III FZ 361/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNSA oddalił zażalenie na postanowienie WSA o odmowie wyłączenia sędziów, uznając brak podstaw do kwestionowania ich bezstronności.
Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziów WSA, argumentując, że ich wcześniejsze orzeczenia prezentowały odmienną od jego oczekiwań wykładnię prawa. WSA oddalił ten wniosek, wskazując, że różnica w poglądach prawnych nie świadczy o braku bezstronności. NSA w pełni podzielił to stanowisko, oddalając zażalenie skarżącego i podkreślając, że strona nie wykazała istnienia okoliczności budzących wątpliwości co do bezstronności sędziów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek skarżącego G. K. o wyłączenie sędziów od orzekania w sprawie dotyczącej łącznego zobowiązania pieniężnego. Skarżący argumentował, że sędziowie powinni zostać wyłączeni z powodu przyjętej przez nich w poprzednich sprawach wykładni prawa, która była odmienna od jego własnej. Sąd pierwszej instancji uznał, że taka okoliczność nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż różnica w poglądach prawnych nie może być utożsamiana z brakiem bezstronności, a wręcz przeciwnie – stanowi istotę rozstrzygania sporów prawnych. W przypadku jednego z sędziów, postępowanie umorzono z uwagi na zaprzestanie przez niego orzekania. Skarżący wniósł zażalenie na to postanowienie. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając zażalenie, w pełni podzielił argumentację WSA. Podkreślił, że wyłączenie sędziego może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach, a strona ma obowiązek uprawdopodobnić istnienie okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności. NSA stwierdził, że skarżący nie wykazał takich okoliczności, a przedstawione przez niego zarzuty mogłyby co najwyżej stanowić podstawę do wniesienia środka odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, a nie wniosku o wyłączenie sędziego. W konsekwencji, NSA oddalił zażalenie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, sama odmienna wykładnia prawa nie stanowi podstawy do wyłączenia sędziego, gdyż nie budzi uzasadnionej wątpliwości co do jego bezstronności.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji oraz NSA uznały, że różnica w poglądach prawnych nie jest równoznaczna z brakiem bezstronności. Istotą sądowego rozstrzygania jest wydawanie orzeczeń, które mogą być niekorzystne dla jednej ze stron. Uznanie odmiennej wykładni za podstawę wyłączenia prowadziłoby do paraliżu sądownictwa i naruszałoby zasadę niezawisłości sędziowskiej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.p.s.a. art. 19
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki wyłączenia sędziego na wniosek strony lub żądanie sędziego, gdy istnieje okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności.
p.p.s.a. art. 18
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przypadki wyłączenia sędziego z mocy samej ustawy.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania NSA w przedmiocie zażalenia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 22 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 22 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego.
p.p.s.a. art. 161 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
pkt 3 - umorzenie postępowania w przypadkach określonych w ustawie.
p.p.s.a. art. 64 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 20
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Strona składająca wniosek o wyłączenie sędziego obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia.
p.p.s.a. art. 197 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstaw do wyłączenia sędziego z powodu odmiennej wykładni prawa. Strona nie wykazała istnienia okoliczności budzących uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziów. Wniosek o wyłączenie sędziego, który zaprzestał orzekania, jest bezprzedmiotowy.
Odrzucone argumenty
Sędziowie powinni zostać wyłączeni z powodu przyjętej przez nich odmiennej wykładni prawa w poprzednich sprawach.
Godne uwagi sformułowania
Teza, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, iż dokonał oceny prawnej w innych sprawach – nawet między tymi samymi stronami postępowania – zdaniem sądu pierwszej instancji byłaby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłaby do paraliżu sądownictwa. Okoliczność więc, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne od jej oczekiwań rozstrzygnięcia, nie może być oceniana jako mogąca wywołać wątpliwość co do jego bezstronności.
Skład orzekający
Jan Rudowski
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku podstaw do wyłączenia sędziego z powodu odmiennej wykładni prawa oraz znaczenie zasady niezawisłości sędziowskiej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wyłączenia sędziego w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowego - wyłączenia sędziego, co jest istotne dla prawników, choć sama argumentacja jest standardowa.
“Czy odmienna wykładnia prawa przez sędziego to powód do jego wyłączenia? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyIII FZ 361/25 - Postanowienie NSA Data orzeczenia 2025-08-05 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2025-07-17 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Jan Rudowski /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne Hasła tematyczne Wyłączenie sędziego Sygn. powiązane I SA/Gl 75/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2025-10-28 III FZ 360/25 - Postanowienie NSA z 2025-08-05 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono zażalenie Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 935 art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Gl 75/25 w przedmiocie wyłączenia sędziego WSA Bożeny Pindel, sędziego WSA Doroty Kozłowskiej, sędziego WSA Anny Rotter i sędziego WSA Borysa Maraska w sprawie ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 29 listopada 2024 r., nr SKO.F/41.4/762/2024/13562 w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. postanawia oddalić zażalenie. Uzasadnienie 1. Postanowieniem z 13 maja 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") oddalił wniosek G. K. (dalej: "skarżący", "strona") o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w osobach sędziów: Bożeny Pindel, Doroty Kozłowskiej i Anny Rotter od orzekania w sprawie o I SA/Gl 75/25 ze skargi strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z 23 listopada 2024 r. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. oraz na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. umorzył postępowanie w zakresie wniosku o wyłączenie od orzekania sędziego WSA Borysa Maraska. 2. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przyczyny, o których mowa w art. 18 p.p.s.a., uzasadniające wyłączenie sędziów wyznaczonych do rozpoznania sprawy z mocy ustawy. Sędziowie zaprzeczyli temu w swoich oświadczeniach, zaś skarżący przywołuje inny powód ich wnioskowanego wyłączenia, tj. że we wcześniejszych orzeczeniach wydanych z ich udziałem przyjęto wykładnię prawa odmienną od tej, którą on sam prezentuje. Teza, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, iż dokonał oceny prawnej w innych sprawach – nawet między tymi samymi stronami postępowania – zdaniem sądu pierwszej instancji byłaby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłaby do paraliżu sądownictwa, skoro istotą sądowego rozstrzygania spraw jest wydawanie orzeczeń, które przynajmniej dla jednej ze stron postępowania są niekorzystne. Wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych, co w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji, zawsze wiąże się z określoną oceną prawną tej działalności, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie. Okoliczność więc, że sędzia reprezentuje pogląd prawny niekorzystny dla strony, że wydaje odmienne od jej oczekiwań rozstrzygnięcia, nie może być oceniana jako mogąca wywołać wątpliwość co do jego bezstronności, co skutkowało koniecznością oddalenia wniosku strony. W odniesieniu zaś do wniosku o wyłączenie sędziego WSA Borysa Maraska wskazano, że sędzia ten 30 kwietnia 2025 r. zaprzestał orzekania w WSA w Gliwicach z tego względu wniosek strony stał się bezprzedmiotowy, co skutkowało koniecznością umorzenia postępowania w tym zakresie. 3. Pismem z 29 maja 2025 r. skarżący wniósł zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 4. Wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.), bądź też na wniosek strony lub żądanie sędziego (art. 19 p.p.s.a.). W pierwszym ze wskazanych przypadków przyczyny wyłączenia sędziego zostały enumeratywnie wymienione, a zatem tworzą one katalog zamknięty, co wyłącza możliwość stosowania wykładni rozszerzającej. Natomiast na wniosek strony (bądź na żądanie sędziego) sąd wyłącza sędziego, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w sprawie. Zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego. Przy czym, stosownie do art. 20 przywołanej ustawy, to strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać oraz uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Ponadto, postanowienie w przedmiocie wyłączenia sędziego, zgodnie z art. 22 § 2 p.p.s.a. poprzedza złożenie wyjaśnień przez tego sędziego, którego wniosek dotyczy. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w całości stanowisko i argumentację Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach co do braku podstaw uzasadniających wyłączenie od orzekania w sprawie sędziów objętych wnioskiem, tak z mocy ustawy (art. 18 p.p.s.a.), jak i w oparciu o wniosek skarżącego (art. 19 p.p.s.a.). Przedstawione przez skarżącego we wniosku okoliczności i zarzuty dotyczące wydanego orzeczenia mogą ewentualnie uzasadniać wniesienie środka odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie złożonej skargi a nie wniosku o wyłączenie sędziego. Dodatkowo należy zauważyć, że sędziowie, których dotyczył wniosek o wyłączenie od orzekania złożyli do akt sprawy oświadczenie, z którego wynika, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności w rozumieniu art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, skarżący nie wykazał istnienia żadnej okoliczności, która mogłaby rodzić wątpliwość co do bezstronności wymienionych sędziów, a ponadto wniosku takiego nie można wywieść na podstawie analizy akt sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł w toku kontroli instancyjnej podstaw do podważenia stanowiska sądu pierwszej instancji zawartego w zaskarżonym postanowieniu. Z przytoczonych wyżej względów, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI