VI RCa 315/14
Podsumowanie
Sąd Okręgowy oddalił apelację dziadków, utrzymując w mocy wyrok zasądzający alimenty od nich na rzecz wnuka, gdy ojciec dziecka nie wywiązuje się z obowiązku alimentacyjnego.
Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację pozwanych (dziadków) od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od nich alimenty na rzecz małoletniego wnuka w kwocie 200 zł miesięcznie. Pozwani argumentowali, że ich sytuacja materialna nie pozwala na takie obciążenie i że powinni być obciążeni rodzice dziecka. Sąd odwoławczy uznał, że dziadkowie, jako dalsi krewni, są zobowiązani do alimentacji, gdy ojciec dziecka unika tego obowiązku, a matka nie jest w stanie samodzielnie pokryć wszystkich jego potrzeb.
Sąd Okręgowy w Olsztynie rozpatrywał apelację pozwanych W. C. i A. C. od wyroku Sądu Rejonowego, który zasądził od nich alimenty na rzecz małoletniego wnuka D. K. w kwocie 200 zł miesięcznie. Sąd Rejonowy uzasadnił swoje rozstrzygnięcie komfortową sytuacją materialną pozwanych oraz niewywiązywaniem się przez ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego. Pozwani w apelacji domagali się oddalenia powództwa, twierdząc, że błędnie oceniono ich sytuację materialną i że wywiązali się już z obowiązku alimentacyjnego. Sąd Okręgowy oddalił apelację jako bezzasadną, wskazując, że zgromadzony materiał dowodowy podważył twierdzenia pozwanych. Podkreślono, że dziadkowie, jako dalsi krewni, są zobowiązani do alimentacji, gdy rodzice dziecka nie wywiązują się ze swoich obowiązków, a matka nie jest w stanie samodzielnie zabezpieczyć potrzeb syna. Sąd odwoławczy stwierdził, że ustalona kwota alimentów jest adekwatna do potrzeb dziecka i nie przekracza możliwości finansowych pozwanych, którzy dysponują nieruchomościami i czerpią z nich dochody z najmu. Sąd odrzucił argumenty pozwanych dotyczące sprzeczności z zasadami współżycia społecznego, wskazując na potrzebę wsparcia dziecka w sytuacji uchylania się ojca od alimentacji.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, dziadkowie jako dalsi krewni mogą zostać zobowiązani do alimentacji na podstawie art. 132 k.r.o., jeśli rodzice dziecka nie wywiązują się ze swoich obowiązków, a matka nie jest w stanie samodzielnie zabezpieczyć usprawiedliwionych potrzeb dziecka.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy uznał, że w sytuacji, gdy ojciec dziecka unika obowiązku alimentacyjnego, a matka nie jest w stanie samodzielnie pokryć wszystkich kosztów utrzymania małoletniego, dziadkowie, jako dalsi krewni, mają obowiązek partycypować w kosztach utrzymania wnuka. Sytuacja materialna pozwanych pozwala na takie obciążenie bez nadmiernego uszczerbku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
powód
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | przedstawiciel ustawowy powoda |
| W. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. C. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.r.o. art. 132
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Podstawa do obciążenia obowiązkiem alimentacyjnym dalszych krewnych, gdy zobowiązani bliżsi krewni nie wywiązują się z obowiązku.
k.r.o. art. 135 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Określa zakres obowiązku alimentacyjnego, uwzględniając usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego.
Pomocnicze
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewywiązywanie się ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego. Niemożność samodzielnego zabezpieczenia potrzeb powoda przez matkę. Dziadkowie jako dalsi krewni są zobowiązani do alimentacji w sytuacji uchylania się rodziców od tego obowiązku. Sytuacja materialna dziadków pozwala na partycypowanie w kosztach utrzymania wnuka. Obciążenie dziadków nie jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Odrzucone argumenty
Błędna ocena sytuacji materialnej pozwanych. Wywiązanie się pozwanych z obowiązku alimentacyjnego. Sprzeczność obciążenia alimentacyjnego z zasadami współżycia społecznego. Zakwestionowanie niewywiązywania się syna pozwanych z obowiązku alimentacyjnego.
Godne uwagi sformułowania
Nie sposób przyjąć, by obciążenie ich częścią kosztów zabezpieczenia usprawiedliwionych potrzeb wnuka było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Matka powoda z tego obowiązku wywiązuje się do granic własnych możliwości. Ojciec powoda natomiast unika zaangażowania w realizowanie obowiązków rodzicielskich. Znamienne jest również eksponowanie wspierania utrzymania innych wnuków przez pozwanych.
Skład orzekający
Waldemar Pałka
przewodniczący
Lech Dłuski
sędzia
Ewa Błesińska
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku alimentacyjnego dziadków wobec wnuka w sytuacji uchylania się rodziców od tego obowiązku."
Ograniczenia: Każda sprawa alimentacyjna jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych i majątkowych stron.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że obowiązek alimentacyjny może rozciągać się na dalszych krewnych, gdy rodzice nie wywiązują się ze swoich zobowiązań, co jest ważnym aspektem prawa rodzinnego.
“Dziadkowie muszą płacić alimenty na wnuka, gdy ojciec ucieka od odpowiedzialności?”
Dane finansowe
alimenty: 100 PLN
alimenty: 100 PLN
Sektor
praca
Lexedit — asystent AI dla prawników
Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.
Analiza umów
Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian
Pełna anonimizacja
Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI
Bezpieczeństwo danych
Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt VIRCa 315/14 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 lutego 2015 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Waldemar Pałka Sędziowie: SO Lech Dłuski SO Ewa Błesińska (spr.) Protokolant: sekr. sąd. Joanna Niedzielska po rozpoznaniu w dniu 11 lutego 2015 roku w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego D. K. reprezentowanego przez matkę A. K. przeciwko W. C. i A. C. o alimenty na skutek apelacji pozwanych od wyroku Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 22 września 2014 roku sygn. akt III RC 709/14 oddala apelację Sygn. akt VI RCa 315/14 UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w Olsztynie wyrokiem z 22 września 2014r. w sprawie III RC 709/14 zasądził od pozwanych W. C. i A. C. na rzecz małoletniego powoda D. K. alimenty w wysokości po 100 zł miesięcznie od każdego z pozwanych, tj. łącznie 200 zł miesięcznie płatnych do rąk matki powoda A. K. do 10 dnia każdego miesiąca z góry z ustawowymi odsetkami w razie opóźnienia w płatności którejkolwiek z rat poczynając od dnia 22 września 2014r. Oddalił powództwo w pozostałej części obejmującej roszczenie o ustalenie alimentów na poziomie po 200 zł miesięcznie od każdego z pozwanych. Sąd uzasadnił decyzję dostrzeżeniem komfortowej sytuacji materialnej pozwanych i problemami w zabezpieczeniu potrzeb powoda przez jego matkę. W ocenie Sądu podstawą obciążenia pozwanych obowiązkiem alimentacyjnym wobec powoda jest fakt niewywiązywania się z obowiązku alimentowania powoda przez jego ojca, który jest synem pozwanych. Sąd dostrzegł podstawy do obciążenia pozwanych brakującą częścią środków, jako dalszych krewnych zobowiązanych do alimentacji, gdyż uznał, że matka powoda nie ma możliwości samodzielnego zabezpieczenia jego potrzeb. Sąd uznał jednocześnie, że żądanie powoda jest wygórowane i adekwatnym do sytuacji będzie ustalenie obowiązku alimentacyjnego pozwanych wobec powoda na poziomie łącznie 200 zł miesięcznie. Wyrok ten apelacją zaskarżyli pozwani wnosząc o jego zmianę poprzez oddalenie powództwa oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Podnieśli uzasadniając stanowisko, że Sąd błędnie ustalił ich sytuację materialną uznając, że dysponują znacznym majątkiem, który może przynosić im dochody. Podali, że część zobowiązań została zaciągnięta w celu wsparcia funkcjonowania powoda, nadto nie mogli oni zakładać w czasie ich zaciągania, że ich budżet zostanie obciążony alimentami. Wskazali, że wywiązali się już z obowiązku alimentacyjnego i aktualnie sprzeciwiają się ingerowaniu w ich wydatki przez matkę powoda. Zakwestionowali wskazanie na niewywiązywanie się przez ich syna z obowiązku alimentacyjnego wobec powoda. Za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego uznali obciążanie ich obowiązkiem alimentacyjnym wobec powoda, którego utrzymywać powinni rodzice. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelacja pozwanych na podstawie art. 385 k.p.c. została oddalona jako bezpodstawna. Zgromadzony materiał dowodowy skutecznie podważył twierdzenia pozwanych o braku możliwości partycypowania w kosztach utrzymania powoda. Nie sposób również przyjąć, by obciążenie ich częścią kosztów zabezpieczenia usprawiedliwionych potrzeb wnuka było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Słusznie dostrzegli skarżący, że pierwszoplanowymi zobowiązanymi do utrzymania powoda są jego rodzice. Matka powoda z tego obowiązku wywiązuje się do granic własnych możliwości. Ojciec powoda natomiast unika zaangażowania w realizowanie obowiązków rodzicielskich. Matka powoda nie jest w stanie samodzielnie zabezpieczyć usprawiedliwionych potrzeb powoda. Uzyskuje dochód w wysokości 2000 zł netto, nadto samodzielnie sprawuje opiekę nad synem. Wykorzystała również możliwości wyegzekwowania od ojca powoda należnych alimentów. Z zaświadczenia komornika prowadzącego egzekucję alimentów wynika, że zaległość na dzień 17 maja 2013r. wynosiła 2 972,76 zł, nadto z postanowienia komornika z dnia 20 maja 2014r. o wymierzeniu pozwanemu grzywny wynika, że jako pracodawca ojca powoda nie wypełnił obowiązku potrącenia świadczeń. Wbrew więc twierdzeniom pozwanych zaistniały podstawy wskazane w art. 132 k.r.o. do obciążenia ich obowiązkiem alimentacyjnym wobec powoda. Ustalenie wysokości obowiązku wynika z przepisu art. 135§1 k.r.o. Sąd Rejonowy słusznie ustalił, że potrzeby małoletniego powoda są standardowe, gdyż jest zdrowy, rozwija się prawidłowo. Przyjęć więc należy, że koszt zabezpieczenia jego usprawiedliwionych potrzeb wynosi około 800 zł miesięcznie. Powód uprawniony jest do zabezpieczenia potrzeb podstawowych, jak wyżywienie, ubranie, okazjonalne leczenie, ale też innych usprawiedliwionych związanych z rozwijaniem zainteresowań i rozsądnymi rozrywkami. Ojciec powoda obciążony został obowiązkiem alimentacyjnym wynoszącym 400 zł miesięcznie, niemniej obowiązku tego nie realizuje. Matka powoda więc tym samym obciążona jest nie tylko pełnym zakresem obowiązków wykonywania osobistej pracy na rzecz powoda, ale i pełnymi kosztami utrzymania. Nie sposób sytuacji tej akceptować. Zasadne jest więc wsparcie kosztów utrzymania małoletniego powoda alimentami pochodzącymi od dalszych krewnych, czyli dziadków powoda. Wysokość ustalonego przez Sąd I instancji obowiązku jest, w ocenie Sądu odwoławczego, adekwatna do potrzeb powoda, nie wykracza również poza możliwości finansowe pozwanych. Kwota łącznie 200 zł pochodząca od pozwanych stanowi niewielki udział w kosztach jego utrzymania, niemniej przy uwzględnieniu budżetu matki powoda stanowić będzie dostrzegalne wsparcie, zwłaszcza przy uwzględnieniu postawy ojca powoda wobec obowiązku finansowania kosztów jego utrzymania. Sytuacja materialna pozwanych natomiast pozwala na przekazywanie takiej kwoty bez spowodowania nadmiernego uszczerbku w ich utrzymaniu. Pozwani starali się wykazać brak możliwości przekazywania na utrzymanie powoda kwoty 200 zł miesięcznie, niemniej analiza ich sytuacji materialnej podważa ich stanowisko. Dysponują oni nieruchomościami, z których pobierają korzyści. Z najmu osiągają znaczący dochód nawet przy uwzględnieniu obciążenia nieruchomości kredytem. Trudno również przyjąć, że prowadzą działalność gospodarczą pomimo znacznych strat. Znamienne jest również eksponowanie wspierania utrzymania innych wnuków przez pozwanych. Dostrzeżenie wieku pozostałych wnuków wskazuje, że pozwani ze względów osobistych nie zamierzają partycypować w kosztach utrzymania powoda. Wskazali bowiem na rozprawie, że wspierają w utrzymaniu dorosłych wnuków. Tym bardziej więc winni pomóc w zabezpieczeniu potrzeb powoda, który z racji wieku nie ma możliwości samodzielnego zabezpieczenia nawet części finansowych potrzeb. W konsekwencji argumenty wskazane przez pozwanych w apelacji nie zostały uznane za przekonujące i tym samym mogące spowodować ingerencje w zaskarżony wyrok. W konsekwencji Sąd odwoławczy na podstawie art. 385 k.p.c. w zw. z art. 132 k.r.o. oddalił apelację jako bezzasadną.