VI SA/WA 1003/22

VI SA/Wa 1003/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-06-30
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-04-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Tomasz Sałek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6379 Inne o symbolu podstawowym 637
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Komisja Nadzoru Finansowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2554
art. 96 ust. 6 pkt 2; ust. 1e, ust. 7, ust. 1, ust. 1e, ust. 1f, ust. 1h, ust. 16
Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu  oraz o spółkach publicznych (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 775
art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. art. 127 par. 3, art. 189g par. 1 i 3, art. 75 par. 1, art. 76 par. 1, art. 189d pkt 3, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 1467
art. 371 par. 1
Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j.)
Dz.U. 2021 poz 2095
art. 31za ust. 1
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t. j.)
Dz.U. 2020 poz 568
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Sałek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Asesor WSA Bożena Dąbkowska-Mastalerek Protokolant ref. staż. Anna Jóźwiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 czerwca 2023 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 11 lutego 2022 r. nr DPS-DPSZPO.456.5.2021.MZ w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Komisja Nadzoru Finansowego (dalej także jako "KNF", "Komisja" lub "Organ") decyzją z 17 grudnia 2019 r., na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2022 r. poz. 2554, dalej w skrócie także jako "ustawa o ofercie"), nałożyła na G. S.A. z siedzibą w W. (dalej także jako "Spółka", "E." lub "G."), karę pieniężną w wysokości 500 000 złotych w związku ze stwierdzeniem naruszeń przy sporządzaniu skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017, skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018, polegających między innymi na zawyżaniu wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny, braku odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta, nieujawnianiu informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta, rozpoznaniu wartości firmy z tytułu nabycia E. [...] S.A. i aktywów w postaci relacji z A. S.A. w nieuzasadnionej wysokości, ze względu na brak oszacowania ich wartości odzyskiwalnej pomimo istnienia przesłanek utraty wartości. Od wskazanej decyzji nie został złożony wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani skarga do sądu administracyjnego, wobec czego decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna.
W związku z powyższym, postanowieniem z dnia 14 stycznia 2020 r., Komisja Nadzoru Finansowego wszczęła z kolei z urzędu postępowanie w przedmiocie nałożenia na M. B. oraz B.S. (dalej także jako "Skarżąca" lub "Strona") kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, za naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę G. S.A. z siedzibą w W., o których mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie, w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w zakresie sporządzenia skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018, w okresie pełnienia przez M. B. i B.S. funkcji członków Zarządu spółki G..
Następnie decyzją z dnia 16 grudnia 2020 r. nr [...] Komisja, na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej też jako "k.p.a.") art. 11 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 753, dalej "ustawa o nadzorze nad rynkiem finansowym") oraz art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, nałożyła na B. S. karę pieniężną w wysokości dziewięciuset tysięcy złotych, wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków informacyjnych przez G. S.A. w okresie, w którym Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu tej spółki, gdyż spółka ta:
a. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
i. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2014 r. poz. 133, z późn. zm., dalej "Rozporządzenie") w z par. 46 Międzynarodowego Standardu Rachunkowości 39 "Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena" (dalej "MSR 39") przyjętego rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1126/2008 z dnia 3 listopada 2008 r. przyjmującym określone międzynarodowe standardy rachunkowości zgodnie z rozporządzeniem nr 1606/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 320 z 29 listopada 2008 r. str. 1-481, z późn. zm.) (dalej "Rozporządzenie WE Nr 1126/2008") oraz par. 28, 29 i 32 MSR 34 "Śródroczna sprawozdawczość finansowa" (dalej "MSR 34"), przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
ii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 29, 30 i 30A MSR 1 "Prezentacja sprawozdań finansowych" (dalej "MSR 1") przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008 poprzez brak odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
iii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia, w zw. z par. 15 MSR 34, par. 39 lit. a i c Międzynarodowego Standardu Sprawozdawczości Finansowej 7 "Instrumenty finansowe: ujawnianie informacji" (dalej "MSSF 7"), przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, par. B11, B11C i B11E Załącznika B do MSSF 7 oraz par. 31, 32A i 33 MSSF 7 poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
iv. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 oraz w zw. z § 90 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta, w półrocznym sprawozdaniu z działalności grupy kapitałowej emitenta;
b. w związku ze sporządzeniem raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
i. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia w zw. z § 14 ust. 1 i § 15 pkt Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad uznawania, metod wyceny, zakresu ujawniania i sposobu prezentacji instrumentów finansowych (Dz. U. z 2017 r. poz. 277; dalej "Rozporządzenie o instrumentach"), poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym sprawozdaniu finansowym za I półrocze 2017 r.;
ii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z § 89 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz § 87 ust. 4 pkt 21 Rozporządzenia poprzez nieujawnienie informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta w raporcie półrocznym za I półrocze 2017 r.;
iii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 2 oraz w zw. z § 89 ust. 1 pkt 3 i § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia poprzez brak ujawnienia informacji istotnych dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w półrocznym sprawozdaniu z działalności emitenta;
c. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
i. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 46 MSR 39 oraz par. 28, 29 i 32 MSR 34, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
ii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 29, 30 i 30A MSR 1 poprzez brak odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
iii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 34, par. 39 lit. a i c MSSF 7, par. B11, B11C i B11E Załącznika B do MSSF 7 oraz par. 31, 32A i 33 MSSF 7 poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
iv. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 oraz w zw. z § 87 ust. 10 i § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w skonsolidowanym raporcie kwartalnym za III kwartał 2017 r.;
v. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 9 MSR 36 3 d "Utrata wartości aktywów" (dalej "MSR 36"), przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, poprzez brak oszacowania wartości odzyskiwalnej aktywów nabytych w wyniku nabycia spółki E. [...] S.A., pomimo istnienia przesłanek utraty wartości, czego skutkiem było rozpoznanie wartości firmy z tytułu nabycia E. [...] S.A. oraz wartości niematerialnej w postaci wartości relacji z A. S.A. w nieuzasadnionej wysokości w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
d. w związku ze sporządzeniem raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
i. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia w zw. z § 14 ust. 1 i § 15 pkt 5 Rozporządzenia o instrumentach, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym sprawozdaniu finansowym za III kwartał 2017 r.;
ii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 1 i § 87 ust. 4 pkt 21 Rozporządzenia poprzez nieujawnienie informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta w raporcie kwartalnym za III kwartał 2017 r.;
iii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 1 pkt 1 oraz w zw. z § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w raporcie kwartalnym za III kwartał 2017 r.;
e. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018 nie wykonała w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
i. w zw. z § 60 ust. 2 w zw. z § 79 ust. 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 marca 2018 r. w sprawie informacji bieżących i okresowych przekazywanych przez emitentów papierów wartościowych oraz warunków uznawania za równoważne informacji wymaganych przepisami prawa państwa niebędącego państwem członkowskim (Dz. U. z 2018 r. poz. 757; dalej "Rozporządzenie 2018"), poprzez nieprzekazanie w terminie Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017;
ii. w zw. z § 60 ust. 1 pkt 3 w zw. z § 79 ust. 7 Rozporządzenia 2018, poprzez nieprzekazanie w terminie Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości raportu rocznego za rok obrotowy 2017;
iii. w zw. z § 60 ust. 2 w zw. z § 79 ust. 1 Rozporządzenia 2018, poprzez nieprzekazanie Komisji Nadzoru Finansowego, spółce prowadzącej rynek regulowany oraz do publicznej wiadomości skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018;
Jednocześnie KNF, na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 11 ust. 1 i 5 ustawy o nadzorze nad rynkiem finansowym, umorzyła postępowanie w części, w jakiej prowadzone było w przedmiocie nałożenia na B. S. kary pieniężnej, o której mowa w art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie za naruszenie obowiązków informacyjnych przez G. S.A. w zakresie w jakim spółka ta:
a. w związku ze sporządzeniem skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017 nienależycie wykonała obowiązek, o którym mowa w art. 56 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o ofercie:
i. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 46 MSR 39 oraz par. 28, 29 i 32 MSR 34 MSR 34, przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2017 r.;
ii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z § 14 ust. 1 i § 15 pkt Rozporządzenie o instrumentach poprzez zawyżenie wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny w kwartalnej informacji finansowej za I kwartał 2017 r.;
iii. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 29, 30 i 30A MSR 1 przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, poprzez brak odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2017 r.;
iv. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 Rozporządzenia w zw. z par. 15 MSR 34, par. 39 lit. a i c MSSF 7 przyjętego Rozporządzeniem WE Nr 1126/2008, par. B11, B11C i B11E Załącznika B do MSSF 7 oraz par. 31, 32A i 33 MSSF 7 poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności w skróconym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym za I kwartał 2017 r.;
v. w zw. z § 3 ust. 1 i 3 w zw. z § 82 ust. 2 oraz w zw. z § 87 ust. 10 i § 87 ust. 7 pkt 10 Rozporządzenia, poprzez niezamieszczenie rzetelnych i kompletnych ujawnień informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta w skonsolidowanym raporcie kwartalnym za I kwartał 2017 r.
KNF uznała bowiem, że Skarżąca ponosi wtórną odpowiedzialność w związku ze stwierdzonymi naruszeniami odnośnie sporządzenia przez Emitenta skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., raportu półrocznego za I półrocze 2017 r., skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r., raportu kwartalnego za III kwartał 2017 r., skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2018 r. Jednocześnie, w związku z uzyskaniem przez G. statusu spółki publicznej w dniu 14 lipca 2017 r., Komisja umorzyła postępowanie administracyjne wobec Skarżącej w odniesieniu do stwierdzonych naruszeń prawa przez Spółkę wynikających ze sporządzenia skonsolidowanego raportu kwartalnego za pierwszy kwartał roku obrotowego 2017.
Organ podkreślił, że wyżej wskazane naruszenia polegały na zawyżaniu wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny, braku odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta, nieujawnianiu informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta, rozpoznaniu wartości firmy z tytułu nabycia E.. [...] S.A. i aktywów w postaci relacji z A. S.A. w nieuzasadnionej wysokości ze względu na brak oszacowania ich wartości odzyskiwalnej pomimo istnienia przesłanek utraty wartości oraz nieterminowym opublikowaniu skonsolidowanego raportu rocznego za 2017 r., raportu rocznego za 2017 r. oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2018 r.
KNF wyjaśniła, że w myśl art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, jeżeli emitent nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56 w zakresie informacji okresowych, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. Z kolei w myśl art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, w przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie, Komisja może nałożyć m.in. na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł. Jak stanowi natomiast art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, kara, o której mowa w art. 96 ust. 6 lub 6a ustawy o ofercie, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w art. 96 ust. 1, le lub 1f ww. ustawy, upłynęło więcej niż 12 miesięcy.
Organ podkreślił, że zarówno B. S., jak i M. B. byli członkami Zarządu Spółki w okresie dokonywania przez G. naruszeń stwierdzonych decyzją z dnia 17 grudnia 2019 r. w czasie, w którym Spółka ta miała status spółki publicznej, tj. oboje byli członkami Zarządu w dniu 20 września 2017 r., w dniu 23 października 2017 r. - publikacji raportów okresowych za okresy śródroczne w 2017 r. oraz w dniach 30 kwietnia 2018 r. oraz 30 maja 2018 r. - upływu terminów publikacji skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018, czyli w terminach przewidzianych przepisami prawa. Jednocześnie Komisja podkreśliła, że pomimo prowadzenia na podstawie art. 62 k.p.a. (na zasadzie współuczestnictwa) jednego postępowania administracyjnego wobec B. S. i M. B., zdecydowała o wydaniu w stosunku do nich odrębnych decyzji administracyjnych. Mimo więc współuczestnictwa wynikającego z tożsamości stanu faktycznego i stanu prawnego, a także tożsamości zakresu odpowiedzialności M. B. i B. S., KNF uznała, że nie ma przeszkód co do rozdzielenia rozstrzygnięć wobec dwóch stron.
Komisja podkreśliła, że w świetle art. 96 ust. 6 i 7 ustawy o ofercie, postępowanie prowadzone wobec członka zarządu nie służy przy tym do ponownego badania naruszeń spółki publicznej. Możliwość ukarania członka zarządu spółki publicznej za jej naruszenia została bowiem oparta na mechanizmie sankcji sprzężonych, co oznacza, że naruszenie prawa przez spółkę publiczną jest ustalane i badane w postępowaniu prowadzonym wobec tej spółki. Nałożenie sankcji na spółkę publiczną (sankcja podstawowa), upoważnia z kolei do nałożenia sankcji na członka jej zarządu (sankcja sprzężona). W związku z powyższym, w postępowaniu prowadzonym wobec członka zarządu spółki publicznej, na KNF ciąży jedynie obowiązek ustalenia, czy (i kiedy) została wydana w stosunku do spółki publicznej decyzja administracyjna na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie. Bez znaczenia pozostają natomiast ustalenia faktyczne związane z naruszeniami spółki publicznej. Nie stanowią one bowiem przedmiotu postępowania prowadzonego wobec członka zarządu spółki publicznej na podstawie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie. Komisja podkreśliła więc, że w realiach przedmiotowego postępowania jest związana ustaleniami faktycznymi poczynionymi w swej decyzji z 17 grudnia 2019 roku a nadto spełnione zostały wszystkie przesłanki, umożliwiające nałożenie na Stronę kary pieniężnej, za naruszenia art. 56 ustawy o ofercie dokonane przez Spółkę w czasie, w którym jako emitent miała status spółki publicznej.
Po pierwsze, w dniu 17 grudnia 2019 r. Komisja wydała na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie decyzję administracyjną, którą nałożyła na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł w związku z nienależytym wykonaniem obowiązków informacyjnych w związku ze sporządzeniem: skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017 oraz nieopublikowaniem: skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017 oraz skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018 a decyzja ta stała się ostateczna oraz prawomocna.
Po drugie, w okresie, gdy doszło do stwierdzonych w treści decyzji z dnia 17 grudnia 2019 r. naruszeń obowiązków określonych w art. 56 ustawy o ofercie, Skarżąca pełniła funkcję członka Zarządu Spółki. B. S. zasiadała bowiem w Zarządzie Spółki od dnia 30 grudnia 2016 r. do dnia 27 czerwca 2018 r., a więc również w okresie, kiedy Spółka uzyskała status spółki publicznej (tj. dnia 14 lipca 2017 r.). Oznacza to, że wraz z innymi członkami Zarządu była odpowiedzialna za sporządzanie i publikację tych raportów zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa.
Organ zaznaczył, że przepis art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, pozwala nałożyć karę administracyjną na osobę pełniącą w okresie dokonania przez spółkę publiczną naruszenia przepisów ustawy o ofercie funkcję członka zarządu. Zakres obowiązków Strony, jako członka zarządu Emitenta, pozostaje natomiast bez wpływu na możliwość nałożenia na nią kary pieniężnej określonej w przepisie art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie. Na członkach Zarządu Spółki spoczywa bowiem obowiązek prowadzenia spraw Spółki w sposób umożliwiający wypełnienie ciążących na niej obowiązków ustawowych. Nadto, co podkreśliła KNF, z analizy statutu Spółki nie wynika, by jakakolwiek kategoria spraw z zakresu prowadzenia spraw Spółki była zastrzeżona do wyłącznej kompetencji B. S. lub innych członków Zarządu Spółki. W związku z powyższym, w ocenie KNF, również wewnętrzne regulacje takie jak uchwały zarządu w sprawie podziału kompetencji nie mogą stanowić podstawy podziału zakreślającego zakresy obowiązków i odpowiedzialności członków Zarządu G. w okresie naruszeń. Organ zaznaczył jednakże, iż wewnętrzny podział kompetencji pomiędzy członków Zarządu Spółki został oceniony przy miarkowaniu kary.
Po trzecie Organ wskazał, że na dzień wydania decyzji nie upłynął jeszcze dwunastomiesięczny termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Decyzja nakładająca na Spółkę karę pieniężną w wysokości 500 000 zł została bowiem wydana w dniu 17 grudnia 2019 r., zaś doręczenie jej Spółce nastąpiło w dniu 23 grudnia 2019 r.
Komisja podkreśliła także, iż wymierzając karę pieniężną, przeanalizowała przesłanki wymiaru kary określone w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie a także uwzględniła w sprawie dodatkowe przesłanki, tj. liczbę i powtarzalność naruszeń oraz przesłanki wynikające z art. 189d k.p.a., które nie są tożsame z przesłankami wymiaru kary z art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie.
Strona wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia 16 grudnia 2020 roku, a także kolejnym pismem z dnia 17 czerwca 2021 r. przedstawiła swoja obecną sytuację osobistą oraz majątkową, załączając postanowienie prokuratora Prokuratury Okręgowej w W. z dnia [...] lipca 2018 r. o zabezpieczeniu jej majątku oraz postanowienie o uzupełnieniu postanowienia o zabezpieczeniu majątku z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nadto w piśmie dnia [...] stycznia 2022 r. Strona zwróciła między innymi uwagę na krótki czas na zapoznanie się z aktami sprawy oraz wypowiedzenie się w sprawie, brak wiedzy pracownika udostępniającego akta w zakresie załączonej dokumentacji i prowadzonej numeracji akt sprawy oraz nieotrzymanie kompletnej dokumentacji, o którą wcześniej wnioskowała w zakresie pierwszych trzech tomów akt. W ocenie Strony stanowi to ponowne naruszenie jej prawa do obrony i dopóki nie dojdzie do uporządkowania dokumentacji w aktach, dopóty nie jest możliwe wypowiedzenie się w sprawie.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, KNF, decyzją z dnia 11 lutego 2022 roku, numer DPS-DPSZPO.456.5.2021.MZ, utrzymała w mocy swą wcześniejszą decyzję z dnia 16 grudnia 2020 roku, na którą to decyzję Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie:
- przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik postępowania, a mianowicie:
a) art. 8 § 1, art. 9 oraz art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 2 i art. 7 Konstytucji RP, poprzez niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału we wszczętym z urzędu postępowaniu, przejawiające się m.in. zaniechaniem poinformowania Skarżącej, mimo złożonego wobec pełnomocnika zobowiązania, o odwieszeniu terminu do złożenia wyjaśnień w terminie 14 dni i możliwości zapoznania się z aktami sprawy, przy czym wezwanie do złożenia wyjaśnień zostało skierowane do skarżącej bezpośrednio przez wydaniem decyzji z wyznaczeniem terminu 5 dniowego wbrew uprzednio wyznaczonego 14 dniowego terminu, który został zawieszony i Skarżąca nie została poinformowana o jego odwieszeniu, jak również w konsekwencji wyznaczeniu Skarżącej niezwykle krótkiego terminu na złożenie wyjaśnień, uniemożliwiającego nie tylko ich złożenie ale również realne zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym w zakresie skierowanych do skarżącej zagadnień, jak i w zakresie uprawniającym stronę do ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego, wykraczającego poza zagadnienia wskazane w wezwaniu;
b) art. 8 k.p.a., art. 10 § 1 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewynikające i sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym przyjęcie, że Skarżąca - mimo odwieszenia terminu do udzielenia wyjaśnień ich nie udzieliła, wobec czego Komisja ponownie zwróciła się do skarżącej o złożenie wyjaśnień jak i przekazanie stanowiska w trybie art. 10 k.p.a. pismem z dnia 26 listopada 2020 r. podczas gdy powyższe twierdzenia są sprzeczne ze stanowiskiem organu zawartym w korespondencji mailowej z dnia 7 kwietnia 2020 r., zgodnie z którym, wyznaczony na dzień 17 marca 2020 r. termin na złożenie wyjaśnień przez Skarżącą został zawieszony ze względu na obowiązujący w kraju stan epidemii; przy czym jednocześnie organ zobowiązał się do poinformowania o nowym terminie odpowiedzi na wezwanie do złożenia wyjaśnień, czego nie uczynił do dnia 26 listopada 2020 r. - w tym organ nie poinformował o uprzedniej możliwości zapoznania się z aktami sprawy, mimo zgłaszanego przez skarżącą żądania w tym zakresie przed zawieszeniem terminu do złożenia wyjaśnień, zwłaszcza, że po wezwaniu z dnia 26 listopada 2020 r., możliwość wglądu do akt sprawy wynikała z ponownego żądania Strony, przy czym w związku z przyznaniem Skarżącej dość krótkiego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy, niemożliwe było faktycznie zapoznanie się z nimi skarżącej, jak i ich analizę co konsekwencji uniemożliwiło złożenie stosownych wyjaśnień;
c) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. polegające na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, w szczególności pozostawienie przez organ poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez skarżącą, zarówno co do rzeczywistych uprawnień i obowiązków wynikających z pełnionej przez Skarżącą funkcji członka zarządu, a nadto zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego co ustalenia rzeczywistego wpływu działań skarżącej na ewentualne naruszenia stwierdzone przez Spółkę, umożliwiających ustalenie prawdy materialnej;
- przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej poprzez niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca, będąc odpowiedzialna za sprawy Spółki G. S.A. solidarnie z pozostałymi członkami zarządu, winna podlegać sankcji sprzężonej za stwierdzone prawomocną i ostateczną decyzją KNF z dnia 17 grudnia 2019 r. naruszenia Spółki, w sytuacji gdy postępowanie w przedmiocie nałożenia kary zostało wszczęte jedynie przeciwko dwóm członkom zarządu, w tym Skarżącej, w sytuacji gdy, zgodnie z uchwałami Spółki, była ona uprawniona i zobowiązana m.in. do sporządzania sprawozdań zgodnych z obowiązującym prawem, które opierały się w głównej mierze na ustaleniach innych wyspecjalizowanych podmiotów, do tego wyznaczonych, których to ustaleń skarżąca nie mogła weryfikować, z uwagi na brak do tego kompetencji i stosownych narzędzi a w żadnym razie do jej obowiązków nie należał obowiązek informacyjny;
W przypadku braku podzielenia przez Sąd podniesionych zarzutów, z ostrożności procesowej, Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 96 ust. 16 w zw. z art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu okoliczności wskazanych enumeratywnie w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie i przyjęcie za podstawę wymiaru kary kryteriów pozaustawowych, przy jednoczesnym przekroczeniu uznania administracyjnego w tym w szczególności w zakresie wymierzonej skarżącej rażąco surowej sankcji.
Mając na uwadze powyższe zarzuty, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Organowi do ponownego rozpoznania; ewentualnie zobowiązanie Organu przez Sąd do wydania decyzji o określonej treści w terminie zakreślonym przez Sąd, zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych a także zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych.
W odpowiedzi na skargę Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 roku, poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
W ramach tej kontroli sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej zwana "p.p.s.a.").
Z kolei zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli w wyżej zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom skargi, Komisja Nadzoru Finansowego, orzekając w niniejszej sprawie, nie naruszyła w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 9, art. 10 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, tj. art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych. To bowiem wspomniany przepis art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, stanowił podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji Komisji Nadzoru Finansowego z dnia 11 lutego 2022 roku, utrzymującej w mocy wcześniejszą decyzję tegoż organu z dnia 16 grudnia 2020 roku, nakładającą na Stronę karę pieniężną w wysokości dziewięciuset tysięcy złotych, wobec stwierdzenia naruszenia obowiązków informacyjnych przez G. S.A. w okresie, w którym Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu tej spółki.
I tak, zgodnie z dyspozycją art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, w przypadku naruszenia obowiązków, o których mowa w ust. 1e - Komisja może nałożyć na osobę, która w tym okresie pełniła funkcję członka zarządu spółki publicznej, zewnętrznie zarządzającego ASI lub zarządzającego z UE w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych lub towarzystwa funduszy inwestycyjnych będącego organem funduszu inwestycyjnego zamkniętego, karę pieniężną do wysokości 1 000 000 zł.
Z kolei w myśl przywołanego ust. 1e art. 96 ustawy o ofercie, jeżeli emitent nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 56-56c w zakresie informacji okresowych, art. 59 w zakresie informacji okresowych lub art. 63, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie. Jeżeli emitent nie wykonuje albo nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 70 pkt 1, Komisja może wydać decyzję o wykluczeniu papierów wartościowych z obrotu na rynku regulowanym, a w przypadku gdy papiery wartościowe emitenta są wprowadzone do obrotu w alternatywnym systemie obrotu - decyzję o wykluczeniu tych papierów wartościowych z obrotu w tym systemie, albo nałożyć karę pieniężną do wysokości 5 000 000 zł albo kwoty stanowiącej równowartość 5% całkowitego rocznego przychodu wykazanego w ostatnim zbadanym sprawozdaniu finansowym za rok obrotowy, jeżeli przekracza ona 5 000 000 zł, albo zastosować obie sankcje łącznie.
Jednocześnie w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie określono, że kara, o której mowa w ust. 6 lub 6a, nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w ust. 1, 1e lub 1f, upłynęło więcej niż 12 miesięcy.
Tym samym, to ustalenia faktyczne i prawne, poczynione uprzednio w ramach postępowania prowadzonego w sprawie przeciwko samej spółce – w niniejszym przypadku G. S.A. - w zakresie rażącego naruszenia sankcjonowanych obowiązków administracyjnoprawnych, mają kluczowe znaczenie dla wszczęcia i prowadzenia postępowania przeciwko członkom jej zarządu, w tym Skarżącej. Powyższe rodzi istotne implikacje w obszarze wymagań stawianych KNF odnośnie zakresu prowadzonego postępowania, w tym koniecznych czynności dowodowych i niezbędnej analizy prawnej, w kontekście ujętych w skardze zarzutów podważających konstatację organu, co do przypisania działaniom samej Spółki świadomego i celowego zniekształcania prezentowanych sprawdzań finansowych poprzez zafałszowanie wartości posiadanych aktywów i osiąganych wyników finansowych w kolejnych okresach sprawozdawczych. W ocenie Skarżącej bowiem Spółka mogła dokonywać sprzedaży każdego aktywa będącego w jej posiadaniu i nie było w tym zakresie żadnego ograniczenia a wartość sprzedaży wyceniana i potwierdzana była przez niezależnych wyceniających. Tym samym Skarżąca, w ramach przedmiotowego postępowania, kwestionuje samą zasadność stwierdzonych przez KNF w decyzji z dnia 17 grudnia 2019 roku naruszeń przy sporządzaniu enumeratywnie wyliczonych raportów okresowych. Jednakże tego rodzaju okoliczności, istotne dla ukarania Spółki, mogły być podnoszone jedynie w postępowaniu jej dotyczącym a więc w innym niż to, które jest przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Z konstrukcji przepisu art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie wynika bowiem, że ustawodawca – wprowadzając możliwość wszczęcia postępowania wobec członka zarządu emitenta – chciał zagwarantować spójność prawa poprzez nadanie tym samym okolicznościom faktycznym identycznych kwalifikacji prawnych. Z kolei sformułowany przez Skarżącą postulat podważałby właśnie przypisaną decyzjom ostatecznym i prawomocnym cechę trwałości, przez którą rozumie się stabilność uregulowanych przez nie stosunków prawnych. Skutek trwałości, na gruncie niniejszej sprawy, wiąże się z kolei z domniemaniem ważności decyzji sankcjonującej określone naruszenia obowiązków informacyjnych w postępowaniu prowadzonym wobec emitenta i jej mocą obowiązującą. Przymiot prawomocności łączy się bowiem ze swoistym procesem utrwalenia skutków prawnych rozstrzygnięcia zawartego w decyzji administracyjnej. Pozbawionym podstaw prawnych jest więc przeprowadzenie ponownie przez KNF, już raz rozstrzygniętej kwestii, stwierdzenia naruszeń przez G. S.A. z siedzibą w W., przy sporządzaniu opisanych w decyzji z dnia 17 grudnia 2019 roku raportów okresowych. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że Komisja Nadzoru Finansowego w niniejszej sprawie, dotyczącej odpowiedzialności Skarżącej, miała w pełni prawo oprzeć się na materiale dowodowym oraz ustaleniach faktycznych i kwalifikacjach prawnych dokonanych w postępowaniu administracyjnym, wobec spółki G., zakończonym decyzją z dnia 17 grudnia 2019 roku o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości 500 tysięcy złotych. Podkreślenia wymaga, że w opisanej sytuacji dochodzi do powstania sankcji sprzężonej, w wyniku której nałożenie na emitenta kary pieniężnej (sankcja podstawowa) stanowi podstawę zastosowania sankcji z nią sprzężonej wobec członków zarządu spółki publicznej (sankcja wtórna).
W konsekwencji, na gruncie aktualnie rozpoznawanej sprawy, istotne są tylko następujące okoliczności:
1) uprzednie stwierdzenie w drodze decyzji KNF naruszenia przez spółkę publiczną obowiązków, o których mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie publicznej, czyli niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków dotyczących informacji okresowych,
2) ustalenie, że osoba, na którą ma być nałożona kara, była członkiem zarządu spółki publicznej w czasie popełnienia stwierdzonych naruszeń,
3) zachowanie terminu na wydanie przez KNF decyzji o nałożeniu kary na członka zarządu spółki publicznej, liczony od wydania decyzji stwierdzającej naruszenie obowiązków informacyjnych przez spółkę publiczną.
I tak, bezspornym jest, że Komisja Nadzoru Finansowego decyzją z 17 grudnia 2019 r., na podstawie art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie nałożyła na G. S.A. z siedzibą w W., karę pieniężną w wysokości 500 000 złotych w związku ze stwierdzeniem naruszeń przy sporządzaniu skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, raportu półrocznego za I półrocze roku obrotowego 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu kwartalnego za III kwartał roku obrotowego 2017, raportu rocznego za rok obrotowy 2017, skonsolidowanego raportu rocznego za rok obrotowy 2017, skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał roku obrotowego 2018, polegających między innymi na zawyżaniu wartości portfeli wierzytelności i wyniku finansowego na skutek nieprawidłowej wyceny, braku odrębnej prezentacji istotnych pozycji odmiennych pod względem rodzaju lub funkcji w przychodach, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych ujawnień związanych z ryzykiem płynności, niezamieszczaniu rzetelnych i kompletnych informacji, które są istotne dla oceny możliwości realizacji zobowiązań przez emitenta, nieujawnianiu informacji mogących w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji finansowej emitenta, rozpoznaniu wartości firmy z tytułu nabycia E. [...] S.A. i aktywów w postaci relacji z A. S.A. w nieuzasadnionej wysokości, ze względu na brak oszacowania ich wartości odzyskiwalnej pomimo istnienia przesłanek utraty wartości.
Jednocześnie decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna. Co istotne, z zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji jasno wynika, że przy nakładaniu kary pieniężnej na Skarżącą Komisja uwzględniła wyłącznie te spośród naruszeń ciążących na Spółce obowiązków, które miały miejsce w okresie między uzyskaniem przez Spółkę statusu spółki publicznej a rezygnacją przez Skarżącą z funkcji członka jej zarządu.
Nadto, jak ustalono w toku postępowania, Skarżąca zajmowała stanowisko członka Zarządu G. w okresie od dnia 30 grudnia 2016 r. do dnia 27 czerwca 2018 r. a więc w czasie, w którym doszło do naruszeń prawa przez Spółkę, stwierdzonych decyzją z dnia 17 grudnia 2019 r. Jednocześnie za bezzasadne, zdaniem Sądu, należało uznać podnoszone w skardze zarzuty naruszenia przepisów postępowania, odnośnie niewyjaśnienia okoliczności związanych z rzeczywistymi uprawnieniami i obowiązkami wynikającymi z pełnionej przez Skarżącą funkcji członka zarządu a tym samym ustalenia jej rzeczywistego wpływu na ewentualne naruszenia stwierdzone przez KNF. W toku niniejszego postępowania Komisja prawidłowo ustaliła bowiem, przy czym Skarżąca powyższej okoliczności nie negowała, że zapisy statutu G. w brzmieniu obowiązującym na czas stwierdzonych naruszeń, nie określały zakresu spraw przypisanych poszczególnym członkom Zarządu. Tymczasem z brzmienia art. 371 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 ze zm., dalej też jako "k.s.h.") wynika jednoznacznie, że jeżeli zarząd jest wieloosobowy, wszyscy jego członkowie są obowiązani i uprawnieni do wspólnego prowadzenia spraw spółki, chyba że statut stanowi inaczej. Skoro więc statut Spółki nie przewidywał, aby jakakolwiek kategoria spraw z zakresu prowadzenia spraw spółki została zastrzeżona do wyłącznej kompetencji jednego z członków zarządu, to również w zakresie obowiązków informacyjnych, wszyscy członkowie wieloosobowego zarządu spółki G. - w tym Skarżąca - byli obowiązani do wspólnego prowadzenia jej spraw. Komisja celnie zauważyła przy tym, że z uchwał Zarządu, wydawanych na podstawie regulaminu Zarządu, ustanawiających podział kompetencji pomiędzy członkami Zarządu Emitenta, wynika, że Strona była wyznaczona do nadzorowania obszarów: zarządzania aktywami funduszy, controlingu i analiz finansowych, informacji biznesowej, ewidencji wierzytelności, rachunkowości, sprawozdawczości finansowej i podatków. Jednakże faktyczny podział obowiązków pomiędzy członków zarządu nie modyfikuje zasady odpowiedzialności wynikającej z przepisów ustawy - Kodeks spółek handlowych. W tym też świetle irrelewantnymi dla zasadności przypisania Skarżącej, będącej członkiem zarządu G., odpowiedzialności za zaistniałe naruszenia, są podkreślane w skardze kwestie ewentualnych działań pracowników tejże spółki związane z przygotowywaniem zakwestionowanych przez KNF raportów. Przedmiotowe zagadnienie mieści się bowiem w obszarze przysługujących członkom zarządu spółki kompetencji do prowadzenia spraw spółki, obejmujących realizację stosunków wewnętrznych i w żaden sposób nie wpływa na odpowiedzialność członków zarządu spółki za zaniechania w sferze jej reprezentacji, obejmującej dokonywanie czynności w stosunkach zewnętrznych. Nie ma bowiem znaczenia, dla przypisania Skarżącej odpowiedzialności na gruncie art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, czy brała udział w opracowywaniu wycen, czy też nie. Podobnie, uwzględniając, że ujęta w art. 96 ust. 6 ustawy o ofercie, odpowiedzialność członka zarządu ma charakter zobiektywizowany, Strona nie może uwolnić się od ciążącej na niej odpowiedzialności za naruszenie przez Spółkę obowiązków informacyjnych, powołując się na działalność podmiotów zewnętrznych, w postaci firm audytorskich, z którymi spółka G. współpracowała. W myśl utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego odpowiedzialność członków zarządu spółki publicznej pozostaje w ścisłym funkcjonalnym związku ze stwierdzeniem rażącego naruszenia przez emitenta obowiązków informacyjnych oraz z nałożoną na niego w związku z tym sankcją administracyjną. Powyższe uzasadnione jest tym, że działania emitenta manifestują się określonymi zachowaniami jego organu zarządzającego, które polegają na składaniu stosownych oświadczeń woli lub oświadczeń wiedzy lub (nawet) na braku ich składania, mimo istnienia ku temu prawnie uzasadnionych podstaw lub oczekiwań odnośnie do ich złożenia (zob. m.in. wyroki z: 19 września 2019 r. o sygn. akt II GSK 2372/17, 26 lipca 2022 r. o sygn. akt II GSK 624/22, 18 listopada 2022 r. o sygn. akt II GSK 977/20). W konsekwencji fakt, że Skarżąca nie zajmowała się nadzorem nad obszarem relacji inwestorskich nie oznacza, że nie miała obowiązku - jako członek zarządu - doprowadzenia do tego, aby realizacja ciążących na Spółce obowiązków informacyjnych następowała zgodnie z prawem i rzetelnie, abstrahując już od kwestii jej odpowiedzialności za obszar sprawozdawczości finansów. Jednocześnie, pomimo wewnętrznego podziału obowiązków w ramach zarządu – wszyscy członkowie zarządu zatwierdzili skonsolidowany raport za I półrocze 2017 r., raport za I półrocze 2017 r., skonsolidowany raport kwartalny za III kwartał 2017 r. i raport kwartalny za III kwartał 2017 r.
Nadto, w ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, nie zaistniało naruszenie ciążącego na KNF wymogu zachowania terminu na wydanie decyzji o nałożeniu kary na Skarżącą, na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie. Jak już wyżej wspomniano, stosownie do art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie kara ta nie może być nałożona, jeżeli od wydania decyzji, o których mowa w ust. 1, 1e lub 1f, upłynęło więcej niż 12 miesięcy. Podkreślenia wymaga, że termin przewidziany w tym przepisie jest terminem prawa materialnego, a jego upływ oznacza dla KNF brak możliwości nałożenia kary pieniężnej. Upływ tego terminu skutkuje wygaśnięciem kompetencji organu nadzoru do nałożenia sankcji, na co wielokrotnie wskazywano w orzecznictwie i w doktrynie prawa (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 2013 r. sygn. II GSK 767/12, z 20 września 2019 r. sygn. II GSK 2372/17, a także A. Skoczylas [w:] Komentarz do ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych [w:] Prawo rynku kapitałowego. Komentarz, red. T. Sójka, Warszawa 2015, art. 96.). Zatem upływ terminu karania należy traktować jako bezwzględną przeszkodę dalszego prowadzenia postępowania jurysdykcyjnego, opisywaną w nauce także jako ujemną przesłankę procesową, blokującą dopuszczalność wszczęcia postępowania administracyjnego, a w przypadku jego uruchomienia – obligującą do umorzenia procesu (zob. M. Cieślak [w:] S. Waltoś (red.) Marian Cieślak. Dzieła wybrane, t. II, Polska procedura karna. Podstawowe założenia teoretyczne, Kraków 2011, t. 2, s. 353; T. Grzegorczyk, J. Tylman, Polskie postępowanie karne, Warszawa 2014, s. 176, A. Marciniak (w:) W. Broniewicz, I. Kunicki, A. Marciniak, Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 2016, s. 232 – 235, Z. Resich/J. Lapierre (w:) J. Lapierre, J. Jodłowski, Z. Resich, T. Misiuk-Jodłowska, K. Weitz, Postępowanie cywilne, Warszawa 2016, s. 70 – 74). Przyjęta przez ustawodawcę koncepcja ograniczenia terminu rozstrzygania w sprawie administracyjnej nie budzi zastrzeżeń, bowiem spełnia postulat pewności prawa. Chodzi w istocie o to aby zachować określony związek czasowy pomiędzy czynem a sankcją. Wówczas funkcje sankcji odstraszające czy dyscyplinujące do przestrzegania prawa zyskują na sile. Odpowiedzialność osoby fizycznej będącej członkiem zarządu Spółki publicznej jest odpowiedzialnością będącą konsekwencją uprzedniego nałożenia kary pieniężnej na tę Spółkę. Jej terminowe ograniczenie należy postrzegać jako przyzwolenie ustawodawcy na to, że z chwilą upływu wymaganego okresu czasu prymat muszą wziąć względy natury społecznej czy też pragmatyczno-słusznościowej usuwające stan niepewności tej osoby co do możliwej odpowiedzialności za czyny naruszenia prawa przez Spółkę. Omawiana instytucja przedawnienia karania pozwala ten stan niepewności usunąć, stabilizując sytuację i służąc zapewnieniu bezpieczeństwa prawnego. W rozpatrywanej sprawie, przewidziany w tym przepisie termin przedawnienia rozstrzygania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na członka zarządu Spółki rozpoczynał swój bieg od wydania decyzji, o której mowa w art. 96 ust. 1e ustawy o ofercie tj. 17 grudnia 2019 roku. Tymczasem decyzja nakładająca na Skarżącą karę pieniężną wydana została w dniu 16 grudnia 2020 r. Co istotne, w ocenie Sądu decyzja ta, zapadła przed upływem statuowanego w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie terminu 12 miesięcy, nie musi być przy tym rozstrzygnięciem ostatecznym. Do przedawnienia prawa do wydania decyzji wymierzającej karę pieniężną w myśl art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie dochodzi tylko wtedy, gdy w okresie 12 miesięcy nie zostanie wydana decyzja pierwszoinstancyjna. W konsekwencji wydanie decyzji ostatecznej, a więc po ponownym rozpatrzeniu tej sprawy na podstawie art. 127 § 3 k.p.a., po upływie 12 miesięcy od daty wydania decyzji w stosunku do Spółki, nie prowadzi do przedawnienia możliwości orzeczenia kary w stosunku do członka zarządu tej Spółki. Uzasadnieniem dla takiego stanowiska jest treść art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, który wyraźnie wskazuje na wydanie decyzji nakładającej karę, a taką decyzję z kolei wydaje organ rozstrzygając sprawę, zatem zawsze organ I instancji. Decyzja wydana wskutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, chociaż dotyczy tej samej sprawy, jest już rezultatem postępowania odwoławczego, więc nie jest tą, która została wydana w rozumieniu art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie. Abstrahując od powyższego, zgodzić należy się ze stanowiskiem Komisji, że termin, o którym mowa w art. 96 ust. 7 ustawy o ofercie, liczony od dnia wydania decyzji z 17 grudnia 2019 roku, na mocy art. 31za ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.; dalej jako "ustawa COVID-19") uległ zawieszeniu. Podkreślenia przy tym wymaga, że z dniem 8 marca 2020 r. ustawą z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 568) została zmieniona ustawa COVID-19 i został do niej wprowadzony art. 31za w następującym brzmieniu:
"1. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii bieg terminów do podjęcia przez Komisję Nadzoru Finansowego czynności, w tym czynności nadzorczych, terminów załatwiania spraw oraz terminów przewidzianych do wydania decyzji lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie albo wniesienia sprzeciwu nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, chyba że Komisja Nadzoru Finansowego wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie albo wniesie sprzeciw, z zastrzeżeniem art. 15zzf.
2. W sprawach z zakresu właściwości Komisji Nadzoru Finansowego bieg terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 189g § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego nie rozpoczyna się a rozpoczęty ulega zawieszeniu do dnia odwołania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii".
W ramach powołanej regulacji ustawodawca określił zatem szczególne zasady biegu terminu przedawnienia nałożenia kar pieniężnych przez organ w stanie zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Nie ulega przy tym wątpliwości, że ograniczenie w zakresie biegu terminów przedawnienia przewidziane w art. 31za ust. 2 ustawy COVID-19, nie obejmuje terminów przedawnienia tych kar pieniężnych nakładanych przez KNF, do których - wobec istnienia stosownej regulacji prawnej w ustawie szczególnej - nie mają zastosowania przepisy k.p.a. a zatem i kary pieniężnej, o której mowa w art. art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, do której ma zastosowanie szczególny termin przedawnienia karalności określony w art. 96 ust. 7 tej ustawy. W świetle powyższego przepis art. 31za ust. 2 ustawy COVID-19 nie mógł w sprawie znaleźć zastosowania, jak słusznie zresztą przyjęła Komisja. W ocenie Sądu, omawiany termin przedawnienia karalności, został jednakże zmodyfikowany w art. 31za ust. 1 ustawy COVID-19. Jak podkreślił bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 stycznia 2022 roku sygn. akt II GSK 1909/21, konstrukcja prawna oraz cel wprowadzenia i stosowania przepisu art. 31za ust. 1 ustawy o COVID-19 jest jednoznaczna. Przewidziane w tym przepisie wstrzymanie lub zawieszenie biegu czynności i terminów stanowi jeden z elementów regulacji stanowiących reakcję na negatywne skutki epidemii COVID-19 związane z wprowadzonymi przez władze publiczne ograniczeniami prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowań. W związku z narastającym zagrożeniem wywołanym niebezpieczeństwem zachorowania na COVID-19 intencją ustawodawcy było, aby w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i stanu epidemii nastąpiło wstrzymanie lub zawieszenie działalności orzeczniczej KNF w zakresie podejmowania czynności i aktów o charakterze merytorycznym. Co istotne, NSA w powyższym wyroku uznał, że wykładnia językowa, systemowa i celowościowa przepisu art. 31za ust. 1 ustawy o COVID-19 wskazuje na to, że intencją ustawodawcy było objęcie w cytowanym wyżej przepisie zarówno czynności, jak i aktów KNF o charakterze merytorycznym wykonywanych w ramach prowadzonych postępowań wynikających z norm kompetencyjnych, i to zarówno tych wynikających z ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, jak i z zasad ogólnych k.p.a. W ocenie NSA wskazuje na to redakcja tego przepisu, a w szczególności jego druga część, rozpoczynająca się od słów: "chyba, że Komisja Nadzoru Finansowego wyda decyzję załatwiającą sprawę, dokona czynności, wyda decyzję lub postanowienie kończące postępowanie w sprawie, albo wniesie sprzeciw". Dlatego też NSA uznał, w przepisie art. 31za ustawy o COVID-19 chodzi o czynności, które odnoszą się do istoty sprawy. Wobec powyższego, spełniona została również ostatnia z przesłanek odpowiedzialności Strony w niniejszym postępowaniu.
Reasumując, w niniejszej sprawie, KNF ustaliła wszystkie relewantne dla możliwości nałożenia na Stronę, w oparciu o przepis art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, kary pieniężnej, z uwagi na stwierdzenie naruszenia obowiązków informacyjnych przez G. S.A. w okresie, w którym Skarżąca pełniła funkcję członka zarządu tej spółki, okoliczności. Co za tym idzie, w ocenie Sądu, nie zaistniała w sprawie konieczność przeprowadzenia dodatkowych dowodów a zatem za niezasadne uznać należy sformułowane w skardze zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych w tym obszarze. To bowiem przepisy prawa materialnego, w tym przypadku przede wszystkim przepis art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, determinują charakter ciążących na Komisji obowiązków, odnośnie zakresu niezbędnych czynności dowodowych. A zdaniem Sądu, bezpodstawnym jest postulat, aby w realiach przedmiotowej sprawy czynności te miały zmierzać do ponownej oceny przez KNF samej zasadności stwierdzonych już uprzednio wobec spółki G. naruszeń obowiązków informacyjnych. Tym samym, bezzasadnymi są sformułowane w skardze zarzuty, podważające zasadność uprzedniej konstatacji Organu, poczynionej w ramach decyzji z dnia 17 grudnia 2019 roku, odnośnie zaistniałych po stronie G. naruszeń. Jednocześnie, w ocenie Sądu nie budzi wątpliwości zakwalifikowanie przez KNF wszystkich naruszeń Spółki ujętych w decyzji z dnia 17 grudnia 2019 r., jako rażących. Jej analiza w pełni bowiem potwierdza stanowisko Komisji, iż działanie Spółki polegało na świadomym i celowym zniekształcaniu prezentowanych sprawozdań finansowych G. poprzez zafałszowanie wartości posiadanych aktywów i osiąganych wyników finansowych w kolejnych okresach sprawozdawczych. G., przeprowadzając sprecyzowane w treści decyzji z dnia 17 grudnia 2019 r. transakcje na portfelach wierzytelności, dopuścił się ewidentnego i to znacznego zawyżania wartości prezentowanych aktywów rzutującego na wykazywane wyniki finansowe. W wyniku sprzedaży portfeli wierzytelności, w miejsce odpisu aktualizującego wartość portfeli rozpoznawano dodatkowy zysk z ich sprzedaży, czyli sztucznie zawyżano tę pozycje. Sprzedaż portfeli przeprowadzano przy tym według wartości wyższej od wartości figurujących w ewidencji księgowej G.. Jak celnie zauważył Organ, w niektórych przypadkach marża uzyskana z ich sprzedaży przekraczała połowę wartości księgowej portfeli (przed odpisem aktualizującym, którego nie dokonywano). Skutkiem tego typu mechanizmu było rozpoznanie w rachunku zysków i strat sprawozdań finansowych Spółki i jej grupy kapitałowej - zysków z przeprowadzonych operacji sprzedaży, w miejsce strat, które wynikłyby z wyceny bilansowej sprzedawanych portfeli wierzytelności. Nie sposób dopatrzeć się, zdaniem Sądu, w takim sposobie wyceny uzasadnienia ekonomicznego a jego efektem było podważenie dostępu inwestorów do informacji rażąco uderzające w ich prawa i interesy. Tymczasem normy prawa regulujące publiczny obrót papierami wartościowymi mają na celu ochronę zasady transparentności (przejrzystości) rynku kapitałowego. To w tym celu ustawodawca nakłada na emitentów obowiązki informacyjne, służące realizacji tej zasady. Zasadę tę wyznaczają dwa podstawowe wymogi: informowanie uczestników rynku kapitałowego przez emitentów oraz równy (niedyskryminujący nikogo) dostęp do informacji. Zasada ta ma wyjątkowo istotne znaczenie zarówno prawne, jak i faktyczne. Rynek kapitałowy bowiem jest szczególnie wrażliwy na informacje dotyczące instrumentów finansowych, wpływających na podejmowane przez inwestorów decyzje. Treść podawanych przez emitentów informacji może wszak wpływać na aktualny i przyszły kurs rynkowy papierów wartościowych. Tymczasem chociażby w skróconych skonsolidowanych sprawozdaniach finansowych I półrocze 2017 r. i III kwartał 2017 r. zyski z transakcji sprzedaży wierzytelności Spółka ujmowała ogólnie w pozycji "Przychody netto" sprawozdań z zysków lub strat, a w informacji dodatkowej w ramach pozycji "Odzyski z portfeli wierzytelności". Rodziło to więc supozycję, że kwoty przychodów to kwoty uzyskane z windykacji portfeli skorygowane o koszty tej windykacji a nie zysk ze sprzedaży portfeli. Brak podziału pozycji "odzyski z portfeli wierzytelności" na wpłaty od osób zadłużonych, marżę na sprzedaży portfeli i spłatę portfeli sprzedanych powodowało, że uczestnicy rynku nie uzyskiwali kluczowej wiedzy o tym, że znaczącą część tej pozycji stanowi marża, a nie ściągalność wierzytelności. Skutkiem tego było istotne zniekształcenie obrazu sytuacji finansowej i dokonań Emitenta i jego grupy kapitałowej, w tym w zakresie wyników osiąganych na podstawowej działalności, co w konsekwencji uniemożliwiło dokonanie przez użytkowników sprawozdań finansowych prawidłowej oceny wyników działalności, skuteczności podejmowanych działań i sytuacji finansowej Emitenta.
W ocenie Sądu, zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy był zatem wystarczający do przyjęcia, że możliwe było, w ramach uznania administracyjnego, nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, ponieważ zostały spełnione wskazane wyżej przesłanki warunkujące zastosowanie tego przepisu w konkretnej sprawie. Istotnym jest, że ten rodzaj odpowiedzialności ciążącej na Stronie, jako osobie wchodzącej w skład Zarządu G., ma charakter obiektywny, jednakże nie absolutny. Oczywistym jest, że odpowiedzialności nie może ponosić członek zarządu, który z przyczyn obiektywnych np. choroby, nie miał i nie mógł mieć jakiegokolwiek wpływu na wykonanie lub sposób wykonywania swoich obowiązków. Jest to istotne kontekście podnoszonych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia przez Komisję obowiązku zapewnienia Skarżącej czynnego udziału we wszczętym z urzędu postępowaniu, w tym możliwości zapoznania się z aktami sprawy i złożenia wyjaśnień. W ocenie Sądu bowiem, zakreślone Stronie terminy do wypowiedzenia się odnośnie materiału dowodowego przed wydaniem decyzji nakładającej na nią karę pieniężną, nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Nie ulega wątpliwości, że Strona czynnie w nim uczestniczyła przedstawiając swoje stanowisko oraz wnioski dowodowe, jednakże w toku postępowania Skarżąca nie przedstawiła tego typu argumentacji, która mogłaby uchylić jej odpowiedzialność administracyjnoprawną. W niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził więc, aby Komisja uniemożliwiła Skarżącej skorzystanie z przysługującego jej prawa do zapoznania się z materiałem dowodowym i jednocześnie odniosła się merytorycznie, choć nie zgadzając się ze stanowiskiem Skarżącej, do wszystkich zarzutów podnoszonych przez Stronę w postępowaniu administracyjnym.
W konsekwencji Sąd uznał, że prawidłowa jest ocena KNF, że możliwe było nałożenie na Skarżącą kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie publicznej.
Zdaniem Sądu, KNF prawidłowo też przeanalizowała kwestię przesłanek wymiaru kary, odwołując się – stosownie do art. 96 ust. 16 ustawy o ofercie – do unormowania zawartego w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie publicznej, z którego wynika, że przy wymierzaniu kary za naruszenia, o których mowa w ust. 1-1e oraz ust. 1i-1l, Komisja bierze w szczególności pod uwagę: 1) wagę naruszenia oraz czas jego trwania; 2) przyczyny naruszenia; 3) sytuację finansową podmiotu, na który nakładana jest kara; 4) skalę korzyści uzyskanych lub strat unikniętych przez podmiot, który dopuścił się naruszenia, lub podmiot, w którego imieniu lub interesie działał podmiot, który dopuścił się naruszenia, o ile można tę skalę ustalić; 5) straty poniesione przez osoby trzecie w związku z naruszeniem, o ile można te straty ustalić; 6) gotowość podmiotu dopuszczającego się naruszenia do współpracy z Komisją podczas wyjaśniania okoliczności tego naruszenia; 7) uprzednie naruszenia przepisów niniejszej ustawy, a także bezpośrednio stosowanych aktów prawa Unii Europejskiej, regulujących funkcjonowanie rynku kapitałowego, popełnione przez podmiot, na który jest nakładana kara. Z uwagi na to, że katalog przesłanek wymiaru kary wskazany w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie jest katalogiem otwartym, KNF wymierzając karę uwzględniła również dodatkowe przesłanki, w tym te wskazane w art. 189d kpa.
Zauważyć przy tym należy, że zarówno przy wydawaniu decyzji o nałożeniu kary pieniężnej na podstawie art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie, jak i wysokość nakładanej kary zastosowanie znajduje instytucja uznania administracyjnego, co oznacza m.in., że wysokość sankcji ustalona jest w oparciu o ocenę organu na podstawie okoliczności obrazujących sytuację finansową i majątkową strony postępowania oraz wagę stwierdzonych naruszeń. Ze względu na to, że wysokość sankcji administracyjnych może być bardzo dotkliwa, bardzo istotna jest kwestia proporcjonalności kar administracyjnych. Kara powinna być sprawiedliwa, adekwatna do wagi naruszenia prawa, a dla spełnienia swych celów powinna stanowić istotnie odczuwalną dolegliwość ekonomiczną, proporcjonalną do możliwości płatniczych karanego i adekwatną do rodzaju i stopnia naruszenia prawa. Oczywiste jest, że kary administracyjnej nie można określić z matematyczną dokładnością, gdyż stopień naruszenia prawa stanowi wielkość ocenną. Przy konkretyzowaniu wysokości nałożonej kary organ administracji ma tzw. luz decyzyjny. Kontrola zgodności z prawem decyzji o nałożeniu kary polega na zbadaniu, czy organ poprawnie zrekonstruował treść normy prawnej zawierającej sankcję i dokonał indywidualizacji przesłanek tworzących hipotezę normy prawnej (por. Komentarz do ustawy o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych, pod red. T. Sójka; [w:] Prawo rynku kapitałowego. Komentarz; wyd. LEX 2015; v. komentarz do art. 96 ustawy o ofercie publicznej).
Zdaniem Sądu, kara pieniężna nałożona przez KNF na Skarżącą w tej sprawie jest odpowiednia do skali, liczby i wagi stwierdzonych naruszeń a Komisja, w sposób przekonujący i wyczerpujący uzasadniła zwłaszcza przesłankę, którą można uznać za zasadniczą, to jest wagę naruszenia obowiązków informacyjnych przez Spółkę, za którą działała (reprezentowała ją) Skarżąca, jako członek jej zarządu. Sąd podziela stanowisko KNF, że stwierdzone naruszenia mogły w sposób znaczący wpłynąć na podejmowanie decyzji co do inwestycji w papiery wartościowe Spółki, przez co doszło do rażącego naruszenia zasady transparentności rynku kapitałowego.
Prawidłowo również – oceniając przesłankę wymiaru kary w postaci przyczyn naruszenia – KNF wskazała na stopień przyczynienia się Skarżącej do stwierdzonych naruszeń, w tym stopień świadomości o nieprawidłowościach istotnych z punktu widzenia realizacji obowiązków informacyjnych przez Spółkę. Sąd podziela ocenę KNF, że o tej świadomości, a wręcz aktywnym uczestniczeniu Skarżącego w działaniach, których skutki powinny znaleźć odzwierciedlenie przy wykonywaniu obowiązków informacyjnych – świadczy treść korespondencji elektronicznej. Strona uczestniczyła bowiem w wymianie korespondencji emaliowej dotyczącej bieżącej działalności Spółki, w tym chociażby dotyczącej planów dalszej odsprzedaży portfeli wierzytelności i trudności z tym związanych (e- maile z 11 i 24 kwietnia 2017 r. skierowane do K. K. oraz do P. T., czy też maile z 9 maja 2017 r. pomiędzy Stroną, K. K. i P. T.), a także korespondencji dotyczącej prezentacji noty dotyczącej przychodów w sprawozdaniu finansowym (email z 24 marca 2017 r. skierowany do K. K., P. T. i B. S.). Strona uczestniczyła również w wymianie korespondencji mogącej świadczyć o wątpliwej kondycji E. [...] S.A. jeszcze przed transakcją nabycia oraz późniejszej, wskazującej na problemy w E. [...] S.A. (emaile z 29 i 30 lipca 2017 r. pomiędzy K. K. i B. S., mail pracowników G. i K. z 29 stycznia 2018 r. do wiadomości Skarżącej). Jednocześnie, przyjęcie w niniejszej sprawie, jako dowodów, wydruków elektronicznych pozyskanych w ramach postępowania prowadzonego przeciwko G. nie narusza, w ocenie Sądu, dyspozycji art. 75 § 1 k.p.a. Są to bowiem ustalenia faktyczne, które nie wymagają potwierdzenia w formie dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Ponadto jako dokument uznaje się nie tylko oryginały dokumentów, lecz ich kserokopie, czyli także maile (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 października 2016 r. sygn. akt II OSK 3310/14). Co istotne, KNF wyjaśniła, że załączone do akt sprawy wydruki korespondencji mailowej, w której uczestniczyła Skarżąca, zostały pobrane w toku kontroli w G. przez pracowników Urzędu Komisji (co potwierdzają protokoły pobrania kopii dokumentów lub innych nośników informacji). Brak jest zatem, w ocenie Sądu podstaw, aby kwestionować zgodność pobranych w toku kontroli u Emitenta wydruków z oryginalnymi wiadomościami, które były przesyłane ze skrzynek mailowych członków zarządu Emitenta. Oczywiście różnica pomiędzy oryginałem a kserokopią oznacza, że w oryginale dokument urzędowy korzysta z mocy dowodowej oryginału dokumentu, z kolei dokument w formie kserokopii musi być poddany ocenie w ramach całego zebranego materiału dowodowego. I takiej też oceny dokonała Komisja w ramach swobodnej oceny wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w ramach ich wzajemnej korelacji.
W konsekwencji Sąd uznał, że KNF w kwestii wysokości nakładanej kary mogła i musiała uwzględnić tylko te informacje, które udało się ustalić w ramach zgromadzonego materiału dowodowego. Ustalając wysokość kary na kwotę 900 000 złotych, KNF nie przekroczyła granic uznania administracyjnego i uzasadniła wysokość wymierzonej kary zindywidualizowanymi przesłankami. Niewątpliwie taki wymiar kary mieści się w granicach określonych w art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie. Mimo że kwota ta jest stosunkowo wysoka, to jednak w świetle przeanalizowanych przez KNF przesłanek wymiaru kary, w tym wagi naruszeń obowiązków informacyjnych przez Spółkę w okresie objętym zaskarżoną decyzją, uprawniona jest ocena, że kara w takiej wysokości jest adekwatna w okolicznościach tej sprawy i będzie realizować funkcje zarówno represyjne, jak i prewencyjne.
Co istotne, ustawodawca nie określił, że kary nakładane na podstawie art. 96 ust. 1e i art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie muszą być skorelowane w zakresie ich wysokości. W przypadku każdej z tych kar uwzględnia się okoliczności, o których mowa w art. 96 ust. 1h ustawy o ofercie i które mogą być różne w przypadku emitenta i członka zarządu emitenta, co może wpływać na wysokość wymierzanych kar.
Sąd za prawidłową uznał również ocenę KNF odnośnie braku uwzględnienia na korzyść tudzież na niekorzyść Strony przesłanki, o której mowa w art. 189d pkt 3 k.p.a., tj. uprzedniego ukarania za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, gdyż zachowanie Strony, a w istocie wtórna odpowiedzialność Strony za naruszenia Spółki, nie jest równocześnie penalizowana na gruncie prawa wykroczeń, karnego czy karnoskarbowego.
Nadto, zdaniem Sądu, KNF zgodnie z prawem umorzyła na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie w części, w jakiej było ono prowadzone w przedmiocie nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej w związku z naruszeniem przez Spółkę obowiązków informacyjnych przy sporządzaniu i składaniu skonsolidowanego raportu kwartalnego z I kwartał roku obrotowego 2017. KNF prawidłowo uznała, że skoro w dacie (nieprawidłowego) sporządzania skonsolidowanego raportu kwartalnego za I kwartał 2017 r. Spółka nie miała statusu spółki publicznej, to nie można Skarżącej przypisać odpowiedzialności za to naruszenie, skoro w świetle art. 96 ust. 6 pkt 2 ustawy o ofercie kara, o której mowa w tym przepisie, może być nałożona na członka zarządu spółki publicznej.
Reasumując Sąd uznał, że Komisja zbadała wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziła dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na prawidłowo zgromadzonym w niniejszej sprawie materiale dowodowym. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji zostało przedstawione w sposób jasny, szczegółowy i wyczerpujący – odpowiadający przy tym wymogom art. 107 § 3 K.p.a.
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.