Orzeczenie · 2013-12-10

VI PZ 35/13

Sąd
Sąd Okręgowy w Szczecinie
Miejsce
Szczecin
Data
2013-12-10
SAOSPracywyłączenie sędziegoWysokaokręgowy
wyłączenie sędziegobezstronnośćniezawisłośćpostępowanie cywilnesąd pracypowiązania rodzinnezaufanie do wymiaru sprawiedliwościzewnętrzne znamiona niezawisłości

Powód K. G. złożył wniosek o wyłączenie sędziego K. K. oraz ławników W. M. i K. K. (2) w sprawie o sygn. akt IX P 1/13, prowadzonej przez Sąd Rejonowy w Myśliborzu IX Zamiejscowy Wydział Pracy. Główne zarzuty dotyczyły braku wyznaczenia składu sądu, nieznajomości tożsamości ławników, przypuszczenia o osobistym stosunku sędziego K. K. z pracownikami kancelarii reprezentującej stronę pozwaną (gdzie pracował jej mąż) oraz wątpliwości co do bezstronności przewodniczącej składu z powodu sposobu prowadzenia protokołów i naruszeń procedury. Sąd Rejonowy oddalił wniosek, uznając zarzuty za gołosłowne i nieuprawdopodobnione. Sąd Okręgowy w Szczecinie, rozpoznając zażalenie powoda, postanowił zmienić zaskarżone postanowienie w ten sposób, że wyłączył sędziego K. K. od rozpoznawania sprawy, a w pozostałym zakresie zażalenie oddalił. Sąd Okręgowy podzielił stanowisko Sądu I instancji co do zarzutów dotyczących sposobu prowadzenia procesu przez przewodniczącą, jednak uznał, że okoliczności dotyczące męża sędzi K. K. (adwokata widniejącego na dokumentach pełnomocnictw strony pozwanej) mogły budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego z punktu widzenia „rozsądnego obserwatora”. Sąd podkreślił znaczenie „zewnętrznych znamion niezawisłości” i konieczność budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości. W odniesieniu do ławników, sąd uznał, że zarzuty powoda miały charakter proceduralny i nie stanowiły podstawy do ich wyłączenia, a powód nie uprawdopodobnił istnienia wątpliwości co do ich bezstronności.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście powiązań rodzinnych i zewnętrznych znamion niezawisłości.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych z pełnomocnikiem strony, widocznych na dokumentach procesowych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy powiązania rodzinne sędziego z adwokatem reprezentującym stronę przeciwną, nawet jeśli nie ma dowodów na rzeczywistą stronniczość, mogą stanowić uzasadnioną podstawę do wyłączenia sędziego ze względu na konieczność zachowania zewnętrznych znamion niezawisłości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, takie powiązania mogą stanowić uzasadnioną podstawę do wyłączenia sędziego, jeśli z punktu widzenia rozsądnego obserwatora mogą budzić wątpliwości co do bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy odwołał się do orzecznictwa polskiego i europejskiego (ETPC), podkreślając znaczenie zewnętrznych znamion niezawisłości i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości. Stwierdzono, że nawet subiektywna, ale uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziego, wynikająca z obiektywnych okoliczności (jak powiązania rodzinne z pełnomocnikiem strony przeciwnej widoczne na dokumentach), może uzasadniać wyłączenie sędziego, aby uniknąć sytuacji niewłaściwych z punktu widzenia interesów wymiaru sprawiedliwości.

Czy zarzuty dotyczące naruszeń proceduralnych w toku postępowania lub braku wiedzy o tożsamości ławników mogą stanowić podstawę do wniosku o wyłączenie ławników?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie zarzuty mają charakter proceduralny i powinny być zwalczane za pomocą środków zaskarżenia, a nie wniosku o wyłączenie, chyba że towarzyszą im dowody na brak bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy uznał, że zarzuty powoda dotyczące sposobu prowadzenia protokołów, naruszeń procedury, braku zarządzenia o wyznaczeniu składu sądu czy nieznajomości ławników mają charakter proceduralny. Wskazano, że wadliwe działania sądu w toku procesu należy zwalczać środkami odwoławczymi. Wniosek o wyłączenie sędziego (lub ławnika) powinien odwoływać się do istnienia realnych okoliczności uzasadniających wątpliwość co do bezstronności, które powinny zostać uprawdopodobnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana postanowienia i wyłączenie sędziego
Strona wygrywająca
powód (w części dotyczącej wyłączenia sędziego)

Strony

NazwaTypRola
K. G. (1)osoba_fizycznapowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w C.spółkapozwany

Przepisy (6)

Główne

k.p.c. art. 49

Kodeks postępowania cywilnego

Możliwość fakultatywnego wyłączenia sędziego pozwala na uniknięcie sytuacji niewłaściwych z punktu widzenia interesów wymiaru sprawiedliwości, w tym tych budzących wątpliwości co do zewnętrznych znamion niezawisłości.

Pomocnicze

k.p.c. art. 48

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 54

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 397 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powiązania męża sędzi z kancelarią reprezentującą stronę pozwaną, widoczne na dokumentach pełnomocnictw, mogą budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności sędziego z punktu widzenia rozsądnego obserwatora. • Konieczność zachowania zewnętrznych znamion niezawisłości i budowania zaufania do wymiaru sprawiedliwości.

Odrzucone argumenty

Zarzuty dotyczące sposobu prowadzenia procesu przez przewodniczącą składu sędziowskiego. • Zarzuty proceduralne dotyczące braku wyznaczenia składu sądu, nieznajomości ławników, wadliwości oświadczeń ławników. • Brak dowodów na rzeczywistą stronniczość sędziego K. K. lub ławników.

Godne uwagi sformułowania

zewnętrzne znamiona niezawisłości • budowie społecznego zaufania do wymiaru sprawiedliwości • subiektywną, ale uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego • z punktu widzenia rozsądnego obserwatora • zachowania „zewnętrznych znamion niezawisłości” • zarzuty te nie mieszczą się w kręgu tych zarzutów, które mogą być podnoszone w ramach wniosku o wyłączenie sędziego

Skład orzekający

Gabriela Horodnicka-Stelmaszczuk

przewodnicząca

Aleksandra Mitros

sędzia

Monika Miller-Młyńska

sędzia-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o wyłączeniu sędziego w kontekście powiązań rodzinnych i zewnętrznych znamion niezawisłości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji powiązań rodzinnych z pełnomocnikiem strony, widocznych na dokumentach procesowych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu wymiaru sprawiedliwości – bezstronności sędziowskiej i tego, jak zewnętrzne okoliczności mogą wpływać na zaufanie do sądów, nawet jeśli nie ma dowodów na rzeczywistą stronniczość.

Czy powiązania rodzinne sędziego z adwokatem strony mogą podważyć jego bezstronność w oczach opinii publicznej?

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst