyło. Skarżący wniósł o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie w całości, oraz o stwierdzenie nieważności, ewentualnie o uchylenie w całości dwóch decyzji Prezydium NRA z [...] marca 2018 r. " zawartych w Poz. 1 i 2 Załącznika do Protokołu nr 33 Prezydium NRA z dnia [...] III 2018" i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały rozwinięte. NRA w odpowiedzi na skargę wniosła o oddalenie skargi jako niezasadnej, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W rozpoznawanej sprawie na skutek złożonego w dniu [...] września 2017 r. przez Skarżącego wniosku zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r. (uchylającej uchwałę ORA z [...] grudnia 2011 r., o skreśleniu z listy aplikantów adwokackich). Na wstępie należy przypomnieć, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest sprawa procesowa: "rozpoznanie i rozstrzygnięcie w trybie unormowanym przepisami prawa procesowego [...] zgodnego z przepisami, głównie materialnego prawa administracyjnego, rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej materialnej, [...] jej prawidłowości, pod kątem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej kończącej postępowanie zwykłe lub nadzwyczajne. W postępowaniu tym organ nie może jednak przejść do merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej materialnej. W przeciwieństwie do pozostałych dwóch trybów postępowania nadzwyczajnego, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji przedmiot tego postępowania został ograniczony wyłącznie do rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy procesowej" (B. Adamiak, Przedmiot postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, PiP 2001/8, s. 31; podobnie P. Daniel, Glosa do wyroku NSA z 7.05.2015 r., I OSK 2188/13, OwSS 2016/3, s. 108–113; por. też wyrok NSA z 22.01.2015 r., I OSK 1021/13, LEX nr 1655816, zgodnie z którym w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej nie dokonuje się – jak w postępowaniu zwykłym – oceny przysługujących stronie uprawnień lub ciążących na niej zobowiązań, a ocenia się legalność decyzji wydanej w ww. postępowaniu zwykłym. Ocena dokonywana przez organ administracji dotyczy wyłącznie zbadania, czy kwestionowana wnioskiem nieważnościowym decyzja została dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1. Zatem przedmiotem tego postępowania nie jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy, która już została rozstrzygnięta kontrolowaną decyzją). Decyzja przewidziana w art. 158 § 1 jest bowiem decyzją wydaną w sprawie administracyjnej, ale sprawy tej nie rozstrzyga (T. Kiełkowski [w:] Kodeks, 2015, s. 1066). Por. też wyrok WSA w Warszawie z 6.07.2016 r., VII SA/Wa 2467/15, LEX nr 2090330, zgodnie z którym przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą prawną wymienioną w art. 156 § 1. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione powinno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia (Małgorzata Jaśkowska, Komentarz do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego.2018.03.01 Lex). W konsekwencji przedmiotem oceny organu czyli NRA mogły być tylko i wyłącznie okoliczności dotyczące ewentualnych rażących wad uchwały Prezydium NRA z 2 października 2012 r. Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej uchwały organ nie dopatrzył się aby badana uchwała Prezydium NRA z dnia [...] października 2012 r. którą uchylono uchwałę ORA z [...] grudnia 2011 r. rażąco naruszała prawo. Organ zasadnie wywiódł, że poddane ocenie rozstrzygnięcie o uchyleniu uchwały ORA o skreśleniu było właściwe, a nawet konieczne z uwagi na uchybienia postępowania I - instancyjnego, a uzasadnienie orzeczenia trafnie wyznaczyło kierunek i zakres ponownego rozpoznania sprawy przez ORA w B., w ostateczności doprowadzając zresztą do przywrócenia Skarżącemu statusu aplikanta i możliwości ukończenia aplikacji. Tym samym to rozstrzygnięcie było w efekcie korzystne dla Skarżącego, co Skarżący pomija, koncentrując swoje zarzuty na okolicznościach dotyczących przebiegu kolokwium z 2011 r. Jak już wyżej zaznaczono - kwestie te nie mogły być przedmiotem badania w sprawie o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r. W konsekwencji niezasadny jest też zarzut naruszenia art. 24 § 1 pkt 4 i 5 w zw. z art. 27 § 1 zd. 1 k.p.a. bowiem przedmiotem oceny w tym postępowaniu nie mogła być inna uchwała niż uchwała z [...] października 2012 r., a mianowicie nie mogła to być :" uchwała z [...] marca 2018 r. - Poz. 1 i 2 Załącznika do Protokołu nr 33 Prezydium NRA z [...] marca 2018 r." Ponadto, z tych samych powodów, poza zakresem badania Sądu w niniejszej sprawie była kwestia; "obowiązku wyłączenia się od udziału w postępowaniu 4 osób" wskutek "ich udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji NRA z [...] lutego 2014 r. opartej na tej samej podstawie faktycznej i prawnej - rozstrzygnięciu Komisji kolokwialnej z [...] listopada 2011 r.". Nie można także podzielić zarzutu skargi, że w przypadku jednej osoby: "fakt bycia przedstawicielem Prezydium NRA w sporze sądowym w sprawie ze skargi na ww. uchwały NRA z [...] lutego 2014 r. i [...] października 2012 r." uzasadnia wyłączenie się tej osoby od udziału w podejmowaniu zaskarżonej uchwały. Sąd zauważa, że reprezentowanie organu w postępowaniu sądowoadministracyjnym nie jest tożsame pod względem materialnym i formalnym z udziałem w rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej. W takich sytuacjach instytucja wyłączenia danej osoby nie znajduje zastosowania. Sąd podziela stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę, że uchwała z [...] lutego 2014 r., w której mieli brać udział członkowie Prezydium NRA (4 osoby wskazane przez Skarżącego), biorący udział w wydaniu uchwały NRA z [...] lutego 2018 r. dotyczyła zupełnie innej sprawy - tj. odmowy wydania Skarżącemu zaświadczenia o odbyciu aplikacji adwokackiej. Natomiast Skarżący wnosi w przedmiotowej sprawie o stwierdzenie nieważności innej uchwały - tj. uchwały Prezydium NRA z [...] października 2012 r. W tym stanie rzeczy zarzut ten nie zasługiwał na uwzględnienie. Nie jest zasadny także drugi zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Skarżący stawia ten zarzut wskazując, że organ nie odniósł się do "rozstrzygnięcia kolokwialnego z [...] XI 2011". W szczególności Skarżący uważa, że "kolokwium 2-letnie było wadliwe i nielegalne", zaś "Prezydium NRA odmówiło kontroli współzaskarżonej "decyzji" kolokwialnej z [...] XI 2011 i związało ORA swoim stanowiskiem, że "decyzja" ta nie podlega kontroli i weryfikacji". Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd zauważa, że swoista "reasumpcja" wyników kolokwium z 2011 r. nie mogła być zrealizowania w ramach postępowania o stwierdzenie nieważności uchwały Prezydium NRA w przedmiocie uchylenia uchwały o skreśleniu aplikanta z listy aplikantów adwokackich. Jak już wyżej wspomniano mocą uchwały z [...] października 2012 r., a następnie wskutek uchwały ORA umarzającej postępowanie w sprawie skreślenia, Skarżącemu został przywrócony status aplikanta adwokackiego, co następnie umożliwiło mu ukończenie aplikacji adwokackiej. Sąd podziela stanowisko NRA, że w takich sytuacjach zakwestionowanie wystawionej przez komisję oceny może nastąpić w wyjątkowych przypadkach jedynie pośrednio, przy okazji kontroli instancyjnej uchwały organu samorządu, związanej lub wynikającej z negatywnego wyniku egzaminu. Ponadto uchwała Prezydium NRA z [...] października 2012 r. była już przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej, a WSA w Warszawie wyrokiem z 28 maja 2013 r. ( sygn. akt VI SA/Wa 2699/12) skargę C. C. oddalił. Sąd I instancji stwierdził, że organ przekonująco uzasadnił zaistnienie przesłanek rozstrzygnięcia uchylającego uchwałę ORA w Bydgoszczy i potrzebę ponownego rozpoznania sprawy. Co prawda Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 17 grudnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 1932/13) ten wyrok uchylił, jednakże sąd kasacyjny nie dopatrzył się przesłanek nieważności postępowania, gdyż skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu nie z przyczyn, na które powoływał się skarżący, ale ze względów formalnych (art. 183 § 2 pkt 1 p.p.s.a.) bowiem ostatecznie doszło do umorzenia postępowanie w sprawie skreślenia. Należy zaznaczyć, że w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Natomiast z uzasadnienia tego wyroku NSA wynika, że; "W przedmiotowej sprawie, o ile organ – Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w odpowiedzi na skargę wnosił o odrzucenie skargi względnie o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na podjęcie przez Okręgową Radę Adwokacką w B. uchwały z dnia [...] listopada 2012 r. umarzającej postępowanie w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy aplikantów adwokackich, to należało zająć stanowisko – czy istnieje przedmiot zaskarżenia, o którym mowa w złożonym wniosku. Brak zajęcia stanowiska w tym przedmiocie przez Sąd I instancji czyni zasadnym ocenę dopuszczalności drogi sądowej, o której mowa w art. 183 § 2 pkt 1 wyżej cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi." Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI