VI P 87/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa sędzi D. Z. przeciwko Sądowi Rejonowemu dla Warszawy Pragi - Północ w W. o zapłatę brakującej części wynagrodzenia za lata 2021 i 2022. Powódka domagała się zasądzenia kwoty ponad 18 tys. zł, argumentując, że przepisy ustaw okołobudżetowych, które stanowiły podstawę ustalenia jej wynagrodzenia w spornym okresie, są niezgodne z Konstytucją RP. W szczególności powoływała się na naruszenie art. 178 ust. 2 Konstytucji, który gwarantuje sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu i zakresowi obowiązków. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, po rozpoznaniu sprawy, przychylił się do stanowiska powódki. Sąd uznał, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które odstępowały od mechanizmu ustalania wynagrodzeń sędziów przewidzianego w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, naruszały zasady konstytucyjne, w tym zasadę niezawisłości sędziowskiej i prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyrok w sprawie K 1/12, wskazujący na konieczność stosowania obiektywnych i wymiernych przesłanek przy ustalaniu wynagrodzeń sędziów oraz na potrzebę szczególnej ochrony tych wynagrodzeń w trudnej sytuacji budżetowej. Sąd stwierdził, że ingerencja ustawodawcy w wynagrodzenia sędziów poprzez ustawy okołobudżetowe miała charakter systemowy, uznaniowy i nieproporcjonalny, naruszając tym samym zasady konstytucyjne oraz zaufanie do państwa i stanowionego prawa. W konsekwencji, Sąd zasądził od pozwanego Sądu Rejonowego na rzecz powódki D. Z. kwotę 18.067,89 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, nadając wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie stanowiska sądów powszechnych w kwestii konstytucyjności ustaw okołobudżetowych ingerujących w wynagrodzenia sędziów oraz stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odsetek za opóźnienie.
Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagrodzeń sędziowskich. Interpretacja przepisów o odsetkach jest standardowa.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, które modyfikują sposób ustalania wynagrodzenia sędziów w sposób odbiegający od ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021 i 2022, które odstępowały od mechanizmu ustalania wynagrodzeń sędziów przewidzianego w ustawie Prawo o ustroju sądów powszechnych, są niezgodne z Konstytucją RP, naruszając zasadę niezawisłości sędziowskiej i prawo do wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ingerencja ustawodawcy w wynagrodzenia sędziów poprzez ustawy okołobudżetowe miała charakter systemowy, uznaniowy i nieproporcjonalny, naruszając zasady konstytucyjne oraz zaufanie do państwa i stanowionego prawa. Powołano się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazujące na konieczność stosowania obiektywnych przesłanek i szczególnej ochrony wynagrodzeń sędziowskich.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją oraz posiada kompetencję do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego przez siebie za niekonstytucyjny i może wyrokować z pominięciem takiego przepisu, stosując bezpośrednio Konstytucję.
Uzasadnienie
Sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy, jeśli uzna go za niezgodny z Konstytucją, co nie uchybia kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Czy dłużnik jest zobowiązany do zapłaty odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, nawet jeśli uważa, że nie jest zobowiązany lub jest zobowiązany w innej wysokości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przekonanie dłużnika, że nie jest zobowiązany lub jest zobowiązany w innej wysokości, nie uchyla obowiązku zapłaty odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 481 § 1 k.c., roszczenie o odsetki za opóźnienie powstaje z samego faktu opóźnienia dłużnika, niezależnie od jego przekonań co do zasadności długu.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| D. Z. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Północ w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę do żądania odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego, niezależnie od szkody wierzyciela i odpowiedzialności dłużnika.
p.u.s.p. art. 91 § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku jako przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis ten stanowi podstawę do nadania wyrokowi w sprawach z zakresu prawa pracy rygoru natychmiastowej wykonalności.
p.u.s.p. art. 91 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Określa, że wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia.
p.u.s.p. art. 91 § 7
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Reguluje dodatek za długoletnią pracę, który różnicuje wynagrodzenie sędziów.
u.o.s.r.u.b. 2022 art. 8 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Określa podstawę wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2022 r. jako przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r.
u.o.s.r.u.b. 2023 art. 8 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Określa podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w 2023 r. jako kwotę 5.444,42 zł.
u.o.s.r.u.b. 2023 art. 9 § 1
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Określa podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego Sądu Najwyższego w 2023 r. jako kwotę 5.444,42 zł.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają Konstytucję RP, w szczególności art. 178 ust. 2. • Mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów w ustawach okołobudżetowych jest uznaniowy i nie spełnia konstytucyjnych wymogów. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu ustawy niezgodnego z Konstytucją. • Dłużnik jest zobowiązany do zapłaty odsetek za opóźnienie niezależnie od swojego przekonania o zasadności długu.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że wypłacił wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami ustaw okołobudżetowych, które były dla niego wiążące jako jednostki sektora finansów publicznych.
Godne uwagi sformułowania
naruszają gwarancję zapewnienia sędziom wynagrodzenia na poziomie odpowiadającym godności sprawowanego przez nich urzędu oraz zakresowi ich obowiązków • naruszają zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa i stanowionego prawa • wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość • nie jest przypadkiem, że unormowanie to znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie postanowienia ustanawiającego zasadę niezawisłości sędziów • nie może w żadnym wypadku stać się ono systematyczną praktyką • ingerencja w kształtowanie wysokości wynagrodzeń sędziów stanowi nagłe wycofanie się państwa z obietnic złożonych sędziom
Skład orzekający
Przemysław Chrzanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stanowiska sądów powszechnych w kwestii konstytucyjności ustaw okołobudżetowych ingerujących w wynagrodzenia sędziów oraz stosowania przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących odsetek za opóźnienie."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego okresu i specyfiki wynagrodzeń sędziowskich. Interpretacja przepisów o odsetkach jest standardowa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich konstytucyjnych gwarancji, co jest tematem o dużym znaczeniu społecznym i prawnym. Wyrok podkreśla niezależność sądownictwa i rolę sądów w kontroli konstytucyjności prawa.
“Sędzia wygrała z sądem o swoje wynagrodzenie. Kluczowa decyzja o konstytucyjności przepisów.”
Dane finansowe
WPS: 18 067,89 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 18 067,89 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.