VI SA/Wa 1010/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2005-10-28
NSAAdministracyjneWysokawsa
dostęp do informacjiakta sprawytajemnica przedsiębiorstwatajemnica służbowak.p.a.Prezes URTiPprawo telekomunikacyjnekontrola sądowapostępowanie administracyjne

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia Prezesa URTiP odmawiające dostępu do akt sprawy, uznając naruszenie przepisów proceduralnych i prawa do informacji.

Sprawa dotyczyła odmowy udostępnienia akt sprawy przez Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty na wniosek K., która chciała zapoznać się z dokumentami dotyczącymi kalkulacji kosztów złożonymi przez [...] S.A. Prezes URTiP odmówił dostępu, powołując się na tajemnicę przedsiębiorstwa i tajemnicę służbową. Sąd uchylił zaskarżone postanowienia, stwierdzając naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności prawa strony do dostępu do akt sprawy i brak należytej analizy przez organ przesłanek odmowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. na postanowienia Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty (URTiP), które odmawiały udostępnienia akt sprawy i sporządzenia z nich odpisów. K. wnioskowała o dostęp do dokumentów dotyczących kalkulacji kosztów złożonych przez [...] S.A. w postępowaniu o uzgodnienie instrukcji rachunkowości regulacyjnej. Prezes URTiP odmówił, powołując się na klauzule "zastrzeżone" i "Tajemnica [...]", które miały chronić tajemnicę przedsiębiorstwa i tajemnicę służbową. Sąd uznał skargę za zasadną i uchylił zaskarżone postanowienia. W uzasadnieniu wskazano na naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), w tym art. 73 i 74 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ administracji publicznej ma obowiązek udostępnić akta sprawy stronie, a odmowa musi być precyzyjnie uzasadniona i oparta na analizie dokumentów. W tej sprawie Prezes URTiP nie dokonał wystarczającej analizy, czy dokumenty faktycznie stanowią tajemnicę służbową w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych i czy ich ujawnienie naraziłoby na szkodę prawnie chronione interesy. Dodatkowo, sąd zauważył naruszenie zasady trwałości postanowień poprzez wydanie dwóch postanowień tej samej treści w tej samej sprawie. Sąd stwierdził również, że sentencja postanowienia powinna precyzyjnie wskazywać, do których dokumentów odmawia się wglądu, a nie tylko odwoływać się do uzasadnienia. W konsekwencji, uchylono zaskarżone postanowienia i zasądzono od Prezesa URTiP na rzecz K. zwrot kosztów postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, odmowa taka jest niezgodna z przepisami k.p.a., jeśli organ nie dokonał należytej analizy przesłanek odmowy i nie sprecyzował w sentencji postanowienia, do których dokumentów odmowa dotyczy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Prezes URTiP naruszył art. 73 i 74 k.p.a. poprzez bezzasadne uniemożliwienie stronie przeglądania akt i sporządzania odpisów. Organ nie wykazał, że dokumenty faktycznie stanowią tajemnicę służbową i że ich ujawnienie naraziłoby na szkodę prawnie chronione interesy. Dodatkowo, naruszono zasadę trwałości postanowień i brak precyzji w sentencji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 73 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Stronie służy prawo zaznajamiania się ze wszystkimi materiałami, które znalazły się w aktach sprawy, niezależnie od tego, czy zostały zaliczone do dowodów służących rozstrzygnięciu sprawy czy też nie mają takiego charakteru. Pojęcie zaznajamiania obejmuje także notowanie, sporządzanie odpisów, wykonywanie kserokopii.

k.p.a. art. 74 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Ograniczenie jawności akt sprawy reguluje art. 74 §1 kpa. Jego treść musi być ustalana zgodnie z obowiązującym stanem prawnym odnośnie ochrony informacji niejawnych. Odmowa umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w formie postanowienia.

u.z.n.k. art. 11 § ust. 4

Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji

Przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.i.n. art. 4 § ust. 1

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 23 § ust. 2

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 2 § ust. 2

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 1 § ust. 2

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

u.o.i.n. art. 1 § ust. 3

Ustawa o ochronie informacji niejawnych

Przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw o ochronie tajemnicy zawodowej lub innych tajemnic prawnie chronionych.

p.t. art. 207 § ust. 1

Ustawa Prawo telekomunikacyjne

Chronił tajemnicę przedsiębiorstwa przez ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie przez Prezesa URTiP art. 73 i 74 k.p.a. poprzez bezzasadne uniemożliwienie skarżącej przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów. Błędna wykładnia art. 74 § 1 k.p.a. polegająca na przyjęciu, że tajemnica przedsiębiorstwa będąca tajemnicą służbową uzasadnia odmowę udostępnienia akt. Naruszenie zasady trwałości postanowień poprzez wydanie dwóch postanowień tej samej treści. Brak analizy przez organ przesłanek odmowy dostępu do akt i nieprecyzyjne wskazanie w sentencji dokumentów, których odmowa dotyczy.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Prezesa URTiP, że dokumenty zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa i tajemnicę służbową, co uzasadnia odmowę dostępu.

Godne uwagi sformułowania

"Prezes URTiP nie dokonał żadnej analizy. Nie wskazał żadnych argumentów, dla których tajemnicy przedsiębiorstwa nadał charakter tajemnicy służbowej." "Nie każda więc informacja uzyskana od przedsiębiorcy może zostać uznana za tajemnicę służbową." "Dla nadania klauzuli 'zastrzeżone', a więc nadania dokumentom rangi tajemnicy służbowej nie wystarczy, aby dokumenty opatrzone były przez przedsiębiorcę klauzulami 'zastrzeżone' i Tajemnica [...]'." "Rzeczą organu administracji publicznej jest zweryfikować postępowanie strony tak, aby mogła być zrealizowane podstawowe zasady postępowania wyrażone w art. 8 i 10 kpa, a udział organizacji społecznej, także strony postępowania nie był fikcją." "Uchylono zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] oraz postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...]."

Skład orzekający

Dorota Wdowiak

przewodniczący sprawozdawca

Andrzej Czarnecki

sędzia

Piotr Borowiecki

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących prawa strony do dostępu do akt sprawy, w szczególności w kontekście tajemnicy przedsiębiorstwa i tajemnicy służbowej. Podkreślenie obowiązku organu do analizy i weryfikacji przesłanek odmowy."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu postępowania przed Prezesem URTiP i przepisów o ochronie informacji niejawnych, ale ogólne zasady dotyczące dostępu do akt mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnego prawa strony do informacji w postępowaniu administracyjnym i konfliktu z ochroną tajemnicy przedsiębiorstwa. Pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych przez organy.

Czy tajemnica przedsiębiorstwa może zamknąć drogę do akt sprawy? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 340 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1010/05 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-05-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Czarnecki
Dorota Wdowiak /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6259 Inne o symbolu podstawowym 625
Skarżony organ
Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr) Sędziowie: Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant: Agata Majewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2005 r. sprawy ze skargi K. w W. na postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia akt 1. Uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] oraz postanowienie Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...], 1. stwierdza, że uchylone postanowienia nie podlegają wykonaniu, 2. zasądza od Prezesa Urzędu regulacji Telekomunikacji i Poczty na rzecz K. kwotę 340.00 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2004 roku Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty dopuścił do udziału w sprawie K. na prawach strony w postępowaniu z wniosku [...] S.A. o uzgodnienie instrukcji i opisu kalkulacji kosztów w sprawie prowadzenia rachunkowości regulacyjnej i sposobu kalkulacji kosztów. W toku tego postępowania, w dniu [...] listopada 2004 roku, K. złożyła wniosek o umożliwienie przejrzenia jej wszelkich akt sprawy oraz sporządzenia z nich notatek i odpisów w formie kopii kserograficznych. W szczególności wnosiła o umożliwienie wglądu i sporządzenie odpisów w formie kopii kserograficznych ostatnich wersji następujących dokumentów przedłożonych w postępowaniu przez [...] S.A.:
1. Instrukcji w zakresie wyodrębniania i przypisywania aktywów i pasywów, przychodów i kosztów na regulowane rodzaje działalności na rok 2004" wraz z załącznikami.
2. "Opisu kalkulacji zorientowanych przyszłościowo w pełni alokowanych kosztów usług powszechnych i usług dzierżawy łączy telekomunikacyjnych na rok 2005" wraz z załącznikami.
3. "Opisu kalkulacji kosztów stanowiących podstawę do rozliczeń wynikających z umów o połączeniu sieci na rok 2005" wraz z załącznikami.
4. "Opisu kalkulacji opłat za dzierżawę łączy telekomunikacyjnych wydzierżawionych operatorom na rok 2005" wraz z załącznikami.
5. "Opisu kalkulacji opłat z tytułu korzystania z dostępu do pętli abonenckiej i związanych z nim udogodnień na rok 2005 wraz z załącznikami.
Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty zwrócił się do [...] S.A. o ustosunkowania się do przedstawionego we wniosku żądania. W odpowiedzi, [...] S.A. nie wyraziła zgody na udostępnienie K. akt sprawy i dokumentów opatrzonych klauzulami "zastrzeżone" oraz "tajemnica [...]", ani sporządzenie z nich notatek i odpisów z tych akt i dokumentów. Uzasadniła brak zgody twierdzeniem, iż dokumenty te zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa [...] oraz tajemnicę służbową do ochrony której Prezes URTiP jest zobowiązany na podstawie odrębnych przepisów.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, na podstawie art. 73 w związku z art. 74 oraz art. 123 kpa odmówił prawa do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w formie kopii kserograficznych w postępowaniu w sprawie z wniosku [...] o uzgodnienie instrukcji i opisu kalkulacji kosztów z dnia [...] marca 2004 roku w sprawie prowadzenia rachunkowości regulacyjnej i sposobów kalkulacji kosztów.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, na podstawie art. 73 w związku z art. 74 oraz art. 123 kpa odmówił prawa do przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w formie kopii kserograficznych w postępowaniu w sprawie z wniosku [...] o uzgodnienie instrukcji i opisu kalkulacji kosztów z dnia [...] marca 2004 roku w sprawie prowadzenia rachunkowości regulacyjnej i sposobów kalkulacji kosztów.
Od postanowienia z dnia [...] stycznia 2004 roku nr [...] Krajowa Izba Gospodarcza Elektroniki i Telekomunikacji złożyła wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej wydaniem postanowienia Prezesa URTiP z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 i art. 144 oraz 73 w związku z art. 74 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Postanowienia Prezesa Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty zapadły w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i wywody prawne:
Zdaniem Prezesa URTiP, przedłożone przez [...] S.A. dokumenty, stanowiące przedmiot wniosku K., opatrzone są klauzulą "Tajemnica [...]" i "Zastrzeżone". Stanowią więc prawnie chronioną tajemnicę przedsiębiorstwa w myśl art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu n nieuczciwej konkurencji /Dz.U nr 47, poz. 221 z póz. zm./. Ochrona informacji przedsiębiorstwa jako tajemnicy służbowej w URTiP wynika z zarządzenia Prezesa URTiP nr [...]. Uznanie tych informacji za tajemnicę służbową oznaczoną klauzulą "zastrzeżone" jest zgodne z art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych, zgodnie z którym tajemnica służbowa obejmuje m. in. informacje, których nieuprawnione ujawnienie mogłoby spowodować szkodę dla prawnie chronionych interesów obywateli albo jednostki organizacyjnej. Informacje zawarte w przedmiotowych dokumentach nie mogą być ujawnione uczestnikowi postępowania także i z tego powodu, że zrzesza on głównie przedsiębiorców telekomunikacyjnych będących konkurentami [...]. Istotną uwagą wymagającą jest proces przygotowania informacji i dokumentów, w których jak podkreśliła [...], wykorzystane zostało know-how innego przedsiębiorcy, stanowiące tajemnice handlowe.
Prezes URTiP nie zgodził się ze stanowiskiem K., iż art. 74 § 1 kpa nieuwzględniając art. 4 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych /Dz.U. nr 11, poz. 95 z póz. zm./, udziela ochrony jedynie aktom zawierającym tajemnicę państwową, a także innym aktom, które organ administracji publicznej wyłączy ze względu na ważny interes państwowy. Nie można się również zgodzić ze stanowiskiem organizacji jakoby art. 73 § 1 kpa w związku z art. 74 § 1 kpa stanowił podstawę w postępowaniu administracyjnym udostępnienia stronom akt zawierających informacje niejawne. Przepis art. 74 § 1 kpa nie może w żadnym wypadku zostać uznany za przepis odrębny /w rozumieniu art. 4 ust. 1 uoin/ i na jego podstawie nie można rozstrzygać o dopuszczeniu stron do informacji niejawnych zawartych w aktach sprawy, bo takie działanie może stanowić przestępstwo. W opinii Prezesa URTiP przepis art. 74 § 1 kpa należy interpretować w sposób uwzględniający cel istnienia tej regulacji. Nie może być żadnej wątpliwości, że przepis ten nie uchybia innym przepisom prawa nakazujących ochronę informacji niejawnych pod groźbą sankcji karnej. Zatem przyjąć należało, że norma określona w art. 74 § 1 kpa ma zastosowanie również do akt sprawy, które zawierają informacje stanowiące tajemnice służbową w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych i oznaczone klauzulą "Zastrzeżone".
Biorąc pod uwagę stan sprawy, prawa organizacji społecznej jako strony postępowania jak i stan prawny obowiązujący w dacie decyzji nasuwają się, w ocenie Prezesa URTiP, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy wątpliwości. Prezes URTiP jako organ administracji państwowej, podległy regulacji 6 kpa zgodnego z podstawową zasadą państwa prawnego zapisaną w art. 7 Konstytucji RP, zobligowany jest do działania na podstawie i w granicach prawa. Uprawnienia Prezesa URTiP regulowane art. 109-116 ustawy z dnia 31 lipca 200 roku Prawo telekomunikacyjne /Dz.U. nr 73, poz. 852/ nie obejmują uregulowań rozstrzygających problematykę określającą możliwości udostępnienia stronie postępowania akt sprawy opatrzonych klauzulą "Zastrzeżone" i "Tajemnica [...]", a także nie stanowią żadnej podstawy prawnej pozwalającej Prezesowi URTiP w granicach swoich uprawnień decydowania o zmianie kategorii złożonego dokumentu. W powyższej sprawie nie ma zastosowanie art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 roku Prawo telekomunikacyjne /Dz.U. nr 171, poz. 1800/ wobec tego, że postępowanie administracyjne zostało wszczęte przed wejściem w życie obowiązującej ustawy. Tak bowiem stanowi art. 222 ustawy.
Podsumowując Prezes URTiP stwierdził, iż w postępowaniu przed Prezesem URTiP organ powinien chronić tajemnice przedsiębiorstwa każdej ze stron, w sytuacji, gdy strona zażądała takiej ochrony, opatrując załączone dokumenty stosownymi klauzulami, jak też wykazała, iż ujawnienie uczestnikowi postępowania dokumentów zawierających tajemnicę przedsiębiorstwa może narazić stronę na szkodę.
K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżając:
1. postanowienie Prezesa Urzędu regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] stycznia 2005 roku nr [...] i doręczone skarżącej postanowienie noszące datę [...] stycznia 2005 roku nr [...] o tej samej treści,
2. postanowienie Prezesa Urzędu regulacji Telekomunikacji i Poczty z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie z dnia [...] stycznia 2005roku.
Zaskarżonym postanowieniom zarzuciła:
rażące naruszenie:
1. art. 73 § 1 w związku z art. 31 § 3 kpa poprzez bezzasadne uniemożliwienie skarżącej przeglądania akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów w formie kopii kserograficznych,
2. art. 74 § 1 kpa poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym przyjęciu, iż tajemnicą państwową w rozumieniu tego przepisu jest również tajemnica przedsiębiorstwa będąca tajemnicą służbową w rozumieniu ustawy o ochronie informacji niejawnych i oznaczona klauzula "zastrzeżone", a w konsekwencji bezzasadne potraktowanie art. 74 § 1 kpa jako przesłanki odmowy udostępnienia akt,
3. art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych w związku z art. 73 kpa poprzez błędną wykładnię tych przepisów polegająca na bezzasadnym przyjęciu, iż art. 73 kpa nie jest przepisem odrębnej ustawy /w stosunku do ustawy o ochronie informacji niejawnych/ określającym zasady zwalniania od obowiązku zachowania tajemnicy państwowej i służbowej oraz sposób postępowania z aktami akt spraw zawierających tajemnicę państwową i służbową w postępowaniu przed Prezesem URTiP,
4. art. 3 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych polegające na bezzasadnej odmowie dostępu do akt pełnomocnikowi skarżącej, który daje rękojmię zachowania tajemnicy stwierdzona poświadczeniem bezpieczeństwa wydanym na podstawie ustawy o ochronie informacji niejawnych – zarzut podnoszony przez skarżącą na wypadek przyjęcia, że wgląd do akt obejmujących tajemnice przedsiębiorcy wymaga zachowania zasad określonych w ustawie o ochronie informacji niejawnych.
Zważywszy na powyższe uchybienia K. wnosiła o stwierdzenie nieważności wskazanych postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Regulacji Telekomunikacji i Poczty wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w zaskarżonych postanowieniach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 tego artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu faktycznego i prawnego z daty podjęcia tych aktów lub czynności, nie zaś według kryteriów słusznościowych czy celowościowych.
Stosownie natomiast do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kontrolując zaskarżone postanowienia z punktu widzenia powyższych zasad skarga jako zasadna podlega uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 74 § 2 kpa procesową formą odmowy umożliwienia stronie przeglądania akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów, uwierzytelnienia takich odpisów lub wydania uwierzytelnionych odpisów jest postanowienie, które doręczane jest na piśmie i opatrzone uzasadnieniem faktycznym i prawnym, jak o tym stanowi art. 124 § 2 kpa i art. 125 kpa.
Z akt administracyjnych, w niniejszej sprawie wynika, że takie postanowienie zapadło. Nosi ono datę [...] stycznia 2005 roku i zostało opatrzone numerem [...]. Z nieznanych powodów, w dniu [...] stycznia 2005 roku, wydane zostało drugie postanowienie, tej samej treści i innym numerze – [...]. Oba postanowienia zostały doręczone skarżącej. Pismem z dnia [...] stycznia 2005 roku skarżąca zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku. W odpowiedzi Prezes URTiP wydał postanowienie w dniu [...] marca 2005 roku, z którego wynika, że rozpatrzył ponownie sprawę zakończoną postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005 roku.
W obrocie funkcjonują więc dwa postanowienia tej samej treści po rozpoznaniu jednego wniosku. Zatem Prezes URTiP wydał kolejno po sobie dwa postanowienia załatwiające sprawę co do istoty, czym naruszył zasadę ogólną – trwałości postanowień podobnie jak decyzji administracyjnych - ustanowioną w art. 16 § 1 i 2 kpa.
Wniosek K. z dnia [...] listopada 2004 roku dotyczył udostępnienia do wglądu wszystkich akt sprawy, sporządzenie z nich notatek i odpisów w formie kopii kserograficznych ostatnich wersji wskazanych dokumentów. Prezes URTiP odmówił skarżącej prawa do przeglądania całych akt sprawy, sporządzania z nich notatek i odpisów w formie kopii kserograficznych bez wskazania w sentencji postanowienia dokumentów, których odmowa dotyczy. Zaskarżone postanowienia naruszają więc art. 74 § 1 kpa. Sentencja postanowienia winna bowiem wymieniać dokumenty do których odmawia się wglądu. Dopiero z uzasadnienia decyzji wynika, których dokumentów dotyczy postanowienie.
Nie czyni zadość wymogowi art. 74 § 1 kpa fakt, iż wniosek skarżącej dotyczy niemal całości materiału dowodowego. Konkretyzacja prawa nie dokonuje się w uzasadnieniu decyzji, lecz w jej sentencji. Uzasadnienie orzeczenia objaśnia jedynie to myślenia. Taka jest jego rola wynikająca z brzmienia art. 107 § 3 kpa. Zasady postępowania administracyjnego wyrażone w art. 7, 8, 9 i 10 kpa będące odzwierciedleniem zasady konstytucyjnej, o której mowa w art. 32 Konstytucji RP wymagają, aby ich ograniczenie, wynikające z art. 73 kpa oraz innych ustaw było precyzyjnie określone.
Jako podstawę materialnoprwną odmowy udostępnienia akt stronie Prezes URTiP wskazał na art. 73 i 74 kpa przyjmując, iż przedstawione przez [...] S.A. przedmiotowe dokumenty opatrzone klauzulami "zastrzeżone" i "Tajemnica [...]" zawierają tajemnicę przedsiębiorstwa [...]. Tajemnica przedsiębiorstwa chroniona jest przepisami o nieuczciwej konkurencji i podlega prawnej ochronie przed ich ujawnieniem również jako tajemnica służbowa, co jest zgodne z art. 23 ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie informacji niejawnych. Ochrona tajemnicy przedsiębiorstwa jako tajemnicy służbowej wynika z zarządzenia Prezesa URTiP nr [...].
Zgodnie z art. 73 § 1 i § 2 kpa stronie służy prawo zaznajamiania się ze wszystkimi materiałami, które znalazły się w aktach sprawy, niezależnie od tego, czy zostały zaliczone do dowodów służących rozstrzygnięciu sprawy czy też nie mają takiego charakteru. Strona ma więc prawo zaznajamiania się ze wszystkimi materiałami, które znalazły się w aktach sprawy. Pojęcie zaznajamiania obejmuje także notowanie, sporządzanie odpisów, wykonywanie kserokopii. Uzyskiwanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy wymaga już wykazania przez stronę ważnego interesu w uzyskaniu takiego dokumentu.
Ograniczenie jawności akt sprawy reguluje art. 74 §1 kpa. Jego treść musi być ustalana zgodnie z obowiązującym stanem prawnym odnośnie ochrony informacji niejawnych. Ustawa z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych w art. 1 stanowi, że zakresem ochrony w niej uregulowanym są objęte informacje niejawne. W art. 2 pkt 1 i 2 ustawa podaje określenia dwóch ich rodzajów: tajemnica państwowa i tajemnica służbowa. Tak więc w art. 74 § 1 kpa odróżnia wyłączenie od przeglądania przez stronę akt sprawy objętych tajemnicą państwowa i służbową od tych, które podlegają wyłączeniu dla ochrony ważnego interesu państwowego.
W niniejszej sprawie Prezes URTiP odmówił stronie prawo przeglądania akt sprawy, sporządzania notatek, odpisów w formie kopii kserograficznych, albowiem dokumenty, których dotyczył wniosek stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa, a ta jako tajemnica służbowa podlega ochronie. W obszernym uzasadnieniu przedstawił obowiązujący stan prawny. Uzasadnienie nie zawiera jednak argumentów, dla których odmówiono stronie uwzględnienie jej wniosku. Prezes zwrócił się wprawdzie do [...] S.A. o wskazanie powodów, dla których przedmiotowe dokumenty opatrzone zostały klauzulami "zastrzeżone" i "Tajemnica [...]" i otrzymał wyjaśnienie. Nie poddał jednak analizie i ocenie wskazanych powodów opatrzenia klauzulami. Wobec tego kontrola ich zgodności z prawem jest niemożliwa.
Z porównania przepisu art. 74 §1 kpa z przepisami ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych, w szczególności jej art. 2 ust. 2) i ust. 7) w związku z art. 1 ust. 2 pkt 5) oraz art. 23 ust. 2 pkt 2) wynika, że tajemnica służbowa może uzasadniać odmowę dostępu do akt sprawy w sytuacji, gdy jest informacją niejawną, niebędącą tajemnicą państwową, uzyskaną w związku z czynnościami służbowymi albo wykonywaniem prac zleconych, której nieuprawnione ujawnienie mogłoby narazić interes państwa, interes publiczny lub prawnie chroniony interes obywateli albo jednostki organizacyjnej. Jednostką organizacyjną jest natomiast podmiot wymieniony w art. 1 ust. 2 ustawy, a więc przedsiębiorca, ale tylko taki, który ubiega się o zawarcie umowy związanej z dostępem do informacji niejawnych. Nie każda więc informacja uzyskana od przedsiębiorcy może zostać uznana za tajemnicę służbową. W powyższym aspekcie organ nie dokonał żadnej analizy. Nie wskazał żadnych argumentów, dla których tajemnicy przedsiębiorstwa nadał charakter tajemnicy służbowej. Powszechnie wiadomym jest, że [...] S.A. wykonuje zadania, ujawnienie których mogłoby narazić na szkodę interes państwa. Jednak bez analizy przedłożonych przez nią dokumentów nie sposób ocenić czy mają one taki właśnie charakter.
Zgodnie z art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 22 stycznia 1999 roku o ochronie informacji niejawnych przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw o ochronie tajemnicy zawodowej lub innych tajemnic prawnie chronionych.
Zgodzić się należy z Prezesem URTiP, że informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorstwa podlegają ochronie prawnej w oparciu o przepisy ustawy a dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji /Dz.U. z 2003r., nr 153 z póz. zm./. Także nowe Prawo telekomunikacyjne, a więc ustawa z dnia 16 lipca 2004 roku /Dz.U. z 2004r., nr 171, poz. 1800 ze zm./ w art.. 207 chroni tajemnicę przedsiębiorstwa przez ograniczenie prawa wglądu do materiału dowodowego, jeżeli udostępnienie tego materiału grozi ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych tajemnic prawnie chronionych.
Zgodnie z art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczeniu nieuczciwej konkurencji przez tajemnicę przedsiębiorstwa rozumie się nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. Ujawnienie stronie prawa wglądu do akt obejmujących tajemnicę przedsiębiorstwa nie stanowi jeszcze ujawnienia informacji w niej zawartych do publicznej wiadomości. Przede wszystkim jednak bez analizy przedmiotowych dokumentów nie sposób stwierdzić czy mogą one stanowić tajemnice przedsiębiorstwa [...]. Dla nadania klauzuli "zastrzeżone", a więc nadania dokumentom rangi tajemnicy służbowej nie wystarczy, aby dokumenty opatrzone były przez przedsiębiorcę klauzulami "zastrzeżone" i Tajemnica [...]". W ten sposób strona może opatrzyć każdy swój dokument. Rzeczą organu administracji publicznej jest zweryfikować postępowanie strony tak, aby mogła być zrealizowane podstawowe zasady postępowania wyrażone w art. 8 i 10 kpa, a udział organizacji społecznej, także strony postępowania nie był fikcją. Nie bez znaczenia jest przedmiot toczącego się postępowania, a więc uzgodnienie instrukcji i kalkulacji kosztów w sprawie prowadzenia rachunkowości regulacyjnej i sposobów kalkulacji kosztów. Udział organizacji społecznej to udział i kontrola klientów przez innych uczestników rynku, którymi są podmioty zrzeszone w organizacji społecznej. Bez ich czynnego uczestnictwa nie można wywrzeć wpływu na obniżenie kosztów.
Prezes URTiP jako organ administracji publicznej obowiązany jest do ujawnienia dokumentów na podstawie art. 73 § 1 kpa i tylko on jest uprawniony do oceny, jaki mają charakter. Czynności przewidzianej art. 74 §1 kpa dokonuje po analizie dokumentów.
Mając powyższe na uwadze i na zasadzie art. 145 § 1 ust.1) pkt c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżone postanowienia należało uchylić albowiem Prezes URTiP naruszył przepisy postępowania w sposób, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI