VI SA/Wa 101/04

VI SA/Wa 101/04 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2005-01-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-02-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Magdalena Bosakirska /przewodniczący/
Pamela Kuraś-Dębecka /sprawozdawca/
Piotr Borowiecki
Symbol z opisem
6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Sygn. powiązane
II OSK 419/05 - Wyrok NSA z 2006-01-24
Skarżony organ
Prezes Agencji Rynku Rolnego
Treść wyniku
Stwierdzono bezskuteczność czynności
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym; Przewodniczący Sędzia Sędziowie WSA Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. Spółki z o.o. w W. na czynność Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia dopłat do eksportu cukru B 1. stwierdza bezskuteczność czynności Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2003r. dotyczącą nie udzielenia S. Spółce z o.o. w W. dopłaty do eksportu cukru B w roku rozliczeniowym 2002/2003 2. uznaje uprawnienie S. Spółki z o.o. w W. do uzyskania dopłaty do eksportu cukru B w roku rozliczeniowym 2002/2003 3. zasądza od Prezesa Agencji Rynku Rolnego na rzecz S. Spółki z o.o. w W. kwotę 7.400 zł (siedem tysięcy czterysta złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania 4. oddala skargę w zakresie żądania uznania uprawnienia do uzyskania odsetek.
Uzasadnienie
S. Spółka z o.o. w W. złożyła do Agencji Rynku Rolnego wniosek o udzielenie dopłaty do eksportu 1.397 ton cukru B dokonanego w roku rozliczeniowym 2002/2003.
W dniu [...] października 2003 r. Spółka S. otrzymała odmowną odpowiedź Zastępcy Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia 30 września 2003 r., w której podano, iż zgodnie z pkt 12 i 27 "Zasad dokonywania dopłat do eksportu cukru B/izoglukozy B realizowanymi w roku rozliczeniowym 2002/2003 "(zwane dalej Zasadami) przyczyną odmowy było nieterminowe wniesienie opłat cukrowych.
W dniu [...] października 2003 r. strona skarżąca zwróciła się do Prezesa Agencji z wnioskiem o uzupełnienie doręczonego pisma z dnia [...] września 2003 r. co do przysługującego skarżącemu prawa odwołania, wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego od rozstrzygnięcia zawartego w tym piśmie, uzupełnienia tego rozstrzygnięcia przez powołanie podstawy prawnej pozwalającej na odmowę udzielenia dopłat do eksportu cukru, w szczególności przytoczenie przepisów prawa powszechnie obowiązującego, wskazujących przyczyny takiej odmowy, uzasadnienia faktycznego i prawnego, obejmującego także wskazanie przepisów przyznających Agencji kompetencje co do władczego oraz uznaniowego rozstrzygania w sprawie dopłat do eksportu cukru B. Ponadto, w przypadku uznania, że skarżącemu nie przysługują środki odwoławcze, zaś nie udzielenie dopłat było nie decyzją administracyjną a czynnością administracyjną w rozumieniu art.16 ust.1 ustawy o NSA, skarżący wezwał Prezesa Agencji do usunięcia naruszenia prawa wynikającego z czynności, o której mowa w piśmie odmawiającym przyznania dopłat oraz udzielenia Spółce dopłat do eksportu cukru w ustalonej wysokości.
Pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. Zastępca Prezesa Agencji poinformował skarżącego, że podstawą odmowy udzielenia dopłaty było uregulowanie zawarte w pkt. 12 Zasad, stanowiące, iż producent cukru ubiegający się o dopłatę do wyeksportowanego cukru B musi wnieść opłaty w terminach określonych w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie trybu i terminów pobierania opłat cukrowych (Dz.U. Nr 153 poz. 1770), co w wypadku skarżącego nie miało miejsca.
