VI RNS 115/20

SAOSinnepostępowanie nieprocesoweŚrednianajwyższy
kuratornieobecnośćpostępowanie administracyjneewidencja gruntówuznanie za zmarłegoKodeks rodzinny i opiekuńczyKodeks cywilny

Sąd oddalił wniosek o ustanowienie kuratora dla nieobecnych osób, ponieważ nie wykazano, że nie zachodzą przesłanki do uznania ich za zmarłe.

Starosta wniósł o ustanowienie kuratora dla nieobecnych A.W. i M.S. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym aktualizacji ewidencji gruntów. Sąd ustalił, że adresy tych osób są nieznane, a dane w PESEL, rejestrach oraz USC nie pozwalają na ustalenie, czy żyją. Brak było dowodów na to, że nie zachodzą przesłanki do uznania ich za zmarłe, co zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym wyklucza ustanowienie kuratora. W związku z tym wniosek został oddalony.

Starosta (...) wystąpił z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla nieobecnych A. W. i M. S. w postępowaniu administracyjnym dotyczącym aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków. Celem postępowania było doprowadzenie do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym działek. Strony, A. W. i M. S., nie stawiły się, a ich aktualne adresy zamieszkania były nieznane. Sąd ustalił, że na podstawie dostępnych rejestrów (PESEL, USC, rejestr gruntów) nie udało się odnaleźć danych pozwalających na potwierdzenie, że te osoby żyją. Wiek stron (urodzone odpowiednio w (...) i (...) roku) sugerował, że mogą już nie żyć. Sąd, opierając się na art. 184 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, który wyłącza ustanowienie kuratora, gdy istnieją przesłanki do uznania osoby za zmarłą, oraz na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących uznania za zmarłego, uznał, że wnioskodawca nie wykazał, iż nie zachodzą takie przesłanki. Brak było dowodów na to, że osoby te żyją i że wyczerpano wszelkie możliwości ustalenia ich miejsca pobytu. W związku z tym, że ustanowienie kuratora dla osoby, co do której mogą istnieć przesłanki do uznania jej za zmarłą, naruszałoby interesy potencjalnych spadkobierców, sąd oddalił wniosek. Kosztami postępowania obciążono Skarb Państwa.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej jest wykluczone, jeżeli istnieją przesłanki do uznania jej za zmarłą.

Uzasadnienie

Przepis art. 184 § 3 k.r.o. wprost wyłącza możliwość ustanowienia kuratora, gdy zachodzą przesłanki do uznania osoby za zmarłą zgodnie z art. 29-32 k.c. Wnioskodawca musi wykazać, że osoba nieobecna żyje i nie można jej uznać za zmarłą, co w tej sprawie nie zostało udowodnione.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie wniosku

Strony

NazwaTypRola
Starosta (...)organ_państwowywnioskodawca
A. W. nazwisko rodowe B.osoba_fizycznanieobecna strona postępowania administracyjnego
M. S. nazwisko rodowe B.osoba_fizycznanieobecna strona postępowania administracyjnego

Przepisy (8)

Główne

k.r.o. art. 184 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Ustanowienie kuratora dla ochrony praw osoby nieobecnej, która nie może prowadzić swoich spraw i nie ma pełnomocnika.

k.r.o. art. 184 § § 3

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Wyłączenie możliwości ustanowienia kuratora, jeżeli istnieją przesłanki do uznania osoby za zmarłą.

k.c. art. 29 § § 1

Kodeks cywilny

Przesłanki uznania zaginionego za zmarłego po upływie 10 lat od końca roku kalendarzowego, w którym według wiadomości jeszcze żył, z uwzględnieniem wieku zaginionego.

Pomocnicze

k.r.o. art. 184 § § 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Obowiązek kuratora do ustalenia miejsca pobytu nieobecnego i zawiadomienia go o stanie spraw.

k.c. art. 29 § § 2

Kodeks cywilny

Wyłączenie możliwości uznania za zmarłego przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby 23 lata.

k.p.c. art. 601

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy ustanowienia kuratora dla nieznanego z miejsca pobytu.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguła dowodowa - ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.

k.p.c. art. 244

Kodeks postępowania cywilnego

Moc dowodowa dokumentów urzędowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak dowodów na życie osób nieobecnych. Wiek osób nieobecnych sugeruje, że mogą być zmarłe. Niewyczerpanie możliwości ustalenia miejsca pobytu osób nieobecnych. Istnienie przesłanek do uznania osób za zmarłe wyklucza ustanowienie kuratora.

Godne uwagi sformułowania

dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora nie ustanawia się kuratora dla ochrony praw osoby, jeżeli istnieją przesłanki uznania jej za zmarłą Wnioskodawca nie wykazał zgodnie z regułą dowodową zawartą w art. 6 k.c. , iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 184 § 3 k.r.o.

Skład orzekający

Artur Rogoziński

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy ustanowienia kuratora dla osób, co do których istnieją wątpliwości co do życia i brak możliwości ustalenia ich miejsca pobytu."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku danych o osobach nieobecnych w kontekście postępowań administracyjnych i cywilnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa ilustruje proceduralne trudności związane z ustalaniem tożsamości i miejsca pobytu stron w postępowaniach, szczególnie gdy dotyczą osób zaginionych lub dawno nieobecnych.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
Sygn. akt VI RNs 115/20 UZASADNIENIE Pismem z dnia 14 lutego 2020 roku (data prezentaty Biura Podawczego) Starosta (...) wniósł o ustanowienie kuratora dla nieobecnych A. W. nazwisko rodowe B. oraz M. S. nazwisko rodowe B. w celu reprezentowania nieobecnych w prowadzonym z urzędu postępowaniu administracyjnym znak- (...) , w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu P. , gmina N. , polegającej na doprowadzeniu do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym odnośnie działek nr (...) w zakresie danych przedmiotowych oraz dla działki nr (...) również w zakresie wpisów podmiotowych. ( k. 1-2 wniosek ) Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Starosta (...) w związku z wykryciem błędnych informacji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu P. , gmina N. , polegającej na doprowadzeniu do zgodności stanu ewidencyjnego ze stanem prawnym odnośnie działek nr (...) w zakresie danych przedmiotowych oraz dla działki nr (...) , również w zakresie wpisów podmiotowych. Status strony w niniejszym postępowaniu mają A. W. , nazwisko rodowe B. i M. S. nazwisko, rodowe B. , których aktualne adresy zamieszkania są Staroście (...) nieznane. A. W. urodziła się (...) , a M. S. urodziła się (...) Nie wiadomo czy obecnie żyją. W oparciu o ewidencję gruntów, bazę PESEL, rejestr (...) oraz o dane Urzędu Stanu Cywilnego w miejscowości N. , nie odnaleziono żadnych danych dotyczących w/w kobiet pozwalających ustalić fakt, że żyją. ( k. 1-2 wniosek, k. 3, 4 odpisy skrócone aktów urodzenia, k. 5 odpis skrócony aktu małżeństwa, k. 6 zaświadczenie, k. 7, 9 pismo Starosty (...) , k. 8, 10 pismo z Urzędu Stanu Cywilnego w miejscowości N. , k. 11, 12 pismo z Urzędu Gminy w miejscowości N. ) Powyższy stan faktyczny Sąd ustalił na podstawie wyżej powołanych dokumentów,. Sąd dał wiarę wszystkim dokumentom złożonym do akt sprawy pomimo, iż część z nich została złożona jedynie w kserokopii, gdyż ich autentyczność ani rzetelność nie budzi wątpliwości. W/w dokumenty urzędowe złożone do akt sprawy, w szczególności odpisy skrócone aktów urodzenia i odpis skrócony aktu małżeństwa, zostały sporządzone przez powołane do tego organy i w zakresie ich kompetencji, a tym samym zgodnie z art. 244 k.p.c. stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo zaświadczone. Sąd zważył, co następuje: Ustanowienie kuratora następuje na podstawie art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego , zgodnie z którym dla ochrony praw osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia się kuratora. Za osobę nieobecną uznaje się osobę przebywającą poza miejscem zamieszkania, której miejsce pobytu nie jest znane oraz osobę, która nie ma miejsca zamieszkania. Zgodnie z art. 184 § 2 k.r.o. kurator powinien przede wszystkim postarać się o ustalenie miejsca pobytu osoby nieobecnej i zawiadomić ją o stanie jej spraw. W przepisie tym chodzi o podjęcie czynności faktycznych w celu ustalenia miejsca pobytu nieobecnego. Zgodnie z art. 184 § 3 k.r.o. nie ustanawia się kuratora dla ochrony praw osoby, jeżeli istnieją przesłanki uznania jej za zmarłą. Przesłanki uznania osoby fizycznej za zmarłą określone zostały w przepisie art. 29 – 32 Kodeksu cywilnego . Z art. 29 § 1 k.c. wynika między innymi, iż zaginiony może być uznany za zmarłego, jeżeli upłynęło lat dziesięć od końca roku kalendarzowego, w którym według istniejących wiadomości jeszcze żył; jednakże gdyby w chwili uznania za zmarłego zaginiony ukończył lat siedemdziesiąt, wystarcza upływ lat pięciu. Uznanie za zmarłego nie może nastąpić przed końcem roku kalendarzowego, w którym zaginiony ukończyłby lat dwadzieścia trzy ( § 2 ). Brak jest możliwości ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej, jeżeli w toku postępowania nie zostanie wykazane, iż nie istnieją przesłanki pozwalające uznać danę osobę za zmarłą. We wniosku o ustanowienie kuratora dla nieobecnego, wnioskodawca powinien więc wykazać, iż rzeczywiście osoba nieobecna żyje oraz, że nie jest znany jej aktualny adres zamieszkania i że wyczerpał możliwości ustalenia jej miejsca zamieszkania . W sytuacji bowiem, gdy osoba nieobecna nie żyje lub istnieją przesłanki do stwierdzenia zgonu nieobecnej osoby, czy uznania jej za zmarłą, wykluczona jest możliwość ustanowienia dla niej kuratora, jako osoby nieznanej z miejsca pobytu w trybie art. 601 k.p.c. Ustanowienie kuratora w takiej sytuacji naruszałoby m.in. uzasadnione interesy jej spadkobierców. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Wnioskodawca nie wykazał zgodnie z regułą dowodową zawartą w art. 6 k.c. , iż w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka określona w art. 184 § 3 k.r.o. , która wyłącza możliwość ustanowienia kuratora dla osoby nieobecnej. W załączonych do wniosku materiałach brak jest jakiejkolwiek informacji potwierdzających fakt, iż w ciągu ostatnich 10-ciu lat A. W. , nazwisko rodowe B. i M. S. , nazwisko rodowe B. , pozostawały przy życiu. Brak danych A. W. i M. S. w bazie PESEL może oznaczać, że zmarły one lub utraciły obywatelstwo polskie przed powstaniem Powszechnego (...) . Ponadto żadna z w/w kobiet nie jest wymieniona w rejestrze (...) i w oparciu o dane Urzędu Stanu Cywilnego w miejscowości N. nie odnaleziono żadnych innych danych dotyczących tych kobiet. Jednocześnie zgodzić należy się z tezą postawioną w uzasadnieniu złożonego wniosku, że lata urodzenia A. W. ( (...) rok) oraz M. S. ( (...) rok) wskazują, że prawdopodobnie nie żyją. Zatem w stosunku do nich mogą zachodzić obecnie przesłanki do uznania je za osoby zmarłe. Dlatego Sąd oddalił w całości przedmiotowy wniosek, a kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa. sędzia Artur Rogoziński

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI