VI Pa 39/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia byłego funkcjonariusza celnego, L. Ł., o odprawę po reformie Krajowej Administracji Skarbowej (KAS) w 2017 roku. Reforma ta spowodowała przekształcenie stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych w stosunki pracy. Powód domagał się odprawy w wysokości 39.530,52 zł, twierdząc, że przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy należy traktować jako zwolnienie ze służby, co rodzi prawo do odprawy. Pozwany Skarb Państwa – Izba Administracji Skarbowej w S. wnosił o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty przedawnienia i braku podstaw prawnych do zasądzenia odprawy. Sąd Rejonowy uznał powództwo za zasadne, opierając się na analizie przepisów wprowadzających ustawę o KAS oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego, które wskazywało na możliwość prokonstytucyjnej wykładni przepisów przyznającej prawo do odprawy. Sąd Rejonowy oddalił zarzut przedawnienia, uznając, że wnioski powoda do kierownika jednostki oraz późniejsze postępowanie sądowe przerywały bieg terminu przedawnienia, a także że istniały wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie. Pozwany złożył apelację, kwestionując zarówno podstawę prawną roszczenia, jak i sposób rozstrzygnięcia zarzutu przedawnienia. Sąd Okręgowy, w pełni aprobowując ustalenia faktyczne Sądu Rejonowego, oddalił apelację. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na uchwale Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 2024 r. (III PZP 2/23), która przesądziła, że funkcjonariuszowi służby celnej, który przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w KAS, przysługuje odprawa na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku z art. 170 ust. 1, 3 i 4 ustawy wprowadzającej KAS. Sąd Okręgowy uznał, że mimo iż pierwszy wniosek powoda z 10 stycznia 2019 r. przerwał bieg przedawnienia, to późniejsze pisma nie miały takiego skutku. Niemniej jednak, ze względu na niejasności prawne i brak jednoznacznego orzecznictwa Sądu Najwyższego do maja 2023 r., Sąd Okręgowy uznał, że wystąpiły wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, co pozwoliło na nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 1800 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w instancji odwoławczej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy służby celnej po reformie KAS, interpretacja przepisów o przedawnieniu w kontekście niejasności prawnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS w 2017 r. i późniejszego orzecznictwa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy funkcjonariuszowi służby celnej, który przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę w ramach KAS, przysługuje odprawa pieniężna w związku z zakończeniem służby?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przysługuje na podstawie art. 163 ust. 4 ustawy o Służbie Celnej w związku ze stosowanym odpowiednio art. 170 ust. 1, 3 i 4 ustawy wprowadzającej KAS.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy oparł się na uchwale Sądu Najwyższego, która stwierdziła, że mimo braku wyraźnego przepisu, prawo do odprawy wynika z prokonstytucyjnej wykładni przepisów, zasady równości i analogii do sytuacji funkcjonariuszy, których stosunek służbowy wygasł z innych przyczyn. Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jako zakończenie służby, co uzasadnia prawo do odprawy.
Czy roszczenie o odprawę uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, mimo że tylko pierwszy wniosek powoda przerwał bieg przedawnienia, wystąpiły wyjątkowe okoliczności (niejasności prawne, brak jednoznacznego orzecznictwa) usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że pierwszy wniosek powoda do kierownika urzędu przerwał bieg przedawnienia. Choć późniejsze wnioski nie miały takiego skutku, a roszczenie mogło ulec przedawnieniu, sąd uznał, że niejasna sytuacja prawna i brak jednoznacznego orzecznictwa Sądu Najwyższego do maja 2023 r. stanowiły wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w złożeniu pozwu, co pozwoliło na nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia.
Od kiedy należą się odsetki od zasądzonej odprawy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki należą się od dnia 8 czerwca 2017 r.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że odprawa stała się wymagalna z chwilą wygaśnięcia stosunku służbowego powoda (7 czerwca 2017 r.), a zatem od następnego dnia (8 czerwca 2017 r.) przysługują odsetki za opóźnienie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. Ł. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa - Izba Administracji Skarbowej w S. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
p.w.KAS art. 165 § ust. 1, 3, 7
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Określa przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy i warunki zatrudnienia.
p.w.KAS art. 170 § ust. 1, 3, 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Traktuje wygaśnięcie stosunku służbowego jako zwolnienie ze służby i odsyła do przepisów o świadczeniach w przypadku likwidacji urzędu.
p.w.KAS art. 171 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej
Skutkuje przekształceniem stosunku służbowego w stosunek pracy.
u.S.Celnej art. 163 § ust. 4
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Przyznaje odprawę funkcjonariuszowi zwolnionemu w związku ze zniesieniem lub reorganizacją jednostki.
Pomocnicze
u.S.Celnej art. 165
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej
Reguluje przedawnienie roszczeń, przerwanie biegu przedawnienia i odsetki.
k.c. art. 123 § § 1
Kodeks cywilny
Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność przed sądem.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Termin spełnienia świadczenia.
u.KAS art. 250 § ust. 4
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Dotyczy odpraw dla funkcjonariuszy KAS, ale nie ma zastosowania w tej sprawie.
u.KAS art. 252
Ustawa z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej
Reguluje przedawnienie roszczeń i możliwość nieuwzględnienia terminu przedawnienia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy należy traktować jako zwolnienie ze służby, co rodzi prawo do odprawy. • Prawo do odprawy wynika z prokonstytucyjnej wykładni przepisów i zasady równości. • Wystąpiły wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia, co pozwala na nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw prawnych do zasądzenia odprawy dla funkcjonariusza, który przyjął propozycję zatrudnienia na podstawie umowy o pracę. • Roszczenie uległo przedawnieniu. • Drugi wniosek powoda nie przerwał biegu przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
przekształcenie stosunku służbowego w stosunek pracy traktuje się jak zwolnienie ze służby • prokonstytucyjna wykładnia przepisów • wyjątkowe okoliczności usprawiedliwiające opóźnienie w dochodzeniu roszczenia
Skład orzekający
Aleksandra Mitros
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie prawa do odprawy dla funkcjonariuszy służby celnej po reformie KAS, interpretacja przepisów o przedawnieniu w kontekście niejasności prawnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji przekształcenia stosunku służbowego w stosunek pracy w wyniku reformy KAS w 2017 r. i późniejszego orzecznictwa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej reformy administracyjnej i jej skutków dla funkcjonariuszy, a także pokazuje, jak niejasności legislacyjne i złożone orzecznictwo mogą wpływać na prawa obywateli.
“Czy po reformie KAS funkcjonariuszowi należy się odprawa? Sąd Okręgowy rozstrzyga kluczową kwestię.”
Dane finansowe
WPS: 38 443,2 PLN
odprawa: 38 443,2 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 1800 PLN
Sektor
administracja publiczna
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.