Wskazał, że stosownie do treści art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o regulacji rynku cukru (Dz. U. Nr 76 poz.810 z późn. zm.) na dopłaty przeznaczane są tylko i wyłącznie środki pochodzące z opłat wnoszonych przez producen-
tów cukru, nic zaś środki pochodzące z budżetu, a zatem Agencja jest tylko administratorem tych środków. Ponadto gramatyczna wykładnia art. 16 ustawy o regulacji rynku cukru prowadzi do wniosku, że fakt bycia producentem cukru sam przez się nie przesądza o obowiązku wypłacenia dopłaty przez Agencję. Aby uruchomienie dopłat było możliwe w Agencji Rynku Rolnego zostały opracowane "Zasady dokonywania dopłat do eksportu cukru białego B/izoglukozy B realizowanych w roku rozliczeniowym 2002/2003". Treść tych Zasad była konsultowana z Ministrem i Zasady te są spójne z przepisami obowiązującego prawa i uwzględniają interes producentów cukru, którzy wywiązują się ze swych zobowiązań. Dodatkowo stwierdza, że sposób rozdziału środków w roku rozliczeniowym 2002/2003 został zaakceptowany przez Komisje Porozumiewawczą do Spraw Cukru, która w uchwale z dnia 14 października 2003 r. pozytywnie zaopiniowała przedłożone sprawozdanie.
W skardze do sądu S. Spółka z o.o w W. wnosi o stwierdzenie bezskuteczności czynności Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2003 r., polegającej na nie udzieleniu skarżącemu przez Agencję dopłaty do eksportu 377 ton cukru B w roku rozliczeniowym 2002/2003 oraz uznania uprawnienia skarżącego do uzyskania dopłaty do eksportu cukru B.
Zdaniem skarżącego, Agencja w sprawie nie udzielenia dopłaty do eksportu cukru w istocie wydała decyzję administracyjną, do której mają zastosowanie przepisy kpa i od której skarżącemu przysługuje odwołanie do organu wyższego stopnia. W tym zakresie skarżący powołuje się na orzeczenia NSA, Trybunału Konstytucyjnego i poglądy doktryny, z których wynika, iż brak w ustawie wyraźnego wskazania, że określone indywidualnie sprawy administracyjne są rozstrzygane w drodze decyzji nie oznacza zakazu wydania decyzji administracyjnej, a nawet w takiej sytuacji organ winien dokonać konkretyzacji normy prawnej w formie aktu administracyjnego, jakim jest decyzja administracyjna.
Podnosi, że jak mówi art. 4 ustawy z dnia 7 czerwca 1990 r. o Agencji Ryn-ku Rolnego, Agencja jest organem administracji publicznej w znaczeniu funkcjonalnym, upoważnionym do podejmowania decyzji oraz innych czynności związanych z realizacją interwencyjnej polityki rolnej państwa, prowadzonej w celu stabilizacji rynku produktów rolnych i żywnościowych oraz ochrony dochodów uzyskiwanych z rolnictwa. Zgodnie z ustawą, powyższe zadania Agencja wykonuje w szczególności poprzez interwencyjny zakup i sprzedaż produktów rolnych oraz ich przetworów, gromadzenie i gospodarowanie państwowymi rezerwami produktów rolnych, udzielanie poręczeń kredytów oraz poprzez podejmowanie innych działań, określonych w odrębnych przepisach w szczególności w zakresie regulacji rynków rolnych. Jednocześnie art. 7 b ustawy o Agencji przewiduje, że Prezes i dyrektorzy oddziałów terenowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w przepisach odrębnych, zaś § 21 pkt 4 statutu stwierdza, że Agencja udziela dopłat
do eksportu produktów rolnych i ich przetworów. Z powołanych przepisów wywodzi , że Agencja otrzymała także kompetencje do udzielania dopłat do eksportu cukru B.
Odnośnie formy prawnej kwestionowanego pisma Prezesa Agencji z dnia [...] września 2003 r., w nawiązaniu do art. 107 § 1 i 2 kpa skarżący stwierdza, że zawiera ono najistotniejsze elementy decyzji administracyjnej takie jak; oznaczenie organu, oznaczenie strony, rozstrzygnięcie i podpis, co jest wystarczające do uznania tego pisma jako decyzji w sensie formalnym. Ponadto domniemanie formy decyzji administracyjnej jest uzasadnione w przypadku negatywnego rozstrzygnięcia dotyczącego praw i obowiązków. W ocenie skarżącego, przywołane w skardze argumenty jednoznacznie wskazują, że sprawa odmowy dopłat powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej.
Jednocześnie skarżący kwestionuje upoważnienie Agencji do określania norm dotyczących warunków oraz zasad udzielania dopłat, które to normy w rozpoznawanej sprawie przyjęły formę pod nazwą " Zasady dokonywania dopłat do eksportu cukru białego B/izoglukozy B realizowanych w roku rozliczeniowym 2002/2003" i stwierdza, że pod rządami ustawy z dnia 26 sierpnia 1994 r. o regulacji rynku cukru, sprawy dopłat były rozstrzygane przez Radę Ministrów w drodze rozporządzeń wydawanych na podstawie wyraźnego upoważnienia ustawowego. Natomiast nie może stanowić podstawy prawnej decyzji akt prawodawczy wydany na podstawie przepisu mającego charakter ogólnej normy kompetencyjnej.
Zdaniem skarżącego, Agencja odmawiając udzielania dopłaty do eksportu cukru, podjęła rozstrzygnięcie uznaniowe, które jest ograniczone normami prawa i powinno zawierać szczegółowe uzasadnienie, wyjaśniające dlaczego naruszenie przez skarżącego terminów uiszczania opłat mogło wpłynąć negatywnie na system dopłat oraz możliwość realizacji przez skarżącego jego ustawowego uprawnienia do uzyskania dopłaty.
Natomiast w przypadku uznania przez sąd, że odmowa udzielenia dopłat by-ła czynnością z zakresu administracji publicznej, skarżąca podnosi zarzut niekon-stytucyjności " Zasad" z punktu widzenia orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i nauki prawa konstytucyjnego, stwierdzając, że przepisy wykonawcze nie mogą wkraczać w sferę materii prawych regulowanych innymi ustawami lub wydawanymi na ich podstawie rozporządzeniami. Przedmiotowe " Zasady" nie uwzględniają, przynajmniej częściowo, przepisu kompetencyjnego zawartego w art. 16 ust. 3 ustawy o regulacji rynku cukru, wskazującego, iż Minister właściwy do spraw rynków rolnych określa wysokość dopłat do przewidywanego eksportu 1 tony cukru w danym roku rozliczeniowym.
W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Rynku Rolnego wniósł w pierwszej kolejności ojej odrzucenie z powodu uchybienia terminu określonego w art. 53 § 3 p.p.s.a., ewentualnie o jej oddalenie i umorzenie postępowania jako bezprzedmio-
towego bowiem uchybienie przez skarżącego terminu wniesienia opłat spowodowało skutek prawny w postaci wygaśnięcia praw do dopłaty.
Agencja twierdzi, że celem wydania przez Prezesa Agencji zarządzenia nr [...] z dnia [...] października 2002 r. czyli " Zasad dokonywania dopłat do eksportu cukru białegoB/izoglukozy B realizowanych w roku rozliczeniowym 2002/2003" było uruchomienie systemu dopłat. W Zasadach szczegółowo zostały sprecyzowa-ne warunki ubiegania się o przyznanie dopłaty oraz tryb rozdziału środków. Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2001 r. ( Dz. U. Nr 153, poz.1770) w sprawie trybu oraz terminów pobierania opłat cukrowych w § 4 określa terminy zawite, w jakich producenci powinni wpłacić poszczególne raty, po upływie których następuje utrata uprawnień przez producenta. Agencja przyznaje, że Zasadom nadano moc obowiązującą w okresie, kiedy ustawa o regulacji rynku cukru nie zawierała żadnych przepisów wyposażających Prezesa Agencji w instrumenty, przy wykorzystaniu których mógłby skutecznie egzekwować zaległe opłaty cukrowe. Dopiero zmiana ustawy o regulacji rynku cukru, dokonana ustawą z dnia 21 maja 2003 r. o zmianie ustawy o regulacji rynku cukru (Dz.U. Nr 100, poz.923), wprowadza opłaty sankcyjne z tytułu nie uiszczenia opłat cukrowych, jednakże dopiero od dnia 20 czerwca 2003 r., tj. od dnia wejścia w życie tej zmiany. Z tego względu znowelizowany przepis art. 17 a nie mógł być zastosowany wobec skarżącego.
Natomiast celem zawartego w Zasadach warunku uzależniającego uzyskanie dopłaty do eksportu od terminowego wniesienia opłaty była, zdaniem Organu, ochrona interesów tych producentów cukru, którzy wnieśli opłaty w terminie i dlatego zasady pozwalają w sposób równy traktować wszystkie podmioty. Treść tych Zasad nie pozostaje w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego bowiem była uzgodniona z Ministrem, zaś Minister na wniosek Prezesa Agencji ustalił wysokość dopłat do 1 tony wyeksportowanego cukru i sprawozdanie w tym zakresie zostało pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Porozumiewawczą.
Agencja nie zgadza się także ze stanowiskiem skarżącego, iż kwestionowane pismo z dnia [...] września 2003 r. było decyzją administracyjną gdyż przeczy temu treść art.7 b ustawy z dnia 7 czerwca 1990 r. o utworzeniu Agencji Rynku Rolnego ( Dz. U. Nr 142, poz.951 z 1997 r.), który stanowi, że Prezes wydaje decyzje jedynie wówczas, gdy ustawa to przewiduje.
Na rozprawie strona rozszerzyła żądanie skargi o uznanie prawa do uzyskania odsetek za opóźnienie w przyznaniu dopłaty, liczonych od dnia [...] października 2003 r. i wyjaśniła, że jako ewentualne decyzje administracyjne strona uważa pisma Prezesa Agencji z dnia [...] września 2003 r. i [...] grudnia 2003 r. Wniosła o uchylenie tych decyzji.
Prezes Agencji cofnął wniosek o odrzucenie skargi.
WOBEC POWYŻSZEGO WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY ZWAŻYŁ CO NASTĘPUJE;
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów
administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wy-
miar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy
czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod
względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sądy administracyjne sprawują zatem kontrolę aktów i czynności z zakresu admi-
nistracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i proce-
sowym.
Stosownie do przepisu art.3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt. 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.
Ponadto, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną ( art. 134 § 2 p.p.s.a.).
Oceniając zatem skargę pod tym kątem Sąd uznał ją za zasadną.
Istota sprawy niniejszej sprowadza się w głównej mierze do ustalenia charakteru uprawnień do uzyskania dopłaty do eksportu cukru.
W tym zakresie obowiązująca w roku rozliczeniowym 2002/2003 ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o regulacji rynku cukru (Dz.U. Nr 27, poz. 810 z póź. zm.
-zwana dalej ustawą cukrową) w art.16 ust.1 przewidywała, że producenci cukru mogą uzyskać dopłaty do eksportu cukru B, izoglukozy B, syropu inulinowego B, a przetwórcy cukru do przerobu na cele niespożywcze. Ustęp 2 tego artykułu stanowił, że całkowita wartość dopłat, o których mowa w ust. 1 pokrywana jest z opłat cukrowych, o których mowa w art. 17 ust. 1, wpłacanych przez producentów cukru buraczanego, izoglukozy i syropu inulinowego(dalej - producenci cukru) do Agen-cji Rynku Rolnego. Z kolei art. 17 ust. 1 wprowadził obowiązek wnoszenia przez producentów cukru opłat cukrowych w określonej wysokości, zaś zgodnie z ust. 2 zgromadzone w ten sposób środki, wpłacane do Agencji Rynku Rolnego na wydzielony rachunek, przeznaczone zostały w całości na dopłaty dla producentów cukru. Dodatkowo w art. 2 pkt. 16 ustawy cukrowej jako opłaty cukrowe określono opłaty od ilości wyprodukowanego cukru A i B, izoglukozy A i B oraz syropu inulinowego, wnoszone przez producentów cukru i przeznaczone na pokrycie kosztów dopłat do eksportu cukru B, izoglukozy B i syropu inulinowego B. Jako producenta cukru ustawa w art.2 ust. 3 określa przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 19
listopada 1999 r.-Prawo działalności gospodarczej, będącego posiadaczem środków produkcji, umożliwiających wytworzenie cukru buraczanego. Jednocześnie przepisy art. 17 ust. 3 i 4 ustawy cukrowej przewidywały, że w zależności od sytuacji nie wykorzystania bądź odwrotnie przekroczenia zgromadzonych środków pochodzących z opłat cukrowych na dopłaty, nastąpi obniżenie opłat cukrowych w następnym roku rozliczeniowym lub ustali się i pobierze od producentów dodatkowe opłaty.
Cytowane wyżej przepisy ustawy cukrowej potwierdzają zatem zasadność tezy, wyrażonej w piśmie Prezesa Agencji z dnia [...] grudnia 2003 r., że Agencja jest jedynie administratorem środków pochodzących z opłat cukrowych i środki mogą być wykorzystane wyłącznie na dopłaty do eksportu cukru.
Wysokość opłat cukrowych, stosownie do art. 17 ust. 6 ustawy cukrowej, została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie trybu i terminów pobierania opłat cukrowych (Dz. U. Nr 153, poz. 1770). W rozporządzeniu podzielono opłaty cukrowe na raty: zaliczkową i końcową i określono terminy wpłaty rat przez producentów cukru, nie wskazując jednakże skutków uchybienia terminu wpłaty poszczególnych rat opłaty cukrowej. Wysokość dopłaty do przewidywanego eksportu 1 tony cukru w odniesieniu do roku rozliczeniowego 2002/2003 ustalona została przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie delegacji ustawowej, wynikającej z art. 16 ust. 3 ustawy cukrowej na kwotę 918,50 zł.(pismo z dnia [...] września 2003 r.)
Z omawianych przepisów wynikają zatem następujące wnioski;
Po pierwsze, producent cukru, który w danym roku rozliczeniowym wyeksportował określoną ton ilość cukru( czyli jest eksporterem w rozumieniu ustawy) i wniósł obowiązujące go opłaty cukrowe nabywa z mocy ustawy uprawnienie do uzyskania dopłaty. Natomiast rola Agencji Rynku Rolnego ogranicza się w tym zakresie jedynie do czynności materialno-technicznej, polegającej na dokonaniu obliczenia dopłaty w drodze pomnożenia ilości wyeksportowanych ton cukru przez wysokość dopłaty do 1 tony, ustalonej przez Ministra na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy cukrowej oraz przekazaniu tak wyliczonej kwoty z wydzielonego na ten cel rachunku na rachunek beneficjenta dopłaty. Natomiast producent cukru, który nie wyeksportował cukru w danym roku rozliczeniowym lub nie wniósł opłaty cukrowej, nie nabył z mocy prawa uprawnienia do uzyskania dopłaty do eksportu cukru. Należy też zauważyć, że dopiero ustawa z dnia 21 maja 2003 r. o zmianie ustawy o regulacji rynku cukru (Dz. U. Nr 100, poz. 923) wprowadziła opłaty sankcyjne (art. 17 ust. 5 a ) i pozwoliła Prezesowi Agencji na egzekucję tych opłat( art.l7ust. 5 b i 5 c).
Po drugie, ani przepisy ustawy cukrowej ani też przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 20 grudnia 2001 r. w sprawie trybu i terminów pobierania opłat cukrowych nie przewidują żadnych sankcji w postaci
utraty uprawnienia do uzyskania dopłaty na skutek przekroczenia terminu uiszczenia opłat. Wbrew twierdzeniom Agencji nie można też uznać tych terminów za terminy zawite, po upływie których następuje wygaśnięcie prawa do dopłaty bowiem kwestia ta wymaga wyraźnego uregulowania ustawowego, którego brak było w obowiązujących wówczas przepisach a ponadto, jak słusznie podkreśla skarżący, uiszczenie opłaty nie stanowi uprawnienia lecz obowiązek producenta cukru. Natomiast terminy zawite są terminami do wykonania prawa lub skorzystania z uprawnienia.
Po trzecie, omawiane wyżej przepisy nie przewidują możliwości odmowy udzielenia dopłaty jeśli spełnione są łącznie następujące warunki;
-wnioskodawca jest producentem cukru w rozumieniu art. 2 ust.3 ustawy cukrowej,
-wyeksportował określoną ilość cukru w danym roku rozliczeniowym (art. 16 ust. 3 pkt. 5 ustawy cukrowej)
-uiścił obowiązkowe opłaty cukrowe ( art. 17 ustawy cukrowej)
Strona skarżąca spełniła wszystkie te wymogi.
Dodatkowo należy wskazać, że zgodnie z art. 17 ust.6 ustawy cukrowej Minister określając tryb oraz terminy pobierania opłat cukrowych powinien uwzględnić zabezpieczenie praw eksporterów do całkowitej wartości dopłat do eksportu cukru.
Oceniając treść analizowanych przepisów Sąd doszedł do wniosku, iż nie zawierają one przepisów upoważniających Prezesa Agencji Rynku Rolnego do wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie udzielenia bądź odmowy udzielenia dopłat do eksportu cukru.
Również takiej możliwości nie przewidywały obowiązujące przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 1990 r. o utworzeniu Agencji Rynku Rolnego (tekst jednolity Dz.U. Nr 142, poz. 951 z 1997 r. z późn. zm.). Zgodnie z art. 7 b ust. 1 tej ustawy Prezes Agencji i dyrektorzy oddziałów terenowych wydają decyzje administracyjne w zakresie określonym w odrębnych przepisach. W rozpoznawanej sprawie tymi odrębnymi przepisami mogą być jedynie przepisy ustawy cukrowej. Natomiast trudno podzielić stanowisko skarżącego, że przepisem odrębnym dającym podsta-wę do wydawania decyzji administracyjnych przez Prezesa Agencji Rynku Rolne-go jako organu administracji co do udzielenia bądź odmowy udzielenia dopłaty do eksportu cukru B jest rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 21 listopada 1996 r. w sprawie nadania statutu Agencji Rynku Rolnego (Dz.U. Nr 138, poz. 641 z poźn. zm.) oraz statut Agencji (załącznik do rozporządzenia). Co prawda w § 21 pkt. 4 statutu mówi się, że w działaniach interwencyjnych oraz o działaniach w zakresie regulacji rynków rolnych Agencja może udzielać dopłat do eksportu produktów rolnych i ich przetworów lecz, biorąc pod uwagę uregulowania zawarte w przepisach późniejszej ustawy cukrowej, jest to przepis nazbyt ogólny, dotyczący zakresu działania Agencji , nie zaś Prezesa Agencji jako organu administracji oraz
obejmuje wszystkie eksportowane produkty rolne i ich przetwory. Ponadto, mając na względzie treść art. 7 b ustawy o utworzeniu Agencji Rynku Rolnego powstaje wątpliwość co do interpretacji § 21 statutu tj. czy przez Agencję należy rozumieć Prezesa Agencji czy też dyrektorów oddziałów terenowych. Przykładowo, w § 20 ust. 8 statutu (rozdział 7- system kontroli wewnętrznej) przewidziano, że decyzję podejmuje Prezes Agencji, zaś nie powtórzono tej regulacji w § 21 statutu dotyczącym procedury działalności interwencyjnej.
Jednocześnie przepis art. 7 b ust. 2 ustawy o utworzeniu Agencji Rynku Rolnego stanowi , iż w postępowaniu administracyjnym organem wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do dyrektorów oddziałów terenowych jest Prezes Agencji lecz nie reguluje się kwestii, który organ jest organem wyższego stopnia w stosunku do Prezesa Agencji czy też Prezes jest organem do którego stosuje się przepis art. 127 § 3 kpa. Pogłębia to dodatkowo niejasność i niejednoznaczność uregulowań dotyczących sprawy dopłat do eksportu cukru w roku rozliczeniowym 2002/2003.
