VI RCa 184/15

Sąd Okręgowy w OlsztynieOlsztyn2015-09-23
SAOSRodzinnealimentyŚredniaokręgowy
alimentyrodzicedzieciobowiązek alimentacyjnydochodykoszty utrzymaniaapelacjasąd okręgowysąd rejonowy

Podsumowanie

Sąd Okręgowy oddalił apelację powodów w sprawie o alimenty, uznając zasądzoną kwotę 250 zł miesięcznie na każde dziecko za adekwatną do możliwości zarobkowych ojca i potrzeb dzieci.

Małoletni powodowie domagali się podwyższenia alimentów z 250 zł do 500 zł miesięcznie na każde dziecko. Sąd Rejonowy zasądził po 250 zł, uznając ograniczone możliwości zarobkowe ojca. Apelacja powodów zarzucała błędną wykładnię przepisów i dowolną ocenę dowodów. Sąd Okręgowy oddalił apelację, stwierdzając, że zasądzone alimenty są adekwatne, a ojciec pracuje na trzy zmiany, co ogranicza jego możliwości zarobkowe i podejmowania dodatkowego zatrudnienia. Podkreślono również, że koszty utrzymania dzieci są częściowo pokrywane przez matkę i pomoc społeczną.

Sprawa dotyczyła powództwa małoletnich N. Ł. i C. Ł. o zasądzenie alimentów od ojca, J. Ł. Sąd Rejonowy w Kętrzynie zasądził po 250 zł miesięcznie na każde dziecko, oddalając żądanie podwyższenia do 500 zł. Uzasadniono to ograniczonymi możliwościami zarobkowymi pozwanego. Małoletni powodowie wnieśli apelację, zarzucając naruszenie przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego poprzez błędną wykładnię i dowolną ocenę dowodów, wskazując, że pozwany nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych. Sąd Okręgowy w Olsztynie oddalił apelację. Sąd odwoławczy uznał, że choć skarżący słusznie dostrzegli podstawy ustalania obowiązku alimentacyjnego, to jednak odmiennie ocenił sytuację stron. Stwierdzono, że alimenty ustalone przez Sąd Rejonowy są adekwatne do sytuacji, biorąc pod uwagę, że utrzymanie dzieci obciąża oboje rodziców. Podkreślono, że koszty utrzymania powodów ponoszone są poza granicami Polski, co utrudnia ojcu partycypowanie w nich. Sąd odwoławczy uznał za istotne ograniczone możliwości zarobkowe pozwanego, wskazując na brak obiektywnych podstaw do przyjęcia, że ma on możliwość uzyskiwania znacznie wyższego dochodu. Oferty pracy w ramach umów cywilnoprawnych czy wyjazdów zagranicznych nie stanowiły podstawy do podważenia ustaleń sądu pierwszej instancji, gdyż istotne jest ustalenie faktycznej możliwości podjęcia takiego zatrudnienia i jego regularności. Sąd uznał, że pozwany pracuje na trzy zmiany, co utrudnia mu podjęcie dodatkowego zatrudnienia. Obciążenie alimentacyjne zostało limitowane jego dochodami, a kwota 500 zł miesięcznie została uznana za górną granicę jego możliwości. Zwrócono uwagę, że potrzeby powodów są zabezpieczane również przez matkę oraz organy pomocy społecznej, a miesięczny koszt utrzymania jednego dziecka (bez mieszkania) wynosi około 180 funtów, co przy dochodach matki i świadczeniach socjalnych nie prowadzi do niedostatku.

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Alimenty w wysokości po 250 zł miesięcznie na każde dziecko są adekwatne do sytuacji.

Uzasadnienie

Sąd odwoławczy uznał, że zasądzone alimenty są adekwatne, biorąc pod uwagę ograniczone możliwości zarobkowe pozwanego (praca na trzy zmiany), fakt, że koszty utrzymania dzieci ponosi również matka, a także częściowo organy pomocy społecznej. Podkreślono, że ustalenie wyższych alimentów nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalenie apelacji

Strona wygrywająca

pozwany J. Ł.

Strony

NazwaTypRola
N. Ł.osoba_fizycznapowód małoletni
C. Ł.osoba_fizycznapowód małoletni
K. P.osoba_fizycznaprzedstawicielka ustawowa powodów
J. Ł.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (4)

Główne

k.r.o. art. 135 § § 1 i 2

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci. Sąd odwoławczy odniósł się do wykładni tego przepisu w kontekście możliwości zarobkowych pozwanego.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący oddalenia apelacji.

Pomocnicze

k.r.o. art. 136

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Dotyczy obowiązku alimentacyjnego rodziców wobec dzieci. Apelacja zarzucała naruszenie tego przepisu poprzez zignorowanie faktu porzucenia przez pozwanego atrakcyjnej pracy.

k.r.o. art. 133 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Stwierdza, że utrzymanie dziecka, które nie jest samodzielne finansowo, obciąża oboje rodziców. Sąd odwoławczy podkreślił ten fakt w kontekście podziału kosztów.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczone możliwości zarobkowe pozwanego wynikające z pracy na trzy zmiany. Częściowe pokrywanie kosztów utrzymania dzieci przez matkę. Istnienie świadczeń z pomocy społecznej. Koszty utrzymania dzieci ponoszone poza granicami Polski utrudniające partycypację ojca.

Odrzucone argumenty

Pozwany nie wykorzystuje w pełni swoich możliwości zarobkowych. Pozwany porzucił atrakcyjną pracę. Potrzeba podwyższenia alimentów do 500 zł miesięcznie na każde dziecko.

Godne uwagi sformułowania

Nie sposób jednak matematycznie ustalić proporcji udziału rodziców w kosztach utrzymania dzieci pomijając uwarunkowania rynku pracy, a także różnice gospodarcze i społeczne w miejscach ich zamieszkiwania. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że pozwany ma możliwość uzyskiwania znacznie wyższego dochodu. Nie jest czynnikiem podważającym ustalenia Sądu Rejonowego zaprezentowanie ofert pracy w ramach umowy cywilnoprawnej, czy w formie wyjazdów zagranicznych. Polaryzacja więc argumentów przedstawianych przez pozwanego oraz przez powodów wskazuje, że decyzje pozwanego prezentują się rozsądnie. Wszelkie tego typu prognozy są wyłącznie hipotetyczne i nie da się z całą odpowiedzialnością przyjąć, że odmienne działanie niż realizowane przez pozwanego przyniesie oczekiwany skutek i w dłuższym okresie czasu zapewni dodatni bilans finansowy. Obciążenie pozwanego alimentami na rzecz powodów limitowane jest więc jego dochodami. Zobowiązanie pozwanego do przekazywania na utrzymanie powodów kwoty łącznie 500 zł miesięcznie jest, w ocenie Sądu odwoławczego, górną granicą jego obciążenia finansowego. Przeprowadzone dowody wskazują zatem, że powodowie nie są narażeni na niedostatek, chociaż niewątpliwie ich standard życia nie jest komfortowy.

Skład orzekający

Aneta Szwedowska

przewodniczący-sprawozdawca

Jolanta Piórkowska

sędzia

Marek Maculewicz

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości alimentów w sytuacji, gdy jeden z rodziców pracuje za granicą lub w warunkach ograniczających możliwości zarobkowe, a potrzeby dzieci są częściowo pokrywane przez drugiego rodzica i pomoc społeczną."

Ograniczenia: Każda sprawa alimentacyjna jest indywidualna i zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu alimentów, ale jej szczegóły dotyczące pracy za granicą i ograniczeń zarobkowych ojca czynią ją interesującą dla prawników rodzinnych.

Czy 250 zł alimentów to za mało? Sąd Okręgowy analizuje możliwości zarobkowe ojca pracującego za granicą.

Dane finansowe

WPS: 12 000 PLN

alimenty: 250 PLN

alimenty: 250 PLN

Sektor

rodzina

Lexedit — asystent AI dla prawników

Analizuj umowy, identyfikuj ryzyka i edytuj dokumenty z pomocą AI. Wrażliwe dane są anonimizowane zanim opuszczą Twój komputer.

Analiza umów

Ryzyka, klauzule i rekomendacje w trybie śledzenia zmian

Pełna anonimizacja

Dane osobowe usuwane lokalnie przed wysyłką do AI

Bezpieczeństwo danych

Szyfrowanie, brak trenowania modeli na Twoich dokumentach

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt VIRCa 184/15 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 września 2015 roku Sąd Okręgowy w Olsztynie VI Wydział Cywilny Rodzinny w składzie: Przewodniczący: SSO Aneta Szwedowska (spr.) Sędziowie: SO Jolanta Piórkowska SR del do SO Marek Maculewicz protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Nalikowska po rozpoznaniu w dniu 23 września 2015 roku w Olsztynie na rozprawie sprawy z powództwa małoletnich N. Ł. i C. Ł. reprezentowanych przez przedstawicielkę ustawową K. P. przeciwko J. Ł. o alimenty na skutek apelacji małoletnich powodów od wyroku Sądu Rejonowego w Kętrzynie z dnia 06 maja 2015 roku sygn. akt III RC 50/15 oddala apelację. Sygn. akt VI RCa 184/15 UZASADNIENIE Małoletni powodowie N. Ł. i C. Ł. reprezentowani przez matkę K. P. wnieśli o zasądzenie od pozwanego J. Ł. na ich rzecz alimentów w wysokości po 500 zł miesięcznie płatnych do rąk K. P. i zasądzenie kosztów, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadnili pozew wskazując na rozdzielne funkcjonowanie rodziców i sporadyczny jedynie udział ojca w ich utrzymaniu. Podali, że pozwany przekazuje na ich utrzymanie kwotę łącznie 200 zł miesięcznie, co skutkuje nadmiernym obciążeniem ich matki kosztami ich utrzymania i koniecznością rezygnacji z potrzeb wykraczających poza podstawowe. Wskazali, że zmuszeni są zrezygnować z zajęć dodatkowych, zaś bieżące wydatki maksymalnie ograniczać. Sąd Rejonowy w Kętrzynie wyrokiem z 6 maja 2015r. w sprawie III RC 50/15 zasądził od pozwanego na rzecz powodów alimenty w wysokości po 250 zł na każdego z nich i zobowiązał do przekazywania ich K. P. do 15 dnia każdego miesiąca od 11 lutego 2015r. Sąd oddalił powództwo w pozostałym zakresie obejmującym oczekiwanie ustalenia alimentów na poziomie 500 zł miesięcznie na utrzymanie każdego powoda, nie obciążył pozwanego kosztami sądowymi i nadał wyrokowi w punkcie I rygor natychmiastowej wykonalności. Sąd uzasadnił decyzję dostrzeżeniem niekomfortowej sytuacji pozwanego uniemożliwiającej ustalenie alimentów na wyższym poziomie. Uznał, że pozwany wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe, zaś wskazane przez powodów oferty pracy nie uwzględniają potrzeby stabilizacji. Apelację od wyroku złożyli powodowie. Zarzucili naruszenie art. 135§1 i 2 k.r.o. poprzez błędną wykładnię i uznanie, że pozwany wykorzystuje zarobkowe i majątkowe możliwości i niemożliwe jest ustalenie alimentów na wyższym poziomie. Zarzucił również, naruszenie art. 136 k.r.o. polegające na zignorowaniu faktu porzucenia przez pozwanego atrakcyjnej pracy w A. oraz dokonanie dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego, a także niesłuszne zniesienie kosztów procesu. Uzasadnili swoje stanowisko podając, że ustalenie wykorzystywania przez pozwanego możliwości zarobkowych jest sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym, zasadą wiedzy i logiki. Wskazali, że pozwany nie stara się zaangażować się w zabezpieczenie potrzeb powodów, koncentruje się na zapewnieniu sobie komfortowego życia. Sąd odwoławczy zważył, co następuje: Apelację należało oddalić. Słusznie dostrzegli skarżący podstawy ustalania obowiązku alimentacyjnego. Sąd jednak odmiennie ocenił sytuację powodów i pozwanego uznając ostatecznie, że alimenty ustalone przez Sąd Rejonowy są adekwatne do sytuacji. Koszty utrzymania powodów obciążają zarówno pozwanego jak i matkę powodów, gdyż zgodnie z art. 133§1 k.r.o. utrzymanie dzieci, które z racji wieku nie są samodzielne finansowo obciąża oboje rodziców. Sytuacja powodów jest o tyle specyficzna, że koszty ich utrzymania ponoszone są poza granicami P. , co znacząco utrudnia pozwanemu mieszkającemu i pracującemu w P. partycypowanie w kosztach ich utrzymania w wystarczającym stopniu. Nie sposób jednak matematycznie ustalić proporcji udziału rodziców w kosztach utrzymania dzieci pomijając uwarunkowania rynku pracy, a także różnice gospodarcze i społeczne w miejscach ich zamieszkiwania. Ustalenie więc odpowiedniego zakresu udziału w kosztach utrzymania wynikać musi z analizy wszystkich tych czynników. Sąd odwoławczy za istotne uznał więc dostrzeżenie ograniczonych możliwości zarobkowych pozwanego. W zgromadzonym materiale dowodowym brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że pozwany ma możliwość uzyskiwania znacznie wyższego dochodu. Wskazać należy, że nie jest czynnikiem podważającym ustalenia Sądu Rejonowego zaprezentowanie ofert pracy w ramach umowy cywilnoprawnej, czy w formie wyjazdów zagranicznych. Istotne jest ustalenie, czy pozwany faktycznie ma możliwość podjęcia takiego zatrudnienia, a także czy dochód z niego będzie regularny. Polaryzacja więc argumentów przedstawianych przez pozwanego oraz przez powodów wskazuje, że decyzje pozwanego prezentują się rozsądnie. Możliwe jest niewątpliwie wartościowanie krótkotrwałego zatrudnienia przynoszącego wyższy dochód oraz zatrudnienia mającego charakter stałego, jednak związanego z niższym dochodem. Nie sposób jednak czynić pozwanemu zarzutu z obranej linii. Wszelkie tego typu prognozy są wyłącznie hipotetyczne i nie da się z całą odpowiedzialnością przyjąć, że odmienne działanie niż realizowane przez pozwanego przyniesie oczekiwany skutek i w dłuższym okresie czasu zapewni dodatni bilans finansowy. W ocenie Sądu odwoławczego zatem przyjęcie, że pozwany wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe jest prawidłowe, tym bardziej że pozwany pracuje na trzy zmiany, a zatem tym bardziej trudniej mu starać się o dodatkowe zatrudnienie. Obciążenie pozwanego alimentami na rzecz powodów limitowane jest więc jego dochodami. Zobowiązanie pozwanego do przekazywania na utrzymanie powodów kwoty łącznie 500 zł miesięcznie jest, w ocenie Sądu odwoławczego, górną granicą jego obciążenia finansowego. Odnosząc się natomiast do potrzeb powodów wskazać należy, że ich potrzeby, poza alimentami od pozwanego, zabezpieczane są przez ich matkę, a także w istotnym zakresie przez organy pomocy społecznej. Matka powodów złożyła zestawienie miesięcznych wydatków, z którego wynika, że utrzymanie jednego dziecka miesięcznie kosztuje około 180 funtów nie licząc mieszkania. Na kwotę tą składa się wyprawka na wrzesień 200 funtów rocznie/16,6 funtów miesięcznie, atrakcje: wycieczki, kino, basen itp. 30 funtów miesięcznie, odzież 100 funtów kwartalnie/33 funty miesięcznie, wyżywienie 75 funtów miesięcznie, kosmetyki 10 funtów miesięcznie oraz zajęcia taneczne i piłki nożnej 15 funtów miesięcznie. Opłaty za mieszkanie zaś, po podzieleniu na cztery osoby wynoszą 153 funty na jedną osobę. Matka powodów ma swoje dochody, a do tego otrzymuje po 200 funtów tzw. ulgi podatkowej na dziecko oraz okresowy zasiłek rodzinny w wysokości 136 funtów, co wynika z przedłożonych przez nią wyciągów z konta. Okoliczność tę podnosił pozwany, zaś powódka tego faktu nie kwestionowała. Przeprowadzone dowody wskazują zatem, że powodowie nie są narażeni na niedostatek, chociaż niewątpliwie ich standard życia nie jest komfortowy. Sąd odwoławczy po analizie przeprowadzonego przez Sąd Rejonowy postępowania, rozstrzygnięcia oraz zarzutów apelacyjnych uznał, że brak jest podstaw do ingerencji w wyrok ustalający obowiązek alimentacyjny pozwanego wobec powodów na kwotę 250 zł miesięcznie w odniesieniu do każdego powoda. Sąd orzekł więc na podstawie art. 385 k.p.c. o oddaleniu apelacji.