VI P 58/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka W. N., sędzia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi – Północ, wniosła pozew o zasądzenie zaległego wynagrodzenia za pracę oraz dodatkowego wynagrodzenia rocznego za lata 2021 i 2022, wskazując na kwotę brutto 18.691,95 zł. Argumentowała, że jej wynagrodzenie było wypłacane w zaniżonej wysokości, niezgodnie z art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, a zamiast tego stosowano przepisy ustaw okołobudżetowych. Pozwany Sąd Rejonowy wniósł o oddalenie powództwa, twierdząc, że naliczał wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Południe, rozpoznając sprawę, ustalił stan faktyczny i zważył, że przepisy ustaw okołobudżetowych (na lata 2021 i 2022) w zakresie, w jakim ograniczały podstawę wymiaru wynagrodzenia sędziów, były niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP. Sąd powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, wskazując na naruszenie zasady godności urzędu sędziego, braku uznaniowości w ustalaniu wynagrodzenia, konieczności jego znaczącego przewyższania przeciętnego wynagrodzenia w sferze budżetowej, tendencji wzrostowej oraz ochrony przed niekorzystnymi zmianami. Sąd uznał również przepisy te za sprzeczne z prawem unijnym (art. 19 ust. 1 TUE). W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych i oparł wyliczenie wynagrodzenia powódki na art. 91 § 1c ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych. Zasądził dochodzoną kwotę wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, nadając wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności i przejmując koszty postępowania na rachunek Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów ze względu na ich niezgodność z Konstytucją RP i prawem UE.
Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych. Może być punktem wyjścia do podobnych argumentów w innych sprawach dotyczących gwarancji konstytucyjnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające podstawę wymiaru wynagrodzenia sędziów są zgodne z Konstytucją RP, w szczególności z art. 178 ust. 2?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są niezgodne z art. 178 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustawy okołobudżetowe naruszyły konstytucyjne gwarancje wynagrodzenia sędziów, wprowadzając uznaniowość, obniżając poziom wynagrodzenia w stosunku do innych sfer budżetowych i hamując jego wzrost, co jest sprzeczne z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające podstawę wymiaru wynagrodzenia sędziów są zgodne z prawem Unii Europejskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepisy te są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że przepisy te naruszają wymogi dotyczące zapewnienia odpowiedniego poziomu wynagrodzeń sędziów, wynikające z art. 19 ust. 1 TUE i orzecznictwa TSUE, co skutkuje wykluczeniem stosowania prawa krajowego niezgodnego z prawem UE.
Czy sąd może odmówić zastosowania przepisu ustawy krajowej uznanego za niezgodny z Konstytucją RP lub prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd ma prawo do rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów i może odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją RP lub prawem UE w konkretnej sprawie.
Uzasadnienie
Sąd powołuje się na kompetencję do rozproszonej kontroli konstytucyjności, która pozwala mu w konkretnym stanie prawnym uznać dane unormowanie za niezgodne z Konstytucją RP, co ma przełożenie na rozstrzygnięcie danej sprawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. N. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi – Północ w W. | instytucja | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
p.u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłaszane przez Prezesa GUS. Jeżeli jest ono niższe od przeciętnego wynagrodzenia za drugi kwartał roku poprzedzającego, przyjmuje się dotychczasową wysokość podstawy.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
p.u.s.p. art. 91 § § 1d
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wyjątek od zasady z § 1c, gdy przeciętne wynagrodzenie jest niższe od poprzedniego.
p.u.s.p. art. 91 § § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych
Wynagrodzenie zasadnicze sędziego określa się w stawkach z zastosowaniem mnożników podstawy ustalenia wynagrodzenia.
u.s.r.u.b. 2021 art. 12 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2021
W 2021 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2019 r.
u.s.r.u.b. 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
W 2022 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego stanowiło przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale 2020 r., zwiększone o 26 zł.
u.s.r.u.b. 2023 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2023
W 2023 r. podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego stanowiła kwota 5 444,42 zł.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia w spełnieniu świadczenia pieniężnego, nawet jeśli opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik nie ponosi odpowiedzialności.
Konstytucja RP art. 216 § ust. 5
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Dotyczy sytuacji przekroczenia konstytucyjnego limitu zadłużenia państwa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych ograniczające wynagrodzenie sędziów są niezgodne z Konstytucją RP (art. 178 ust. 2) i prawem UE. • Sąd ma prawo do rozproszonej kontroli konstytucyjności i odmowy zastosowania przepisów niezgodnych z Konstytucją RP lub prawem UE. • Wynagrodzenie sędziów powinno być stabilne, przewidywalne i odpowiadać godności urzędu, co gwarantuje ustawa Prawo o ustroju sądów powszechnych, a nie uznaniowe ustawy okołobudżetowe. • Naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i zaufania do państwa poprzez arbitralne zmiany przepisów.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że naliczał wynagrodzenie zgodnie z obowiązującymi przepisami (ustawami okołobudżetowymi). • Pozwany wskazał, że nie był uprawniony do odmowy zastosowania przepisów ustawy okołobudżetowej i otrzymywał określone środki na wynagrodzenia.
Godne uwagi sformułowania
przepisy ustaw okołobudżetowych [...] są niezgodne z Konstytucją RP , a konkretnie z jej art. 178 ust. 2 • Sąd ma jednak prawo do tzw. rozproszonej kontroli konstytucyjności przepisów • wynagrodzenia sędziów powinny być kształtowane w sposób wykluczający jakąkolwiek uznaniowość • nie można uznać za realnie uzasadnione ograniczenia wynagrodzeń sędziów i prokuratorów z uwagi na sytuację finansową państwa w sytuacji, gdy wprowadza się podwyżki wynagrodzeń dla przedstawicieli pozostałych władz • ręczne i arbitralne ustalenie podstawy wynagrodzenia przez władze ustawodawczą stanowiło jawne naruszenie konstytucyjnych gwarancji • Stabilność i przewidywalność wynagrodzenia sędziów oparta na obiektywnych kryteriach jest materialną gwarancją niezawisłości sędziowskiej
Skład orzekający
Anna Kliś - Marciniak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie odmowy zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych w sprawach dotyczących wynagrodzeń sędziów ze względu na ich niezgodność z Konstytucją RP i prawem UE."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji sędziów i interpretacji przepisów dotyczących ich wynagrodzeń w kontekście ustaw okołobudżetowych. Może być punktem wyjścia do podobnych argumentów w innych sprawach dotyczących gwarancji konstytucyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy wynagrodzeń sędziów i ich konstytucyjnych gwarancji, co jest tematem budzącym zainteresowanie prawników i opinii publicznej, pokazując konflikt między ustawami budżetowymi a Konstytucją.
“Sędzia wygrał z sądem! Ustawa budżetowa niezgodna z Konstytucją w sprawie pensji sędziów.”
Dane finansowe
WPS: 18 691,95 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1220,39 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1269,01 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1407,92 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1435,7 PLN
wynagrodzenie za pracę: 1446,42 PLN
dodatkowe wynagrodzenie roczne: 588,36 PLN
dodatkowe wynagrodzenie roczne: 1274,25 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.