Konsekwencją powyższych rozważań jest stanowisko Sądu, że zaskarżone pismo Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2003 r. należy uznać za czynność w rozumieniu art. 3 § 2 ust. 4 p.p.s.a. Odmowa udzielenia skarżącemu dopłaty do eksportu cukru sprowadzająca się w istocie do zaniechania przekazania określonej kwoty pieniężnej, (stanowiącej iloczyn ilości ton wyeksportowanego cukru i kwoty dopłaty do 1 tony ustalonej przez Ministra) z rachunku bankowego Agencji na rachunek bankowy Spółki S. jest rozstrzygnięciem władczym organu w indywidualnej sprawie dotyczącej uprawnienia(uzyskania dopłaty), wynikającego z przepisów prawa - w tym wypadku ustawy cukrowej.
Sprawa o uzyskanie przez producenta i zarazem eksportera cukru dopłaty do eksportu cukru w roku rozliczeniowym 2002/2003 nie jest rozstrzygana w drodze decyzji administracyjnej, gdyż takiej formy załatwienia sprawy nie przewidują przepisy ustawy cukrowej. Jest to więc sprawa, do której nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
W tej sytuacji skargę S. Sp.z o.o. w W. trzeba zakwalifikować jako skargę na czynność Prezesa Agencji Rynku Rolnego z dnia [...] września 2003 r. odmawiającą uznania ustawowego uprawnienia skarżącego do otrzymania dopłaty do eksportu cukru w roku rozliczeniowym 2002/2003. O takich czynnościach jest mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a. Z akt sprawy wynika, że skarżący w terminie 14 dni od doręczenia kwestionowanego pisma wezwał Prezesa Agencji do usunięcia naruszenia prawa, a następnie w ustawowym terminie wniósł skargę do sądu. Określenie w skardze daty spornego pisma Prezesa Agencji na [...] września 2003 r. potraktowano jako omyłkę ostatecznie sprostowaną na rozprawie.
W rozpatrywanej sprawie Prezes Agencji, wnosząc o oddalenie skargi wskazywał, że opracowane przez niego, przy akceptacji Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi tzw." Zasady", na podstawie których nastąpiła odmowa udzielenia dopłaty, nie pozostają w sprzeczności z przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Jednakże tego stanowiska nie sposób podzielić bowiem żaden przepis prawa nie upoważniał Prezesa do modyfikacji zasad nabywania uprawnień do uzyskania przez producenta i eksportera cukru dopłat ustalonych w ustawie cukrowej. W tym zakresie Sąd uznaje za całkowicie słuszne argumenty strony zawarte w skardze. Ponadto, sformułowania z art. 16 ust. 1 ustawy cukrowej mówiącego, iż producenci" mogą" uzyskać dopłaty do eksportu cukru, nie należy interpretować jako możliwości regulowania tej kwestii jednostronnie przez Prezesa Agencji, wbrew przepisom ustawy cukrowej i innych aktów prawnych wydanych na podstawie upoważnienia ustawowego.
Stosownie do treści art. 146 § 1 p.p.s.a sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt lub stwierdza bezskuteczność czynności.
W myśl § 2 cytowanego przepisu w sprawach tych sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Skoro zaskarżono czynność Prezesa Agencji o odmowie przekazania dopłaty zatem należało stwierdzić bezskuteczność tej czynności.
Ponieważ przekazanie kwoty pieniężnej, zgromadzonej na oddzielnym rachunku będącym w dyspozycji Agencji dotychczas nie nastąpiło, należało równocześnie uznać uprawnienie strony skarżącej do uzyskania dopłaty, które to uprawnienie wynika z cytowanych wyżej przepisów prawa.
Nie jest rolą Sądu szczegółowe ustalanie w wyroku ilości wyeksportowanego cukru ani konkretnej kwoty dopłaty bowiem czynności te, polegające na działaniu sprawdzającym i rachunkowym mogą być wykonane przez Agencję.
Natomiast żądanie strony uznania uprawnień do uzyskania odsetek nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i dlatego w tym zakresie skarga została oddalona jako bezzasadna.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 i 209 p.p.s.a.