VI P 711/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSędzia Sądu Okręgowego w Warszawie, S. S., wniosła pozew o zapłatę przeciwko swojemu pracodawcy, Sądowi Okręgowemu w Warszawie, domagając się wyrównania wynagrodzenia za okres od lutego 2021 roku do listopada 2023 roku. Powódka argumentowała, że przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021, 2022 i 2023, które modyfikowały sposób ustalania jej wynagrodzenia zasadniczego, były niezgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2 gwarantującym wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu sędziego. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi - Południe w Warszawie, po analizie przepisów prawa, orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego (w tym wyroków K 1/12 i K 1/23) oraz argumentacji stron, uznał racje powódki. Sąd stwierdził, że przepisy ustaw okołobudżetowych, wprowadzające arbitralne i uznaniowe zmiany w sposobie ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszały konstytucyjną zasadę niezawisłości sędziowskiej, zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę ochrony praw nabytych. W konsekwencji, sąd odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych i oparł wyliczenie należnego wynagrodzenia na przepisach ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zasądzono na rzecz powódki kwotę 29 295,79 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Sąd oddalił powództwo w pozostałej części i, ze względu na niewielką przegraną powódki, odstąpił od obciążania jej kosztami zastępstwa procesowego pozwanego. Wyrokowi w części zasądzającej kwotę 26 622,01 zł nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dla kwestionowania przepisów okołobudżetowych ingerujących w wynagrodzenia sędziów i innych grup zawodowych, a także dla dochodzenia wyrównań wynagrodzeń na podstawie przepisów nadrzędnych (Konstytucja, ustawy ustrojowe).
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów okołobudżetowych w kontekście konstytucyjnych gwarancji. Może być inspiracją dla innych grup zawodowych, ale wymaga indywidualnej analizy prawnej.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021-2023, modyfikujące sposób ustalania wynagrodzenia sędziów w sposób odbiegający od ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z Konstytucją RP, ponieważ naruszają gwarancje konstytucyjne dotyczące wynagrodzenia sędziów, zasadę zaufania do państwa i stanowionego prawa oraz zasadę ochrony praw nabytych.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawodawca, wprowadzając zmiany w wynagrodzeniach sędziów poprzez ustawy okołobudżetowe, działał arbitralnie i uznaniowo, naruszając tym samym konstytucyjne gwarancje niezawisłości sędziowskiej i wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu. Odstąpienie od systemowego mechanizmu ustalania wynagrodzeń sędziów, opartego na przeciętnym wynagrodzeniu w gospodarce, było nieuzasadnione i stanowiło naruszenie zasady ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa.
Czy sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznanego za niekonstytucyjny i orzekania na podstawie Konstytucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją oraz do odmowy zastosowania przepisu uznawanego za niekonstytucyjny, orzekając z pominięciem tego przepisu i stosując bezpośrednio Konstytucję.
Uzasadnienie
Sąd powszechny posiada kompetencję do odmowy zastosowania przepisu ustawy uznawanego za niezgodny z Konstytucją, co wynika z orzecznictwa Sądu Najwyższego. Uprawnienie to jest ograniczone do indywidualnej sprawy i nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego.
Czy sędziemu przysługują odsetki za opóźnienie w wypłacie wyrównania wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sędziemu przysługują ustawowe odsetki za opóźnienie w wypłacie wyrównania wynagrodzenia na podstawie art. 481 § 1 k.c.
Uzasadnienie
Roszczenie o odsetki za opóźnienie powstaje z samego faktu opóźnienia dłużnika w spełnieniu świadczenia pieniężnego, niezależnie od szkody wierzyciela czy odpowiedzialności dłużnika. Przekonanie dłużnika o braku obowiązku zapłaty nie uchyla obowiązku zapłaty odsetek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. S. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Okręgowy w Warszawie | instytucja | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Przepis ten stanowi podstawę do zasądzenia odsetek za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego.
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych
Przepis określający podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w oparciu o przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej.
Pomocnicze
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do odstąpienia od obciążania strony kosztami postępowania w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
k.p.c. art. 477 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do nadania wyrokowi w sprawach z zakresu prawa pracy rygoru natychmiastowej wykonalności.
ustawa okołobudżetowa na 2021 r. art. 12 § ust. 1
Ustawa z dnia 19 listopada 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
Przepis, który w 2021 r. ustalił podstawę wynagrodzenia sędziego w oparciu o przeciętne wynagrodzenie z II kwartału 2019 r., uznany za niezgodny z Konstytucją.
ustawa okołobudżetowa na 2022 r. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 17 grudnia 2021 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepis, który w 2022 r. ustalił podstawę wynagrodzenia sędziego w oparciu o przeciętne wynagrodzenie z II kwartału 2020 r. powiększone o 26 zł, uznany za niezgodny z Konstytucją.
ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 8 § ust. 1
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis, który w 2023 r. ustalił sztywną kwotę jako podstawę wynagrodzenia sędziego, uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją.
ustawa okołobudżetowa na 2023 r. art. 9
Ustawa z dnia 1 grudnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
Przepis dotyczący podstawy wynagrodzenia sędziego Sądu Najwyższego w 2023 r., uznany przez TK za niezgodny z Konstytucją.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niezgodność przepisów ustaw okołobudżetowych z Konstytucją RP w zakresie ustalania wynagrodzeń sędziów. • Naruszenie zasady niezawisłości sędziowskiej i godności urzędu. • Naruszenie zasady zaufania do państwa i stanowionego prawa. • Naruszenie zasady ochrony praw nabytych. • Uprawnienie sądu powszechnego do odmowy zastosowania niekonstytucyjnych przepisów.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że wypłacił wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi ustawami okołobudżetowymi, które były dla niego wiążące jako jednostki sektora finansów publicznych.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustaw okołobudżetowych [...] są niezgodne z Konstytucją • naruszają gwarancję zapewnienia sędziom wynagrodzenia na poziomie odpowiadającym godności sprawowanego przez nich urzędu • naruszają zasadę ochrony praw nabytych oraz zaufania do państwa i stanowionego prawa • sądy powszechne są uprawnione do badania zgodności stosowanych przepisów ustawowych z Konstytucją • nie mogą zostać uznane za zgodne z ustawą zasadniczą • ingerencja w kształtowanie wysokości wynagrodzeń sędziów stanowi nagłe wycofanie się państwa z obietnic złożonych sędziom
Skład orzekający
Przemysław Chrzanowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dla kwestionowania przepisów okołobudżetowych ingerujących w wynagrodzenia sędziów i innych grup zawodowych, a także dla dochodzenia wyrównań wynagrodzeń na podstawie przepisów nadrzędnych (Konstytucja, ustawy ustrojowe)."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej sędziów i interpretacji przepisów okołobudżetowych w kontekście konstytucyjnych gwarancji. Może być inspiracją dla innych grup zawodowych, ale wymaga indywidualnej analizy prawnej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 9/10
Sprawa dotyczy konfliktu między ustawami okołobudżetowymi a Konstytucją w kontekście wynagrodzeń sędziów, co jest tematem o dużym znaczeniu dla praworządności i niezawisłości sędziowskiej. Wyrok podkreśla rolę sądów w kontroli konstytucyjności prawa.
“Sędzia wygrała z sądem o pensję! Ustawa okołobudżetowa niezgodna z Konstytucją.”
Dane finansowe
WPS: 29 396,32 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 29 295,79 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.