VI SA/Wa 1004/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-07-14
NSAtransportoweWysokawsa
świadectwo kierowcytransport drogowyprawo unijneimplementacjasankcjecofnięcie uprawnieńzawieszenie wydawaniaorzeczenia lekarskieorzeczenia psychologiczneWSA

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił część decyzji cofającej świadectwo kierowcy i zawieszającej wydawanie nowych świadectw, uznając, że sankcja zawieszenia była nieprawidłowo zastosowana.

Sprawa dotyczyła cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw dla przedsiębiorcy transportowego z powodu braku ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych kierowcy w określonym terminie. Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej zawieszenia wydawania nowych świadectw, uznając, że polski przepis krajowy (art. 32f ust. 2 u.t.d.) nieprawidłowo implementuje prawo unijne w zakresie sankcji za naruszenia przepisów dotyczących świadectw kierowców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję o cofnięciu świadectwa kierowcy R. S. i zawieszeniu wydawania nowych świadectw dla przedsiębiorcy przez okres roku. Powodem było niedostarczenie przez przedsiębiorcę ważnych orzeczeń lekarskich i psychologicznych dla kierowcy w okresie od 3 do 7 czerwca 2019 r., mimo że poprzednie orzeczenia wygasały z końcem maja 2019 r. Sąd uznał, że cofnięcie świadectwa kierowcy było uzasadnione, ponieważ kierowca przestał spełniać warunki do jego uzyskania. Jednakże, Sąd uchylił decyzję w części dotyczącej zawieszenia wydawania nowych świadectw dla przedsiębiorcy na okres roku. Sąd stwierdził, że polski przepis art. 32f ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, który przewiduje taką sankcję za niespełnianie warunków lub podanie nieprawidłowych informacji, nieprawidłowo implementuje przepisy rozporządzenia nr 1072/2009. Zgodnie z prawem unijnym, cofnięcie świadectwa jest sankcją za niespełnianie warunków, natomiast zawieszenie wydawania świadectw dla innych kierowców jest sankcją za poważne naruszenie przepisów, które nie zostało wykazane w tej sprawie. Sąd podkreślił obowiązek stosowania prawa unijnego bezpośrednio i wykładni przepisów krajowych zgodnie z zasadą efektywności prawa wspólnotowego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, polski przepis krajowy w zakresie sankcji zawieszenia wydawania nowych świadectw dla przedsiębiorcy przez okres roku został uznany za nieprawidłowo implementujący prawo unijne, ponieważ stanowi sankcję za poważne naruszenie, które nie zostało wykazane w sprawie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że prawo unijne przewiduje cofnięcie świadectwa kierowcy jako sankcję za niespełnianie warunków, natomiast zawieszenie wydawania świadectw dla innych kierowców jest sankcją za poważne naruszenie przepisów, które wymaga odrębnej oceny i nie zostało stwierdzone w tej sprawie. Polski przepis art. 32f ust. 2 u.t.d. nieprawidłowo łączy te sankcje.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (11)

Główne

u.t.d. art. 32f § ust. 1 i ust. 2

Ustawa o transporcie drogowym

Pomocnicze

u.t.d. art. 4 § pkt 22 lit. e)

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 32a

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 32b § ust. 2 i ust. 5

Ustawa o transporcie drogowym

u.t.d. art. 39a § ust. 1 pkt 3

Ustawa o transporcie drogowym

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 127 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 205 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 91 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżąca argumentowała, że sankcja zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy została zastosowana nieprawidłowo, niezgodnie z prawem unijnym. Sąd uznał, że art. 32f ust. 2 u.t.d. nieprawidłowo implementuje rozporządzenie nr 1072/2009, ponieważ sankcja zawieszenia wydawania świadectw jest przewidziana dla poważnych naruszeń, a nie dla samego braku ważnych orzeczeń lekarskich.

Odrzucone argumenty

Organ argumentował, że przedsiębiorca jest zobowiązany do nieprzerwanego spełniania wymogów dotyczących świadectwa kierowcy, niezależnie od faktycznego wykonywania pracy. Organ twierdził, że art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 nie pozostaje w kolizji z art. 32f ust. 2 u.t.d., a ustawodawca krajowy ma swobodę w określaniu sankcji.

Godne uwagi sformułowania

organ nieprawidłowo zastosował art. 32f ust. 2 u.t.d., nakładając na Skarżącą sankcję w postaci zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku. powyższy przepis w sposób niewłaściwy implementuje postanowienia rozporządzenie nr 1072/2009 dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. przepis prawa krajowego, który powtarza treść bezpośrednio stosowalnego przepisu prawa wspólnotowego, nie ma żadnego wpływu na bezpośrednie stosowanie tego przepisu lub na wynikającą z Traktatu jurysdykcję Trybunału.

Skład orzekający

Sławomir Kozik

przewodniczący sprawozdawca

Barbara Kołodziejczak-Osetek

sędzia

Jakub Linkowski

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących świadectw kierowców w transporcie międzynarodowym oraz zasady implementacji prawa unijnego do prawa krajowego, w szczególności w zakresie sankcji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku ważnych orzeczeń lekarskich/psychologicznych dla kierowcy i zastosowania sankcji przez organ.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii implementacji prawa UE do prawa krajowego i prawidłowego stosowania sankcji w transporcie drogowym, co jest istotne dla branży i prawników specjalizujących się w tym obszarze.

Sąd: Polska sankcja za brak badań kierowcy niezgodna z prawem UE!

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VI SA/Wa 1004/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-07-14
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2021-04-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Barbara Kołodziejczak-Osetek
Jakub Linkowski
Sławomir Kozik /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne
Uprawnienia do wykonywania zawodu
Sygn. powiązane
II GSK 2594/21 - Wyrok NSA z 2025-01-30
Skarżony organ
Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2140
art. 4 pkt 22 lit. e), art. 32a, art. 32b ust. 2 i ust. 5, art. 32f ust. 1 i ust. 2, art. 39a ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 200, art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 72 art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 2, art. 12 ust. 2
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do  rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Tekst mający znaczenie dla EOG).
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Jakub Linkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 lipca 2021 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowców 1. uchyla zaskarżoną decyzję w zakresie w jakim utrzymuje w mocy pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r.; 2. uchyla pkt 2 decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2020 r.; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz strony skarżącej A. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "organ", "GITD") decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej: "K.p.a."), art. 4 pkt 22 lit. e), art. 32a, art. 32b ust. 2 i ust. 5, art. 32f ust. 1 i ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej: "u.t.d."), art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1072/2009 z dnia 21 października 2009 r. dotyczące wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych (Dz.U.UE.L.2009.300.72 ze zm., dalej: rozporządzenie nr 1072/2009), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez A. M.(dalej: "Strona", "Skarżąca") prowadzącą działalność gospodarczą pod firmą [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] października 2020 r. nr [...] o cofnięciu świadectwa kierowcy o numerze [...] z [...] marca 2019 r. i zawieszeniu wydawania Stronie nowych świadectw kierowców przez okres roku.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji GITD wskazał, że Stronie udzielono [...] marca 2019 r. świadectwa kierowcy nr [...] do celów zarobkowego przewozu rzeczy realizowanego na podstawie licencji wspólnotowej. Świadectwo kierowcy było ważne od 22 marca 2019 r. do 22 marca 2024 r. i dotyczyło kierowcy R. S., obywatela Ukrainy. W załączeniu do wniosku o udzielenie świadectwa kierowcy dla R. S. Strona złożyła m.in. kopie orzeczenia lekarskiego z [...] czerwca 2014 r. oraz orzeczenia psychologicznego z [...] czerwca 2014 r. Na obu dokumentach wskazano daty kolejnych badań, lekarskiego i psychologicznego, które zostały wyznaczone na [...] czerwca 2019 r.
