VI P 49/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka I.O. domagała się od pozwanej A.W.(1) ustalenia istnienia stosunku pracy w okresie od lipca do listopada 2022 r., zasądzenia wynagrodzenia za listopad 2022 r. w kwocie 3 500 zł (później sprecyzowane do 4 651 zł brutto), ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy w kwocie 1 500 zł (później sprecyzowane do 2 016 zł brutto) oraz wydania świadectwa pracy i zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Sąd Rejonowy dla Warszawy Pragi-Północ w W. oddalił powództwo w zakresie ustalenia stosunku pracy, ekwiwalentu za urlop i wydania świadectwa pracy, uznając, że strony nie łączył stosunek pracy, a jedynie umowa cywilnoprawna. Sąd wskazał na brak cech podporządkowania, swobodę w ustalaniu grafiku pracy i wynagrodzenia zależnego od liczby godzin, a także na brak wypełnienia przez powódkę kwestionariusza osobowego i niechęć do zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych. Sprawę o wynagrodzenie za pracę Sąd uznał za niewłaściwy do rozpoznania i przekazał ją do Wydziału Cywilnego. Zasądzono od powódki na rzecz pozwanej kwotę 360 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów odróżniających stosunek pracy od umów cywilnoprawnych, zwłaszcza w kontekście braku pisemnej umowy i niechęci do formalności ubezpieczeniowych.
Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące tej sprawy mogą ograniczać jej zastosowanie do podobnych, ale nie identycznych stanów faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak pisemnej umowy i niechęć do zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych wyklucza istnienie stosunku pracy, jeśli praca wykonywana jest pod kierownictwem pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ale kluczowe jest ustalenie zgodnej woli stron i faktycznego charakteru wykonywanej pracy, w tym cech podporządkowania.
Uzasadnienie
Sąd analizował całokształt okoliczności faktycznych, w tym sposób wykonywania pracy, ustalanie grafiku, wynagrodzenie oraz zachowanie stron w kontekście przepisów Kodeksu pracy. Stwierdzono brak cech podporządkowania i zgodnej woli stron co do nawiązania stosunku pracy, co przemawiało za cywilnoprawnym charakterem umowy.
Czy sąd pracy jest właściwy do rozpoznania roszczenia o zapłatę wynagrodzenia za pracę, jeśli nie stwierdzono istnienia stosunku pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w takim przypadku sprawę należy przekazać do wydziału cywilnego.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 200 § 1 kpc, jeśli sąd pracy uzna, że strony nie łączył stosunek pracy, a stosunek o charakterze cywilnoprawnym, jest on niewłaściwy do rozpoznania sprawy o zapłatę wynagrodzenia i powinien ją przekazać do właściwego wydziału cywilnego.
Czy powódka posiadała interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie istnienia stosunku pracy?
Odpowiedź sądu
Tak, powódka posiadała interes prawny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ustalenie łączącego strony stosunku jako umowy o pracę mogło mieć bezpośredni wpływ na szereg uprawnień wynikających z przepisów prawa pracy i ubezpieczenia społecznego, w tym odprowadzenia zaległych składek i ewentualnie wysokości emerytury.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. W. (1) | spółka | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.p. art. 22 § § 1
Kodeks pracy
Definicja stosunku pracy: pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
k.p.c. art. 200 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przekazanie sprawy do innego sądu lub innego organu, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu lub organu, do którego została wniesiona.
Pomocnicze
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Interes prawny jako materialnoprawna przesłanka powództwa o ustalenie, którą Sąd ma obowiązek badać z urzędu. Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ogólna zasada rozkładu ciężaru dowodu.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego w sprawach z zakresu prawa pracy, o ile przepisy prawa pracy nie stanowią inaczej.
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak cech podporządkowania pracownika wobec pracodawcy. • Wynagrodzenie uzależnione od liczby przepracowanych godzin, a nie stała kwota. • Powódka nie wypełniła kwestionariusza osobowego i nie chciała być zgłoszona do ubezpieczeń społecznych. • Zgodny zamiar stron nie obejmował nawiązania stosunku pracy, a jedynie umowy cywilnoprawnej. • Powódka nie wykazała, że występowała o zawarcie umowy o pracę.
Odrzucone argumenty
Łączył strony stosunek prawny noszący cechy stosunku pracy. • Powódka musiała się stawiać w siedzibie pozwanej i wykonywać polecenia. • Otrzymywała stałe miesięczne wynagrodzenie. • Powódka chciała być zgłoszona do ubezpieczeń społecznych.
Godne uwagi sformułowania
Przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem, oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem ( art. 22 § 1 kodeksu pracy ). • Dla prawidłowej oceny charakteru prawnego łączącego strony stosunku prawnego (...) decydujące znaczenie mają ustalenia faktyczne dotyczące okoliczności zawarcia umowy, jej celu i zamiaru stron. • W łączącym stronę stosunku pewnym brakuje typowego dla stosunku pracy podporządkowania.
Skład orzekający
Iwona Dzięgielewska
przewodniczący
Ewa Motyczyńska
ławnik
Jakub Dudek
ławnik
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów odróżniających stosunek pracy od umów cywilnoprawnych, zwłaszcza w kontekście braku pisemnej umowy i niechęci do formalności ubezpieczeniowych."
Ograniczenia: Konkretne ustalenia faktyczne dotyczące tej sprawy mogą ograniczać jej zastosowanie do podobnych, ale nie identycznych stanów faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest formalne zawarcie umowy i jakie mogą być konsekwencje braku jasnych ustaleń, nawet jeśli praca jest wykonywana regularnie.
“Czy praca w sklepie bez umowy to od razu stosunek pracy? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 360 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.