VI SA/Wa 1019/21

VI SA/Wa 1019/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-05-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-04-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Lemiesz
Dorota Dziedzic-Chojnacka /przewodniczący sprawozdawca/
Magdalena Maliszewska
Symbol z opisem
6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne
Zawody prawnicze
Sygn. powiązane
II GSK 2690/21 - Wyrok NSA z 2023-08-01
Skarżony organ
Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 75
art. 24 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151, art. 11
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2020 poz 374
art. 15[4] ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
art. 17, art. 65 ust. 1, art. 31 ust. 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2019 poz 1950
art. 106
Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Dziedzic-Chojnacka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Magdalena Maliszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 maja 2021 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wpisu na listę radców prawnych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2021 r. Minister Sprawiedliwości (dalej jako: "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania J.S. (dalej także jako: "strona" lub "skarżąca"), utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] (dalej jako: "Prezydium KRRP") z [...] lipca 2020 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] (dalej jako: "Rada OIRP") z [...] maja 2020 r. w przedmiocie odmowy wpisu J.S. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Podstawę prawną przedmiotowego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U.2021.735 ze zm. – dalej jako: "kpa") w zw. z art. 31 ust. 2a i art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U.2020.75 t.j. ze zm. – dalej jako "urp").
W uzasadnieniu decyzji Minister podniósł, że uchwałą nr [...] z [...] kwietnia 2015 r. Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2015 r. z siedzibą w [...] w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego stwierdzono, że J.S. uzyskała pozytywny wynik z egzaminu radcowskiego.
W dniu 25 lutego 2020 r. J.S. zwróciła się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] o wpisanie jej na listę radców prawnych. Przedmiotowy wniosek stanowił trzeci wniosek J.S. o wpis na listę radców prawnych tejże izby.
Pierwszy wniosek J.S. złożyła 7 maja 2015 r. Uchwałą Rady OIRP z [...] maja 2015 r. odmówiono skarżącej wpisu na listę radców prawnych prowadzoną przez Radę OIRP w [...], uznając, że nie spełnia przesłanki nieskazitelnego charakteru i nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Od powyższej uchwały J.S. złożyła odwołanie do Prezydium KRRP, które następnie uchwałą z [...] sierpnia 2015 r. utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę Rady OIRP.
Decyzją Ministra Sprawiedliwości, wydaną na skutek wniesionego przez skarżącą odwołania od przedmiotowej uchwały Prezydium KRRP, utrzymano w mocy wskazane powyżej uchwały Prezydium KRRP oraz Rady OIRP.
Wniesiona następnie przez J.S. skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na przedmiotową decyzję Ministra Sprawiedliwości została oddalona, zaś skarga kasacyjna od tegoż wyroku odrzucona następnie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Postępowanie zostało prawomocnie zakończone.
W dniu 19 sierpnia 2016 r. J.S. złożyła drugi wniosek o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Uchwałą Rady OIRP z [...] października 2016 r. odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie wpisu J.S. na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...]. Uchwała ta uprawomocniła się wobec odstąpienia przez J.S. od jej zaskarżenia.
Do trzeciego wniosku o wpis na listę radców prawnych z 25 lutego 2020 r., kluczowego dla rozpoznania niniejszej sprawy, J.S. dołączyła m. in. kartę ewidencyjną, a także oświadczyła, że: korzysta z pełni praw publicznych i pełną zdolność do czynności prawnych; podejmowała już uprzednio starania o uzyskanie wpisu na listę radców prawnych – w maju 2015 r. W Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...] oraz w styczniu 2017 roku w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w [...], które jednak okazały się bezskuteczne, albowiem obie izby odmówiły dokonania wpisu; toczyło się wobec niej postępowanie karne przed Sądem Okręgowym w [...] (sygn. akt [...]), które zakończyło się prawomocnie wydaniem wyroku skazującego. Do wniosku skarżąca dołączyła również kserokopię wyroku skazującego, o którym mowa w złożonym przez nią oświadczeniu.
Jednocześnie skarżąca zwróciła się z prośbą o dołączenie do akt dokumentów znajdujących się w aktach wcześniejszego postępowania zainicjonowanego jej wnioskiem o wpis na listę radców prawnych z 7 maja 2015 r., tj. odpisu dyplomu ukończenia magisterskich studiów prawniczych oraz dokumentów zaświadczających 4-letni okres wykonywania czynności określonych w art. 25 ust. 2 pkt 2-4 urp.
Pismem z 2 marca 2020 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] wezwała J.S. do uzupełnienia braków wniosku o wpis na listę radców prawnych poprzez: - przedstawienie informacji o niekaralności z Krajowego Rejestru Karnego opatrzonej datą nie wcześniejszą niż miesiąc przed złożeniem wniosku; - przedstawienie oświadczenia o miejscu zamieszkania uzasadniającym właściwość miejscową okręgowej izby radców prawnych; - przedstawienie oświadczenia o zakończonych lub toczących się przeciwko niej postępowaniach dyscyplinarnych; - dołączenie jednego aktualnego zdjęcia, zgodnego z wymaganiami obowiązującymi przy wydawaniu dowodów osobistych (3,5 cm x 4,5 cm).
Jednocześnie Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] zwróciła skarżącej uwagę, że pomimo zawarcia przezeń we wniosku o dokonanie wpisu na listę radców prawnych informacji o dołączeniu przez wnioskującą kopii aktualnych umów o pracę w [...] Sp. z.o.o. na stanowisku starszego asystenta prawnego oraz w [...] Sp. z.o.o. na stanowisku doradcy prawnego, dokumenty takie wraz z wnioskiem nie zostały złożone.
Ponadto poproszono J.S. o korektę złożonej karty ewidencyjnej, tj. jej wypełnienie na odpowiednim formularzu w jego nowym brzmieniu.
Pismem z 26 marca 2020 r., J.S. uzupełniła braki formalne wniosku, załączając m.in.: oświadczenie o miejscu zamieszkania, oświadczenie o zakończonych postępowaniach dyscyplinarnych, kopię umowy o pracę z 3 stycznia 2018 r. zawartej na z [...] Sp. z.o.o. na czas nieokreślony na stanowisku doradcy prawnego w wymiarze ½ etatu oraz opinię o osobie ubiegającej się o wpis na listę radców prawnych, tj. J. S., sporządzoną przez adw. R. H., prowadzącą Kancelarię Adwokacką w [...].
Z przedstawionego przez stronę oświadczenia o postępowaniach dyscyplinarnych wynikało zaś, że wobec J.S. toczyły się dwa postępowania dyscyplinarne: pierwsze zakończone zostało orzeczeniem Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] kwietnia 2013 r., sygn. akt [...], wymierzającym jej karę nagany z ostrzeżeniem, drugie natomiast zostało początkowo zawieszone do czasu zakończenia postępowania karnego przed Sądem Rejonowym [...] Wydziałem Karnym w [...], a następnie umorzone postanowieniem Rzecznika Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] z [...] października 2016 r., sygn. akt [...], wobec skreślenia J.S. z listy aplikantów radcowskich.
W dniu 3 kwietnia 2020 r., drogą elektroniczną, a następnie dnia 21 kwietnia 2020 r., na nośniku danych pendrive, J.S. nadesłała również informację z Krajowego Rejestru Karnego z 2 kwietnia 2020 r., z której wynikało, że figuruje ona w kartotece karnej, w związku ze skazaniem jej wyrokiem Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2015 r., sygn. akt [...], zmienionym następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt [...].
Ze znajdującego się w aktach odpisu orzeczenia wynikało, że wyrokiem z [...] listopada 2015 r. Sąd Rejonowy w [...] [...] Wydział Karny uznał J.S. winną tego, że:
I. w okresie od 16 grudnia 2009 roku do 7 kwietnia 2010 roku w [...], woj. [...], będąc właścicielem firmy [...] z/s w [...] przy ul. [...] i z tego tytułu osobą wykonującą czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie i złośliwie naruszała prawa pracownika L. K. w ten sposób, iż nie sporządziła, pomimo ustnych zapewnień i rzeczywiście wykonywanej przez w/w pracy, umowy o pracę, nie zgłosiła pracownika do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i nie odprowadzała składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, nie wydała świadectwa pracy oraz nie wypłaciła należnego wynagrodzenia w łącznej kwocie ok. 4000 zł tj. przestępstwa z art. 218 § 1a i art. 219 przy zastosowaniu art. 11 § 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (tekst jedn. Dz.U.2020.1444 ze zm. – dalej jako: "kk");
II. w okresie od czerwca 2006 roku do listopada 2006 roku w [...], woj. [...], będąc właścicielem firmy [...] z/s w [...] i z tego tytułu osobą wykonującą czynności z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych uporczywie i złośliwie naruszała prawa pracownika A. G. w ten sposób, iż nie odprowadzała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne w/w pracownika, tj. przestępstwa z art. 218 § la kk;
III. w okresie od 27 lipca 2007 roku do 10 czerwca 2012 roku w [...], woj. [...], działając w podobny sposób i w krótkich odstępach czasu uzyskała bez zgody osoby uprawnianej cudzy program komputerowy i tak:
w bliżej nieustalonym dniu w okresie od 19 grudnia 2009 roku do 10 czerwca 2010 roku w [...] uzyskała bez zgody osoby uprawnianej cudzy program komputerowy o nazwie [...] o wartości 1545 zł na szkodę [...], instalując go na twardym dysku m-ki [...], użytkowanego przez siebie komputera;
w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 2 lutego 2010 roku, a 10 czerwca 2010 roku w [...] uzyskała bez zgody osoby uprawnianej cudzy program komputerowy o nazwie Prawo 2008 o wartości 19,49 zł na szkodę [...], instalując go na twardym dysku m-ki [...], użytkowanego przez siebie komputera;
w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 27 lipca 2007 roku, a 10 czerwca 2010 roku w [...] uzyskała bez zgody osoby uprawnianej cudzy program komputerowy o nazwie [...] o wartości 459,99 zł na [...], instalując go na twardym dysku m-ki [...], użytkowanego przez siebie komputera;
w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 25 lipca 2009 roku a 10 czerwca 2012 roku działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu uzyskała bez zgody osoby uprawnianej cudzy program komputerowy o nazwie [...] o wartości 1545 zł na szkodę [...] oraz program [...] 8 o wartości 1300 zł na szkodę [...], instalując je na twardym dysku użytkowanego laptopa m-ki Toschiba Satelite [...];
w bliżej nieustalonym dniu w okresie od 21 stycznia 2010 roku do 10 czerwca 2010 roku w [...] woj. [...], uzyskała bez zgody osoby uprawnianej cudzy program komputerowy o nazwie [...] ver.4.1.2 o wartości 90 zł na szkodę [...], instalując go na twardym dysku użytkowanego laptopa m-ki Toschiba Satelite [...],
tj. przestępstwa z art. 278 § 2 kk w zw. z art. 91 § 1 kk;
IV. w okresie od 17 listopada 2006 roku do 31 stycznia 2007 roku w [...], woj. [...], działając z góry powziętym zamiarem i w krótkich odstępach czasu w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wprowadziła w błąd W.K. co do możliwości i zamiaru wywiązania się z umów pożyczek pieniędzy, tj. umowy z 17 listopada 2006 roku, dotyczącej pożyczki w kwocie 20000 zł, z terminem spłaty do 1 maja 2007 roku i umowy z 4 stycznia 2007 roku, dotyczącej pieniędzy w kwocie 10000 zł, z terminem spłaty do 31 stycznia 2007 roku, w wyniku czego doprowadziła w/w do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w kwocie 25000 zł, tj. przestępstwa z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk;
V. w dniu 26 października 2009 roku w [...] przywłaszczyła powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w kwocie 554,40 zł, nie przekazując ich A. S., a która to kwota stanowiła zwrot nadpłaty za wydanie karty pojazdu, którą to Starostwo Powiatowe w [...] przelało na konto w/w w związku z orzeczeniem Sądu Rejonowego w [...] z [...] sierpnia 2009 roku sygn. akt [...], czym działała na szkodę A. S., tj. przestępstwa z art. 284 § 2 kk;
VI. w okresie od marca 2011 roku do czerwca 2011 roku w [...] przywłaszczyła powierzone jej mienie w postaci pieniędzy w kwocie 6000 zł, nie przekazując ich M. A., a która to kwota stanowiła zwrot nadpłaty za wydanie kart pojazdów, którą to Starostwo Powiatowe w [...] przelało w związku z orzeczeniami Sądu Rejonowego w Jaśle oraz ukryła przekazane jej dla potrzeb złożenia pism procesowych dokumenty pojazdów w/w w postaci faktur zakupu, odpraw celnych, decyzji dot. uiszczenia podatku akcyzowego, działając tym samym na szkodę M. A., tj. przestępstwa z art. 284 § 2 kk i przestępstwa z art. 276 kk w zw. z art. 11 § 2 kk;
VII. w okresie od 23 października 2009 roku do 27 września 2011 roku w [...] i [...], woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu i z góry powziętym zamiarem, prowadząc jednoosobową działalność gospodarczą pod nazwą [...], w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych i orzeczeń innych organów państwowych, tj. nakazu zapłaty z 18 lipca 2008 roku wydanego w sprawie o sygn. akt [...] przez Sąd Rejonowy w [...], nakazu zapłaty z 18 października 2007 roku wydanego w sprawie o sygn. akt I Nc 81/07 przez Sąd Rejonowy w [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] tj. tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 14 marca 2008 roku o sygn. akt [...] - [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 27 czerwca 2008 roku o sygn. akt. sąd. [...] do [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 8 września 2008 roku o sygn. akt [...] do [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z 13 listopada 2009 roku o sygn. akt [...] do [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 25 lutego 2010 roku o sygn. akt [...] do [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 30 kwietnia 2010 roku o sygn. akt [...] do [...], tytułów wykonawczych Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...] z 24 czerwca 2010 roku o sygn. akt [...] do [...], Urzędu Skarbowego w [...] z 14 lipca 2009 roku o sygn. [...], uszczupliła zaspokojenie swych wierzycieli: Powiatowego Urzędu Pracy w [...] W. K., Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 0/[...], Urzędu Skarbowego w [...], w ten sposób, że w dniu 26 października 2009 roku usunęła z rachunku bankowego prowadzonego przez BRE Bank SA dla [...] Kancelaria Prawna J.S. z siedzibą w [...] pieniądze w kwocie 10000 zł, stanowiące wpłaty dokonane przez Starostwo Powiatowe w [...] z tytułu zwrotu należności za wydawane karty pojazdu klientom jej Kancelarii Prawnej wraz ze zwrotami kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 1776 zł, a następnie w dniu 6 listopada 2009 roku usunęła poprzez dokonanie wypłaty z w/w rachunku bankowego, prowadzonego przez BRE Bank SA, przelanego w dniu 5 listopada 2009 roku przez firmę [...] wynagrodzenia w kwocie 3660 zł z tytułu umowy o stałą obsługę prawną, zawartej w dniu 7 września 2009 roku, zaś w dniu 12 grudnia 2009 roku ukryła swój dochód w postaci wynagrodzenia przysługującego jej z tytułu w/w umowy w ten sposób, iż pomimo wykazania w fakturze nr 2 z 12 listopada 2009 roku, wystawionej przez firmę [...], iż płatność nastąpi przelewem na wskazane konto, wynagrodzenie przyjęła poza rachunkiem bankowym, a następnie pobierała od stron, które reprezentowała osobiście lub których sprawy prowadziła, wykorzystując podpisywane przez strony pełnomocnictwa, wynagrodzenie za pomoc prawną z pominięciem rachunku bankowego w łącznej kwocie co najmniej 29505.06 zł, po czym ukrywała osiągane dochody w kwocie co najmniej 23676,73 zł, w ten sposób, iż operacje finansowe dokonywała za pośrednictwem rachunków bankowych innych osób, tj. rachunku bankowego o nr [...], prowadzonego przez Bank Przemysłowo-Handlowy, rachunku bankowego o numerze [...], prowadzonego przez [...] Bank Spółdzielczy Oddział w [...], rachunku bankowego [...], prowadzanego przez Genin Noble Bank SA Oddział w [...], na które to rachunki wpływały kwoty stanowiące należności zasądzone przez Sądy w związku z orzeczeniami o zwrot części opłat za wydanie kart pojazdów, z których to należności potrącała kwoty jej wynagrodzenia za świadczenie pomocy prawnej wraz ze zwrotami kosztów zastępstwa oraz wpłaty dokonywane bezpośrednio przez klientów z tytułu wynagrodzenia za świadczoną przez nią pomoc prawną, tj. przestępstwa z art. 300 § 2 kk w zw. z art. 12 kk.
Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt II K 652/13, uznając J.S. za winną popełnienia wszystkich czynów, wymierzył kary jednostkowe: 3 miesięcy pozbawienia wolności (punkt I, II, V i VI wyroku), 6 miesięcy pozbawienia wolności (punkt III i IV wyroku) i 10 miesięcy pozbawienia wolności (punkt VII wyroku). Następnie, Sąd wymierzył karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku, przy czym wykonanie orzeczonej kary zawiesił warunkowo na okres próby wynoszący 3 lata. Sąd orzekł o kosztach postępowania i kosztach obrony udzielonej z urzędu.
Wyrokiem Sądu Okręgowego w [...][...] Wydziału Karnego z [...] kwietnia 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...] na skutek apelacji wniesionej przez obrońcę J.S. od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2015 r. w sprawie o sygn. akt [...], zmieniony został wyrok sądu pierwszej instancji, w ten sposób, że: - uchylono pkt VIII wyroku dotyczący wymierzenia kary łącznej; - w zakresie czynu opisanego w pkt V wyroku zmieniono kwotę przywłaszczenia na kwotę 300 zł, a następnie kwalifikując przedmiotowy czyn jako wykroczenie, umorzono w tym zakresie postępowanie. Nadto, sąd drugiej instancji wymierzył J. S. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 1 roku. W pozostałym zakresie wyrok sądu pierwszej instancji utrzymano w mocy oraz orzeczono o kosztach postępowania i kosztach obrony udzielonej z urzędu.
W dniu 18 maja 2020 r. członkowie Komisji organizacyjno-regulaminowej i legislacyjnej Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] przeprowadzili z J.S. rozmowę kwalifikacyjną i ustalili, że wobec niej prowadzone było jeszcze jedno postępowanie karne przed Sądem Rejonowym w [...], które to zostało warunkowo umorzone. Komisja zarekomendowała następnie Radzie OIRP w [...] podjęcie uchwały o odmowie wpisu J.S. na listę radców prawnych z uwagi na niedawanie przez nią dotychczasowym zachowaniem rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
W dniu 21 maja 2020 r. J.S. wniosła o przeprowadzenie dowodów z następujących dokumentów: referencji wydanych przez pracodawcę, tj. [...] Sp. z o.o. Sp. k., opinii z Kancelarii Adwokackiej adwokata A. K. w [...] i opinii z Kancelarii Radcy Prawnego M. S. w [...].
Uchwałą Rady OIRP z [...] maja 2020 r. podjętą w trybie głosowania na odległość w sprawie wpisu na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] odmówiono J. S. wpisu na listę radców prawnych. W uzasadnieniu uchwały wskazano, że skarżąca nie spełnia przesłanek wskazanych w art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, tj. warunku posiadania nieskazitelnego charakteru i dawania swoim dotychczasowym zachowaniem rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Od powyższej uchwały J.S. wniosła odwołanie do Prezydium KRRP w [...], wnosząc o uchylenie uchwały w całości i nakazanie Radzie OIRP w [...] dokonania wpisu na listę radców prawnych zgodnie ze złożonym wnioskiem.
Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 24 ust. 1 pkt 5 urp w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez odmówienie jej przymiotu posiadania nieskazitelnego charakteru i dawania rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała ponadto, że zaskarżona uchwała znacznie przekracza granice uznania administracyjnego i podjęta została w sposób nieobiektywny i przez to dowolny.
Uchwałą nr [...] Prezydium KRRP z [...] lipca 2020 r., podjętą po rozpoznaniu odwołania J.S. od uchwały Rady OIRP, utrzymało w mocy zaskarżoną uchwałę.
Prezydium KRRP podkreśliło, że wniesione przez J.S. odwołanie należało uznać za nieuzasadnione, albowiem zaskarżona uchwała została podjęta w zgodzie z przepisami urp oraz kpa, zaś Rada OIRP, badając sprawę, dokonała wnikliwej analizy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz należytego uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia. Prezydium KRRP podzieliło przy tym ocenę Rady OIRP wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, że skarżąca nie spełnia przesłanki określonej w art. 24 ust. 1 pkt 5 urp. Zdaniem Prezydium KRRP okolicznością dyskwalifikującą wnioskodawczynię jest ocena jej dotychczasowego zachowania w kontekście popełnienia przez nią czynów sprzecznych z przepisami prawa oraz stanowiących przestępstwa, za które została ona skazana na mocy wyroku Sądu Rejonowego w [...] z [...] listopada 2015 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...], zmienionego następnie wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...]. Jednocześnie Prezydium KRRP odniosło się do załączonych przez skarżącą pozytywnych opinii i referencji, wskazując za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2016 r. wydanym w sprawie o sygn. akt II GSK 1117/15, że nie można przyjąć, aby mogły one "zniwelować" czyny, w związku z którymi J.S. została skazana.
Od powyższej uchwały Prezydium KRRP J.S. wniosła odwołanie do Ministra, domagając się uchylenia zaskarżonej uchwały oraz poprzedzającej jej uchwały Rady OIRP i nakazania dokonania wpisu jej osoby na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...].
Z nadesłanego przez J.S. skanu informacji uzyskanej z Krajowego Rejestru Karnego wynikało, że nie figuruje ona w Kartotece Karnej.
Pismem z 19 listopada 2020 r. Minister zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego w [...] o nadesłanie odpisu wyroku tego sądu wydanego w sprawie o sygn. akt [...].
W dniu 30 listopada 2020 r. Minister otrzymał odpisy wyroku Sądu Rejonowego w [...][...] Wydziału Karnego z [...] października 2015 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...] oraz wyroku Sądu Okręgowego w [...][...] Wydziału Karnego z [...] lutego 2017 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...], dotyczące J. S..
W oparciu o uzyskane dokumenty ustalono, że wyrokiem z [...] października 2015 r. Sąd Rejonowy w [...][...] Wydział Karny uznał J.S. winną tego, że:
I. w okresie od 7 lipca 2011 roku do 28 listopada 2011 roku w [...], działając w krótkich odstępach czasu i w podobny sposób jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny poleciła zatrudnionej w w/w kancelarii pomocy biurowej ekspediowanie podrobionych pism procesowych skierowanych do Sądu Rejonowego w [...] i Sądu Okręgowego w [...] i tak:
w dniu 6 września 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny poleciła zatrudnionej w w/w kancelarii pomocy biurowej ekspediowanie podrobionego pisma procesowego z 6 września 2011 roku skierowanego do Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział Cywilny do sprawy [...] z powództwa R. L. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 6 września 2011 roku, które to pismo nadane zostało w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 8 września 2011 roku i wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 9 września 2011 roku, na którym to wniosku podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 28 listopada 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny poleciła zatrudnionej w w/w kancelarii pomocy biurowej ekspediowanie podrobionego pisma procesowego z 28 listopada 2011 roku skierowanego do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa R. L. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 24 listopada 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 28 listopada 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 1 grudnia 2011 roku, na którym to wniosku podrobiony został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 28 lipca 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny poleciła zatrudnionej w w/w kancelarii pomocy biurowej ekspediowanie podrobionego pisma procesowego z 28 lipca 2011 roku skierowanego do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa J. K. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 28 lipca 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...]w dniu 28 lipca 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 2 sierpnia 2011 roku, na którym to wniosku podrobiony został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 7 lipca 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny poleciła zatrudnionej w w/w kancelarii pomocy biurowej ekspediowanie podrobionego pisma procesowego z 7 lipca 2011 roku skierowanego do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa J. K. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 7 lipca 2011 roku oraz pisma procesowego z 7 lipca 2011 roku skierowanego do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...]z powództwa J. K. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 7 lipca 2011 roku, które to pisma nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 7 lipca 2011 roku wpłynęły do tamtejszego Sądu w dniu 12 lipca 2011 roku, na których to wnioskach podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W.S.,
tj. przestępstwo z art. 18 § 1 kk w zw. z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk;
II. w okresie od 8 września 2011 roku do 16 maja 2012 roku w [...], działając w krótkich odstępach czasu i w podobny sposób, jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionymi pismami procesowym skierowanymi do Sądu Rejonowego w [...] i do Sądu Okręgowego w [...] i tak:
w dniu 28 grudnia 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym skierowanym do Sądu Rejonowego w [...] do sprawy [...] z powództwa A. G. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 28 grudnia 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 28 grudnia 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 29 grudnia 2011 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 2 maja 2012 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym skierowanym do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa A. G. o zapłatę, a stanowiącym odpowiedź na apelację złożoną przez stronę pozwaną, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 2 maja 2012 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 4 maja 2012 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w bliżej nieustalonym dniu pomiędzy 10 maja 2012 roku a 16 maja 2012 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym z 10 maja 2012 roku, skierowanym do Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu do sprawy [...] z powództwa A. G. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku, wraz z uzasadnieniem, wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 10 maja 2012 roku, który to wniosek wpłynął do tamtejszego Sądu w dniu 16 maja 2012 roku, na którym to wniosku podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 8 września 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym z 6 września 2011 roku, skierowanym do Sądu Rejonowego w [...] do sprawy [...] z powództwa J. P. o zapłatę, a stanowiącego wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 6 września 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 8 września 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 9 września 2011 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 3 października 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym z 24 września 2011 roku skierowanym do Sądu Rejonowego w [...] do sprawy [...] z powództwa J. P. o zapłatę, a stanowiącym apelację od wyroku tamtejszego Sądu z 6 września 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 3 października 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 6 października 2011 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 5 października 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym z dnia 19 września 2011 roku skierowanym do Sadu Rejonowego w [...] do sprawy [...] z powództwa R. L. o zapłatę, a stanowiącym apelację od wyroku tamtejszego Sądu z dnia 6 września 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 5 października 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 7 października 2011 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.,
w dniu 5 lutego 2012 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym skierowanym do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa A. G. o zapłatę, a stanowiącym odpowiedź na apelację złożoną przez stronę pozwaną, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 5 lutego 2012 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 9 lutego 2012 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 3 kwietnia 2012 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym skierowanym do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa A. G. o zapłatę, a stanowiącym odpowiedź na apelację złożoną przez stronę pozwaną, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 3 kwietnia 2012 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 5 kwietnia 2012 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 5 kwietnia 2012 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym z dnia 5 kwietnia 2012 roku skierowanym do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa A. G. o zapłatę, a stanowiącym wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 5 kwietnia 2012 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 5 kwietnia 2012 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 6 kwietnia 2012 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.;
w dniu 22 grudnia 2011 roku w [...], jako osoba prowadząca działalność gospodarczą, tj. [...] J. S., ul. [...],[...], w celu użycia za autentyczny posłużyła się podrobionym pismem procesowym z dnia 22 grudnia 2011 roku skierowanym do Sądu Okręgowego w [...] do sprawy [...] z powództwa J. K. o zapłatę, a stanowiącym wniosek o sporządzenie i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem wydanego przez tamtejszy Sąd w dniu 8 grudnia 2011 roku, które to pismo nadane w Urzędzie Pocztowym w [...] w dniu 22 grudnia 2011 roku wpłynęło do tamtejszego Sądu w dniu 27 grudnia 2011 roku, na którym to piśmie podrobiony uprzednio został podpis pełnomocnika strony adwokata W. S.,
tj. przestępstwa z art. 270 § 1 kk w zw. z art. 91 § 1 kk.
Sąd Rejonowy w [...] I[...] Wydział Karny, uznając J.S. za winną popełnienia czynu wymienionego w punkcie I, wymierzył jej karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Natomiast co do czynu opisanego w punkcie II, Sąd wymierzył karę grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych. Następnie Sąd wymierzył karę łączną grzywny w wysokości 200 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 20 złotych i orzekł o kosztach postępowania i kosztach obrony udzielonej z urzędu.
Wyrokiem z [...] lutego 2017 r. wydanym w sprawie o sygn. akt [...], Sąd Okręgowy w [...][...] Wydział Karny zmienił wskazany powyżej wyrok sądu pierwszej instancji w ten sposób, że warunkowo umorzył postępowanie karne na okres próby wynoszący 1 rok oraz obniżył kwotę kosztów postępowania. Dodatkowo, sąd drugiej instancji zasądził od J.S. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 1000 złotych. W zakresie kosztów obrony udzielonej z urzędu wyrok został utrzymany w mocy.
Jak wskazano powyżej, decyzją z [...] stycznia 2021 r. Minister utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Krajowej Rady Radców Prawnych w [...] z [...] lipca 2020 r., utrzymującą w mocy uchwałę Rady OIRP z [...] maja 2020 r. w przedmiocie odmowy wpisu J.S. na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Na wstępie zaskarżonej decyzji Minister wskazał mające zastosowanie przepisy oraz opisał stan faktyczny ustalony przezeń w sprawie. Uzasadniając zaś wydane przez siebie rozstrzygnięcie, Minister wskazał, że zarówno uchwała Rady OIRP, jak również podjęta następnie uchwała Prezydium KRRP były słuszne i należy podzielić ocenę dokonaną przez organy wpisowe, że J.S. nie spełnia przesłanki, o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, tj. nie jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Minister wskazał przy tym na toczące się w przeszłości wobec skarżącej postępowania dyscyplinarne oraz karne.
Minister Sprawiedliwości wskazał przy tym, iż jest uprawniony do dokonania samodzielnej oceny zachowań kandydatki na radcę prawnego pod kątem spełniania przesłanek rękojmi przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności ujawnionych w toku niniejszego postępowania administracyjnego, zaś dotychczasowa postawa J.S. oceniana jest przezeń negatywnie. Za okoliczności przemawiające za brakiem nieskazitelności charakteru i wiarygodności skarżącej uznać zaś należało w ocenie Ministra przede wszystkim fakt dopuszczenia się przez stronę zachowań, za które w jednym postępowaniu została prawomocnie skazana wyrokiem karnym, a drugie postępowanie karne zostało warunkowo umorzone. Wnioskodawczyni była karana również dyscyplinarnie.
W uzasadnieniu wskazano również, że z informacji z Krajowego Rejestru Karnego wynika wprawdzie, iż J.S. nie figuruje obecnie w Kartotece Karnej, niemniej jednak podkreślono, że z tego faktu nie można wywodzić, iż okoliczności i zachowania dotyczące mającego w przeszłości miejsce skazania nie miały miejsca i nie mogą być poddawane ocenie przez pryzmat zasad etycznych i moralnych. Zachowania polegające zaś na: uporczywym i złośliwym naruszaniu praw pracowniczych, uzyskaniu bez zgody osoby uprawnianej cudzego programu komputerowego, wprowadzaniu w błąd pożyczkodawcy co do możliwości i zamiaru wywiązania się z umów pożyczek, przywłaszczeniu powierzonego mienia w postaci pieniędzy, działaniu w celu udaremnienia wykonania orzeczeń sądowych i orzeczeń innych organów państwowych oraz posługiwaniu w celu użycia za autentyczny podrobionymi pismami procesowym skierowanymi do sądów, mają dyskwalifikować w ocenie Ministra kandydatkę na radcę prawnego w sferze etyczno-moralnej i podważać jej odpowiedzialność i wiarygodność.
Jednocześnie, w kontekście zbyt krótkiego okresu, jaki minął od powołanych zachowań J. S., Minister podniósł, że naganna postawa skarżącej istnieje nadal jako fakt społeczny i oddziałuje na ocenę kandydatki w zakresie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp.
Zaznaczono przy tym, że J.S. kilkukrotnie nieskutecznie ubiegała się już o wpis na listę radców prawnych. Przyczyną odmowy wpisu było zaś m.in. prawomocne ukaranie w postępowaniu dyscyplinarnym w sprawie o sygn. akt [...], niestawianie się na wezwania Rzecznika Dyscyplinarnego i nieusprawiedliwianie nieobecności oraz brak złożenia wyjaśnień przed Okręgowym Sądem Dyscyplinarnym.
Ponadto zwrócono uwagę, że prawomocną i ostateczną uchwałą Rady OIRP w [...] z [...] października 2016 r., wydaną na skutek kolejnego wniosku J.S. o wpis na listę radców prawnych, odmówiono zgodnie z art. 61a § 1 kpa wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie wpisania jej osoby na listę radców prawnych. J.S. ubiegała się również o wpisy na listy radców prawnych prowadzone przez Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] i Radę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
Minister podkreślił, że wykonywanie zawodu radcy prawnego wiąże się z obowiązkiem przestrzegania prawa oraz zasad etyki i godności, a od przedstawicieli tego zawodu żąda się takich przymiotów jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem, a nadto takiego postępowania i takiego zachowania, które odpowiada ocenom moralnym i etycznym, gwarantującym właściwe wykonywanie zawodu.
J.S. swoim zachowaniem i postawą podważyła zaś w ocenie Ministra zaufanie do swojej osoby i swój wizerunek, nie spełniając tym samym przesłanki o jakiej mowa w art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, co oznacza, iż nie posiada ona nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, nawet jeżeli pod względem merytorycznym, o czym świadczą przedstawione przezeń pozytywne opinie i rekomendacje, posiada odpowiednie przygotowanie do wykonywania zawodu radcy prawnego. Analiza zachowania skarżącej w sferze etyczno-moralnej uniemożliwia bowiem pozytywną ocenę jej kandydatury.
W uzasadnieniu wskazano, że przesłanki rozstrzygnięcia zostały należycie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały, która zawiera zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 kpa wskazanie faktów uznanych za udowodnione, jak również przytoczenie przepisów prawa stanowiących podstawę jej wydania, wraz z ich wyjaśnieniem.
W ocenie Ministra nie została też naruszona zasada, o jakiej mowa w art. 77 i 80 kpa – organy wpisowe zebrały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący i podjęły wszelkie możliwe i niezbędne zarazem czynności celem pełnego wyjaśnienia stanu faktycznego i na tej podstawie oceniły sytuację prawną J. S..
Minister Sprawiedliwości nie znalazł tym samym podstaw do podważenia ustaleń dokonanych przez organy wpisowe i wbrew twierdzeniom skarżącej zgodził się z oceną organów samorządu radców prawnych, co do oceny zgromadzonego materiału dowodowego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2021 r. wniosła J. S., wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez nakazanie wpisania jej osoby na listę radców prawnych prowadzoną przez Okręgową Izbę Radców Prawnych w [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów sądowych poniesionych w sprawie w zakresie objętym skargą.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:
I. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) polegające na podjęciu nieprawidłowych działań zmierzających do ustalenia okoliczności skazania skarżącej za czyny zabronione, celem uwzględnienia ich przy ocenie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, a w konsekwencji oparcie przez Ministra ustaleń w zakresie braku nieskazitelnego charakteru na nieistniejących dowodach, czym doprowadził do naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 5 urp w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z art 106 kk;
2) polegające na błędnej ocenie przez Ministra pozostałych – za wyjątkiem skazania – okoliczności, na których organ oparł skarżoną decyzję, że skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, co doprowadziło do naruszenia zasad ogólnych postępowania administracyjnego art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa;
3) polegające na zawężeniu oceny spełniania przez skarżącą niezbędnej dla wpisu na listę radców prawnych przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi wykonywania zawodu do nieistniejącego skazania, gdy tymczasem powyższa ocena winna uwzględniać postawę skarżącej w szerszej perspektywie czasowej art. 24 ust. 1 pkt 5 urp;
II. przepisów prawa materialnego mających istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 65 ust. 1 Konstytucji RP, art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, polegające na uznaniu przez Ministra za uprawnione twierdzenie, że popełnienie czynów zabronionych jako przestępstwa, w odległej przeszłości, jakoby niwelowało możliwość uznania skarżącej za osobę nieskazitelnego charakteru, gdyż taka interpretacja jest rażącym naruszeniem zasady proporcjonalności;
2) błędną ocenę przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, polegającą na wąskiej jej ocenie w zawężonym kontekście, obejmującym okres tylko do skazania, gdy tymczasem rozpatrując przedmiotową sprawę organ ma obowiązek ocenić przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp w szerszym kontekście, obejmującym okres do dnia wpisu skarżącego na listę Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...].
W uzasadnieniu skargi J.S. podniosła m.in., że przez osiem lat przed ubieganiem się o wpis na listę radców prawnych praktykowała w zawodzie, prowadząc kancelarię prawną i pracując z adwokatami i radcami prawnymi, zaś przez swoją intensywną pracę zdobyć miała zaufanie setek klientów, którzy to zlecając jej załatwianie swoich spraw o niebagatelnej wartości przedmiotu sporu, weryfikowali jej postawę etyczno-moralną na rynku profesjonalnych usług prawniczych.
Nadto, w ocenie skarżącej, wydając zaskarżoną decyzję Minister nie zauważył istotnego w kontekście interesu jej osoby faktu, iż skarżąca ma 43 lata, nie zaś jak zdecydowana większość osób aplikujących o wpis na listę radców prawnych będąca świeżo po ukończonych studiach prawniczych i następnie aplikacji radcowskiej, co skutkować winno stosowaniem innego kryterium oceny nieskazitelności charakteru skarżącej aniżeli tej większości aplikujących osób.
Skarżąca podniosła również, że jest osobą nieprzeciętnie aktywną zarówno na polu zawodowym jak i społecznym, gdyż już w wieku 25 lat wygrała wybory samorządowe do Rady Powiatu w [...], a następnie w kolejnej kadencji została wybrana na Przewodniczącą Rady Powiatu w [...] i równocześnie działa charytatywne w stowarzyszeniu Forum Kobiet w [...], udzielając bezpłatnych porad prawnych dla najuboższej grupy lokalnego społeczeństwa oraz prowadząc działalność prawno-edukacyjną. Angażując się zaś w lokalne życie polityczne, jako lokalny polityk była wystawiona na szereg zagrożeń związanych z konfliktami na polu władzy i administracji samorządowej, zaś jej skazanie w postępowaniu karnym miało zostać zainicjowane zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa wniesionym przez jej przeciwnika politycznego, który miał wykorzystywać swoją pozycją i urząd, który piastował celem pozbawienia skarżącej możliwości działania zarówno na polu zawodowym, jak i politycznym, czego jednak Minister nie wziął pod uwagę rozpatrując odwołanie skarżącej.
Dodatkowo J.S. zarzuciła, że oceniając sprawę z perspektywy jej interesu osobistego, trudno jest mówić o istnieniu w jej przypadku możliwości przekwalifikowania się w wykonywanym zawodzie, zaś nawet gdyby do niego doszło, skarżąca nie miałaby szans na rynku pracy w nowej profesji z uwagi na swój wiek, gdyby musiała konkurować z osobami od lat pracującymi w swoim zawodzie.
W uzasadnieniu skargi podniesiono także, że organ celowo miał zaniechać zbadania pod kątem istnienia przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp wieloletniego okresu sprzed zgłoszenia przez skarżącą wniosku o wpis na listę radców prawnych, a także okresu po dokonaniu przez nią czynów zabronionych, przyjmując za wystarczające dla braku przymiotu nieskazitelnego charakteru popełnienie w latach 2006 – 2008 czynów uznanych za przestępstwa. Czyny te miały jednak miejsce 14 lat przed złożeniem wniosku o wpis na listę radców prawnych Okręgowej Izby Radców Prawnych w [...] i wcześniej, zaś według skarżącej przesłankę nieskazitelnego charakteru oraz rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego należy rozpatrywać, co do zasady, bardzo szeroko, uwzględniając postawę zarówno w życiu prywatnym, jak i zawodowym, ujmowaną w dłuższym okresie czasu, do momentu wpisania osoby na listę radców prawnych. Skarżąca podkreśliła, że choć sam fakt zatarcia skazania nie powoduje automatycznie przywrócenia wszelkich cech charakteru i przymiotów osobistych jakie dana osoba posiadała przed skazaniem, a jakie składają się na pojęcie nieskazitelnego charakteru, to niewykluczona jest jednak możliwość odbudowania zaufania i wiarygodności w sposób mający pozytywny wpływ na nieskazitelność charakteru oraz rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Skarżąca podkreśliła przy tym, iż z uwagi na zatarcie skazania pozostaje ona obecnie osobą niekaraną, a tym samym nie jest dopuszczalne odmienne jej traktowanie na tym gruncie, jak również informowanie osób trzecich o fakcie skazania.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi J.S. w całości, podtrzymując jednocześnie stanowisko wyrażone dotychczas w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
W pierwszej kolejności, z uwagi na motywy decyzji wydanej przez Ministra oraz podniesione w skardze zarzuty, konieczne było rozważenie przesłanek zawartych w art. 24 ust. 1 pkt 5 urp.
Zgodnie z tym przepisem, na listę radców prawnych może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Zaznaczenia wymaga, że choć wskazane powyżej przesłanki – warunkujące wpis zarówno na listę radców prawnych, jak i występujące we wszystkich zawodach prawniczych – formułują nieostre określenia, jednolicie rozumie się je w orzecznictwie sądowym.
Na rękojmię należytego wykonywania zawodu radcy prawnego w rozumieniu powyższego przepisu składają się dwa elementy: są to cechy charakteru i dotychczasowe zachowanie osoby pragnącej zostać radcą prawnym, tj. wykonywać zawód zaufania publicznego, które składają się na wizerunek takiej osoby, na której nie mogą ciążyć żadne zarzuty podważające jej wiarygodność. Pojęcie "rękojmi" to uroczyste poręczenie, zagwarantowanie i zapewnienie, że z racji posiadanych cech zawód zaufania publicznego wykonywany będzie prawidłowo. Rękojmię taką daje ten, wobec kogo można sformułować uzasadnione przekonanie, że obowiązki zawodowe będzie wykonywał w sposób należyty. Dotychczasowe zachowanie kandydata ubiegającego się o wpis na listę radców prawnych, które dawać winno rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego oznacza natomiast takie postępowanie osoby ubiegającej się o wpis, które odpowiada ocenom moralnym i etycznym, gwarantującym właściwe wykonywanie zawodu radcy prawnego i obejmuje przy tym cały okres mający miejsce do czasu wpisania na tę listę. Brak rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego jest zaś implikacją braku nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania odpowiadającego ocenom moralnym i etycznym. Są to pojęcia jednolite i niepodzielne. O nieskazitelności charakteru świadczą takie przymioty osobiste jak: uczciwość w życiu prywatnym i zawodowym, uczynność, pracowitość, poczucie odpowiedzialności za własne słowa i czyny, stanowczość, odwaga cywilna, samokrytycyzm, umiejętność zgodnego współżycia z otoczeniem. Nieskazitelność charakteru jest zaś co prawda pojęciem nieostrym, co oznacza wprawdzie, że decyzja organu w tym zakresie ma charakter ocenny, jednak należy wyraźnie zaznaczyć, że nieskazitelność ta nie jest stopniowalna i nie można zatem być nieskazitelnym znacząco albo minimalnie (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 kwietnia 2017 r., sygn. VI SA/Wa 2223/16, LEX nr 2315928, wyrok WSA w Warszawie z 8 marca 2017 r., sygn. VI SA/Wa 1940/16, LEX nr 2316733, wyrok WSA w Warszawie z 17 marca 2017 r., sygn. VI SA/Wa 2114/16, LEX nr 2441477, wyrok WSA w Warszawie z 9 marca 2017 r., sygn. VI SA/Wa 1863/16, LEX nr 2284691, wyrok WSA w Warszawie z 15 lutego 2013 r., sygn. VI SA/Wa 2453/12, LEX nr 1324095, wyrok WSA w Warszawie z 26 listopada 2013 r., sygn. VI SA/Wa 1379/13, LEX nr 1415145).
Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał przy tym, iż przesłanka nieskazitelnego charakteru stanowi niezbędny przymiot osoby starającej się o wpis na listę radców prawnych, zaś przez rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu należy rozumieć wykazanie się umiejętnością porównywalną z tą, jaką posiadają inne osoby będące radcami prawnymi (zob. wyrok NSA z 8 stycznia 2015 r. sygn. II GSK 2074/13, LEX nr 1658783 oraz wyrok NSA z 14 lutego 2008 r., sygn. II GSK 390/07, LEX nr 1012001).
Dla oceny postawy etyczno-moralnej nie ma przy tym znaczenia fakt przedawnienia czy zatarcia kary, ponieważ uznanie ukarania za niebyłe nie uniemożliwia dokonania oceny tych faktów pod kątem nieskazitelnego charakteru i dotychczasowego zachowania dającego rękojmię należytego wykonywania zawodu. Zważywszy, iż zawód radcy prawnego jest zawodem zaufania publicznego, nie można uznać, że po zatarciu skazania niebyłe są zdarzenia, które legły u jego podstaw (por. wyrok WSA w Warszawie z 20 marca 2019 r., sygn. VI SA/Wa 2285/18, LEX nr 3074265).
W przedmiotowej sprawie, u podstaw negatywnej oceny nieskazitelności charakteru skarżącej oraz dawania przezeń rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego legły przede wszystkim okoliczności związane z uwikłaniem J.S.w postępowania karne oraz dyscyplinarne, a co kluczowe – skazania jej w postępowaniu karnym, co w ocenie Ministra rzutowało negatywnie na jej wiarygodności, odpowiedzialność i uczciwość, niezależnie od faktu zatarcia przedmiotowego skazania.
Odpowiadając zatem na zarzuty skargi, Sąd zauważa, że zawód radcy prawnego wiąże się ze szczególną rolą, jaką pełnią osoby wykonujące zawody zaufania publicznego. Ustrojowym źródłem funkcjonowania tego szczególnego kręgu zawodów stanowi art. 17 Konstytucji RP. Tym samym zawód zaufania publicznego jest instytucją konstytucyjną. A tytuł zawodowy atrybutem jego wykonywania.
Wykonywanie zawodu zaufania publicznego związane jest z przynależnością do odpowiedniego samorządu zawodowego, któremu powierzone zostały szczególne uprawnienia wobec swoich członków. Mają one charakter zarówno organizacyjny, jak również gwarancyjny. Wykonywanie zawodu publicznego wiąże się zaś zarówno z katalogiem uprawnień, jak również z szeregiem obowiązków wynikających z przepisów samorządowych i powszechnie obowiązujących.
Istotą zawodu zaufania publicznego jest świadczenie usług na najwyższym profesjonalnym poziomie, gwarantowanym przez strukturę samorządową. Stąd, osoby korzystające z usług przedstawicieli zawodów zaufania publicznego powinny mieć możliwość jednoznacznej ich identyfikacji tak, aby jeszcze przed nawiązaniem współpracy uzyskać gwarancję, że powierzają wykonanie usługi osobom dającym rękojmię jej należytego wykonania. Klient, nie zawsze będąc profesjonalistą, nie musi być zorientowany w prawnych aspektach nadających kompetencję do wykonywania danego zawodu. Stąd dla klienta szczególnie istotny jest tytuł, jakim posługuje się przedstawiciel zawodu zaufania publicznego. Chcąc zwrócić się o pomoc prawną, klienci kierują się, co do zasady, do adwokatów lub radców prawnych w zależności od zakresu oczekiwanej pomocy.
W ocenie Sądu, zarówno w zaskarżonej decyzji Ministra, jak również w poprzedzających ją uchwałach Prezydium KRRP oraz Rady OIRP, słusznie odmówiono skarżącej dokonania wpisu na listę radców prawnych, nie dopuszczając się przy tym żadnych uchybień. Podejmując rozstrzygnięcie Minister prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy niezbędny do wydania decyzji oraz zastosował przepisy prawa materialnego i procesowego, uzasadniając je należycie i wyjaśniając w pełni motywy, którymi się kierował. Skarżąca zaś – poza polemiką ze stanowiskiem Ministra – nie zakwestionowała skutecznie zgromadzonych przez organy dowodów, ani okoliczności z nich wynikających.
Za bezzasadny uznać należało podniesione przez skarżącą zarzuty naruszenia art. 24 ust. 1 pkt 5 urp w zw. z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa w zw. z art 106 kk. poprzez podjęcie nieprawidłowych działań zmierzających do ustalenia okoliczności skazania skarżącej za czyny zabronione, celem uwzględnienia ich przy ocenie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, a w konsekwencji oparcie przez Ministra ustaleń w zakresie braku nieskazitelnego charakteru na nieistniejących dowodach (pkt I ppkt 1 skargi) oraz naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 kpa poprzez błędną oceną przez Ministra pozostałych – za wyjątkiem skazania – okoliczności, na których organ oparto następnie zaskarżoną decyzję, że skarżąca nie daje rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego (pkt I ppkt 2 skargi).
Sąd stoi na stanowisku, że dokonując wszechstronnej analizy, czy kandydat do wykonywania zawodu radcy prawnego daje rękojmię jego prawidłowego wykonywania, zarówno organ samorządu zawodowego, jak i Minister, powinni brać pod uwagę wszystkie okoliczności składające się na wizerunek kandydata, a więc wszystkie znane mu zdarzenia. Jednocześnie nie jest wykluczone, iż oceniając nieskazitelność charakteru oraz rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego w oparciu o dotychczasowe zachowanie kandydata, może zaistnieć sytuacja, w której jednostkowe zdarzenie rzutować będzie na ocenę tej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu w sposób decydujący.
W niniejszym stanie faktycznym skarżąca została prawomocnie skazana za popełnienie przestępstw polegających m. in. na uzyskaniu bez zgody uprawnionej osoby cudzego programu komputerowego, przywłaszczeniu powierzonego jej mienia w postaci pieniędzy oraz przestępstw naruszających prawa pracownicze.
Jednocześnie dopuściła się również przestępstw związanych z podrabianiem pism procesowych, które następnie skierowane zostały do sądu, zaś czyny te popełniła w związku z prowadzoną przez siebie Kancelarią Prawną.
Ponadto J.S. karana była również dyscyplinarnie.
Sąd uznał, że dokonując oceny kandydatury J.S. pod kątem przesłanek wskazanych w art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, organ oparł się prawidłowo na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w tym zarówno na dokumentach przedłożonych przez skarżącą, jak również uzyskanych przez siebie dokumentach w postaci odpisów wyroków skazujących dotyczących J. S. W przedmiotowej sprawie organy wykazały bowiem wielość naruszeń prawa dokonanych bezsprzecznie przez skarżącą. Zdaniem Sądu były to także naruszenia niebagatelne, bo penalizowane nie jako wykroczenia, ale jako przestępstwa. Były to także różnego rodzaju przestępstwa, co świadczy o tym, że skarżona wielokrotnie naruszała normy prawne na wielu płaszczyznach życia społecznego.
Powyższe czyny zabronione, których dopuszczenie się przez skarżącą było bezspornie ustalone wyrokami sądowymi, miały w ocenie Sądu zasadniczy wpływ na ocenę jej kandydatury. Sąd podzielił przy tym stanowisko, iż niewątpliwie w znacznym stopniu naruszało to wizerunek strony jako osoby prawdomównej i rzetelnej i w konsekwencji w sposób uprawniony wywołało zarówno u organu samorządu radcowskiego, jak i u Ministra uzasadnione przekonanie, że skarżąca budzi zastrzeżenia co do możliwości prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Fakt popełnienia przez skarżącą przestępstw istnieje bowiem nadal i oddziałuje w dalszym ciągu na negatywną ocenę kandydatki w zakresie przesłanki z art. 24 ust. 1 pkt 5 urp, niezależnie od instytucji zatarcia skazania.
Zważyć należy, iż wydana przez Ministra decyzja miała charakter uznaniowy, zaś jej kontrola przez Sąd sprowadza się jedynie do zbadania czy nieprzekroczone zostały granice tego uznania, jak również czy prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy.
W ocenie Sądu zaś Minister skrupulatnie ustalił stan faktyczny sprawy, jednocześnie należycie uzasadniając swoje stanowisko, powołując również w tym zakresie stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych.
Nie można jednocześnie – wbrew stanowisku wyrażonemu przez skarżącą – zarzucić Ministrowi nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Ocena kandydatury J.S. do wykonywania zawodu radcy prawnego dokonana została po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, co poprzedzone zostało jego wyczerpującym zebraniem, m.in. poprzez wzywanie strony do uzupełnienia brakującej dokumentacji czy też zwrócenie się do sądów o nadesłanie odpisów wyroków skazujących dotyczących J. S, a następnie jego całościowym rozpatrzeniem, co ściśle związane jest z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została w ocenie Sądu zachowana (art. 77 i 80 kpa). Organ nie pominął przy tym żadnych dowodów przedłożonych przez skarżącą, które świadczyć miały o jej nienagannej pracy mającej miejsce w okresie po skazaniu, tj. opinii i referencji od pracodawców, jak również wziął pod uwagę doświadczenie zawodowe skarżącej i jej działalność społeczną, jednak pomimo to uznał, iż nie jest to wystraczające dla zniwelowania skutków zachowań, w tym przede wszystkim zachowań przestępczych, których skarżąca dopuściła się w przeszłości, pomimo podnoszonego zatarcia skazania, albowiem zatarcie to nie przywraca kandydatce automatycznie pełnej wiarygodności i nie powoduje, że negatywne okoliczności, które miały wpływ na jej podważenie nie nastąpiły w przeszłości, tj. że czyn nie został popełniony, a wyrok skazujący nie został wydany. Oznaczałoby to bowiem możliwość swoistego anulowania treści wydanego wyroku, co uznać należy za niedopuszczalne.
Tym samym stwierdzić również należy, iż zatarcie skazania istniejące na gruncie prawa karnego, określone w art. 106 kk, nie uniemożliwia w postępowaniu administracyjnym, szczególnie przy badaniu przesłanki rękojmi należytego wykonywania zawodu publicznego, dokonania oceny zdarzeń, będących podstawą ukarania, pod kątem nieskazitelnego charakteru oraz dotychczasowego zachowania kandydata do zawodu radcy prawnego, co zwracał uwagę również Naczelny Sąd Administracyjny (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 279/13, LEX nr 1485533).
Nietrafny pozostaje zatem pogląd, że po zatarciu skazania niebyłe stają się także zdarzenia, które legły u jego podstaw.
Skoro zaś J.S. wielokrotnie naruszała w przeszłości porządek prawny w związku z prowadzoną działalnością prawniczą, dokonaną przez Ministra przez pryzmat tychże zdarzeń ocenę jej charakteru należało uznać za dopuszczalną i uzasadnioną. Tym samym, brak było również podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia przez Ministra art. 106 kk.
Sąd nie dopatrzył się przy tym także naruszenia art. 8 kpa – postępowanie prowadzone było bowiem zgodnie z przepisami prawa, a także utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zaś kandydatura J.S. oceniona została na gruncie przesłanek uregulowanych w art. 25 ust. 1 pkt 5 urp i obowiązujących wszystkie osoby pretendujące do wykonywania zawodu radcy prawnego w sposób bezstronny i w oparciu o całokształt zgromadzonego materiału dowodowego.
W konsekwencji, należało podzielić stanowisko Ministra, że ujawnione w sprawie okoliczności nie dają podstaw by uznać, że skarżąca posiada przymiot nieskazitelnego charakteru oraz że wykonując zawód radcy prawnego dawałaby gwarancję wiarygodności, uczciwości i odpowiedzialności przy wykonywaniu czynności.
Jako niezasadny ocenić należało również podniesiony w skardze zarzut zawężenia przez Ministra oceny spełniania przez skarżącą niezbędnej dla wpisu na listę radców prawnych przesłanki nieskazitelnego charakteru i rękojmi wykonywania zawodu do nieistniejącego skazania i nie uwzględnienie szerszej perspektywy, w tym uwzględnieniu w ocenie okresu jedynie do skazania skarżącej w postępowaniu karnym (pkt I ppkt 3 oraz pkt II ppkt 2 skargi) – jak wskazano już w rozważaniach powyższych, na co zwraca się uwagę w orzecznictwie, dla oceny postawy etyczno-moralnej kandydata do wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym nieskazitelności jego charakteru, bez znaczenia pozostaje, czy kara, jaką wymierzył mu Sąd w postępowaniu karnym – będąca wszakże skutkiem naruszenia przezeń porządku prawnego – uległa zatarciu, a tym samym nadal konieczne było uwzględnienie tejże okoliczności przy ocenie kandydatury skarżącej. Jak już wskazano powyżej, zatarcie skazania nie powoduje bowiem, iż zdarzenia będące podstawą tegoż skazania nie miały miejsca w przeszłości, a już samo ich dopuszczenie się przez skarżącą godzi w jej wiarygodność jako osoby posiadającej wystarczające predyspozycje do wykonywania zawodu zaufania publicznego jakim jest zawód radcy prawnego. Dopuszczenia się przez skarżącą rażącego naruszenia obowiązującego porządku prawnego poprzez popełnienie przestępstwa nie może również w żaden sposób zniwelować praktykowanie przez J.S. w kancelarii prawnej, choćby i przez długi czas po skazaniu, jak również zadowolenie z tejże współpracy jej klientów. Nie w ten sposób bowiem dokonuje się weryfikacji postawy moralno-etycznej kandydatów ubiegających się o wpis na listę radców prawnych, zwłaszcza, iż wskazywani przez skarżącą klienci mogli nawet nie posiadać wiedzy, iż osoba zajmująca się prowadzeniem ich spraw sądowych skazana została w przeszłości prawomocnym wyrokiem karnym. Co równie istotne, skazania te związane były właśnie z prowadzeniem przez J.S. działalności gospodarczej na rynku profesjonalnych usług prawniczych, co dodatkowo podważa jej uczciwość.
Sąd podkreśla w tym miejscu, iż prawidłowości dokonanej w sprawie oceny nie może podważyć także i to, że skarżąca spełnia inne warunki do uzyskania wpisu na listę radców prawnych, albowiem przesłanki rękojmi nie należy utożsamiać z wymaganiem odnoszącym się do kwalifikacji zawodowych (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2001 r.,sygn. II SA 959/00; wyrok WSA w Warszawie z 17 maja 2006 r., sygn. VI SA/Wa 499/06), a zatem wieloletnie doświadczenie zawodowe na rynku usług prawniczych posiadane przez skarżącą pozostaje w zestawieniu z popełnieniem przez nią w przeszłości przestępstwa bez znaczenia.
Podobnie sytuacja prezentuje się w odniesieniu do przedłożonych przez skarżącą referencji i opinii – wynika z nich wprawdzie pozytywna ocena osoby, postawy i wiedzy prawniczej skarżącej, lecz nie może to przesądzać ostatecznie o jej korzystnej ocenie z punktu widzenia spełniania przesłanek do wykonywania zawodu radcy prawnego. Dokumenty te nie mogą bowiem zniwelować znaczenia czynów, które uprzednio podważyły do skarżącej zaufanie i wizerunek jej osoby.
Na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 65 ust. 1 Konstytucji RP i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP poprzez uznanie przez Ministra, że popełnienie przestępstwa w odległej przeszłości niweluje możliwość uznania skarżącej za osobę nieskazitelnego charakteru, co stanowiło w ocenie skarżącej rażące naruszenie zasady proporcjonalności (pkt II ppkt 1 skargi).
Jak wynika bowiem z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jednorazowe zachowanie może podważyć wiarygodność oraz nieskazitelny charakter kandydata do wykonywania zawodu zaufania publicznego (zob. wyrok NSA z 11 kwietnia 2018 r., sygn. akt II GSK 1791/16, LEX nr 2522332). W rozpoznawanej zaś sprawie, co należy podkreślić, nie było to jednak zachowanie jednostkowe, lecz szereg czynów, których dopuściła się J. S, co istotne – w ramach prowadzonej działalności na rynku usług prawniczych.
Sąd podkreśla, że osoba wykonująca zawód zaufania publicznego musi pozostawać poza jakimikolwiek wątpliwościami (podejrzeniami) odnośnie jej postawy (stosunku) wobec porządku prawnego, w tym w szczególności, obowiązujących w tym porządku prawnym norm nakazu (zakazu). Umyślne ich naruszanie daje podstawy do jednoznacznie negatywnej oceny tego rodzaju zachowania, a skoro tak, to stwierdzić należy, że sytuacja tego rodzaju nie może pozostawać bez wpływu na ocenę, że kandydat na radcę prawnego, z udziałem którego sytuacja taka wystąpiła nie spełnia określonej przepisem art. 24 ust. 1 pkt 5 urp przesłanki nieskazitelnego charakteru i nienagannego dotychczasowego zachowania, a w konsekwencji, że nie daje dostatecznej rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego, jako zawodu zaufania publicznego (por. wyrok WSA w Warszawie z 19 października 2020 r., sygn. VI SA/Wa 925/20, LEX nr 3098262).
W konsekwencji, za bezpodstawne należało uznać zarzuty ograniczenia wolności i wyboru zawodu przez stronę.
Za niezrozumiałe należało uznać przy tym podniesione w uzasadnieniu skargi twierdzenia skarżącej, iż z uwagi na jej wiek, tj. 43 lata, Minister winien zastosować inne kryterium oceny nieskazitelności charakteru aniżeli u osób młodszych, pretendujących do zawodu świeżo po ukończeniu studiów i aplikacji radcowskiej. W ocenie Sądu, twierdzenie takie jest zupełnie nieuprawnione, albowiem nieskazitelny charakter oraz związana z nim rękojmia prawidłowego wykonywania zawodu jest całkowicie niezależna od wieku kandydata do zawodu radcy prawnego i brak jest jakichkolwiek podstaw do różnicowania w tym wypadku kandydatów ze względu na ich wiek. Co więcej, Sąd stoi na stanowisku, iż rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu można oceniać również przez pryzmat rękojmi cechującej inne osoby będące radcami prawnymi (skoro można odnosić ją również do umiejętności porównywalnych z posiadanymi przez innych radców prawnych – tak w przywołanym powyżej wyroku NSA z 14 lutego 2008 r., sygn. II GSK 390/07, LEX nr 1012001), a zatem należałoby uznać, iż rękojmię taką gwarantuje choćby i osoba znacznie młodsza od skarżącej, jak również i mniej aktywna na polu zawodowym czy społecznym właśnie ze względu na młody wiek, a która jednak zawsze przestrzegała obowiązujący porządek prawny i nie popełniła nigdy przestępstwa (co istotne – związanego z wykonywaniem zawodu prawniczego, jak miało to miejsce w przypadku skarżącej), a tym samym nie sposób odmówić jej przymiotu nieskazitelnego charakteru.
Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje argumentacja skarżącej, że jej skazanie w postępowaniu karnym miało zostać zainicjowane zawiadomieniem o popełnieniu przestępstwa wniesionym przez jej przeciwnika politycznego – skoro bowiem zawinione dopuszczenie się przez skarżącą czynu zabronionego zostało w sposób jednoznaczny ustalone prawomocnym wyrokiem skazującym nie jest możliwe kwestionowanie poczynionych przez sąd karny ustaleń, zaś motywacja zawiadamiającego o popełnieniu przez J.S. przestępstwa, w sytuacji gdy do popełnienia przestępstwa faktycznie doszło, nie umniejsza w żaden sposób wadze nagannych zachowań, których dopuściła się strona.
Sąd jednocześnie podkreśla, że był związany treścią art. 11 P.p.s.a. Zgodnie z wykładnią tego przepisu przez doktrynę i orzecznictwo pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" w rozumieniu art. 11 P.p.s.a. należy rozumieć ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Z art. 11 P.p.s.a. wynika, że sąd administracyjny pozbawiony jest możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa. Sąd administracyjny pozbawiony jest przy tym możliwości dokonywania jakichkolwiek ustaleń odnoszących się do sfery faktów dowodowych istotnych dla stwierdzenia popełnienia przestępstwa. Zasada wynikająca z art. 11 P.p.s.a. pośrednio odnosi się także do organów administracyjnych, które dokonują ustaleń faktycznych ocenianych następnie w drodze kontroli sądowoadministracyjnej.
Wadze nagannych zachowań, których dopuściła się skarżąca nie umniejsza również jej aktywność społeczna i działanie na rzecz najuboższej grupy lokalnego społeczeństwa, a zatem wbrew stanowisku wyrażonemu w uzasadnieniu skargi, Minister nie był zobowiązany do wydania pozytywnego dla skarżącej rozstrzygnięcia, wobec uwzględnienia powyższego faktu.
Również wskazywana przez skarżącą trudność w przekwalifikowaniu się w przypadku braku możliwości wykonywania zawodu radcy prawnego nie może stanowić o zasadności skargi – dopuszczenie bowiem do wykonywania zawodu zaufania publicznego osoby, która nie daje rękojmi jego prawidłowego wykonywania, a nadto jej charakter – z uwagi na popełnione czyny – budzi zastrzeżenia, godziłoby zasadniczo w interes społeczny, który w tym wypadku stawiać należy przez interesem osobistym skarżącej.
Słusznym interesem strony nie jest bowiem każdy interes strony, a więc chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodnej z wolą skarżącej, ale wyłącznie taki interes, który pozostaje zgodny przede wszystkim z obowiązującymi przepisami prawa (por. wyrok WSA w Gliwicach z 12 lipca 2016 r., sygn. IV SA/Gl 251/15, LEX nr 2098859).
W konsekwencji Sąd uznał, że Minister prawidłowo dokonał oceny, że zachowania, jakich dopuściła się skarżąca powodowały, że nie posiadała ona przymiotu nieskazitelnego charakteru oraz nie dawała rękojmi należytego wykonywania zawodu radcy prawnego.
Wobec powyższego, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Sąd oddalił wniesioną skargę.
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 374 z późn. zm.).