VI P 72/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka R. K. domagała się ustalenia, że umowa o pracę zawarta na czas określony od 1 lutego 2013 r. do 31 stycznia 2019 r. jest w rzeczywistości umową na czas nieokreślony, a także zasądzenia odszkodowania za niezgodne z prawem wypowiedzenie tej umowy. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie ustalił, że powódka była zatrudniona u pozwanego od 1990 roku, a po zwolnieniu w 2009 roku i wycofaniu pozwu, zawarła ugodę polegającą na zatrudnieniu na czas określony 3 lat (2010-2013). Następnie, w 2013 roku, zawarto kolejną umowę na czas określony, tym razem na 6 lat (2013-2019). Sąd uznał, że zawarcie tak długoterminowej umowy na czas określony, zwłaszcza gdy pracodawca argumentował potrzebą możliwości szybkiego zwolnienia pracownicy z powodu wcześniejszych problemów z jej pracą, stanowiło obejście przepisów prawa pracy (art. 58 KC w zw. z art. 300 KP) oraz było sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 8 KP). Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym długoterminowe umowy terminowe mogą być kwalifikowane jako obejście prawa, jeśli służą jedynie ułatwieniu pracodawcy rozwiązania stosunku pracy. W związku z tym, umowa z 23 stycznia 2013 r. została uznana za umowę na czas nieokreślony. Następnie, sąd rozpoznał roszczenie o odszkodowanie. Powódce wręczono wypowiedzenie umowy o pracę w dniu 21 stycznia 2016 r., które nie zawierało żadnej przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 30 § 4 KP, w przypadku umowy na czas nieokreślony, pracodawca ma bezwzględny obowiązek wskazania przyczyny wypowiedzenia w oświadczeniu. Niewypełnienie tego obowiązku skutkuje niezgodnością wypowiedzenia z prawem. Sąd zasądził na rzecz powódki odszkodowanie w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia (6.791,85 zł), zgodnie z art. 45 § 1 KP, gdyż jej staż pracy uzasadniał 3-miesięczny okres wypowiedzenia, a nie 2-tygodniowy, jak wskazano w wypowiedzeniu. Sąd nakazał również pobranie od pozwanego opłaty sądowej i nadał wyrokowi w części dotyczącej odszkodowania rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnianie uznania długoterminowych umów na czas określony za umowy na czas nieokreślony z powodu obejścia prawa pracy i naruszenia zasad współżycia społecznego; podkreślenie obowiązku wskazania przyczyny wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 22 lutego 2016 r. w zakresie umów na czas określony, choć zasady dotyczące obejścia prawa i zasad współżycia społecznego pozostają aktualne. Interpretacja art. 30 § 4 KP jest uniwersalna.
Zagadnienia prawne (2)
Czy długoterminowa umowa o pracę na czas określony, zawarta w okolicznościach wskazujących na chęć obejścia przepisów o umowach na czas nieokreślony, powinna być traktowana jako umowa na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli pracodawca zawiera długoterminową umowę na czas określony głównie w celu zapewnienia sobie możliwości szybkiego zwolnienia pracownika, jest to obejście przepisów prawa pracy i sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, co uzasadnia uznanie umowy za zawartą na czas nieokreślony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zawieranie umów terminowych na bardzo długie okresy (np. 6 lat po wcześniejszej 3-letniej umowie), zwłaszcza gdy pracodawca argumentuje potrzebą możliwości szybkiego zwolnienia, stanowi obejście przepisów prawa pracy i jest sprzeczne z jego społeczno-gospodarczym przeznaczeniem oraz zasadami współżycia społecznego. Długość umowy i okoliczności jej zawarcia wskazują na próbę uniknięcia stabilności zatrudnienia charakterystycznej dla umów na czas nieokreślony.
Czy wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, które nie zawiera przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony, które nie zawiera przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie, jest niezgodne z prawem.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 30 § 4 KP, pracodawca ma obowiązek wskazania przyczyny uzasadniającej wypowiedzenie umowy o pracę na czas nieokreślony w oświadczeniu o wypowiedzeniu. Niewskazanie tej przyczyny, nawet jeśli pracownik znał powody, czyni wypowiedzenie niezgodnym z prawem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) w O. | spółka | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Zawarcie umowy na czas określony, przy określeniu bardzo długiego okresu trwania takiej umowy, musi być oceniane w świetle tego przepisu, a także art. 58 KC w zw. z art. 300 KP.
k.p. art. 30 § § 4
Kodeks pracy
W oświadczeniu pracodawcy o wypowiedzeniu umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony powinna być wskazana przyczyna uzasadniająca wypowiedzenie. Podanie takiej przyczyny jest bezwzględnym obowiązkiem pracodawcy.
k.p. art. 45 § § 1
Kodeks pracy
W razie ustalenia, że wypowiedzenie umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony jest nieuzasadnione lub narusza przepisy o wypowiadaniu umów o pracę, sąd pracy - stosownie do żądania pracownika - orzeka o bezskuteczności wypowiedzenia, a jeżeli umowa uległa już rozwiązaniu - o przywróceniu pracownika do pracy na poprzednich warunkach albo o odszkodowaniu.
k.p. art. 47 § 1
Kodeks pracy
Odszkodowanie, o którym mowa w art. 45, przysługuje w wysokości wynagrodzenia za okres od 2 tygodni do 3 miesięcy, nie niższej jednak od wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
k.c. art. 58
Kodeks cywilny
W zw. z art. 300 KP. Zawarcie umowy o pracę na czas określony, przy określeniu bardzo długiego okresu trwania takiej umowy, musi być oceniane w świetle tego przepisu.
Pomocnicze
k.p. art. 36 § § 1
Kodeks pracy
Okres wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, przy stażu pracy powódki dłuższym niż 3 lata, wynosi 3 miesiące.
k.p. art. 49
Kodeks pracy
Naruszenie przepisów o wypowiadaniu umów o pracę (np. zbyt krótki okres wypowiedzenia) powinno być rozpatrywane pod kątem tej regulacji.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
KPC art. 477 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa nadania wyrokowi rygoru natychmiastowej wykonalności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Długoterminowa umowa na czas określony jako obejście prawa pracy i naruszenie zasad współżycia społecznego. • Brak wskazania przyczyny wypowiedzenia w oświadczeniu pracodawcy jako naruszenie art. 30 § 4 KP. • Niewłaściwy okres wypowiedzenia jako naruszenie przepisów prawa pracy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja pozwanego, że zatrudnienie na czas określony było uzasadnione wcześniejszymi problemami z pracą powódki i potrzebą możliwości szybkiego zwolnienia. • Twierdzenie pozwanego, że praca powódki była nieporównywalnie gorsza od pracy innych sekretarek.
Godne uwagi sformułowania
nie sposób zaakceptować praktyki polegającej na zatrudnianiu pracowników na podstawie długotrwałych umów o pracę na czas określony, co w praktyce nie powoduje jakiejkolwiek stabilizacji zatrudnienia • zawarcie długoterminowej umowy o pracę na czas określony (9 lat) z dopuszczalnością jej wcześniejszego rozwiązania za dwutygodniowym wypowiedzeniem może być kwalifikowane jako obejście przepisów prawa pracy, ich społeczno-gospodarczego przeznaczenia lub zasad współżycia społecznego • nie sposób w tym miejscu pominąć faktu, iż czasem zawarcie długoterminowej umowy o pracę jest uzasadnione zgodnymi z prawem i zasadami współżycia społecznego potrzebami pracodawcy, czy też specyfiką danej pracy, zatrudnienia w danym sektorze • ciężar wykazania, że w danej sprawie istniała taka okoliczność uzasadniająca zawarcie umowy na czas określony, spoczywa na pracodawcy • nie można zastąpić obowiązku wskazania przyczyny wypowiedzenia twierdzeniem, że pracownik i tak znał przyczynę wypowiedzenia
Skład orzekający
Maria Sałacińska
przewodniczący
Jadwiga Janina Piłatkowska
ławnik
Paweł Dąbrowski
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnianie uznania długoterminowych umów na czas określony za umowy na czas nieokreślony z powodu obejścia prawa pracy i naruszenia zasad współżycia społecznego; podkreślenie obowiązku wskazania przyczyny wypowiedzenia umowy na czas nieokreślony."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed 22 lutego 2016 r. w zakresie umów na czas określony, choć zasady dotyczące obejścia prawa i zasad współżycia społecznego pozostają aktualne. Interpretacja art. 30 § 4 KP jest uniwersalna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądy walczą z nadużywaniem umów na czas określony i jak ważne jest formalne przestrzeganie procedur przez pracodawców, nawet w sprawach dotyczących długoletnich pracowników.
“Długoletnia pracownica wygrała z pracodawcą: umowa na czas określony okazała się umową na czas nieokreślony!”
Dane finansowe
WPS: 6733,8 PLN
odszkodowanie: 6791,85 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.