VI P 513/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia sędzi J. J. przeciwko Sądowi Rejonowemu w Otwocku o wyrównanie wynagrodzenia za pracę, dodatkowego wynagrodzenia rocznego oraz nagrody jubileuszowej za lata 2022 i 2023. Powódka argumentowała, że przepisy ustaw okołobudżetowych, które modyfikowały sposób ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, gwarantujący sędziom wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu i zakresowi obowiązków. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Południe w Warszawie, VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, podzielił to stanowisko. Sąd uznał, że mechanizm ustalania wynagrodzeń sędziów powinien opierać się na obiektywnych i wymiernych przesłankach, a nie na uznaniowych decyzjach ustawodawcy, które mogą stanowić instrument nacisku. Analizując orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego, w tym wyroki w sprawach K 8/00, K 1/12 oraz K 1/23, sąd stwierdził, że ustawy okołobudżetowe na lata 2021, 2022 i 2023 naruszają konstytucyjne "warunki brzegowe" dla wynagrodzeń sędziów, takie jak zakaz uznaniowości, konieczność zapewnienia tendencji wzrostowej oraz ochrona przed obniżeniem nominalnej wysokości wynagrodzenia, chyba że wystąpią wyjątkowe okoliczności związane z sytuacją budżetową państwa. Sąd ustalił, że w latach objętych sporem nie było podstaw do zastosowania tych wyjątków, a podwyżki wynagrodzeń dla innych grup zawodowych w sferze budżetowej dodatkowo podważały zasadność "zamrożenia" wynagrodzeń sędziów. W związku z tym, sąd odmówił zastosowania przepisów ustaw okołobudżetowych jako niezgodnych z Konstytucją RP i zasądził na rzecz powódki kwotę 20 459,04 zł tytułem wyrównania wynagrodzenia, wraz z ustawowymi odsetkami, a także kwotę 2 700,00 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Zagadnienia prawne (2)
Czy przepisy ustaw okołobudżetowych, modyfikujące sposób ustalania wynagrodzeń sędziów, naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy ustaw okołobudżetowych na lata 2021, 2022 i 2023, które modyfikowały zasady ustalania wynagrodzeń sędziów w sposób uznaniowy i nie zapewniający stabilności oraz wzrostu wynagrodzeń, naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 178 ust. 2 Konstytucji RP wymaga, aby wynagrodzenia sędziów były ustalane na podstawie obiektywnych i wymiernych przesłanek, a nie uznaniowych decyzji ustawodawcy. Ustawy okołobudżetowe naruszyły te zasady, wprowadzając tymczasowe i zmienne rozwiązania, które nie zapewniały sędziom gwarancji stałego i przewidywalnego dochodu, a także nie chroniły ich przed potencjalnymi manipulacjami. Brak uzasadnienia w trudnej sytuacji budżetowej państwa oraz podwyżki dla innych grup zawodowych dodatkowo podważyły konstytucyjność tych przepisów.
Czy sąd powszechny może odmówić zastosowania przepisu ustawy uznanego za niezgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd powszechny jest uprawniony do odmowy zastosowania przepisu ustawy, jeśli uzna go za sprzeczny z Konstytucją RP, stosując rozproszoną kontrolę konstytucyjności.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na uchwały Sądu Najwyższego, które potwierdzają, że odmowa zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją nie narusza kompetencji Trybunału Konstytucyjnego, a wynika z zasady nadrzędności Konstytucji i obowiązku jej bezpośredniego stosowania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. J. | osoba_fizyczna | powódka |
| Sąd Rejonowy w Otwocku | instytucja | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.s.p. art. 91 § § 1c
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Podstawa ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w danym roku stanowi przeciętne wynagrodzenie w drugim kwartale roku poprzedniego, ogłoszone w Monitorze Polskim przez Prezesa GUS.
Konstytucja RP art. 178 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Sędziom zapewnia się warunki pracy i wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków.
Pomocnicze
u.s.p. art. 91 § § 1d
Ustawa - Prawo o ustroju sądów powszechnych
Jeżeli przeciętne wynagrodzenie, o którym mowa w § 1c, jest niższe od przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego za drugi kwartał roku poprzedzającego - przyjmuje się podstawę ustalenia wynagrodzenia zasadniczego sędziego w dotychczasowej wysokości.
ustawa okołobudżetowa na 2022 art. 8 § ust. 1 i 2
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach służących realizacji ustawy budżetowej na rok 2022
Przepisy te, w ocenie sądu, naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP, ponieważ modyfikowały wynagrodzenia sędziów w sposób uznaniowy i niezgodny z konstytucyjnymi gwarancjami.
k.c. art. 481 § § 1
Kodeks cywilny
Wierzyciel może żądać odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 477 § 2 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Wyrokowi w punkcie pierwszym nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przepisy ustaw okołobudżetowych naruszają art. 178 ust. 2 Konstytucji RP poprzez uznaniowe kształtowanie wynagrodzeń sędziów. • Sąd powszechny ma prawo odmówić zastosowania przepisu niezgodnego z Konstytucją. • Brak uzasadnienia dla "zamrożenia" wynagrodzeń sędziów w kontekście sytuacji budżetowej państwa i podwyżek dla innych grup zawodowych.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że działał zgodnie z obowiązującym prawem (ustawami okołobudżetowymi) i nie miał możliwości arbitralnej ingerencji w zasady wynagradzania.
Godne uwagi sformułowania
wynagrodzenie odpowiadające godności urzędu oraz zakresowi ich obowiązków • warunki brzegowe
Skład orzekający
Małgorzata Kryńska-Mozolewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii konstytucyjnych związanych z niezawisłością sędziowską i prawem do godnego wynagrodzenia, co ma znaczenie nie tylko dla prawników, ale także dla szerszego społeczeństwa dbającego o praworządność.
“Sędziowie walczą o konstytucyjne wynagrodzenie: Sąd Rejonowy staje po ich stronie przeciw ustawom okołobudżetowym!”
Dane finansowe
WPS: 20 459,04 PLN
wyrównanie wynagrodzenia: 20 459,04 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za styczeń 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za luty 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za marzec 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za kwiecień 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za maj 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za czerwiec 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za lipiec 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za sierpień 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za wrzesień 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za październik 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za listopad 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie wynagrodzenia za grudzień 2022 r.: 1362,12 PLN
wyrównanie dodatkowego wynagrodzenia rocznego za 2023 r.: 1389,36 PLN
wyrównanie nagrody jubileuszowej: 2724,24 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.