GITD pismem z [...] lutego 2020 r. wezwał Stronę do przedłożenia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przez R. S. pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych R. S. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ważnych na [...] czerwca 2019 r. Strona w odpowiedzi przesłała kopie orzeczenia lekarskiego nr [...] i orzeczenia psychologicznego nr [...] wystawionych kierowcy [...] czerwca 2019 r. Pismem z [...] czerwca 2020 r. organ ponownie wezwał Stronę do przedłożenia orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przez R. S. pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych R. S. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ważnych na dzień [...] czerwca 2019 r. W odpowiedzi Strona ponownie przesłała orzeczenia lekarskie i psychologiczne kierowcy z [...] czerwca 2019 r.
Pismem z [...] lipca 2020 r. GITD zawiadomił Stronę o wszczęciu postępowania z urzędu w przedmiocie cofnięcia świadectwa kierowcy o numerze [...] i zawieszenia wydawania przedsiębiorcy nowych świadectw kierowców przez okres roku. W toku postępowania Strona nie złożyła wyjaśnień w sprawie.
Postępowanie zakończyło się wydaniem przez GITD decyzji administracyjnej z [...] października 2020 r. nr [...], na podstawie art. 32b ust. 1 oraz art. 32f ust. 1 i ust. 2 u.t.d. w związku z art. 5 ust. 1 i art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009, o cofnięciu świadectwa kierowcy o numerze [...] z [...] marca 2019 r. (dotyczącego kierowcy R. S.) i zawieszeniu wydawania Stronie nowych świadectw kierowców przez okres roku.
Pismem z [...] listopada 2020 r. Strona złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
GITD rozpatrując powyższy wniosek, po przytoczeniu mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa, wyjaśnił, że wziął pod uwagę argumenty podniesione przez Stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i uznał, że są one nieuzasadnione.
GITD stwierdził, że przedsiębiorca, uzyskując dla wskazanego kierowcy świadectwo kierowcy, zobowiązany jest dopilnować, aby w okresie ważności świadectwa kierowca spełniał nieprzerwanie wszystkie wymogi, o których mowa w art. 32b ust. 5 u.t.d. Obowiązek ten nie jest uzależniony od faktycznego wykonywania usług transportowych w międzynarodowym zarobkowym przewozie rzeczy w danym okresie. Dlatego też wnioski dowodowe złożone przez Stronę, mające na celu wykazanie, że w okresie nieposiadania przez kierowcę R. S. orzeczeń lekarskiego i psychologicznego stwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, tj. w okresie od 3 do 7 czerwca 2019 r., nie wykonywał on usług transportowych, nie mogą zostać przez organ uwzględnione, gdyż przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie wpłynie na rozstrzygnięcie w sprawie. Niewykonywanie pracy w charakterze kierującego pojazdem o dmc powyżej 3,5 t nie zwalnia przedsiębiorcy i kierowcy z obowiązku posiadania odpowiednich uprawnień, w tym orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, o których mowa w wart. 39a u.t.d. Bezspornym jest, że Strona nie była w stanie przedstawić organowi na jego żądanie dokumentów potwierdzających brak przeciwwskazań zdrowotnych i psychologicznych R. S. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy w okresie od 3 do 7 czerwca 2019 r.
W ocenie organu, wbrew argumentom Strony podniesionym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 nie pozostaje w kolizji z art. 32f ust. 2 u.t.d. Organ zwrócił uwagę, że art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 znajduje się w rozdziale IV rozporządzenia nr 1072/2009 Wzajemna pomoc i sankcje, zawierającym ogólne zasady stosowania m.in. sankcji za popełnianie naruszeń związanych z międzynarodowym przewozem drogowym. Ustawodawca unijny, formułując powyższe przepisy, posłużył się pojęciami, które pozwoliły ustawodawcom krajowym na samodzielne podjęcie decyzji co do regulacji w zakresie sankcji, jakie należy nakładać na przewoźników - posiadaczy licencji wspólnotowych, dopuszczających się popełniania naruszę i przepisów transportowych.
Zdaniem GITD, niezasadny jest zatem zarzut Strony, iż zastosowanie sankcji polegającej na zawieszeniu wydawania świadectw kierowców do naruszenia opisanego w art. 7 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009 jest nieprawidłowe. W ocenie organu cofnięcie świadectwa kierowcy w przypadku zaprzestania spełniania warunków określonych w art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 1072/2009 jest na gruncie rozporządzenia obligatoryjne. Organ nie zgodził się z tezą, iż w przypadku niespełniania warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub podania nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy nie można zastosować rozwiązań z art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009, bowiem ustawodawca unijny zostawia ustawodawcy krajowemu możliwość określenia sankcji za popełnienie poważnego naruszenia przepisów wspólnotowych w zakresie transportu drogowego. Organ uznał więc, że ustawodawca krajowy, formułując art. 32f ust. 2 u.t.d., przyjął, że proporcjonalną sankcją za niespełnienie warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub podanie nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy będzie cofnięcie świadectwa kierowcy i zawieszenie wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku.
Pismem z 24 lutego 2021 r. Skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję GITD z [...] stycznia 2021 r., zaskarżając ją w całości i wnosząc o jej uchylenie w całości oraz decyzji ją poprzedzającej, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji Skarżąca zarzuciła naruszenie:
1) art. 6 K.p.a., poprzez wydanie decyzji bez poszanowania obowiązującego prawa,
2) art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału w postępowania i uniemożliwienie przed wydaniem decyzji wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,
3) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 K.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, zaniechanie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, które to naruszenia doprowadziły GITD do utrzymania w mocy zaskarżonej i poprzez prowadzenie postępowania w sposób niemogący budzić zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a ponadto poprzez:
a) brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia materiału sprawy, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych,
b) zinterpretowanie stanu faktycznego sprawy na niekorzyść Skarżącej, co stanowiło oczywiste naruszenie zasady pierwszeństwa słusznego interesu Strony, a w rezultacie doprowadziło do wadliwego utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji i zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku,
c) nieuwzględnienie słusznego interesu Strony poprzez nieuwzględnienie negatywnych konsekwencji dla wielu pracowników zatrudnionych przez Skarżącą jak i dla samej Skarżącej poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji,
4) art.8 K.p.a., poprzez przeprowadzenie postępowania przez organ wydający decyzję w sposób, który podważył zaufanie do władzy publicznej,
5) art. 32f ust. 2 u.t.d. oraz prawa wspólnotowego, poprzez zastosowanie sankcji w postaci zawieszenia wydawania świadectw przez okres roku, podczas gdy nie zachodziły przesłanki wskazane w tym przepisie.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.
Skarga jest usprawiedliwiona w zakresie, a jakim kwestionuje nałożenie na Skarżącą sankcji w postaci zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku. W pozostałym zakresie, t.j. odnoszącym się do cofnięcia świadectwa kierowcy wydanego R. S. - decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującym prawem i w ocenie Sądu, nie jest obarczona wadami uzasadniającymi jej uchylenie.
W niniejszej sprawie GITD nałożył sankcje określone w art. 32f ust. 2 in fine u.t.d., ponieważ Strona pomimo stosownego wezwania, nie złożyła wymaganego prawem orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przez R. S. pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych R. S. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ważnych na [...] czerwca 2019 r. Strona przesłała orzeczenia lekarskie i psychologiczne kierowcy z [...] czerwca 2019 r., podczas gdy ważność poprzednich orzeczeń kończyła się [...] czerwca 2019 r., zgodnie z zapisem w nich zawartym, z którego wynikała, że daty kolejnych badań, lekarskiego i psychologicznego zostały wyznaczone na [...] czerwca 2019 r.
Powyższe okoliczności faktyczne są bezsporne w niniejszej sprawie, nie kwestionuje ich Skarżąca.
Problematyka świadectw kierowców uregulowana została na gruncie prawa wspólnotowego przepisami rozporządzenia nr 1072/2009. Zgodnie z art. 5 ww. rozporządzenia, świadectwo kierowcy jest wydawane przez państwo członkowskie każdemu przewoźnikowi, który: a) jest posiadaczem licencji wspólnotowej; oraz b) albo legalnie zatrudnia w tym państwie członkowskim kierowcę, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE z dnia 25 listopada 2003 r. dotyczącej statusu obywateli państw trzecich będących rezydentami długoterminowymi albo w sposób legalny korzysta z usług kierowcy, który nie jest obywatelem państwa członkowskiego ani rezydentem długoterminowym w rozumieniu dyrektywy Rady 2003/109/WE, pozostającego w dyspozycji tego przewoźnika zgodnie z warunkami zatrudnienia i kształcenia zawodowego określonymi w tym państwie członkowskim: (i) na mocy przepisów ustawowych, wykonawczych lub administracyjnych; oraz, w odpowiednich przypadkach. (ii) na mocy układów zbiorowych, zgodnie z regułami stosowanymi w tym państwie członkowskim. Przepisami ustawowymi, o których mowa w powyższej normie rozporządzenia, są przepisy prawa krajowego. Art. 32b ust. 5 pkt 2 u.t.d. wskazuje, że do wniosku o wydanie świadectwa kierowcy należy dołączyć dokumenty świadczące o spełnieniu przez kierowcę wymagań, o których mowa w art. 39a. Jednym z tych wymagań jest brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (art. 39a ust. 1 pkt 3 u.t.d.). Zgodnie natomiast z art. 7 ust. 2 lit. a) rozporządzenie nr 1072/2009, właściwe organy cofają świadectwo kierowcy, gdy posiadacz przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1.
Ponieważ Strona przesłała orzeczenia lekarskie i psychologiczne kierowcy z [...] czerwca 2019 r., podczas gdy ważność poprzednich orzeczeń kończyła się [...] czerwca 2019 r., należy uznać, że posiadacz świadectwa kierowcy przestał spełniać warunki do jego uzyskania, co uzasadniało cofnięcie świadectwa kierowcy wydanego R. S..
Zdaniem Sądu natomiast, organ nieprawidłowo zastosował art. 32f ust. 2 u.t.d., nakładając na Skarżącą sankcję w postaci zawieszenia wydawania nowych świadectw kierowcy przez okres roku. Wprawdzie, zgodnie z normą zawartą w ww. przepisie, w przypadku niewłaściwego wykorzystywania przez przedsiębiorcę świadectwa kierowcy polegającego na: 1) niespełnianiu warunków stanowiących podstawę wydania świadectwa kierowcy lub 2) podaniu nieprawidłowych informacji we wniosku o wydanie świadectwa kierowcy - właściwy organ, o którym mowa w art. 32b, cofa świadectwo kierowcy i zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku. Zdaniem Sądu jednakże powyższy przepis w sposób niewłaściwy implementuje postanowienia rozporządzenie nr 1072/2009 dotyczącego wspólnych zasad dostępu do rynku międzynarodowych przewozów drogowych. Przypomnieć w tym miejscu należy, że art. 91 ust. 3 Konstytucji RP przewiduje, że jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. W myśl art. 7 ust. 2 lit. a) rozporządzenie nr 1072/2009, właściwe organy cofają świadectwo kierowcy, gdy posiadacz przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1. Ten rodzaj sankcji był wynikiem braku przedłożenia ważnego [...] czerwca 2019 r. orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania przez R. S. pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych R. S. do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nałożenie tej sankcji nie budzi zastrzeżeń ze strony Sądu.
Inny rodzaj sankcji przewidziany został w art. 12 ust 2 lit. a) rozporządzenie nr 1072/2009, polegającej na zawieszeniu wydawania wszelkich świadectw dla kierowców. Zdaniem Sądu, jest to przepis o charakterze stricte penalnym, przy czym przesłanką jego zastosowania jest ustalenie poważnego naruszenia przepisów wspólnotowych, wyczerpujące znamiona niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców. Nałożenie tej sankcji w aktualnie rozpoznawanej sprawie pozbawione było podstaw prawnych.
Należy poddać analizie treść art. 32f ustawy, w którym (w odrębnych jednostkach redakcyjnych) uregulowano dwie formy naruszenia przepisów o świadectwie kierowcy, tj. w ust. 2 - mowa o zwykłym (podstawowym) naruszeniu tych przepisów, zaś ust. 3 odnosi się do bardzo poważnego naruszenia w ww. zakresie. Naruszenia te skutkują nałożeniem różnych sankcji przez organ, który odpowiednio - zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowcy przez okres roku (i cofa świadectwo kierowcy) oraz zawiesza wydawanie nowych świadectw kierowców przez okres roku (i cofa 1 wypis z licencji wspólnotowej na okres 6 miesięcy).
Punktem odniesienia dla ww. przepisów (przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji) są regulacje wspólnotowe, tj. rozporządzenie nr 1072/2009, gdzie w art. 7 ust. 2 wskazuje się, że właściwe organy cofają licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy, gdy posiadacz: a) przestał spełniać warunki określone w art. 4 ust. 1 lub te, o których mowa w art. 5 ust. 1; lub b) podał nieprawidłowe informacje we wniosku o licencję wspólnotową lub świadectwo kierowcy.
Do zastosowania surowszej sankcji dochodzi w przypadku, o którym mowa w art. 12 ust. 2 rozporządzenia nr 1072/2009. Przepis ten stanowi, że w przypadku poważnego naruszenia, obejmującego wszelkie przypadki niewłaściwego wykorzystywania świadectw kierowców, właściwe organy państwa członkowskiego siedziby przewoźnika, który dopuścił się takiego naruszenia, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak: a) zawieszenie wydawania świadectw kierowców; b) cofnięcie świadectw kierowców; c) uzależnienie wydania świadectw kierowców od dodatkowych warunków w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu; d) czasowe lub trwałe cofnięcie niektórych lub wszystkich uwierzytelnionych wypisów z licencji wspólnotowej; e) czasowe lub trwałe cofnięcie licencji wspólnotowej.
Sankcje te mogą być nakładane z uwzględnieniem wagi naruszenia, którego dopuścił się posiadacz licencji wspólnotowej.
Należy zaznaczyć, że przepisy rozdziału 4a ustawy pt. "Świadectwo kierowcy", obejmujące art. 32a-32e, weszły w życie z dniem 27 grudnia 2003 r. Do ustawy zostały dodane na mocy art. 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 211, poz. 2050 ze zm.). Jak wynika z uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej (druk sejmowy nr 2029), wprowadzenie rozdziału 4a do ustawy miało na celu dostosowanie przepisów prawa krajowego do prawa wspólnotowego, w związku z postanowieniami rozporządzenia (WE) nr 484/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 1 marca 2002 r. zmieniającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 881/92 i (EWG) nr 3118/93 w celu wprowadzenia zaświadczeń dla kierowców (Dz. Urz. WE L 76 z 19.03.2002).
Motywy wydania rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 (mającego zastosowanie w niniejszej sprawie) ujawnia pkt 1 jego preambuły, w którym wskazano, że w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 881/92 z dnia 26 marca 1992 r. w sprawie dostępu do rynku drogowych przewozów rzeczy we Wspólnocie, na lub z terytorium państwa członkowskiego lub w tranzycie przez jedno lub więcej państw członkowskich, w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 3118/93 z dnia 25 października 1993 r. ustanawiającym warunki wykonywania w państwie członkowskim usług krajowego transportu drogowego rzeczy przez przewoźników nie mających siedziby w tym państwie oraz w dyrektywie 2006/94/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. w sprawie ustanowienia wspólnych reguł dla niektórych rodzajów drogowego przewozu rzeczy należy wprowadzić szereg istotnych zmian. Dla uproszczenia i zapewnienia przejrzystości akty te należy przekształcić i zawrzeć w jednym rozporządzeniu.
Stosując w sprawie przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 należało uwzględnić Tabelę korelacji, stanowiącą jego załącznik nr IV.
I tak, w dacie zmiany przepisów ustawy dostosowujących ją do rozporządzenia (WE) nr 484/2002, przepis art. 8 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (zmieniony rozporządzeniem (WE) nr 484/2002), stanowił, że:
1. Jeżeli warunki ustanowione w art. 3 ust. 2 lub te, określone w art. 3 ust. 3, nie są spełnione, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika odrzucają wniosek o wydanie lub odnowienie licencji wspólnotowej lub zaświadczenia dla kierowcy, w formie uzasadnionej decyzji.
2. Właściwe władze cofają licencję wspólnotową lub zaświadczenie dla kierowcy w przypadku gdy posiadacz:
- przestał spełniać warunki ustanowione w art. 3 ust. 2 lub te, określone w art. 3 ust. 3, lub
- przekazał nieprawidłowe informacje w odniesieniu do danych niezbędnych do wydania licencji wspólnotowej lub zaświadczenia dla kierowcy.
3. W przypadku poważnych naruszeń lub powtarzających się mniejszych naruszeń przepisów dotyczących przewozów, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika, który dokonał takich naruszeń, mogą, między innymi, czasowo lub częściowo cofnąć poświadczone za zgodność z oryginałem kopie licencji wspólnotowej oraz cofnąć zaświadczenia dla kierowców. Sankcje te określa się uwzględniając stopień naruszenia, dokonanego przez posiadacza licencji wspólnotowej i uwzględniając całkowitą liczbę poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii licencji, posiadanych przez niego w odniesieniu do transportu międzynarodowego.
4. W przypadku poważnego naruszenia lub powtarzających się mniejszych naruszeń dotyczących wszelkich przypadków niewłaściwego wykorzystywania zaświadczeń dla kierowców, właściwe władze Państwa Członkowskiego miejsca prowadzenia działalności przez przewoźnika, który dokonał takich naruszeń, nakładają na niego odpowiednie sankcje, takie jak:
- zawieszenie wydania zaświadczeń dla kierowców,
- cofnięcie zaświadczeń dla kierowców,
- uzależnienie wydania zaświadczeń dla kierowców od warunków dodatkowych w celu zapobieżenia niewłaściwemu wykorzystaniu,
- czasowe lub częściowe cofnięcie poświadczonych za zgodność z oryginałem kopii licencji wspólnotowej.
Sankcje te określa się uwzględniając stopień naruszenia, którego dokonał posiadacz licencji wspólnotowej.
Zgodnie z Tabelą korelacji odpowiednikiem art. 8 ust. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (zwykłe - mniejsze - naruszenie) jest art. 7 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, zaś odpowiednikiem art. 8 ust. 3 i 4 rozporządzenia Rady (EWG) nr 881/92 (dotyczących poważnych lub powtarzających się mniejszych naruszeń) jest - odpowiednio - art. 12 ust. 1 i 2 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009.
W tak kształtujących się w niniejszej sprawie ramach prawnych organ w swoich rozważaniach pominął zasadę bezpośredniego skutku rozporządzeń unijnych i obowiązek wykładni przepisów ustawy zgodnie z zasadą efektywności prawa wspólnotowego (A. Wróbel w: red. A. Wróbel "Stosowania prawa Unii Europejskiej przez Sądy" Zakamycze 2005 s. 95-96; D. Miąsik- tamże s. 311-342).
Przypomnieć należy, że rozporządzenie, ze względu na jego szczególny charakter oraz miejsce w systemie źródeł prawa wspólnotowego, jest bezpośrednio skuteczne ze skutkiem natychmiastowym i przyznaje podmiotom indywidualnym prawa, które sądy krajowe mają obowiązek chronić. Bezpośrednie stosowanie rozporządzenia oznacza, że jego wejście w życie oraz stosowanie na korzyść lub przeciwko tym podmiotom jest niezależne od przyjęcia jakiegokolwiek środka recypującego jego treść do prawa krajowego. Przepis prawa krajowego, który powtarza treść bezpośrednio stosowalnego przepisu prawa wspólnotowego, nie ma żadnego wpływu na bezpośrednie stosowanie tego przepisu lub na wynikającą z Traktatu jurysdykcję Trybunału. (...) - por. wyrok z dnia 10 października 1973 r. w sprawie C-34/73, Fratelli Variola S.p.A. przeciwko Amministrazione italiana delle Finanze, ECR 1973, s. 981, wyrok z dnia 26 lutego 1976 r. w sprawie C-65/75, Riccardo Tasca, ECR 1976, s. 291. Zgodnie z zasadą effet utile (efektywności), także sądy krajowe są zobowiązane zapewnić skuteczność prawu wspólnotowemu.
Skoro zatem w prawie wspólnotowym sankcją za nieprawidłowe informacje we wniosku o świadectwo kierowcy jest cofnięcie tego dokumentu, to organ nie mógł ponadto orzec o zawieszeniu wydawania świadectw także dla (innych) kierowców przez okres roku. Powyższe stanowi bowiem sankcję nakładaną w przypadku poważnego naruszenia, do którego to przypadku odwołuje się ust. 3 art. 32f u.t.fd. Rozważanie powyższej przesłanki nie było przedmiotem postępowania administracyjnego w obecnie rozpatrywanej sprawie, więc nie mogła być ona podstawą nałożenia sankcji o charakterze penalnym.
Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.). O kosztach postępowania, Sąd orzekł w punkcie 3 wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 ww. ustawy.
Niniejszy wyrok został wydany na posiedzeniu niejawnym zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VI z 23 czerwca 2021 r.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI