VI RCa 315/13

Sygn. akt VI RCa 315/13 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 stycznia 2014 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Ewa Błesińska Sędziowie: SO Waldemar Pałka SR del do SO Wiktor Sienicki Protokolant: sekr. sąd. Joanna Niedzielska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2014 roku w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa małoletniego K. K. (1) reprezentowanego przez matkę E. K. przeciwko M. K. o alimenty na skutek apelacji pozwanego od wyroku Sądu Rejonowego w Giżycku z dnia 19 lipca 2013 roku sygn. akt III RC 245/13 I. Zmienia zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, że ustalone tam alimenty obniża od dnia 15 stycznia 2014 roku do kwoty 500 zł (pięćset złotych) miesięcznie. II. W pozostałej części apelację oddala. III. Koszty procesu za instancję odwoławczą wzajemnie znosi. Sygn. akt VI RCa 315/13 UZASADNIENIE Przedstawicielka ustawowa małoletniego K. K. (1) urodzonego (...) , E. K. w pozwie przeciwko M. K. wniosła o zasądzenie alimentów o kwocie 800 zł miesięcznie. W uzasadnieniu wskazała, że pozwany łoży na utrzymanie syna po 450 zł miesięcznie. Poza tym nie utrzymuje stałych kontaktów z powodem, czy jego matką. Kwota przekazywana na utrzymanie małoletniego nie wystarcza na całkowite jego utrzymanie, a chłopiec rośnie i ma coraz większe potrzeby, które kwotowo wynoszą 500-600zł miesięcznie. Matka małoletniego prócz zasiłku rodzinnego nie ma dochodów. Nie pracuje z racji wychowywania dziecka i mieszka z rodzicami, którzy nie są w stanie wspomóc jej finansowo. Ich emerytura nie wystarczy na to, poza tym ojciec powódki jest chory na raka płuc i 4 razy w miesiącu musi dojeżdżać do O. . Pozwany jest w znacznie lepszej sytuacji. Otrzymuje rentę po zmarłym ojcu w kwocie 800 zł i pozostaje na utrzymaniu matki, która osiąga wysokie dochody z prowadzenia gospodarstwa rolnego, w zakresie hodowli bydła. Pozwany M. K. wniósł o oddalenie powództwa w całości. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że aktualnie nie pracuje. Utrzymuje się z renty po zmarłym ojcu w wysokości 716 zł i mieszka z matką, B. K. . Ponadto pozwany uczęszcza do Liceum (...) w S. , a opłaty związane z nauką uiszcza z reszty renty pozostałej po zapłaceniu alimentów matce powoda. Wskazał, iż utrzymuje stałe kontakty z synem jak i jego matką. Spotyka się z nimi osobiście lub kontaktuje telefonicznie. Prócz alimentów dokonywał na rzecz K. zakupów, zgodnie z ustaleniami z jego matką. W ocenie pozwanego skoro wydatki na powoda to kwota 500 - 600zł miesięcznie, to w połowie zaspokojona winna być przez E. K. . Sąd Rejonowy w Giżycku wyrokiem z dnia 19 lipca 2013 r. zasądził od pozwanego M. K. tytułem alimentów na rzecz małoletniego syna K. K. (1) urodzonego (...) w G. kwotę 550 złotych miesięcznie, płatne z góry do 10 dnia każdego miesiąca z ustawowymi odsetkami na wypadek zwłoki w płatności każdej z rat, do rąk matki małoletniego E. K. , poczynając od dnia 10 czerwca 2013 r.; oddalił powództwo w pozostałej części; zwolnił pozwanego od opłaty, od której powódka była ustawowo zwolniona; wyrokowi w punkcie zasądzającym alimenty nadał rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd ten ustalił, że małoletni K. K. (1) mieszka z matką i dziadkami w ich mieszkaniu. E. K. jest osobą bezrobotną i otrzymuje zasiłek rodzinny w kwocie 77 zł miesięcznie. Jej rodzice nie mają funduszy by pomóc w utrzymaniu małoletniego. Otrzymują świadczenia emerytalne w łącznej kwocie 1600 zł, zapewniają córce i wnukowi mieszkanie, zaś sami mają dużo wydatków związanych z chorobą. M. K. mieszka wraz z matką, której pomaga w prowadzeniu osiemdziesięciohektarowego gospodarstwa rolnego i hodowli 34 krów. Żyje z renty po zamarłym ojcu w kwocie 785,61 zł. Comiesięcznie przekazuje na rzecz dziecka 450 zł. Kwotę 120 zł wydaje na opłaty związane z nauką w Liceum Ogólnokształcącym w S. . Poza płaconymi alimentami, pozwany sporadycznie dokonuje drobnych zakupów na rzecz małoletniego syna. M. K. jest współwłaścicielem samochodu marki A. z 1997 roku, na który wydaje 200 zł miesięcznie. Używa go do dojazdów do szkoły, czy wyjazdów po zakupy. W oparciu o powyższe ustalenia faktyczne Sąd Rejonowy uznał, że powództwo zasługuje na częściowe uwzględnianie. Sytuacji finansowej matki małoletniego K. nie można określić, jako dobrej, przez brak (prócz niewielkiego zasiłku rodzinnego) dochodów i majątku. Wiek powoda ogranicza również wykorzystanie jej możliwości zarobkowych. Koszty utrzymania K. K. (1) cały czas rosną. Pierwsze, to podstawowe potrzeby takie jak pieluchy, mleko, kasza, środki higieny. Następne, to coraz to większe ubranka, obuwie, zabawki, okresowo wydatki na leczenie i różnego rodzaju przybory potrzebne, by zaspokoić wymagania niemowlęcia. Koszt utrzymania powoda może zatem sięgać kwoty 500-600 zł. M. K. utrzymuje z synem sporadyczne kontakty. Jest zwolniony od codziennej opieki nad nim, a zatem może w pełni wykorzystać swoje możliwości zarobkowe, aby zdobyć środki na utrzymanie jedynego dziecka. Alimenty w kwocie 550 zł miesięcznie płacone do 10 dnia każdego miesiąca pokryją koszt ubrania, wyżywienia, odzieży i leczenia małoletniego, uwzględniają też możliwości pozwanego. W pozostałej części Sąd powództwo oddalił. Od powyższego orzeczenia apelację wywiódł pozwany, zaskarżając je w części tj. co do alimentów ponad kwotę 300 złotych miesięcznie. Podał, że wyrok Sądu I instancji jest dla niego bardzo krzywdzący zarówno w chwili obecnej jak i na przyszłość. Renta po ojcu to 716 złotych netto miesięcznie. Jest uczniem Liceum (...) w B. i na naukę musi przeznaczyć ok. 100 złotych miesięcznie, plus koszty dojazdów. Nadmienił, że nie ma nic wspólnego z gospodarstwem rolnym matki. Obecnie mieszka sam i sam się utrzymuje, dlatego taka kwota alimentów jest dla niego bardzo wysoka. Nie jest w stanie przeżyć za kwotę 166 złotych miesięcznie, która pozostanie mu na utrzymanie, po uiszczeniu alimentów. Nadmienił, że poszukuje pracy, jednak poszukiwania te nie przynoszą rezultatów. Na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. wniósł o zasądzenie alimentów na syna w wysokości po 450 złotych miesięcznie. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja pozwanego zasługuje na częściowe uwzględnienie. W ocenie Sądu Okręgowego Sąd I instancji wprawdzie prawidłowo ustalił stan faktyczny w niniejszej sprawie, jednakże na podstawie poczynionych ustaleń wyciągnął nietrafne wnioski. W myśl art. 135 § 1 k.r.o. zakres świadczeń alimentacyjnych zależy od usprawiedliwionych potrzeb uprawnionego oraz od zarobkowych i majątkowych możliwości zobowiązanego. Przesłanką obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dziecka jest niezdolność dziecka do samodzielnego utrzymania się. Obowiązek ten ciąży na obojgu rodzicach. Nową okolicznością w sprawie jest fakt, iż matka małoletniego powoda od dnia 1 listopada 2013 r. ma przyznany przez Miejsko – Gminny (...) w W. zasiłek rodzinny na syna w kwocie 77 złotych miesięcznie. Sąd Okręgowy uznał, że wysokość alimentów zasądzonych na małoletniego powoda przez Sąd I instancji jest zbyt wysoka. Małoletni K. K. (1) ma obecnie rok, jest jeszcze dzieckiem małym. Głównymi kosztami utrzymania dziecka w tym wieku są przede wszystkim wydatki związane z wyżywieniem, ubraniem, środkami higieny oraz zakupem zabawek odpowiednich do rozwoju dziecka. Matka dziecka nie wykazała, aby z utrzymaniem małoletniego związane były dodatkowe wydatki np. na leczenie. K. K. (1) jest dzieckiem zdrowym, nie cierpi na żadne choroby przewlekłe. Ponadto E. K. samodzielne sprawuje opiekę nad synem, zatem nie ponosi również żadnych dodatkowych kosztów z tym związanych. W ocenie Sądu koszty utrzymania małoletniego w tej chwili wynoszą około 500 – 550 złotych miesięcznie. Kwota ta wystarcza na pokrycie wszystkich usprawiedliwionych potrzeb małoletniego. Z uwagi na fakt, że to matka dziecka sprawuje nad małoletnim bezpośrednią opiekę M. K. powinien pokrywać koszty utrzymania syna w sensie finansowym prawie w całości. Pozwany kontaktuje się z dzieckiem tylko raz w miesiącu. Ustalając wysokość alimentów Sąd uwzględnił fakt, że E. K. od listopada 2013 r. otrzymuje na dziecko zasiłek rodzinny wysokości 77 złotych miesięcznie. W przypadku zmiany okoliczności w przyszłości matka dziecka będzie mogła zwrócić się do Sądu o aktualizację wysokości alimentów od pozwanego na rzecz syna. Niewątpliwie usprawiedliwione koszty utrzymania małoletniego będą rosły wraz z rozwojem dziecka, obecnie obejmują one jedynie wydatki wskazane powyżej. Jednocześnie Sąd Okręgowy uznał, że pozwany M. K. jest w stanie płacić alimenty w wysokości po 500 złotych miesięcznie. Sam pozwany na rozprawie w dniu 15 stycznia 2014 r. podał, iż przyczyną wniesienia apelacji nie jest fakt, iż nie jest w stanie płacić tak wysokich alimentów, a okoliczność, iż potrzeby małoletniego są niższe niż to podała matka dziecka. Z uwagi na powyższe Sąd, na mocy powołanych wyżej przepisów oraz na podstawie art. 386 § 1 k.p.c. , orzekł jak w punkcie I wyroku zmieniając zaskarżony wyrok w punkcie 1 w ten sposób, ze zasądzone tam alimenty obniżył do kwoty po 500 złotych miesięcznie. W pozostałym zakresie, na podstawie art. 385 k.p.c. apelację pozwanego oddalono. O kosztach postępowania za II instancję orzeczono na podstawie art. 100 k.p.c. , znosząc je wzajemnie między stronami.