VI SA/WA 1012/05

VI SA/Wa 1012/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Dorota Wdowiak /przewodniczący/
Izabela Głowacka-Klimas
Olga Żurawska-Matusiak /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6460 Znaki towarowe
Skarżony organ
Urząd Patentowy RP
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) Sędzia WSA Izabela Głowacka – Klimas Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2005 r. przy udziale sprawy ze skargi P. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uznania skutków rejestracji międzynarodowej znaku towarowego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] stycznia 2001 r.; 2. stwierdza, że decyzje wymienione w punkcie 1 nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Urzędu Patentowego RP na rzecz P. kwotę 1600 zł (tysiąc sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Firma P. z siedzibą w B., Węgry, zwana dalej skarżącą, ubiegała się o uzyskanie w Polsce ochrony międzynarodowej rejestracji znaku towarowego słowno – graficznego WinK dokonanej w trybie Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków dla oznaczenia towarów w klasie 25, 35, 41, 42.
Decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2001 r., sporządzoną w języku francuskim, odmówiono uznania skutków rejestracji międzynarodowej w Polsce znaku słowno – graficznego IR – 674031 WinK wyznaczonego na Polskę dnia 7 stycznia 1997 r.
Według Urzędu Patentowego przeszkodą uznania skutków rejestracji międzynarodowej przedmiotowego znaku stanowi jego podobieństwo do zarejestrowanego z pierwszeństwem od dnia 30 marca 1998 pod numerem R – 101046 znaku słownego WINK na rzecz "D." E.
Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (u.z.t.).
W odwołaniu od tej decyzji skarżąca wskazała, że w jej ocenie porównywane oznaczenia w klasie 25 tj. odzież i obuwie nie są myląco podobne. Znak "WinK" jest znakiem słowno – graficznym, który dzięki zastosowaniu szczególnej pisowni postrzegany jest przez przeciętnego odbiorcę jako kombinacja dwóch elementów tj. słowa "Win" oraz stylizowanej litery "K".
Płaszczyzna fonetyczna i znaczeniowa porównywanych oznaczeń wynika z ich wykładni językowej. W rejestracji międzynarodowej IR – 674031 występuje angielskie słowo "win" czytane fonetycznie "łin" oraz litera "k" czytana fonetycznie "kei", natomiast znak wg rejestracji R – 101046 jest kombinacją liter pisaną i czytaną jako "Wink".
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w klasie 25 (odzież, w tym buty, obuwie i pantofle). W jej uzasadnieniu wskazał, że niebezpieczeństwo wprowadzenia w błąd odbiorców co do pochodzenia towarów jest rezultatem podobieństwa oznaczeń i towarów w rozumieniu art. 9 ust 1 pkt 1 ustawy o znakach towarowych.
W ocenie Urzędu przeciwstawione znaki są identyczne w warstwie słownej i znaczeniowej. W obu występuje to samo słowo WINK. Pewna stylizacja graficzna ma na celu wzbogacenie znaku o dodatkowy element wizualny i nie eliminuje możliwości pomylenia przedmiotowych znaków. Twierdzenie uprawnionego z rejestracji międzynarodowej, iż znak składa się z dwóch elementów słowa WIN i litery K nie znajduje uzasadnienia w odbiorze wizualnym kolizyjnych oznaczeń, bowiem przeciętny odbiorca odczyta znak jako WINK.
Zdaniem Urzędu Patentowego w przypadku funkcjonowania na rynku dwóch tak podobnych znaków przeznaczonych do oznaczania towarów z różnych źródeł, przedmiotowe oznaczenia nie mogłyby w sposób prawidłowy realizować swej podstawowej, odróżniającej funkcji.
W skardze na powyższą decyzję skarżąca P. z siedzibą w B. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie i niewłaściwą interpretację przepisu art. 9 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
W przekonaniu skarżącej znaki "WINK" i "WinK" różnią się od siebie w dostatecznym stopniu, aby uniemożliwić zaistnienie pomyłek co do pochodzenia towarów nimi oznaczonych.
Znak "WinK" jest znakiem słowno – graficznym, w którym dominującą rolę odgrywa rozbudowana grafika, stanowiąca kompozycję elementów słownego, o zróżnicowanej wielkości liter i przedstawionego stylizowaną czcionką graficznego oraz dodatkowo zastosowana do przedstawienia znaku kolorystyka. Takie przedstawienie graficzne przedmiotowego napisu przekłada się na płaszczyznę wizualną, fonetyczną oraz znaczeniową, powodując, że porównywane znaki należy uznać za różne w każdej z wymienionych trzech płaszczyzn.
Przedmiotowe znaki różnią się w odbiorze wizualnym. Różnice te są znaczące, wpływają ewidentnie na wygląd obu znaków. Znaki nie są podobne również w płaszczyźnie fonetycznej. Nie zachodzi także podobieństwo w płaszczyźnie znaczeniowej. Na znak, oprócz słowa "Wink", składa się dodatkowo charakterystyczna grafika oraz zastosowana kolorystyka. Napis "WinK" wykonany jest stylizowaną, pochyłą czcionką w kolorze niebieskim, zaprojektowaną na potrzeby grafiki znaku.
W ocenie skarżącej elementy graficzne i kolorystyka odgrywają w znaku znaczącą rolę, a ponadto same w sobie posiadają zdolność odróżniającą. Nadto skarżąca opierając się na orzecznictwie Urzędu Patentowego i Komisji Odwoławczej podniosła, iż podobieństwo powinno być oceniane odnośnie wszystkich elementów znaku i niedopuszczalne jest ocenianie poszczególnych elementów znaku w oderwaniu od pozostałych.
Wyraziła również opinię, że oba znaki współegzystując na rynku są w stanie realizować funkcję odróżniającą i prawidłowo wskazywać na pochodzenie towarów, na które są nakładane.
W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosząc o oddalenie skargi jako bezzasadnej podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wskazał, że zbadał znaki biorąc pod uwagę warstwę znaczeniową, graficzną i fonetyczną.
Na ocenę podobieństwa rzutuje ogólne wrażenie jakie te oznaczenia wywierają na nabywcy, który z reguły postrzega i zachowuje w pamięci jedynie ogólny zarys poszukiwanego oznaczenia.
W takim przypadku dla odbiorcy decydujące znaczenie mają zbieżne elementy obu oznaczeń. Pewna stylizacja graficzna i kolorystyka nie eliminuje możliwości pomylenia przedmiotowych znaków.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Legalność decyzji administracyjnej wymaga jej zgodności nie tylko z prawem materialnym, lecz także z przepisami postępowania administracyjnego.
Kontrola zgodności z prawem decyzji, dokonywana przez sąd, powinna przebiegać w określonej kolejności. W pierwszej kolejności powinna być przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia ewentualnego istnienia wad powodujących nieważność decyzji, w następnej kolejności sąd powinien przeprowadzić kontrolę przestrzegania przepisów o postępowaniu administracyjnym, natomiast kontrola przestrzegania przez organy administracyjne norm prawa materialnego może być przeprowadzona dopiero w ostatniej kolejności.
Przyjęcie takiej kolejności badania zgodności z prawem decyzji uzasadnione jest tym, że ustalenie którejkolwiek z wad decyzji, powodujących stwierdzenie jej nieważności czyni dalszą kontrolę nie tylko zbędną, ale i niedopuszczalną.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja oraz decyzja, którą utrzymała w mocy nie mogą się ostać, ale z innych powodów niż podniesione w skardze.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Urząd Patentowy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2001 r., która to decyzja została sporządzona w języku francuskim.
W ocenie Sądu decyzja dotycząca odmowy uznania skutków rejestracji międzynarodowej w Polsce znaku słowno – graficznego "WinK" narusza regulacje prawne zawarte w Konstytucji RP, jak również w ustawie z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. Nr 90 poz. 999 ze zm.)
Zgodnie z art. 27 Konstytucji RP w Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski. Ust. 2 tegoż artykułu stanowi, że przepis ten nie narusza praw mniejszości narodowych wynikających z ratyfikowanych umów międzynarodowych. Unormowanie to jednoznacznie wskazuje, że wyjątki od tej generalnej zasady sformułowanej w ust. 1 są możliwe jedynie ze względu na ochronę praw mniejszości narodowych. Szczegółowe kwestie używania języka polskiego reguluje ustawa o języku polskim. Jej przepisy dotyczą m. in. używania języka polskiego w realizacji zadań publicznych.
W art. 4 tejże ustawy określony został katalog podmiotów, dla których język polski jest językiem urzędowym. Jednym z nich jest niewątpliwie Urząd Patentowy RP jako organ wykonujący zadania publiczne.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 w/w ustawy podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązane są dokonywać wszelkie czynności urzędowe w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej.
W ustawie brak jest definicji pojęcia czynności urzędowych.
Wykładni tego pojęcia dokonał Trybunał Konstytucyjny przyjmując, że czynności urzędowe to wszelkie czynności organów i instytucji powołanych do realizacji określonych zadań publicznych, związane z realizacją ich konstytucyjnych i ustawowych kompetencji (uchwała TK z dnia 14 maja 1997 r. W. 7/96, OTK z 1997 r. nr 2 poz. 27).
Pojęcie czynności urzędowych obejmuje – w ocenie Sądu -władcze czynności organów państwowych, w tym decyzje administracyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 maja 2002 r. (sygn. akt II SA 4033/01) wymaganie dokonania czynności urzędowych w języku polskim obowiązuje również w przypadku podejmowania przez Urząd Patentowy decyzji w sprawie uznania skutków międzynarodowej rejestracji znaku towarowego.
Przepisy szczególne, tak zresztą jak i zobowiązania międzynarodowe nie mogą, z uwagi na treść art. 27 Konstytucji, przewidywać podejmowania przez Urząd Patentowy czynności urzędowych, w tym decyzji, w języku obcym.
Ma marginesie wskazać należy, że celem Porozumienia madryckiego o międzynarodowej rejestracji znaków jest jedynie ułatwienie rejestracji znaków towarowych w kilku krajach – sygnatariuszach Porozumienia. Nie tworzy ono natomiast szczególnego typu ochrony i nie wyłącza stosowania prawa krajowego w zakresie oceny zdolności rejestracyjnej znaku zgłoszonego do ochrony na terytorium wskazanego państwa.
Porozumienie i Regulamin wykonawczy dla Porozumienia Madryckiego wprowadzają wymóg stosowania języka francuskiego w postępowaniu przed Biurem Międzynarodowym oraz w korespondencji, której nadawcą lub adresatem jest Biuro. Nie regulują natomiast kwestii języka jaki powinie być stosowany w postępowaniu przed urzędem danego państwa związanym z badaniem notyfikowanej rejestracji międzynarodowej. Przyjąć zatem należy, że postępowanie przed Urzędem Patentowym winno toczyć się w języku polski i w tym właśnie języku winny zapadać rozstrzygnięcia tego organu.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 lipca 2002 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń znaków towarowych stanowi, iż Urząd Patentowy powiadamia Biuro Międzynarodowe o wstępnej, jak i ostatecznej odmowie udzielenia ochrony. Z regulacji tej płynie jednoznaczny wniosek, iż jedynie to powiadomienie a nie decyzja winny być sporządzone w języku francuskim.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd przyjął, że zarówno decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...] stycznia 2001 r., jak i zaskarżona decyzja, która utrzymała ją w mocy, dotknięte są poważnymi wadami prawnymi, uzasadniającymi stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi orzekł jak w sentencji orzeczenia.
Sąd nie uznał za konieczne dla uzasadnienia rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności rozważania zarzutów podniesionych przez skarżącą w skardze.
Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania Sąd orzekł na zasadzie art. 200 p.p.s.a.