VI PA 160/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia pracownika (Z. S.) o zapłatę odprawy pieniężnej wynikającej z art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników. Powód rozwiązał umowę o pracę w ramach Programu Dobrowolnych Odejść (PDO) i otrzymał rekompensatę w wysokości 30-krotności wynagrodzenia. Twierdził jednak, że oprócz tej rekompensaty przysługuje mu ustawowa odprawa. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uznając, że odprawa ustawowa została wliczona do rekompensaty wypłaconej w ramach PDO, a wewnętrzne regulacje pracodawcy (Regulamin PDO, Umowa Społeczna, Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy) były korzystniejsze dla pracownika niż ustawa. Sąd Okręgowy zmienił wyrok, uwzględniając apelację powoda. Kluczowym argumentem było naruszenie art. 9 § 3 Kodeksu pracy przez Sąd Rejonowy, który pominął hierarchię źródeł prawa pracy. Sąd Okręgowy uznał, że regulamin PDO, jako akt jednostronny pracodawcy, nie mógł unieważnić postanowień korzystniejszych dla pracownika zawartych w Zakładowym Układzie Zbiorowym Pracy (art. 75 ust. 8), który stanowił, że obowiązek spełnienia świadczeń wynikających z Umowy Społecznej jest niezależny od obowiązku spełnienia świadczeń przewidzianych innymi przepisami prawa. W związku z tym, pracodawca nie mógł skutecznie pozbawić pracownika prawa do ustawowej odprawy poprzez wliczenie jej do rekompensaty. Sąd Okręgowy zasądził na rzecz powoda kwotę 20.750,22 zł tytułem ustawowej odprawy, zmieniając wyrok Sądu Rejonowego. Oddalił apelację w zakresie różnicy 0,78 zł i zasądził koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja hierarchii źródeł prawa pracy w kontekście programów dobrowolnych odejść i wliczania odpraw ustawowych do rekompensat.
Dotyczy sytuacji, gdy wewnętrzne regulacje pracodawcy są mniej korzystne niż układy zbiorowe pracy lub ustawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy odprawa pieniężna wynikająca z ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników może zostać wliczona do rekompensaty wypłaconej w ramach programu dobrowolnych odejść, jeśli wewnętrzne regulacje pracodawcy tak stanowią?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wewnętrzne regulacje pracodawcy, w tym regulamin programu dobrowolnych odejść, nie mogą pozbawić pracownika prawa do ustawowej odprawy, jeśli są one mniej korzystne niż postanowienia układu zbiorowego pracy lub ustawy.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Sąd Rejonowy pominął hierarchię źródeł prawa pracy. Regulamin PDO, jako akt jednostronny pracodawcy, nie mógł unieważnić postanowień korzystniejszych dla pracownika zawartych w Zakładowym Układzie Zbiorowym Pracy, który stanowił, że świadczenia z umowy społecznej są niezależne od świadczeń ustawowych. Pracodawca nie mógł skutecznie pozbawić pracownika prawa do ustawowej odprawy.
Czy pracownik może zrzec się prawa do ustawowej odprawy, jeśli jest ono chronione przepisami prawa pracy?
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może zrzec się prawa do odprawy, jeśli jest to sprzeczne z przepisami prawa pracy (art. 84 k.p.).
Uzasadnienie
Apelacja powoda podnosiła, że powód nie mógł zrzec się odprawy ustawowej, gdyż jest to sprzeczne z art. 84 k.p. Sąd Okręgowy nie odniósł się bezpośrednio do tego zarzutu w uzasadnieniu, ale jego rozstrzygnięcie oparte na zasadzie korzystności i hierarchii źródeł prawa pracy pośrednio potwierdza, że pracownik nie mógł skutecznie zrzec się tego prawa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| (...) spółka akcyjna Oddziału Zespół Elektrowni (...) w N. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.o.sz.z.p. art. 8 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Odprawa pieniężna w wysokości trzykrotnego wynagrodzenia, która nie może być wliczona do rekompensaty wypłaconej w ramach PDO, jeśli wewnętrzne regulacje są mniej korzystne niż ustawa lub układ zbiorowy pracy.
k.p. art. 9 § § 3
Kodeks pracy
Postanowienia regulaminów i statutów nie mogą być mniej korzystne dla pracowników niż postanowienia układów zbiorowych pracy i porozumień zbiorowych.
Umowa Społeczna art. 15 § ust. 1 lit. b
Umowa Społeczna dla pracowników Zespołu Elektrowni (...) z dnia 5 stycznia 2007 r.
Określa warunki wypłaty rekompensaty w przypadku rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron z przyczyn niedotyczących pracownika, nie przewidując wliczenia odprawy ustawowej.
ZUZP art. 68 § ust. 1 lit. b
Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników (...) S.A. Oddział Zespół Elektrowni (...) z dnia 5 października 2010 r.
Analogiczny zapis do Umowy Społecznej, określający warunki wypłaty rekompensaty.
ZUZP art. 75 § ust. 8
Zakładowy Układ Zbiorowy Pracy dla pracowników (...) S.A. Oddział Zespół Elektrowni (...) z dnia 5 października 2010 r.
Obowiązek spełnienia przez Oddział wszelkich świadczeń wynikających z Umowy Społecznej jest niezależny od obowiązku spełnienia świadczeń przewidzianych innymi przepisami prawa.
Pomocnicze
k.p. art. 18 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Postanowienia umów o pracę i innych aktów nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy; mniej korzystne postanowienia są nieważne.
k.p. art. 84
Kodeks pracy
Pracownik nie może zrzec się prawa do świadczeń ze stosunku pracy, w tym odprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Regulacje wewnętrzne pracodawcy (Regulamin PDO) nie mogą być mniej korzystne dla pracownika niż przepisy prawa pracy (ustawa, układ zbiorowy pracy). • Artykuł 75 ust. 8 ZUZP stanowi, że świadczenia z Umowy Społecznej są niezależne od świadczeń ustawowych. • Pracownik nie może zrzec się prawa do ustawowej odprawy.
Odrzucone argumenty
Odprawa ustawowa została wliczona do rekompensaty wypłaconej w ramach PDO. • Wewnętrzne regulacje pracodawcy były korzystniejsze dla pracownika niż ustawa. • Pracownik był świadomy wliczenia odprawy do rekompensaty.
Godne uwagi sformułowania
regulamin Programu Dobrowolnych Odejść (...) nie mógł doprowadzić do wyłączenia stosowania któregokolwiek z postanowień [układu zbiorowego pracy] • obowiązek spełnienia przez Oddział (...) wszelkich świadczeń wynikających z Umowy (...) jest niezależny od obowiązku spełnienia świadczeń przewidzianych innymi przepisami prawa.
Skład orzekający
Monika Miller-Młyńska
przewodniczący-sprawozdawca
Agnieszka Klafetka
sędzia
Jan Przybyś
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja hierarchii źródeł prawa pracy w kontekście programów dobrowolnych odejść i wliczania odpraw ustawowych do rekompensat."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy wewnętrzne regulacje pracodawcy są mniej korzystne niż układy zbiorowe pracy lub ustawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest przestrzeganie hierarchii źródeł prawa pracy i jak pracodawcy próbują optymalizować koszty, co może prowadzić do sporów sądowych. Pokazuje też siłę układów zbiorowych pracy.
“Czy Twoja odprawa z programu dobrowolnych odejść jest niższa niż powinna? Sąd Okręgowy wyjaśnia!”
Dane finansowe
WPS: 20 751 PLN
odprawa pieniężna: 20 750,22 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.